Wikipedia papwiki https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Medio Spesial Diskushon Usuario Diskushon usuario Wikipedia Diskushon Wikipedia Fail Diskushon fail MediaWiki Diskushon MediaWiki Malchi Diskushon malchi Yuda Diskushon yuda Kategoria Diskushon kategoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 16 192265 144967 2026-05-30T09:52:30Z Caribiana 8320 korekshon, ampliashon + referensia agrega 192265 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Databox}} [[File:Indian paintings in Fountein Cave 1.jpg|thumb|300px|Pinturanan indjan (petroglifo) na kueba di [[Fontein (Aruba)|Fontein]], [[Aruba]]]] '''Kultura''' ta e manera ku hende ta biba, interaktua i organisá nan bida den komunidat. E ta inkluí e forma ku hende ta sosial ku otro, forma famia i grupo, i partisipá den aktividat sosial. Kultura ta reflehá tambe kon hende ta komuniká, pensa i interpreta nan mundu.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.britannica.com/topic/culture |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-29}}</ref> E manera di interakshon sosial ta basa riba norma, balor, idea, idioma, regla i kreensia. A base di esaki, hende por forma opinion, tuma desishon i evaluá otro.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.unesco.org/en/culture |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Kultura ta un proseso dinámiko ku ta kambia ku tempu. Dor di interakshon entre hende, nan ta krea produkto i praktika ku ta yuda nan adaptá na nan entorno i fasilitá bida diario. Produktonan aki por ta material (manera heramienta òf artefakto) òf no material (manera idioma òf tradishon).<ref>{{cite web |title=Intangible Cultural Heritage |url=https://ich.unesco.org |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Tur esaki ta forma parti di kultura. == Ekspreshon kultural == Kultura no ta limitá na arte so, sino e ta inkluí tur ekspreshon di bida humano. Ekspreshonnan kultural por ta material òf inmaterial, i nan ta reflehá e balor i kreensianan di un komunidat. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *[[músika]] *kustumber *kreensia *[[arte]] *[[baila|baile]] *[[teatro]] *[[literatura]] *pintura *norma *balor == Karibe Hulandes == Den e [[islanan ABC]] — [[Aruba]], [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] — kultura ta un meskla dinámiko di influensianan historiko, sosial i kultural.<ref>{{cite web |title=Dutch Caribbean Heritage Platform |url=https://www.dcarchipelago.org/en |publisher=Dutch Caribbean Heritage Platform |access-date=2026-05-29}}</ref> E kultura aki a wòrdu formá dor di historia di kolonialisashon, migrashon i kontakto entre diferente pueblo. Dor di e proseso aki, a surgi un kultura propio ku ta reflehá influensianan [[Oropa|oropeo]], [[afrika]]no i [[latinoamérika]]no. Idioma [[Papiamentu|Papiamento/Papiamentu]] ta hunga un papel sentral komo medio di komunikashon i transmishon di kultura den e region. E idioma aki ta un elemento importante di identidat kultural. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *músika (manera [[tambú]], [[tumba]], [[dande]] i [[simadan]]) *baile tradishonal *kustumber i fiesta popular *[[Tradicion oral|tradishon oral]] *arte i literatura lokal E elementonan aki ta mustra e identidat kultural di e islanan i nan historia komun. {{Appendix}} [[Kategoria:Kultura| ]] ll4van3zyib1apd2z9mor554szu78it 192266 192265 2026-05-30T09:54:56Z Caribiana 8320 /* Karibe Hulandes */ 192266 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Databox}} [[File:Indian paintings in Fountein Cave 1.jpg|thumb|300px|Pinturanan indjan (petroglifo) na kueba di [[Fontein (Aruba)|Fontein]], [[Aruba]]]] '''Kultura''' ta e manera ku hende ta biba, interaktua i organisá nan bida den komunidat. E ta inkluí e forma ku hende ta sosial ku otro, forma famia i grupo, i partisipá den aktividat sosial. Kultura ta reflehá tambe kon hende ta komuniká, pensa i interpreta nan mundu.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.britannica.com/topic/culture |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-29}}</ref> E manera di interakshon sosial ta basa riba norma, balor, idea, idioma, regla i kreensia. A base di esaki, hende por forma opinion, tuma desishon i evaluá otro.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.unesco.org/en/culture |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Kultura ta un proseso dinámiko ku ta kambia ku tempu. Dor di interakshon entre hende, nan ta krea produkto i praktika ku ta yuda nan adaptá na nan entorno i fasilitá bida diario. Produktonan aki por ta material (manera heramienta òf artefakto) òf no material (manera idioma òf tradishon).<ref>{{cite web |title=Intangible Cultural Heritage |url=https://ich.unesco.org |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Tur esaki ta forma parti di kultura. == Ekspreshon kultural == Kultura no ta limitá na arte so, sino e ta inkluí tur ekspreshon di bida humano. Ekspreshonnan kultural por ta material òf inmaterial, i nan ta reflehá e balor i kreensianan di un komunidat. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *[[músika]] *kustumber *kreensia *[[arte]] *[[baila|baile]] *[[teatro]] *[[literatura]] *pintura *norma *balor == Karibe Hulandes == Den e [[islanan ABC]] — [[Aruba]], [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] — kultura ta un meskla dinámiko di influensianan historiko, sosial i kultural.<ref>{{cite web |title=Dutch Caribbean Heritage Platform |url=https://dutchcaribbeanheritage.org/|publisher=Dutch Caribbean Heritage Platform |access-date=2026-05-29}}</ref> E kultura aki a wòrdu formá dor di historia di kolonialisashon, migrashon i kontakto entre diferente pueblo. Dor di e proseso aki, a surgi un kultura propio ku ta reflehá influensianan [[Oropa|oropeo]], [[afrika]]no i [[latinoamérika]]no. Idioma [[Papiamentu|Papiamento/Papiamentu]] ta hunga un papel sentral komo medio di komunikashon i transmishon di kultura den e region. E idioma aki ta un elemento importante di identidat kultural. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *músika (manera [[tambú]], [[tumba]], [[dande]] i [[simadan]]) *baile tradishonal *kustumber i fiesta popular *[[Tradicion oral|tradishon oral]] *arte i literatura lokal E elementonan aki ta mustra e identidat kultural di e islanan i nan historia komun. {{Appendix}} [[Kategoria:Kultura| ]] 9kr8by91uyj2phv8sszxowracxb3itn 192267 192266 2026-05-30T10:02:10Z Caribiana 8320 /* Karibe Hulandes */ 192267 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Databox}} [[File:Indian paintings in Fountein Cave 1.jpg|thumb|300px|Pinturanan indjan (petroglifo) na kueba di [[Fontein (Aruba)|Fontein]], [[Aruba]]]] '''Kultura''' ta e manera ku hende ta biba, interaktua i organisá nan bida den komunidat. E ta inkluí e forma ku hende ta sosial ku otro, forma famia i grupo, i partisipá den aktividat sosial. Kultura ta reflehá tambe kon hende ta komuniká, pensa i interpreta nan mundu.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.britannica.com/topic/culture |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-29}}</ref> E manera di interakshon sosial ta basa riba norma, balor, idea, idioma, regla i kreensia. A base di esaki, hende por forma opinion, tuma desishon i evaluá otro.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.unesco.org/en/culture |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Kultura ta un proseso dinámiko ku ta kambia ku tempu. Dor di interakshon entre hende, nan ta krea produkto i praktika ku ta yuda nan adaptá na nan entorno i fasilitá bida diario. Produktonan aki por ta material (manera heramienta òf artefakto) òf no material (manera idioma òf tradishon).<ref>{{cite web |title=Intangible Cultural Heritage |url=https://ich.unesco.org |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Tur esaki ta forma parti di kultura. == Ekspreshon kultural == Kultura no ta limitá na arte so, sino e ta inkluí tur ekspreshon di bida humano. Ekspreshonnan kultural por ta material òf inmaterial, i nan ta reflehá e balor i kreensianan di un komunidat. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *[[músika]] *kustumber *kreensia *[[arte]] *[[baila|baile]] *[[teatro]] *[[literatura]] *pintura *norma *balor == Karibe Hulandes == Den e [[islanan ABC]] — [[Aruba]], [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] — kultura ta un meskla dinámiko di influensianan historiko, sosial i kultural.<ref>{{cite web|url=https://pure.eur.nl/en/publications/caribbean-cultural-heritage-and-the-nation-aruba-bonaire-and-cura/|title=Caribbean cultural heritage and the nation: Aruba, Bonaire and Curaçao in a regional context |publisher=KITLV|date=2023|author=Stipriaan, Alex van, [[Luc Alofs|Alofs, Luc]] & [[Francio Guadeloupe|Guadeloupe, Francio]]}}</ref> E kultura aki a wòrdu formá dor di historia di kolonialisashon, migrashon i kontakto entre diferente pueblo. Dor di e proseso aki, a surgi un kultura propio ku ta reflehá influensianan [[Oropa|oropeo]], [[afrika]]no i [[latinoamérika]]no. Idioma [[Papiamentu|Papiamento/Papiamentu]] ta hunga un papel sentral komo medio di komunikashon i transmishon di kultura den e region. E idioma aki ta un elemento importante di identidat kultural. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta:<ref>{{cite web |title=Dutch Caribbean Heritage Platform |url=https://dutchcaribbeanheritage.org/|publisher=Dutch Caribbean Heritage Platform |access-date=2026-05-29}}</ref> *músika (manera [[tambú]], [[tumba]], [[dande]] i [[simadan]]) *baile tradishonal *kustumber i fiesta popular *[[Tradicion oral|tradishon oral]] *arte i literatura lokal E elementonan aki ta mustra e identidat kultural di e islanan i nan historia komun. {{Appendix}} [[Kategoria:Kultura| ]] 13wcevwf7cg63pg2z2f87yyqxusyaji 192268 192267 2026-05-30T10:04:22Z Caribiana 8320 192268 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:Indian paintings in Fountein Cave 1.jpg|thumb|300px|Pinturanan indjan (petroglifo) na kueba di [[Fontein (Aruba)|Fontein]], [[Aruba]]]] '''Kultura''' ta e manera ku hende ta biba, interaktua i organisá nan bida den komunidat. E ta inkluí e forma ku hende ta sosial ku otro, forma famia i grupo, i partisipá den aktividat sosial. Kultura ta reflehá tambe kon hende ta komuniká, pensa i interpreta nan mundu.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.britannica.com/topic/culture |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-29}}</ref> E manera di interakshon sosial ta basa riba norma, balor, idea, idioma, regla i kreensia. A base di esaki, hende por forma opinion, tuma desishon i evaluá otro.<ref>{{cite web |title=Culture |url=https://www.unesco.org/en/culture |publisher=[[UNESCO]] |access-date=2026-05-29}}</ref> Kultura ta un proseso dinámiko ku ta kambia ku tempu. Dor di interakshon entre hende, nan ta krea produkto i praktika ku ta yuda nan adaptá na nan entorno i fasilitá bida diario. Produktonan aki por ta material (manera heramienta òf artefakto) òf no material (manera idioma òf tradishon).<ref>{{cite web |title=Intangible Cultural Heritage |url=https://ich.unesco.org |publisher=UNESCO |access-date=2026-05-29}}</ref> Tur esaki ta forma parti di kultura. == Ekspreshon kultural == Kultura no ta limitá na arte so, sino e ta inkluí tur ekspreshon di bida humano. Ekspreshonnan kultural por ta material òf inmaterial, i nan ta reflehá e balor i kreensianan di un komunidat. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta: *[[músika]] *kustumber *kreensia *[[arte]] *[[baila|baile]] *[[teatro]] *[[literatura]] *pintura *norma *balor == Karibe Hulandes == Riba e [[islanan ABC]] — [[Aruba]], [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] — kultura ta un meskla dinámiko di influensianan historiko, sosial i kultural.<ref>{{cite web|url=https://pure.eur.nl/en/publications/caribbean-cultural-heritage-and-the-nation-aruba-bonaire-and-cura/|title=Caribbean cultural heritage and the nation: Aruba, Bonaire and Curaçao in a regional context |publisher=KITLV|date=2023|author=Stipriaan, Alex van, [[Luc Alofs|Alofs, Luc]] & [[Francio Guadeloupe|Guadeloupe, Francio]]}}</ref> E kultura aki a wòrdu formá dor di historia di kolonialisashon, migrashon i kontakto entre diferente pueblo. Dor di e proseso aki, a surgi un kultura propio ku ta reflehá influensianan [[Oropa|oropeo]], [[afrika]]no i [[latinoamérika]]no. Idioma [[Papiamentu|Papiamento/Papiamentu]] ta hunga un papel sentral komo medio di komunikashon i transmishon di kultura den e region. E idioma aki ta un elemento importante di identidat kultural. Ehèmpelnan di ekspreshon kultural ta:<ref>{{cite web |title=Dutch Caribbean Heritage Platform |url=https://dutchcaribbeanheritage.org/|publisher=Dutch Caribbean Heritage Platform |access-date=2026-05-29}}</ref> *músika (manera [[tambú]], [[tumba]], [[dande]] i [[simadan]]) *baile tradishonal *kustumber i fiesta popular *[[Tradicion oral|tradishon oral]] *arte i literatura lokal E elementonan aki ta mustra e identidat kultural di e islanan i nan historia komun. {{Appendix}} [[Kategoria:Kultura| ]] fexcwcem9g7pk0n3v3surgq340xlogd 0 1599 192258 162493 2026-05-30T08:49:42Z Caribiana 8320 algun coreccion di ortografia 192258 wikitext text/x-wiki {{Variante}} {{Infobox teritorio historico | variante = c | nomber_nativo = Antias Hulandes | antecesor1 = Kòrsou i Dependensianan | bandera_antecesor1 = Flag of the Netherlands.svg | sucesor1 = Aruba | bandera_sucesor1 = Flag of Aruba.svg | sucesor2 = Kòrsou | bandera_sucesor2 = Flag of Curaçao.svg | sucesor3 = Sint Maarten | bandera_sucesor3 = Flag of Sint Maarten.svg | sucesor4 = Hulanda Karibense | bandera_sucesor4 = Flag of the Netherlands.svg | aña_funda_termina = 1954–2010 | imagen_bandera = Flag of the Netherlands Antilles (1959-1986).svg | imagen_bandera2 = Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg | aña_bandera= 1959–1986 | aña_bandera2 = 1986–2010 | articulo_bandera = Bandera di Antias Hulandes | imagen_escudo = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1964-1986).svg | imagen_escudo2 = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg | aña_escudo = 1964–1986 | aña_escudo2 = 1986–2010 | mapa = Kingdom_of_the_Netherlands_in_its_region_(Caribbean_special).svg | aña_mapa = | capital = [[Willemstad]], [[Kòrsou]] | area = 800 km² | poblacion = 283 935 (2009) | moneda = [[Florin Antiano|Florin antiano]] | dia_nacional = [[Dia di Rey]]<br>[[Dia di Antia]]<br>[[Dia di Reino]] | himno_nacional = Himno sin tíutlo | idioma = [[hulandes]], [[ingles]], [[papiamento]] | religion = [[Iglesia Catolico Romano|Katóliko romano]], sosiedatnan protestant chikítu | forma_gobernacion = Pais paden di [[Reino Hulandes]] | titulo_cabesante1 = Hefe di estado | nomber_cabesante1 = Monarkia di Hulanda | titulo_cabesante2 = Supstituto hefe di&nbsp;estado&nbsp; | nomber_cabesante2 = [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|Gobernador di Antia Hulandes]] | titulo_cabesante3 = Lider di gobièrnu | nomber_cabesante3 = Minister-Presidente di Antias Hulandes | legislacion = [[Parlamento di Antias Hulandes]] | dinastia = [[Oranje-Nassau]] | lema = ''Libertate unanimus'' ([[Latin]])<br>Uní den libertat ([[papiamentu]]) }} '''Antia Hulandes''' òf '''Antia Neerlandes''' (na [[hulandes]]: ''De Nederlandse Antillen''), tabata for di [[15 di desèmber]] [[1954]] te [[10 di òktober]] [[2010]] un país den [[Reino Hulandes]]. Inisialmente e tabata konsistí di seis isla i for di 1986 di 5 isla karibense despues ku [[Aruba]] a atkirí su status aparte. E islanan di Antia Hulandes tabata konsistí na nan lugá di dos grupo di isla den [[Laman Karibe]] ku ta forma parti di [[Antia Menor]]: e islanan bou di bientu ([[islanan ABC]]) i e islanan riba di bientu ([[Islariba]]). Na 2010 [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] a bira pais outónomo den Reino Hulandes, mientras [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Boneiru]] a bira [[munisipio ]]spesial hulandes. E ekonomía di e islanan ta dependé primordialmente di [[turismo]] i [[petroleo]]. == Historia == E [[Spaña|spañónan]] tabata e promé Oropeonan pa establese nan mes riba e islanan (Islanan ABC: [[Alonso de Ojeda]], [[1499]]; Islariba: [[Cristóbal Colón]], [[1493]]). Den [[siglo 17]], [[West-Indische Compagnie]] a konkistá e islanan i a usa nan komo base pa negoshi di katibu. [[Sklabitut]] a wòrdu abolí na aña [[1863]]. Na aña [[1954]], e islanan a transforma di [[kolonia]] pa parti di e [[Reino di Hulanda]] komo un pais asosiá. [[Aruba]] tabata parti di Antia te ku [[1986]], ora el a haña "status aparte" i a bira un pais riba su mes den reino. === Disolushon === {{See also|Mira artikulo prinsipal: [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antia Hulandes]]}} Den [[2004]] un komishon di e gobièrnunan di Antia i di [[Hulanda]] a reportá riba e futuro di e Antia Hulandes. E komishon a rekomendá un revishon di e [[Statuut pa Reino Hulandes]] pa desolbé pais Antia Hulandes. [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] lo forma dos pais outónomo nobo. [[Boneiru]], [[Saba]] i [[Sint Eustatius]] lo bira parti di [[Hulanda]] komo isla di reino. Riba [[28 di novèmber]], [[2005]], e gobièrnu hulandes a yega na un akuerdo ku e gobièrnu di kada isla, ku lo hasi tur lokual e komishon a konkluí realidat pa yüli [[2007]]. == Polítika == Remplasando e areglo di estado interino a keda proklamá dia 29 di mart 1955 e [[Konstitushon di Antias Hulandes]] mediante un medida general di reino (''algemeen maatregel van rijksbestuur''). [[kabes di estado|E hefe di estado]] tabata e [[rei]] di Reino Hulandes, ku den [[Antia Hulandes|Antia]] ta representá pa un [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|gobernador]]. E gobernador tambe ta na kabes di e gobièrnu lokal, i huntu ku e ministernan ta forma parti di e [[Poder ehecutivo|poder ehekutivo]] di gobièrnu. E kurpa legislativo tin dos parti. Delegashonnan di e islanan ta representá den gobièrnu antiano, pero kada isla tin su mesun gobièrnu insular ku ta goberná riba un base diario. == Geografia == [[File:Nt-map.png|thumbnail|Mapa di Antia Hulandes]]E geologia di islariba ku su [[seru]]<nowiki/>nan, no a laga hopi lugá pa [[agrikultura]]. E punto mas altu ta [[Mount Scenery]] na [[Saba]] di 862 meter. Notabelmente, e punto mas altu denter di [[Reino Hulandes]]. E seis isla ta partí geográfiko den dos grupo:<ref name=":0" /> * Islanan bou di bientu (''Benedenwindse Eilanden''): ** [[Boneiru]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Bonaire]] ** [[Kòrsou]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Kòrsou]] * [[Islariba]] (''Bovenwindse Eilanden''): ** [[Saba]] ** [[Sint Eustatius]] ** [[Sint Maarten]], e parti sùit di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]] (e parti nort, [[Sint Maarten (Fransia)|Saint-Martin]], ta [[Fransia|franses]] i ta parti di e departamento ultramar di [[Guadeloupe]]). == Geologia == Tur seis isla tin un orígen volkániko. Na Islariba, e volkanismo ta e mas aparente, spesialmente na Saba i Sint Eustatius. Na e Islanan ABC, strukturanan volkániko ta ménos notabel riba e superfisie, ounke na algun lugá, manera Aruba, e ta klaramente rekonosibel den su [[Seronan di Aruba|formashon di seru]].<ref name=":0">{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/de-antillen-in-drie%C3%ABn-geografie-geologie-en-tektoniek |titel=De Antillen in drieën: geografie, geologie en tektoniek |werk=geografie.nl |datum=2021-12-24 |auteur=Hans de Jong |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> Ademas, tur isla tin depósitonan di [[piedra di kalki]] ku a originá for di [[ref di koral]]. E islanan tambe por wòrdu agrupá a base di nan karakterístika geológiko:<ref name=":0" /> :{|class="wikitable" ! Isla ! Geologia ! Fuente |- ! Aruba | Piedra ''ignis'', piedra di kalki, i teras marino | <ref>{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/geologie-van-de-antillen-1-aruba |titel=Geologie van de Antillen (1): Aruba |datum=2022-01-01 |auteur=Hans de Jong |werk=geografie.nl |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> |- ! Islariba | Volkanismo | |- ! Kòrsou i Boneiru | Piedra di kalki i teras marino | |} == Ekonomia == [[Turismo]], transportashon di petroleo i refinamentu di zeta (na Kòrsou), i tambe negoshinan "offshore" ta forma gran parti di e ekonomia di e islanan. E islanan tin un bon ganashi per kapita i un bon infrastruktura kompará ku otro país den region. Kasi tur karga (kapital i pa konsumidó) ta importá, gran parti di esaki ta di [[Venezuela]], [[Merka]], [[Mexico]] i [[Hulanda]], ku ta provee e islanan ku sen tambe. Tera inadekuado i insufisiente awa ta hasi e desaroyo di [[agrikultura]] difisil. E florin antiano tin un balor akoplá na e [[dollar merikano]] (1,79:1). == Demografia == Mayoria antiano ta desendiente di kolonistanan oropeo i di [[Sklabitut|katibu]] [[afrika]]no ku tabata importá i bendí aki durante siglo [[Siglo 17|17]] pa [[Siglo 19|19]]. E sobrá di e poblashon a bini di otro isla den Karibe, [[Latinoamérika]], Ost Asia i di otro parti di mundu. [[Papiamentu]] ta e idioma dominante na Kòrsou i Boneiru (i tambe Aruba). E [[idioma krioyo]] aki a forma di [[hulandes]], [[spaño|spañó]], [[ingles]] i [[português]]. Ingles ta e idioma mas komun riba e islanan pa ariba (St. Maarten, Saba i St. Eustatius). Spañó ta birando e di dos idioma riba e islanan pa ariba, mas tantu na St. Maarten. Maske e idioma ofisial ta hulandes, e gobièrnu antiano ofisialmente ta rekonosé e uzo di ingles i [[papiamentu]]. Tambe, maske e legislatura ta na hulandes, diskurso den parlamento ta na ingles òf papiamentu. Gran parti di e poblashon ta [[Kristianidat|kristian]], mas tantu [[Katóliko Romano|katóliko]]. Kòrsou tambe tin un minoridat [[hudiu]] ku ta desendiente di un grupo di hudiu [[Sefardí]] ku a bini di Amsterdam i [[Brazil]] na aña [[1654]]. Den e último dékadanan, hopi antiano hóben i eduká a emigrá pa Hulanda, ku ta laga e islanan ku un problema sosial-ekonómiko grandi. Sinembargo, den último añanan, hopi hende di [[Republika Dominikano|Repúblika Dominikano]], [[Haiti]], [[Karibe anglofóniko]] i [[Colombia]] a imigrá pa Antia. == Kultura == E orígen di e poblashon i unda e islanan ta situá ta duna Antia un kultura mesklá. Turismo i un presensia dominante di e media [[Merka|merikano]] a yuda e influensia merikano krese. Mes kos ku otro país den [[Karibe]] i [[Amérika latino]], riba tur e islanan, [[Karnaval]] ta un evento importante. == Linknan eksterno == * [https://web.archive.org/web/20030805091305/http://www.bonaire-gov.an/ www.gov.an] - Portal ofisial di e gobièrnu di Antia Hulandes * [http://www.centralbank.an/ Banko Sentral] di Antia Hulandes * [https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/ Antillenhuis] - Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Hulanda {{Antias Hulandes}} {{Appendix}} [[Kategoria:Antias Hulandes]] m11ed5qgpkoml5dmd2pxzj3bmth3wxp 192259 192258 2026-05-30T08:52:13Z Caribiana 8320 /* Polítika */ 192259 wikitext text/x-wiki {{Variante}} {{Infobox teritorio historico | variante = c | nomber_nativo = Antias Hulandes | antecesor1 = Kòrsou i Dependensianan | bandera_antecesor1 = Flag of the Netherlands.svg | sucesor1 = Aruba | bandera_sucesor1 = Flag of Aruba.svg | sucesor2 = Kòrsou | bandera_sucesor2 = Flag of Curaçao.svg | sucesor3 = Sint Maarten | bandera_sucesor3 = Flag of Sint Maarten.svg | sucesor4 = Hulanda Karibense | bandera_sucesor4 = Flag of the Netherlands.svg | aña_funda_termina = 1954–2010 | imagen_bandera = Flag of the Netherlands Antilles (1959-1986).svg | imagen_bandera2 = Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg | aña_bandera= 1959–1986 | aña_bandera2 = 1986–2010 | articulo_bandera = Bandera di Antias Hulandes | imagen_escudo = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1964-1986).svg | imagen_escudo2 = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg | aña_escudo = 1964–1986 | aña_escudo2 = 1986–2010 | mapa = Kingdom_of_the_Netherlands_in_its_region_(Caribbean_special).svg | aña_mapa = | capital = [[Willemstad]], [[Kòrsou]] | area = 800 km² | poblacion = 283 935 (2009) | moneda = [[Florin Antiano|Florin antiano]] | dia_nacional = [[Dia di Rey]]<br>[[Dia di Antia]]<br>[[Dia di Reino]] | himno_nacional = Himno sin tíutlo | idioma = [[hulandes]], [[ingles]], [[papiamento]] | religion = [[Iglesia Catolico Romano|Katóliko romano]], sosiedatnan protestant chikítu | forma_gobernacion = Pais paden di [[Reino Hulandes]] | titulo_cabesante1 = Hefe di estado | nomber_cabesante1 = Monarkia di Hulanda | titulo_cabesante2 = Supstituto hefe di&nbsp;estado&nbsp; | nomber_cabesante2 = [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|Gobernador di Antia Hulandes]] | titulo_cabesante3 = Lider di gobièrnu | nomber_cabesante3 = Minister-Presidente di Antias Hulandes | legislacion = [[Parlamento di Antias Hulandes]] | dinastia = [[Oranje-Nassau]] | lema = ''Libertate unanimus'' ([[Latin]])<br>Uní den libertat ([[papiamentu]]) }} '''Antia Hulandes''' òf '''Antia Neerlandes''' (na [[hulandes]]: ''De Nederlandse Antillen''), tabata for di [[15 di desèmber]] [[1954]] te [[10 di òktober]] [[2010]] un país den [[Reino Hulandes]]. Inisialmente e tabata konsistí di seis isla i for di 1986 di 5 isla karibense despues ku [[Aruba]] a atkirí su status aparte. E islanan di Antia Hulandes tabata konsistí na nan lugá di dos grupo di isla den [[Laman Karibe]] ku ta forma parti di [[Antia Menor]]: e islanan bou di bientu ([[islanan ABC]]) i e islanan riba di bientu ([[Islariba]]). Na 2010 [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] a bira pais outónomo den Reino Hulandes, mientras [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Boneiru]] a bira [[munisipio ]]spesial hulandes. E ekonomía di e islanan ta dependé primordialmente di [[turismo]] i [[petroleo]]. == Historia == E [[Spaña|spañónan]] tabata e promé Oropeonan pa establese nan mes riba e islanan (Islanan ABC: [[Alonso de Ojeda]], [[1499]]; Islariba: [[Cristóbal Colón]], [[1493]]). Den [[siglo 17]], [[West-Indische Compagnie]] a konkistá e islanan i a usa nan komo base pa negoshi di katibu. [[Sklabitut]] a wòrdu abolí na aña [[1863]]. Na aña [[1954]], e islanan a transforma di [[kolonia]] pa parti di e [[Reino di Hulanda]] komo un pais asosiá. [[Aruba]] tabata parti di Antia te ku [[1986]], ora el a haña "status aparte" i a bira un pais riba su mes den reino. === Disolushon === {{See also|Mira artikulo prinsipal: [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antia Hulandes]]}} Den [[2004]] un komishon di e gobièrnunan di Antia i di [[Hulanda]] a reportá riba e futuro di e Antia Hulandes. E komishon a rekomendá un revishon di e [[Statuut pa Reino Hulandes]] pa desolbé pais Antia Hulandes. [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] lo forma dos pais outónomo nobo. [[Boneiru]], [[Saba]] i [[Sint Eustatius]] lo bira parti di [[Hulanda]] komo isla di reino. Riba [[28 di novèmber]], [[2005]], e gobièrnu hulandes a yega na un akuerdo ku e gobièrnu di kada isla, ku lo hasi tur lokual e komishon a konkluí realidat pa yüli [[2007]]. == Polítika == Remplasando e areglo di estado interino a keda proklamá dia 29 di mart 1955 e [[Konstitushon di Antias Hulandes]] mediante un medida general di reino (''algemeen maatregel van rijksbestuur''). E [[hefe di estado]] tabata e [[rei]] di Reino Hulandes, ku den [[Antia Hulandes|Antia]] ta representá pa un [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|gobernador]]. E gobernador tambe ta na kabes di e gobièrnu lokal, i huntu ku e ministernan ta forma parti di e [[Poder ehecutivo|poder ehekutivo]] di gobièrnu. E poder legislativo tabatin dos parti. Delegadonan di e islanan ta representá den gobièrnu antiano, mientras kada isla tin su mesun gobièrnu insular ku ta goberná riba un base diario. == Geografia == [[File:Nt-map.png|thumbnail|Mapa di Antia Hulandes]]E geologia di islariba ku su [[seru]]<nowiki/>nan, no a laga hopi lugá pa [[agrikultura]]. E punto mas altu ta [[Mount Scenery]] na [[Saba]] di 862 meter. Notabelmente, e punto mas altu denter di [[Reino Hulandes]]. E seis isla ta partí geográfiko den dos grupo:<ref name=":0" /> * Islanan bou di bientu (''Benedenwindse Eilanden''): ** [[Boneiru]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Bonaire]] ** [[Kòrsou]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Kòrsou]] * [[Islariba]] (''Bovenwindse Eilanden''): ** [[Saba]] ** [[Sint Eustatius]] ** [[Sint Maarten]], e parti sùit di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]] (e parti nort, [[Sint Maarten (Fransia)|Saint-Martin]], ta [[Fransia|franses]] i ta parti di e departamento ultramar di [[Guadeloupe]]). == Geologia == Tur seis isla tin un orígen volkániko. Na Islariba, e volkanismo ta e mas aparente, spesialmente na Saba i Sint Eustatius. Na e Islanan ABC, strukturanan volkániko ta ménos notabel riba e superfisie, ounke na algun lugá, manera Aruba, e ta klaramente rekonosibel den su [[Seronan di Aruba|formashon di seru]].<ref name=":0">{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/de-antillen-in-drie%C3%ABn-geografie-geologie-en-tektoniek |titel=De Antillen in drieën: geografie, geologie en tektoniek |werk=geografie.nl |datum=2021-12-24 |auteur=Hans de Jong |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> Ademas, tur isla tin depósitonan di [[piedra di kalki]] ku a originá for di [[ref di koral]]. E islanan tambe por wòrdu agrupá a base di nan karakterístika geológiko:<ref name=":0" /> :{|class="wikitable" ! Isla ! Geologia ! Fuente |- ! Aruba | Piedra ''ignis'', piedra di kalki, i teras marino | <ref>{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/geologie-van-de-antillen-1-aruba |titel=Geologie van de Antillen (1): Aruba |datum=2022-01-01 |auteur=Hans de Jong |werk=geografie.nl |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> |- ! Islariba | Volkanismo | |- ! Kòrsou i Boneiru | Piedra di kalki i teras marino | |} == Ekonomia == [[Turismo]], transportashon di petroleo i refinamentu di zeta (na Kòrsou), i tambe negoshinan "offshore" ta forma gran parti di e ekonomia di e islanan. E islanan tin un bon ganashi per kapita i un bon infrastruktura kompará ku otro país den region. Kasi tur karga (kapital i pa konsumidó) ta importá, gran parti di esaki ta di [[Venezuela]], [[Merka]], [[Mexico]] i [[Hulanda]], ku ta provee e islanan ku sen tambe. Tera inadekuado i insufisiente awa ta hasi e desaroyo di [[agrikultura]] difisil. E florin antiano tin un balor akoplá na e [[dollar merikano]] (1,79:1). == Demografia == Mayoria antiano ta desendiente di kolonistanan oropeo i di [[Sklabitut|katibu]] [[afrika]]no ku tabata importá i bendí aki durante siglo [[Siglo 17|17]] pa [[Siglo 19|19]]. E sobrá di e poblashon a bini di otro isla den Karibe, [[Latinoamérika]], Ost Asia i di otro parti di mundu. [[Papiamentu]] ta e idioma dominante na Kòrsou i Boneiru (i tambe Aruba). E [[idioma krioyo]] aki a forma di [[hulandes]], [[spaño|spañó]], [[ingles]] i [[português]]. Ingles ta e idioma mas komun riba e islanan pa ariba (St. Maarten, Saba i St. Eustatius). Spañó ta birando e di dos idioma riba e islanan pa ariba, mas tantu na St. Maarten. Maske e idioma ofisial ta hulandes, e gobièrnu antiano ofisialmente ta rekonosé e uzo di ingles i [[papiamentu]]. Tambe, maske e legislatura ta na hulandes, diskurso den parlamento ta na ingles òf papiamentu. Gran parti di e poblashon ta [[Kristianidat|kristian]], mas tantu [[Katóliko Romano|katóliko]]. Kòrsou tambe tin un minoridat [[hudiu]] ku ta desendiente di un grupo di hudiu [[Sefardí]] ku a bini di Amsterdam i [[Brazil]] na aña [[1654]]. Den e último dékadanan, hopi antiano hóben i eduká a emigrá pa Hulanda, ku ta laga e islanan ku un problema sosial-ekonómiko grandi. Sinembargo, den último añanan, hopi hende di [[Republika Dominikano|Repúblika Dominikano]], [[Haiti]], [[Karibe anglofóniko]] i [[Colombia]] a imigrá pa Antia. == Kultura == E orígen di e poblashon i unda e islanan ta situá ta duna Antia un kultura mesklá. Turismo i un presensia dominante di e media [[Merka|merikano]] a yuda e influensia merikano krese. Mes kos ku otro país den [[Karibe]] i [[Amérika latino]], riba tur e islanan, [[Karnaval]] ta un evento importante. == Linknan eksterno == * [https://web.archive.org/web/20030805091305/http://www.bonaire-gov.an/ www.gov.an] - Portal ofisial di e gobièrnu di Antia Hulandes * [http://www.centralbank.an/ Banko Sentral] di Antia Hulandes * [https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/ Antillenhuis] - Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Hulanda {{Antias Hulandes}} {{Appendix}} [[Kategoria:Antias Hulandes]] eosdeo2en20ce9pjy56y2ca1qkxw5bx 192260 192259 2026-05-30T08:53:11Z Caribiana 8320 /* Historia */ 192260 wikitext text/x-wiki {{Variante}} {{Infobox teritorio historico | variante = c | nomber_nativo = Antias Hulandes | antecesor1 = Kòrsou i Dependensianan | bandera_antecesor1 = Flag of the Netherlands.svg | sucesor1 = Aruba | bandera_sucesor1 = Flag of Aruba.svg | sucesor2 = Kòrsou | bandera_sucesor2 = Flag of Curaçao.svg | sucesor3 = Sint Maarten | bandera_sucesor3 = Flag of Sint Maarten.svg | sucesor4 = Hulanda Karibense | bandera_sucesor4 = Flag of the Netherlands.svg | aña_funda_termina = 1954–2010 | imagen_bandera = Flag of the Netherlands Antilles (1959-1986).svg | imagen_bandera2 = Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg | aña_bandera= 1959–1986 | aña_bandera2 = 1986–2010 | articulo_bandera = Bandera di Antias Hulandes | imagen_escudo = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1964-1986).svg | imagen_escudo2 = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg | aña_escudo = 1964–1986 | aña_escudo2 = 1986–2010 | mapa = Kingdom_of_the_Netherlands_in_its_region_(Caribbean_special).svg | aña_mapa = | capital = [[Willemstad]], [[Kòrsou]] | area = 800 km² | poblacion = 283 935 (2009) | moneda = [[Florin Antiano|Florin antiano]] | dia_nacional = [[Dia di Rey]]<br>[[Dia di Antia]]<br>[[Dia di Reino]] | himno_nacional = Himno sin tíutlo | idioma = [[hulandes]], [[ingles]], [[papiamento]] | religion = [[Iglesia Catolico Romano|Katóliko romano]], sosiedatnan protestant chikítu | forma_gobernacion = Pais paden di [[Reino Hulandes]] | titulo_cabesante1 = Hefe di estado | nomber_cabesante1 = Monarkia di Hulanda | titulo_cabesante2 = Supstituto hefe di&nbsp;estado&nbsp; | nomber_cabesante2 = [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|Gobernador di Antia Hulandes]] | titulo_cabesante3 = Lider di gobièrnu | nomber_cabesante3 = Minister-Presidente di Antias Hulandes | legislacion = [[Parlamento di Antias Hulandes]] | dinastia = [[Oranje-Nassau]] | lema = ''Libertate unanimus'' ([[Latin]])<br>Uní den libertat ([[papiamentu]]) }} '''Antia Hulandes''' òf '''Antia Neerlandes''' (na [[hulandes]]: ''De Nederlandse Antillen''), tabata for di [[15 di desèmber]] [[1954]] te [[10 di òktober]] [[2010]] un país den [[Reino Hulandes]]. Inisialmente e tabata konsistí di seis isla i for di 1986 di 5 isla karibense despues ku [[Aruba]] a atkirí su status aparte. E islanan di Antia Hulandes tabata konsistí na nan lugá di dos grupo di isla den [[Laman Karibe]] ku ta forma parti di [[Antia Menor]]: e islanan bou di bientu ([[islanan ABC]]) i e islanan riba di bientu ([[Islariba]]). Na 2010 [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] a bira pais outónomo den Reino Hulandes, mientras [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Boneiru]] a bira [[munisipio ]]spesial hulandes. E ekonomía di e islanan ta dependé primordialmente di [[turismo]] i [[petroleo]]. == Historia == E [[Spaña|spañónan]] tabata e promé Oropeonan pa establese nan mes riba e islanan (Islanan ABC: [[Alonso de Ojeda]], [[1499]]; Islariba: [[Cristóbal Colón]], [[1493]]). Den [[siglo 17]], [[West Indische Compagnie|West-Indische Compagnie]] a konkistá e islanan i a usa nan komo base pa negoshi di katibu. [[Sklabitut]] a wòrdu abolí na aña [[1863]]. Na aña [[1954]], e islanan a transforma di [[kolonia]] pa parti di [[Reino Hulandes]] komo un pais asosiá. [[Aruba]] tabata parti di Antia te ku [[1986]], ora el a haña "status aparte" i a bira un pais riba su mes den reino. === Disolushon === {{See also|Mira artikulo prinsipal: [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antia Hulandes]]}} Den [[2004]] un komishon di e gobièrnunan di Antia i di [[Hulanda]] a reportá riba e futuro di e Antia Hulandes. E komishon a rekomendá un revishon di e [[Statuut pa Reino Hulandes]] pa desolbé pais Antia Hulandes. [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] lo forma dos pais outónomo nobo. [[Boneiru]], [[Saba]] i [[Sint Eustatius]] lo bira parti di [[Hulanda]] komo isla di reino. Riba [[28 di novèmber]], [[2005]], e gobièrnu hulandes a yega na un akuerdo ku e gobièrnu di kada isla, ku lo hasi tur lokual e komishon a konkluí realidat pa yüli [[2007]]. == Polítika == Remplasando e areglo di estado interino a keda proklamá dia 29 di mart 1955 e [[Konstitushon di Antias Hulandes]] mediante un medida general di reino (''algemeen maatregel van rijksbestuur''). E [[hefe di estado]] tabata e [[rei]] di Reino Hulandes, ku den [[Antia Hulandes|Antia]] ta representá pa un [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|gobernador]]. E gobernador tambe ta na kabes di e gobièrnu lokal, i huntu ku e ministernan ta forma parti di e [[Poder ehecutivo|poder ehekutivo]] di gobièrnu. E poder legislativo tabatin dos parti. Delegadonan di e islanan ta representá den gobièrnu antiano, mientras kada isla tin su mesun gobièrnu insular ku ta goberná riba un base diario. == Geografia == [[File:Nt-map.png|thumbnail|Mapa di Antia Hulandes]]E geologia di islariba ku su [[seru]]<nowiki/>nan, no a laga hopi lugá pa [[agrikultura]]. E punto mas altu ta [[Mount Scenery]] na [[Saba]] di 862 meter. Notabelmente, e punto mas altu denter di [[Reino Hulandes]]. E seis isla ta partí geográfiko den dos grupo:<ref name=":0" /> * Islanan bou di bientu (''Benedenwindse Eilanden''): ** [[Boneiru]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Bonaire]] ** [[Kòrsou]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Kòrsou]] * [[Islariba]] (''Bovenwindse Eilanden''): ** [[Saba]] ** [[Sint Eustatius]] ** [[Sint Maarten]], e parti sùit di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]] (e parti nort, [[Sint Maarten (Fransia)|Saint-Martin]], ta [[Fransia|franses]] i ta parti di e departamento ultramar di [[Guadeloupe]]). == Geologia == Tur seis isla tin un orígen volkániko. Na Islariba, e volkanismo ta e mas aparente, spesialmente na Saba i Sint Eustatius. Na e Islanan ABC, strukturanan volkániko ta ménos notabel riba e superfisie, ounke na algun lugá, manera Aruba, e ta klaramente rekonosibel den su [[Seronan di Aruba|formashon di seru]].<ref name=":0">{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/de-antillen-in-drie%C3%ABn-geografie-geologie-en-tektoniek |titel=De Antillen in drieën: geografie, geologie en tektoniek |werk=geografie.nl |datum=2021-12-24 |auteur=Hans de Jong |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> Ademas, tur isla tin depósitonan di [[piedra di kalki]] ku a originá for di [[ref di koral]]. E islanan tambe por wòrdu agrupá a base di nan karakterístika geológiko:<ref name=":0" /> :{|class="wikitable" ! Isla ! Geologia ! Fuente |- ! Aruba | Piedra ''ignis'', piedra di kalki, i teras marino | <ref>{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/geologie-van-de-antillen-1-aruba |titel=Geologie van de Antillen (1): Aruba |datum=2022-01-01 |auteur=Hans de Jong |werk=geografie.nl |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> |- ! Islariba | Volkanismo | |- ! Kòrsou i Boneiru | Piedra di kalki i teras marino | |} == Ekonomia == [[Turismo]], transportashon di petroleo i refinamentu di zeta (na Kòrsou), i tambe negoshinan "offshore" ta forma gran parti di e ekonomia di e islanan. E islanan tin un bon ganashi per kapita i un bon infrastruktura kompará ku otro país den region. Kasi tur karga (kapital i pa konsumidó) ta importá, gran parti di esaki ta di [[Venezuela]], [[Merka]], [[Mexico]] i [[Hulanda]], ku ta provee e islanan ku sen tambe. Tera inadekuado i insufisiente awa ta hasi e desaroyo di [[agrikultura]] difisil. E florin antiano tin un balor akoplá na e [[dollar merikano]] (1,79:1). == Demografia == Mayoria antiano ta desendiente di kolonistanan oropeo i di [[Sklabitut|katibu]] [[afrika]]no ku tabata importá i bendí aki durante siglo [[Siglo 17|17]] pa [[Siglo 19|19]]. E sobrá di e poblashon a bini di otro isla den Karibe, [[Latinoamérika]], Ost Asia i di otro parti di mundu. [[Papiamentu]] ta e idioma dominante na Kòrsou i Boneiru (i tambe Aruba). E [[idioma krioyo]] aki a forma di [[hulandes]], [[spaño|spañó]], [[ingles]] i [[português]]. Ingles ta e idioma mas komun riba e islanan pa ariba (St. Maarten, Saba i St. Eustatius). Spañó ta birando e di dos idioma riba e islanan pa ariba, mas tantu na St. Maarten. Maske e idioma ofisial ta hulandes, e gobièrnu antiano ofisialmente ta rekonosé e uzo di ingles i [[papiamentu]]. Tambe, maske e legislatura ta na hulandes, diskurso den parlamento ta na ingles òf papiamentu. Gran parti di e poblashon ta [[Kristianidat|kristian]], mas tantu [[Katóliko Romano|katóliko]]. Kòrsou tambe tin un minoridat [[hudiu]] ku ta desendiente di un grupo di hudiu [[Sefardí]] ku a bini di Amsterdam i [[Brazil]] na aña [[1654]]. Den e último dékadanan, hopi antiano hóben i eduká a emigrá pa Hulanda, ku ta laga e islanan ku un problema sosial-ekonómiko grandi. Sinembargo, den último añanan, hopi hende di [[Republika Dominikano|Repúblika Dominikano]], [[Haiti]], [[Karibe anglofóniko]] i [[Colombia]] a imigrá pa Antia. == Kultura == E orígen di e poblashon i unda e islanan ta situá ta duna Antia un kultura mesklá. Turismo i un presensia dominante di e media [[Merka|merikano]] a yuda e influensia merikano krese. Mes kos ku otro país den [[Karibe]] i [[Amérika latino]], riba tur e islanan, [[Karnaval]] ta un evento importante. == Linknan eksterno == * [https://web.archive.org/web/20030805091305/http://www.bonaire-gov.an/ www.gov.an] - Portal ofisial di e gobièrnu di Antia Hulandes * [http://www.centralbank.an/ Banko Sentral] di Antia Hulandes * [https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/ Antillenhuis] - Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Hulanda {{Antias Hulandes}} {{Appendix}} [[Kategoria:Antias Hulandes]] jygckeekgh8jsm317fs315achfbga13 192261 192260 2026-05-30T08:54:01Z Caribiana 8320 /* Ekonomia */ 192261 wikitext text/x-wiki {{Variante}} {{Infobox teritorio historico | variante = c | nomber_nativo = Antias Hulandes | antecesor1 = Kòrsou i Dependensianan | bandera_antecesor1 = Flag of the Netherlands.svg | sucesor1 = Aruba | bandera_sucesor1 = Flag of Aruba.svg | sucesor2 = Kòrsou | bandera_sucesor2 = Flag of Curaçao.svg | sucesor3 = Sint Maarten | bandera_sucesor3 = Flag of Sint Maarten.svg | sucesor4 = Hulanda Karibense | bandera_sucesor4 = Flag of the Netherlands.svg | aña_funda_termina = 1954–2010 | imagen_bandera = Flag of the Netherlands Antilles (1959-1986).svg | imagen_bandera2 = Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg | aña_bandera= 1959–1986 | aña_bandera2 = 1986–2010 | articulo_bandera = Bandera di Antias Hulandes | imagen_escudo = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1964-1986).svg | imagen_escudo2 = Coat of arms of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg | aña_escudo = 1964–1986 | aña_escudo2 = 1986–2010 | mapa = Kingdom_of_the_Netherlands_in_its_region_(Caribbean_special).svg | aña_mapa = | capital = [[Willemstad]], [[Kòrsou]] | area = 800 km² | poblacion = 283 935 (2009) | moneda = [[Florin Antiano|Florin antiano]] | dia_nacional = [[Dia di Rey]]<br>[[Dia di Antia]]<br>[[Dia di Reino]] | himno_nacional = Himno sin tíutlo | idioma = [[hulandes]], [[ingles]], [[papiamento]] | religion = [[Iglesia Catolico Romano|Katóliko romano]], sosiedatnan protestant chikítu | forma_gobernacion = Pais paden di [[Reino Hulandes]] | titulo_cabesante1 = Hefe di estado | nomber_cabesante1 = Monarkia di Hulanda | titulo_cabesante2 = Supstituto hefe di&nbsp;estado&nbsp; | nomber_cabesante2 = [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|Gobernador di Antia Hulandes]] | titulo_cabesante3 = Lider di gobièrnu | nomber_cabesante3 = Minister-Presidente di Antias Hulandes | legislacion = [[Parlamento di Antias Hulandes]] | dinastia = [[Oranje-Nassau]] | lema = ''Libertate unanimus'' ([[Latin]])<br>Uní den libertat ([[papiamentu]]) }} '''Antia Hulandes''' òf '''Antia Neerlandes''' (na [[hulandes]]: ''De Nederlandse Antillen''), tabata for di [[15 di desèmber]] [[1954]] te [[10 di òktober]] [[2010]] un país den [[Reino Hulandes]]. Inisialmente e tabata konsistí di seis isla i for di 1986 di 5 isla karibense despues ku [[Aruba]] a atkirí su status aparte. E islanan di Antia Hulandes tabata konsistí na nan lugá di dos grupo di isla den [[Laman Karibe]] ku ta forma parti di [[Antia Menor]]: e islanan bou di bientu ([[islanan ABC]]) i e islanan riba di bientu ([[Islariba]]). Na 2010 [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] a bira pais outónomo den Reino Hulandes, mientras [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Boneiru]] a bira [[munisipio ]]spesial hulandes. E ekonomía di e islanan ta dependé primordialmente di [[turismo]] i [[petroleo]]. == Historia == E [[Spaña|spañónan]] tabata e promé Oropeonan pa establese nan mes riba e islanan (Islanan ABC: [[Alonso de Ojeda]], [[1499]]; Islariba: [[Cristóbal Colón]], [[1493]]). Den [[siglo 17]], [[West Indische Compagnie|West-Indische Compagnie]] a konkistá e islanan i a usa nan komo base pa negoshi di katibu. [[Sklabitut]] a wòrdu abolí na aña [[1863]]. Na aña [[1954]], e islanan a transforma di [[kolonia]] pa parti di [[Reino Hulandes]] komo un pais asosiá. [[Aruba]] tabata parti di Antia te ku [[1986]], ora el a haña "status aparte" i a bira un pais riba su mes den reino. === Disolushon === {{See also|Mira artikulo prinsipal: [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antia Hulandes]]}} Den [[2004]] un komishon di e gobièrnunan di Antia i di [[Hulanda]] a reportá riba e futuro di e Antia Hulandes. E komishon a rekomendá un revishon di e [[Statuut pa Reino Hulandes]] pa desolbé pais Antia Hulandes. [[Kòrsou]] i [[Sint Maarten]] lo forma dos pais outónomo nobo. [[Boneiru]], [[Saba]] i [[Sint Eustatius]] lo bira parti di [[Hulanda]] komo isla di reino. Riba [[28 di novèmber]], [[2005]], e gobièrnu hulandes a yega na un akuerdo ku e gobièrnu di kada isla, ku lo hasi tur lokual e komishon a konkluí realidat pa yüli [[2007]]. == Polítika == Remplasando e areglo di estado interino a keda proklamá dia 29 di mart 1955 e [[Konstitushon di Antias Hulandes]] mediante un medida general di reino (''algemeen maatregel van rijksbestuur''). E [[hefe di estado]] tabata e [[rei]] di Reino Hulandes, ku den [[Antia Hulandes|Antia]] ta representá pa un [[Gobernador di Antia Hulandes (1954-2010)|gobernador]]. E gobernador tambe ta na kabes di e gobièrnu lokal, i huntu ku e ministernan ta forma parti di e [[Poder ehecutivo|poder ehekutivo]] di gobièrnu. E poder legislativo tabatin dos parti. Delegadonan di e islanan ta representá den gobièrnu antiano, mientras kada isla tin su mesun gobièrnu insular ku ta goberná riba un base diario. == Geografia == [[File:Nt-map.png|thumbnail|Mapa di Antia Hulandes]]E geologia di islariba ku su [[seru]]<nowiki/>nan, no a laga hopi lugá pa [[agrikultura]]. E punto mas altu ta [[Mount Scenery]] na [[Saba]] di 862 meter. Notabelmente, e punto mas altu denter di [[Reino Hulandes]]. E seis isla ta partí geográfiko den dos grupo:<ref name=":0" /> * Islanan bou di bientu (''Benedenwindse Eilanden''): ** [[Boneiru]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Bonaire]] ** [[Kòrsou]], huntu ku e isla chikitu [[Klein Kòrsou]] * [[Islariba]] (''Bovenwindse Eilanden''): ** [[Saba]] ** [[Sint Eustatius]] ** [[Sint Maarten]], e parti sùit di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]] (e parti nort, [[Sint Maarten (Fransia)|Saint-Martin]], ta [[Fransia|franses]] i ta parti di e departamento ultramar di [[Guadeloupe]]). == Geologia == Tur seis isla tin un orígen volkániko. Na Islariba, e volkanismo ta e mas aparente, spesialmente na Saba i Sint Eustatius. Na e Islanan ABC, strukturanan volkániko ta ménos notabel riba e superfisie, ounke na algun lugá, manera Aruba, e ta klaramente rekonosibel den su [[Seronan di Aruba|formashon di seru]].<ref name=":0">{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/de-antillen-in-drie%C3%ABn-geografie-geologie-en-tektoniek |titel=De Antillen in drieën: geografie, geologie en tektoniek |werk=geografie.nl |datum=2021-12-24 |auteur=Hans de Jong |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> Ademas, tur isla tin depósitonan di [[piedra di kalki]] ku a originá for di [[ref di koral]]. E islanan tambe por wòrdu agrupá a base di nan karakterístika geológiko:<ref name=":0" /> :{|class="wikitable" ! Isla ! Geologia ! Fuente |- ! Aruba | Piedra ''ignis'', piedra di kalki, i teras marino | <ref>{{citeer web |url=https://geografie.nl/artikel/geologie-van-de-antillen-1-aruba |titel=Geologie van de Antillen (1): Aruba |datum=2022-01-01 |auteur=Hans de Jong |werk=geografie.nl |bezochtdatum=2025-06-09}}</ref> |- ! Islariba | Volkanismo | |- ! Kòrsou i Boneiru | Piedra di kalki i teras marino | |} == Ekonomia == [[Turismo]], transportashon di petroleo i refinamentu di zeta (na Kòrsou), i tambe negoshinan "offshore" ta forma gran parti di e ekonomia di e islanan. E islanan tin un bon ganashi per kapita i un bon infrastruktura kompará ku otro país den region. Kasi tur karga (kapital i pa konsumidó) ta importá, gran parti di esaki ta di [[Venezuela]], [[Merka]], [[Mexico]] i [[Hulanda]], ku ta provee e islanan ku sen tambe. Tera inadekuado i insufisiente awa ta hasi e desaroyo di [[agrikultura]] difisil. E florin antiano tin un balor akoplá na e [[Dollar Mericano|dollar merikano]] (1,79:1). == Demografia == Mayoria antiano ta desendiente di kolonistanan oropeo i di [[Sklabitut|katibu]] [[afrika]]no ku tabata importá i bendí aki durante siglo [[Siglo 17|17]] pa [[Siglo 19|19]]. E sobrá di e poblashon a bini di otro isla den Karibe, [[Latinoamérika]], Ost Asia i di otro parti di mundu. [[Papiamentu]] ta e idioma dominante na Kòrsou i Boneiru (i tambe Aruba). E [[idioma krioyo]] aki a forma di [[hulandes]], [[spaño|spañó]], [[ingles]] i [[português]]. Ingles ta e idioma mas komun riba e islanan pa ariba (St. Maarten, Saba i St. Eustatius). Spañó ta birando e di dos idioma riba e islanan pa ariba, mas tantu na St. Maarten. Maske e idioma ofisial ta hulandes, e gobièrnu antiano ofisialmente ta rekonosé e uzo di ingles i [[papiamentu]]. Tambe, maske e legislatura ta na hulandes, diskurso den parlamento ta na ingles òf papiamentu. Gran parti di e poblashon ta [[Kristianidat|kristian]], mas tantu [[Katóliko Romano|katóliko]]. Kòrsou tambe tin un minoridat [[hudiu]] ku ta desendiente di un grupo di hudiu [[Sefardí]] ku a bini di Amsterdam i [[Brazil]] na aña [[1654]]. Den e último dékadanan, hopi antiano hóben i eduká a emigrá pa Hulanda, ku ta laga e islanan ku un problema sosial-ekonómiko grandi. Sinembargo, den último añanan, hopi hende di [[Republika Dominikano|Repúblika Dominikano]], [[Haiti]], [[Karibe anglofóniko]] i [[Colombia]] a imigrá pa Antia. == Kultura == E orígen di e poblashon i unda e islanan ta situá ta duna Antia un kultura mesklá. Turismo i un presensia dominante di e media [[Merka|merikano]] a yuda e influensia merikano krese. Mes kos ku otro país den [[Karibe]] i [[Amérika latino]], riba tur e islanan, [[Karnaval]] ta un evento importante. == Linknan eksterno == * [https://web.archive.org/web/20030805091305/http://www.bonaire-gov.an/ www.gov.an] - Portal ofisial di e gobièrnu di Antia Hulandes * [http://www.centralbank.an/ Banko Sentral] di Antia Hulandes * [https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/ Antillenhuis] - Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Hulanda {{Antias Hulandes}} {{Appendix}} [[Kategoria:Antias Hulandes]] 4qqwlq38fez811ey4jivsgs0f7p45xl 0 3205 192262 184810 2026-05-30T08:59:34Z Caribiana 8320 algun korekshon 192262 wikitext text/x-wiki {{Infopais| variante = c | nomber_nativo = [[Ingles]]: ''United States of America'' | nomber_propio = Estádonan Uni di Amérika | himno_nashonal = ''The Star-Spangled Banner''<br/>("E Bandera ku Strea")<br/>[[File:"The Star-Spangled Banner" - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]] | stat_mas_grandi = [[New York City]] | idiomanan_ofisial = [[ingles]] | forma_di_gobernashon = [[Repúblika|Repúblika federal]] | titulo_kabesante1 = Presidente | nomber_kabesante1 = [[Donald Trump]] | tipo_di_soberania = [[Independensia]] | eventonan_di_fundashon = • deklará<br />• rekonosí | fechanan_di_fundashon = Di [[Reino Uni|Reino Uni di Gran Britania]]<br />[[4 di yüli]] [[1776]]<br />[[3 di sèptèmber]] [[1783]] | persentahe_awa = 6,76 | densidat_pop = 36 | gentilisio = amerikano | moneda = [[Dollar Mericano|Dolar]] | kodigo_moneda = USD | utc_offset = [[UTC−5 |-5]], -6, -7, -8, -9, -10 | kapital = [[Washington D.C.]] }} '''Estadonan Uni di Amérika''' òf simplemente '''Merka''' ta un [[pais]] situá den [[kontinente]] [[Nort Amérika]]. Su nòmber ofisial ta ''United States of America''. E [[kapital]] di Merka ta [[Washington D.C.]], mientras ku [[New York City]] ta e siudat mas grandi. Merka ta keda mayormente den Nort Amérika kontinental, kaminda e 48 estado kontinental i [[Washington D.C.]] ta lokalisá entre e [[Oséano Atlántiko]] i e [[Oséano Pasífiko]], ku [[Canada]] panort i [[México]] pasùit. E estado di [[Alaska]] ta den e huki nortwèst di e kontinente, ku [[Canada]] na banda ost i [[Rusia]] na banda wèst di e Estrecho di Bering. [[Hawaii (estado)|estado di Hawaii]] ta un [[archipiélago]] meimei di Oséano Pasífiko. Mas aleu, Merka ta posee varios teritorio den [[Laman Karibe|Caribe]] i den Pasífiko. Ku un superfisie di 9,83 mion km² i mas ku 310 mion habitante, Merka ta e un di e paisnan mas grandi i mas poblá na mundu. Merka ta distinguí pa su diversidat étniko i kultura, ku a surgi prinsipalmente dor di inmigrashon na gran skala. E ekonomia merikano ta konsiderá komo e ekonomia nacional mas grandi den mundu, ku un GDP ku ta alkansa te trion di dólar. Pueblonan indigeno di origen asiátiko a biba pa miles di aña na lokual aworaki ta e tera firme di Merka. E poblashon [[Nativonan di Amérika|nativo merikano]] aki a wòrdu redusi dramátikamente despues di malesa i gueranan despues di kontakto [[Oropa|oropeo]]. En prinsipio, Merka a wòrdu formá dor di diestres kolonia britániko situá na e kosta atlántiko. Dia [[4 di yüli]] [[1776]], nan a deklará nan [[independensia]], i despues di e Revolushon merikano kontra e Imperio britániko, a logra establesé un union independiente. Dia [[17 di sèptèmber]] [[1787]] a adoptá e Konstitushon; ku a funda Estadonan Uni komo repúblika ku un gobièrnu fuerte sentral. Un aña despues e dokumento a wòrdu ratifiká, i den 1791 e akta di derechinan (Bill of Rights) ku ta garantisá derechi i libertatnan fundamental tabata vigente. Den e [[siglo 19]], Estadonan Uni a expande, hañando tereno di [[Fransia]], [[Spaña]], [[Reino Uni]], [[Rusia]] i a aneksá e repúblika di [[Teksas]] i e repúblika di [[Hawaii (isla)|Hawaii]]. Tensionnan entre e parti sur agrikultural i e parti nort industrial, inkluso e kuestion di [[sklabitut]], a kulmina den e Guera sivil merikano den e añanan 1860. E parti nort a sali viktorioso, preservando e union i aboliendo sklabitut legal. Pa fin di e siglo 19, e ekonomia di Merka a bira esun mas grandi na mundu. E guera spaño-merikano i e [[Prome Guera Mundial]] a konfirmá e pais su status komo poder militar. El a surgi for di e [[Di Dos Guera Mundial]] komo e promé pais ku [[arma nuklear]] i komo un miembro permanente di Konseho di Seguridat di [[Nashonnan Uni]]. Ku e final di e [[Guera Friu]] i e disolushon di e [[Union Sovietiko]], Merka a keda komo e úniko superpoder mundial. Awor dia, e ta responsabel pa mas ku 40% di gastamentu militar mundial i ta ehersé un liderazgo ekonómiko, polítiko i kultural global. == Etmologia == Na 1507, kartografo [[Alemania|Aleman]] [[Martin Waldseemüller]] a produsi un mapa di mundu kaminda riba dje e la yama e ternan di e hemisferio west "America" na e explorado i kartografo italiano [[Amerigo Vespucci]]. E kolonianan formal di Gran Bretania a husa e nomber ei prome riba e deklarashon di [[independensia]]. E nòmber Merka ta un vershon kòrtiko di e nòmber ei. == Geografia, klima, i medio ambiente == [[File:USATopographicalMap.jpg|thumb|left|Imagen statelito mustrando e [[topografia]] di e estadonan kintinuoso]] E área terestre di e Estadonan kontinuoso ta aproksimadamente 770 míon hektare. Alaska, separa for di e resto di e pais dor di Canada, ta e estado mas grandi di e pais ku 150 míon hektar. Hawaii, okupando un arkipielago den e Pasifiko Sentral suitwest di Nort Amerika, tin un tiki mas ku 1.6 míon hektar. E Estadonan Uni ta e di tres of di kuater pais na mundu. Kedando patras di Rusia i Canada anto djis abou of ariba di [[China]]. E variashon ta keda den e disputo di e área ku China tin ku [[India]]. [[File:Barns grand tetons.jpg|thumb|left|E [[Teton Range]], parti di e [[Rocky Mountains]]]] E plano kostal riba e kosta atlantiko ta bira mondinan anto serunan plat riba Piedmont. E serunan di Appalachen ta dividi e kosta ost for di e [[Lagonan Grandi]] anto e planonan plat di mei-mei di e pais. E riu di [[Mississippi]], ta e di kuater riu mas grandi na mundu ku ta kore di nort pa suit na parti mei-mei di e pais. E parti plat, fertil di e [[Planonan Grandi]] ta sigui bai west te ora e yega un terra hatu parti west. E [[Rocky Mountians]]nan, na e parti west di e planonan grandi a ekstende nort pa suit dor di e pais yegando altitudnan di 4.300 meter na [[Colorado]]. Mas west tin e [[Great Basin]] anto e desiertonan di Mojave. E serunan di Sierra Nevada anto e Cascade ta kora kantu di e kosta pasífiko di e pais. Na 6,194 meter di haltura, [[Alaska]] su [[Mount McKinley]] ta e seru di mas haltu den e pais anto na Nort Amerika. [[Volkan]]nan ta komun ront Alaska su arkipielgo di Aleksander anto Islanan Aleutia, anto Hawaii ta konsisti di islanan volkanti. E [[supervolkano]] bou di [[Yellowstone National Park]] den e rockiesnan ta e pais su volkan mas grandi [[File:Haliaeetus leucocephalus2.jpg|thumb|right|E [[bald eagle]], para nashonal di Merka for di 1782]] E Estadonan Uni di Merka, ku su grandura anto variedat geografiko, ta inklui mayoria di e klimanan nu mundu. Na parti oost di e di 100 meridian. e klima ta kambia di kontinental humedo na parti nort te ku suptropikal humedo na parti ost. E punto di mas ost di [[Florida]] ta tropikal, Hawaii tambe. E planonan ta semi-arido. Anto hopi di e serunan na parti west tin un klima alpino. E klima ta arido den e Basin grandi, desierto den e zuid-west, mediteranio den e kosta di [[California]], anto oseanikto den [[Oregon]] i e estado di [[Washington (estado)|Washington]] anto parti sur di Alaska. E kostanan riba e [[Golfo di Mexico]] ta haña varios orkan kada aña. Anto e parti west mei-mei ta haña hopi [[warwaru]]. E ekoligia di e E.U. ta konsidera "megadiverso"; mas o menos 17.000 [[espesie]] di mata ta okuri den e pais i 1.800 espesie di matanan ku ta saka flor por wòrdu haña na Hawaii. E Estadonan Uni tin mas ku 400 mamífero, 750 para i 500 reptil i amfibio. Mas of menos 91.000 espesie di insekto a wòrdu deskribi den e pais. E akto di espesienan na peliger di ekstinshon di 1973 a proteha espesienan na peliger di ekstinshon i nan habitatnan, ku ta wordu monotoria dor di e gobiernu. Tin sinkuentiocho parke nashonal i hopi mas parke, mondi i areanan di boske federalmente maneha. Tur huntu e gobièrnu tin 28.8% di e área di e pais. Mayoria di esaki ta área protehá, i un parti di dje a wòrdu kumpra pa drilmentu di zeta, minamentu di gas, i kapmentu di palu; 2.4% ta pa uso militar. == Historia == === Nativo Merikanonan i kontakto Oropeo === E hendenan indigeno di tera firme, inkluyendo nativonan di [[Alaska]], a kere di a imigra for di [[Asia]], entre 12,000 i 40,000 aña pasa. Un par di nan manera e kultura di Mississippi promé ku Columbus tabata tin un kultura hopi avansa anto a kuminda ku agrikultura, architektura anto sosiedatnan abase di status. Depues ku Oropeonan a kuminsa biba riba e kontinente hopi míones di nativo merikanonan a muri dor di [[epidemiko]]nan di malesanan importa for di oropa. [[File:MayflowerHarbor.jpg|thumb|left|E ''Mayflower'' a transporta Pilgrimo na e mundu nobo den 1620 pinta aki den William Halsall su ''The Mayflower in Plymouth Harbor'', di 1882]] Na 1492, eksporadó genoves [[Cristóbal Colón]], bou di kontrakto di e korona spaño, a yega vario isla den [[Karibe]] trahando e prome kontakto ku e hendenan indigeno. Na 2 di april, 1513, konkistado spaño [[Juan Ponce de León]] a bini riba un luga ku e la yama "La Florida" e prome yegada dokumenta di oropeonan riba loke lo bai bira e Estadonan Uni. E spañonan a traha suidat den e regio ku a wordu sigui dor di esunnan di awendia. Komersio di lana [[Fransia|Frases]] a establesé un post yamá Nobo Fransia ront di e [[Lagonan Grandi]]; Fransia a bini pa tin mayoria di e kontinente su interior komo kolonia ta na e parti abou di e Golfo di Mexico. E prome bibiend [[Inglaterra|ingles]] tabata e kolonia di Virginia na Jamestown na 1607 anto e kolonia di Plymouth di e pilgrimonan. E chartermentu di e kolonia di Massachusetts Bay a soru pa hopi migrashon; pa 1634 e kolonia di New England a wordu habita dor di mas ku 10,000 Purita. Entre lat 1610 anto e revolushon merikano mas of menos 50,000 konvikto a wordu hiba na Inglateréa su kolonianan merikano. Kuminsamentu di 1614 e [[Hulanda|Hulandesnan]] a kuminsa un kolonia banda di e riu di Hudson, inkluyendo e suidat di [[Nieuw Amsterdam]] riba e isla di [[Manhattan]]. Na 1674, e hulandesnan a sali for di nan kolonianan merikano anto a bende ku Inglatera; e provensia di [[Nieuw Nederland]] a kambia nomber bira [[New York]]. Hopi immigrantenan nobo, espesialmente na parti suit, tabata sirbido di e kolonisadonan di virginia. Ront di e kambiamentu di e [[siglo 18]] esklabonan afrikano a bira e rekurso primera di labor forsá. Ku e divishon di Carolina den 1729 i e kolonisashon di [[Georgia]], e diestres kolonia ku lo bira e Estadonan Uni a wòrdu establesé. Tur tabata tin un gobièrnu lokal ku elekshonnan habri pa mayoria hòmber liber, ku un devoshon kresiendo pa e derechonan di ingles. Tur a legalisá e komersio di esklavo afrikano. Ku sifranan di nasementu altu i sifranan di morto abou, i hopi migrashon e kolonianan a kresé rapidamente. E movementu renasiente di [[Kristianismo]] di añanan 1730 te ku 1740, tambe konosi komo e Lantamentu Grandi, a kuminsa lanta interes den religion i libertat di religion. Durante e guera franses-indjan, e forsa britániko a kapturá [[Canada]] for di e fransesnan, pero e poblashon franses a keda isolá for di e kolonianan den sur. Ekskluyendo e nativo merikano, ku tabata wòrdu mové, e diestres kolonia tabata tin un poblashon di 2.6 míon hende na 1770, mas of menos tersera di esun di Inglatera; kasi un di kada sinku merikano tabata katibu koló skur. Toch suheto na belasting britániko, e kolonialistanan no tabata tin representashon di e Parlamento di Gran Britania. === Independensia i expanshon === [[File:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|''Deklarashon di Independiensia'', pinta dor di [[John Trumbull]], aña 1817–18]] Tenshon entre kolonialistanan merikano i e inglesnan den e periodo di revolushon di añanan 1760 i 1770 trempan a yega na e guera di revolushon merikano, bringa pa 1775 te ku 1781. Na 4 di yüni 1775, e Congreso Kontinental, trahando na [[Filadelfia]], a establese un Leger Kontinental bou di e kommando di [[George Washington]]. Proklamando ku "tur homber a wordu traha igual ("all men are created equal") anto a wordu duná sierto derechonan, e congreso a adopta e Deklarashon di independensia, skirbi dor di primeramente [[Thomas Jefferson]], riba [[4 di yüli]] [[1776]]. Riba e dia ei Merka aworaki ta selebra su dia di independiensia. Na 1777, e artikulonan di e confederashon a establese un gobiernu federal swak ku a opera te ku 1789. Despues ku nan a gana kontra Gran Bretania e forsa merikano a yuda e fransesnan, Gran Bretania a rekonose e independiensia di e E.U. anto e estado su soviernidat riba teritorio merikano parti west di e riu di [[Mississipi (riu)|Mississippi]]. E konvenshon konstitushonal a wordu organisa na 1787 dor di esunnan ku tabata ke establese un gobiernu nashonal fuerte, ku e poder di parti belasting. E konstitushon di Estadonan Uni a wordu ratifika na 1788, anto e republika nobo su prome senato i las di representativo anto presidente -[[George Washington]]—a tuma ofisina na 1789. E billeta di derecho, prohibiendo restrikshon federal di libertat personal anto garantizando un rango di protekshon legal, a wordu adopta na 1791. Aktitudnan kontra [[sklabitut]] tabata kambiando; e konstitushon tabata proteha i komersio di katibunan afrikano solamente te ku 1808. E estadonan parti nort a abolisá sklabitut entre 1780 i 1804, lagando e estadonan di sklabitut na parti suit komo defendedornan di e "institushon pekuliar" ei. E di dos Lantashon Grandi, kuminsando ront di 1800, a hasi [[evangelismo]] un forsa grandi tras di e reformanan social, inkluiendo abolishonismo. [[File:U.S. Territorial Acquisitions.png|right|thumb|Aquesishon Merikano pa dato.]] Merikanonan su gana di expande bai parti west a kuminsa den un seri largu di guera kontra indjan. E kumpramentu di [[Louisiana]] un teritorio franses di klaim di presidente [[Thomas Jefferson]] na 1803 a krese e nashon su grandura ku dos biaha. E guera di 1812, deklará kontra Gran Britania entorno varios problema ku a keda na un empata, a fortifiká [[nashonalismo]] merikano. Un seri di inkurshon militar na [[Florida]] a pone Spaña sede su teritorio di Florida i otronan ront di e Golfo di Mexico na Merka na 1819. E [[Trail of Tears|Kaminda di Lagrima]] den e añanan di 1830 a eksamplifiká e removeshon di indjannan ku a kita hopi nativonan for di nan tera. E Estadonan Uni a aneksa e Republika di Texas na 1845. E konsepto di destino di manifestashon a wòrdu popularisá durante e tempu aki. E tratado di Oregon ku Britania a laga Merka kontrolá mayoria di e parti nortwest di pais. E viktoria merikano kontra Mexico a resulta den e seseshon di [[California]] i mayoria di e parti sùitwest di e pais na 1848. E [[Gold Rush|Race di Oro]] na California di 1848–49 a kousa hopi migrashon bai parti west. Railnan nobo pa trein a hasi transportashon hopi mas fasil i a hasi e konfliktonan di e merikanonan nativo piho. Den e siguiente mei siglo, mas ku 40 míon [[bison merikano]] of buffel a wòrdu matá pa nan kueru i karni anto pa hasi e ekspanshon di e sistema di railnan mas fasil. E perdida di e buffelnan, e kuminda primario di e nativo merikanonan, tabata un sla duru pa hopi di e kulturanan nativo. === Guera Sivil i Industrialisashon === [[File:Battle of Gettysburg, by Currier and Ives.png|thumb|left|''Batalla di Gettysburg'', litografia di[[Currier and Ives|Currier & Ives]], ca. 1863]] Tenshonnan entre e estadonan ku tabata tin sklabitut i esunnan liber tabata aumenta dor di argumentonan over di e relashon entre e gobieno di nivel federal i nashonal, i tambe ku konfliktonan violento over di e kresementu di sklabitut den e estadonan nobo. [[Abraham Lincoln]], kantidate di e partido anti-sklabitut Republikando, a wordu elekta na 1860. Prome ku e la tuma ofisina, siete estado di sklabitud a dekklara nan sesshon for di e Estadonan Uni i a establese e [[Estadonan Konfedera di Merka]]. Ku e atake di e konfederadonan riba Fort Sumter, e guera sivil a kuminsa anto kuater estado di sklabitut a djoin e Konfederadonan. Lincoln su proklamashon di emancipashon na 1863 a deklara esklabonan den e Konfederidat pa ta liber. Siguiendo e viktoria di e Union na 1865, tres amendamentu nobo den e konstitushon a sigura libertat pa kasi un mìon [[afroamerikano]] ku tabata katibu, e di dieskuater amendamentu a hasi nan siudadano, i e di diessinku a duna nan derecho di vota. [[File:Ellis island 1902.jpg|thumb|Immigrantenan na [[Ellis Island]], riba e haven di [[New York]], 1902]] Despues di e asesinato di Lincoln rekonstrukshon radikal di e republikanonan tabata tin komo meta pa reintegra i rekunstrui e estadonan suit anto ensigura e libertad di e eks-katibunan. e resolushon di e elekshon presidenshal di 1876 dor di e kompromiso di 1877 a kaba ku e rekonstrukshon; e leinan di Jim Crow a segraga hopi Afro-merikanonan. Den e parti nort, urbanisashon anto e influho grandi di immigrantenan for di sur Oropa anto ost Oropa a hasi e pais su industrialisashon mas lihe. E ola di immigrashon, durando te ku 1929, a duna hopi labor barata anto a transforma kultura merikano. Kresementu den infrastuktura nashonal a kousa kresementu ekonomika. E kumpramentu di [[Alaska]] na 1867 di [[Rusia]] a kompleta e pais su ekspanshon riba e kontinente merikano. E masacre di [[Wounded Knee]] na 1890 tabata e delaster konflikto arma grandi kontra e indjannan nativo. Na 1893, e [[monarkia]] indigeno di e reino pasifiko di Hawaii a wordu kibra dor di un golpi di estado dirigi pa residentenan merikano; e gobiernu merikano a aneksa e [[Archipielago|archipiélago]] na 1898. Viktoria den e guera spaño-merikano den e mesun aña a demostra ku e Estadonan Uni tabata un poder grandi i a kousa e aneksashon di [[Puerto Rico]], [[Guam]] i [[Filipinas]]. E filipinonan a haña [[independensia]] i mei siglo despues Puerto Rico i Guam ta keda teritorio merikano. === Promé Guera Mundial, Gran depreshon i Di Dos Guera Mundial === [[File:Dust Bowl&nbsp;- Dallas, South Dakota 1936.jpg|thumb|left|Un boerderij bandoná na [[South Dakota]] durante e [[Dust Bowl]], di 1936]] Na e kuminsamentu di e [[Prome Guera Mundial]] na 1914, Merka a keda neutral. Mayoria merikano a simpatisa ku e ingles i fransesnan, toch hopi a oponé intervenshon. Na 1917, Merka a djoin e alliandonan, yudando pa kambia e poder kontra di e [[Podernan Sentral]]. Despues di e guera e senado no a ratifika e [[Tratado di Versailles]] di 1919, ku a establesé e liga di nashonnan. E pais a persiguí e maneho di unilateralismo, kasi pa yega isolashonismo. Na 1920 e movementu di derechonan femenino, a gana un di diesnuebe amandamentu dunando derechonan na e sufrimentu femenino. E prosperidat di e añanan 1920 a kaba den e Crash di [[Wall Street]] di 1929 ku a kuminsa ku e depreshon grandi. Despues di su elekshon n 1932, [[Franklin D. Roosevelt]] a responde ku e nobo deal, un rango di posibilidat kresiendo e intervenshon di gobiernu den e ekonomia. E [[Dust Bowl]] di mei-mei di e añanan di 1930 a impobrsa mayoria di e kommunidatnan agrikultural anto a kuminsa un nobo ola di migrashon bai parti west. [[File:1944 NormandyLST.jpg|thumb|Soldatnan di e leger di E.U. yegando na normandia riba D-Day na 6 di Yuni, 1944]] E Estadonan Uni a keda efektivamente neutral durante e [[Di Dos Guera Mundial]] su promé parti durante e invashon di [[Polonia]] dor di [[Alemania Nazi]] na september 1939. Pero a kuminsa duna e Aliadonan material na mart di 1941 dor di e programa di lend-lease. Dia 7 di desember, 1941, e emperio [[Hapon|hapones]] a hasi un atake sorpresa riba [[Pearl Harbour]], esei a kousa ku E.U. a djoin e aliadonan kontra e podernan di axis i kuminsa sera merikanonan ku nashonalidat hapones. Partisipashon den e guera a kuminsa investonan di kapital anto kapasidat industrial. Entre e mayor kombatantenan, e E.U. tabata e uniko pais ku a bira mas riku luga di mas pober dor di e guera. Konferensianan na Bretton Woods anto Yalta a traha un systema nobo di organisashonan Internashonal ku a pone e Estadonan Uni anto e [[Union Sovietiko]] na e sentro di mundu. Ora a gana viktoria den Oropa, a organsia un konferensia na [[San Francisco, California|San Francisco]] ku a produsi e charter di [[Nashonnan Uni]] ku a bira aktivo despues di e guera. E Estadonan Uni a traha e prome armanan nuklear, anto a husa nan riba e siudatnan Hapones di [[Hiroshima]] i [[Nagasaki]] na Augustus di e aña ei. Hapon a perde riba 2 di september, kabando e guera. === Guera friu i politika di protesta === [[File:Martin Luther King - March on Washington.jpg|thumb|upright|[[Martin Luther King, Jr.]] dunando su speech di "I Have a Dream" na 1963]] E Estadonan Uni anto [[Union Sovietiko]] a bringa pa poder despues di e Di dos Guera Mundial den e [[Guera Friu]], dominando e aktividat militar di Oropa dor di [[Organisashon di Tratado Atlántiko Nort|OTAN]] i e Pakto di [[Varsovia]]. E Estadonan Uni a promové demokrasia liberal i [[kapitalismo]] mientras Union Sovietiko a promove [[komunismo]] i un ekonomia planea. Tur dos a suporta diktadura anto a kuminsa gueranan di proksi. Tropanan merikano a bringa kontra [[China]] kommunista den e [[Guera di Korea]] di 1950-53. E kas di aktividatnan in-amerikano a persigui den investigashonan ku un subdivishon na banda links politiko, mientras ku senator [[Joseph McCarthy]] a bira un kabesante di e sentimiento anti-kommunismo. Na 1961 e lansamentu sovietiko di e prome buelo spasial humano a promove e presidente [[John F. Kennedy]] su yamada pa e Estadonan Uni bira e prome pa pone un homber riba [[luna]], esaki a wordu hasi na 1969. Kennedy tambe a mira un showdown nuklear ku misilnan sovietiko na [[Cuba]]. Mientras Merka a sigui krese ekonomikamente. Un kresementu den bringamentu pa derechonan sivil di afro-merikano, simbolisa i dirigi dor di hendenan manera [[Rosa Parks]], [[Martin Luther King, Jr.]], i [[James Bevel]], no a usa violensia pa konfronta segregashon i diskriminashon. Siguiendo e asesinato di John F. Kennedy na 1963, e akto di derecho sivil i e akto di derecho di vota a wordu pasa dor di Presidente [[Lyndon B. Johnson]]. Johnson i su susesor, [[Richard Nixon]], a ekspande e guera na Asia lage bira e guera sin sukseso di [[Vietnam]]. Un movementu kontra-kultural di e añanan 1960 a krese di fiul dor di e opposishon di e guera, nashonalismo pretu i e [[revolushon seksual]]. [[Betty Friedan]], [[Gloria Steinem]], anto otronan a kuminsa ku un movementu di femminismo nobo ku a buska igualdat pa muhenan na nivel politiko, sosial, i ekonomiko. Komo resultado di e skandal di [[Watergate]] na 1964 Nixon a bira e prome presidente ku a kita for di su trabou riba karganan di obstrukshon di justisia anto abusu di poder; e tabata sigui dor di vice presidente [[Gerald Ford]]. E administrashon di [[Jimmy Carter]] di e añanan 1970 tabata marka den e stagnashon di e crisis di Iran. E elekson di [[Ronald Regan]] komo presidente na 1980 a kuminsa ku un kambio bai rechts na Merka, reflekta dor di kambionan grandi den belasting anto prioridat. Su di dos termino den offisina a trese e prosesonan diplomatiko ku [[Iran]] i [[Union Sovietiko]] na e guera friu mas serka di pas te ku e kolapso di e Union Sovietiko. === Era contemporario === [[File:UA Flight 175 hits WTC south tower 9-11 edit.jpeg|thumb|right|E [[World Trade Center]] riba e mainta di [[Atakenan di 11 di September|11 di September, 2001]]]] Bou di presidente [[George H. W. Bush]], e Estadonan Uni a tuma un rol lideral den e Guera di Golfo, E ekspanshon ekonómiko mas grandi di E.U. di 1991 te ku 2001. Enkompesa dor di e adminsitrashon di [[Bill Clinton]]. Un skandalo seksual a impeacha Bill Clinton na 1998 pero toch e la keda na offisina. E elekshon presidensial di aña 2000, un di esunnan mas serka den historia merikano tabata resolve pa un desishon di e korte supremo, yiu di George H. W. Bush, a bira presidente. Riba [[Atakenan di 11 di september|11 di september]] [[2001]] teroristanan di [[al-Qaeda]] a dal e [[World Trade Center]] na e suidat di New York City i e [[Pentagon]] banda di Washington, D.C., matando kasi tres mil hende. Komo konsekuensia, e Atministrashon Bush a lansa un [[Guera kontra Terorismo]] global. Na oktober di 2001 forsa merikano a lansa un guera na [[Afganistan]] removiendo e [[Taliban]] for di e gobiernu i e kampamentunan di train di al-Qaeda. Insurgensia Taliban te ainda ta sigui bringa un guera di gueria kontra Merka. Na 2002, e gobiernu di Bush a kuminsa bringa kontra kambio di e regimen na [[Irak]] riba tereno kontroversial. Sin sosten di NATO of di e UN, Bush a organisa un koalishon di e kerientenan i a ataka Irak na 2003, removiendo e diktador [[Saddam Hussein]]. Na 2005, [[Orkan Katrina]] a kausa daño severo banda di e kosta di Golfo di e Estadonan Uni, devastando [[New Orleans]]. Na 4 di november 2008, den un reseshon global, [[Barack Obama]] a wordu elegi [[presidente]]. E ta e prome afro-merikano ku a bira presidente. Na 2010 el a mira e enaktamentu di reformashon di e struktura di salú i e reforme di Dodd-Frank riba Wall Street pa protehe e sistema finansiero. E kibramentu di e drill di cruso ''Deepwater Horizon'' den e [[Golfo di Mexico]] a kuminsa i a basha hopi zeta den e area na april 2010 birando e desaster di zeta mas grandi na mundu. == Politiko i Gobiernu == [[File:Capitol Building Full View.jpg|thumb|right|E parti west di e edifisio di Capitol di Merka ku ta e kas pa e Kongreso di E.U.]] Estadonan Uni ta e [[federashon]] mas bieu te ainda funshonando. E ta un republika constitushonal anto un demokrasia representativo, "den kua e mayoria ta manda ta tempera pa derechonan di minoridat protekta pa lei." E gobiernu ta regula dor di un systema di chekmentu i balansa difini pa e konstitushon, ku ta sirbi komo e pais su dokumentu legal supremo. Den e systema federalisto merikano, suidaderonan ta subjekta na tres nivel di gobiernu, federal, estadual, anto lokal; e gobieru lokal su trabou ta wordu dividi entre e gobierny di e "county" anto esun municipal. Den kasi tur kaso, oficialnan ehekutivo i legislativo ta wordu elekta dor di un voto plural dor di e suidaderonan di e distrikto. No tin representashon proporshonal na e nivel federal, anto e ta hopi skars na nivelnan mas abou. [[File:WhiteHouseSouthFacade.JPG|thumb|left|E facade zuid di e [[White House]], kas i trabou di e [[Presidente di Merka]]]] E gobiernu federal ta kompone di tres parti: * [[Legislativo]]: E kongreso bikameral, traha di e senato i e kas di representativo ta traha e leinan federal, ta deklara guera, ta aproba tratado i poder di persigi anto tin poder di impeacha hende anto kita gobernantenan for di nan posishon. * [[Ehekutivo]]: E [[Presidente di Estadonan Uni|presidente]] ta e kommandado en yéfe di e forsa militar, por veta notanan legislativo prome ku nan bira lei, anto ta apunta e miembronan di kabinete anto otro hendenan ku ta administa anto enforsa leinan federal i policianan politiko. * [[Judisial]]: E Korte Supremo anto e kortenan federal mas abou, ku su judicialnan a wordu appunta dor di e presidente ku approbo di e senato, ta interprete leinan anto ta kita esunnan ku nan ta haña inkonstitushonal. [[File:USSupremeCourtWestFacade.JPG|thumb|right|Parti west di e gebouw di e Korte Supremo di Merka]] E Kas di representativo tin 435 miembro votando, kada un representado un [[distikto Congresonal]] pa un termino di dos aña. Asientonan ta aporshona dor di e estado su poblashon kada dies aña. Te ku e sensus di Merka na 2000, siete estado tabata tin e minimum di un representativo, terwijl [[California]], e estado mas pobloso tabata tin sinkuenti tres. E senato tin 100 miembro ku kada un tin dos senator, elektá na terminonan di seis aña; eenderde di e asientonan di sentato tei pa elekshon kada dos aña. E presidente ta sirbi un termino di kwater aña anto no mas ku dos biaha. E presidente no ta wordu elekta dor di voto direkto, pero dor di un voto di un koligio elektoral un systema ku nan ta determina e votonan anto proporshona nan pa kada estado. E korte supremo, dirigi dor di e yéfe di justisia, tin nuebe miembro, ku ta sirbi bida largu. E estado governamental ta struktuta den un manera similar; [[Nebraska]] unikamente tin un legislatura unikameral. E gobernador (yéfe ehekutivo) di kada estado ta direktamente elekta. Un par di judisialnan anto miembronan di kabinete ta wordu apunta dor di e gobernadornan di nan mes estado, anto otro ta wordu elekta dor di voto popular. Tur lei anto proseduranan govermental ta subjekta nan un revishon judisial, anto kada lei ku ta un violashon di e konsitushon ta kitá. E teksto original di e Konstitushon ta establese e struktura anto responsabilidatnan di e gobiernu federal anto su relashon ku e estadonan individual. Artikulo unu ta proteha e "gran writ" di habeas corpus anto Arkikulo tres ta garantisa e derecho pa un juisio den tur kaso kriminal. Amandamentunan den e konstitushon ta rekuiri e aprobashon di drie-vierde di tur e estadonan . E konstitushon a wordu mandata binti siete biaha; e prome dies ta traha e billeto di derechonan anto e amandamanetu dieskuater, for di e basis cental di e derechonan individual di kada merikano. === Partidonan, idiologianan i politikonan === [[File:Barack Obama - ITN.jpg|thumb|upright|[[Barack Obama]] tumando e odo di offisina di e Yéfe di justisia [[John G. Roberts]], 20 Yanuari, 2009]] E Estadonan Uni a opera bou di un sistema ku dos partido politiko ku kasi tur di su historia. Pa offisinanan elektoral na kasi tur nivel, elekson primera ta skohe e partidonan su nominantenan mayor. For di e elekshon general di 1856, e partidonan mayor tabata e Partido Demokrat funda na 1824, anto e Partido Republikano funda na 1854. For di e guera sivil solamente un di tres partido presedenshal; kantidato anto eks-presidente [[Theodore Roosevelt]], koriendo den e partido progresivo den e elekshon di 1912 a kana ku mas ku 20% di e votonan popular. Den kultura merikano, e partido republikano ta konsidera e rechts mei-mei of esun konservativo anto e sun demokratiko ta konsidera esun links mei-mei of esun liberal. E estadonan den e parti nort-ost anto e kosta west anto den e region di e [[Lagonan Grandi]] ta konosi komo estadonan blou. anto ta relativamente liberal. E estadonan korá di e parti suit anto banda di [[Rocky Mountians]]nan anto parti di mei-mei di e pais ta relativamente konservativo. E ganado di e elekshon di 2008 tabata demokrat [[Barack Obama]] anto e ta e di 44 presidente. Tur presidente prome kune tabata desendi di oropeo. E elekshonan di 2008 a mira e partido demokratiko gana kontrol riba e kas di representatibo anto e sentato. Den e di 111 kongreso, e sentato tabata komprimi di 57 demokrat, dos independiente ku ta atende ku demokrat anto 41 republikano; e kas ta komprimi di 255 demokrat anto 178 republikano (ku dos asiento vakante). Tin 26 gobernado demokrat anto 24 republikano. == Divishonan polítiko == [[File:Map of USA with state names 2.svg|thumb|250px|center]] E estadonan uni ta un union federal di sinkuenta estado. E diestres estadonan original tabata suksedor di e diestres kolonoanan ku a rebeldia kontra mandato Britaniko. Trempan den e pais su historia, tres nobo estado a organisa un teritorio separa for di e estadonan eksistente: [[Kentucky]] for di [[Virginia]]; [[Tennessee]] for di [[North Carolina]]; anto [[Maine]] for di [[Massachusetts]]. Mayoria di e otro estadonan a wordu traha for di teritorionan obtene dor di kompra di tera di e gobiernu. Un par di eksepshon ta [[Vermont]], Texas, i Hawaii: kada un tabata un republika separa prome ku e la bia den man di e union. Durante e gura sivil , [[West Virginia]] a kibra for di Virginia. Anto e estado mas resien, Hawaii a haña su status na 21 di Augustus, 1959. E estadonan no tin e derecho di kita for di e union. E estadonan ta komprimí e bulko grandi di e pais anto dos otro area ku ta parti di e pais anto ku no ta estado ta e Distrikto di Colombia anto e Distrikto Federal, kaminda e kapital, Washington, ta keda; anto e [[Atoll]] di Palmyra un teritorio inhabita pero inkorpora den e pais ku ta keda den e Oceano Pasifiko. E Estadonan Uni tambe tin 5 teritorio grandI afo ku ta: [[Puerto Rico]] i e [[U.S. Virgin Islands]] den [[Karibe]]; anto [[American Samoa]], [[Guam]], i e [[Islanan Mariana Nort]] den Pasífiko. Esunnan nansé den e teritorionan aki (ku eksepshon di Samoa) ta posee un identifikashon merikano. Merikanonan bibando den e teritorionan aki tin mes un derecho anto responsabilidat ku esunnan biba den e estadonan; toch nan no ta paga belasting federal i no ta vota pa e presidente. == Relashon internashonal i militar == E Estadonan Uni di Merka tin una ekonomia mista [[kapitalista]]. E [[PIB]] den Estadonan Uni di Merka di 14,4 trion di dolarnan ta representa 24% den [[PIB]] mundial na merkado di cambio. <!--== Demografikonan == === Lenga === === Religion === === Edukashon === === Salú === === Kriminalidat === == Kultura == === Media popular === === Literatura, filosofia anto arte === === Kuminda === === Deporte === === Sistemanan di midi ===--> {{Nort Amérika}} [[Category:Estadonan Uni di Merka| ]] 30pw6flf2vni1gxbidlbtrqxeypf1gd 0 3825 192264 159125 2026-05-30T09:25:42Z Caribiana 8320 192264 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios''', konosí komunmente komo '''Simón Bolívar''' (☆ [[24 di yüli]], [[1783]] na [[Caracas]] – † [[17 di desèmber]], [[1830]] na [[Santa Marta (Colombia)|Santa Marta]]) tabata un lider, militar i polítiko [[Venezuela|venezolano]]. Huntu ku [[José de San Martín]], el a hunga un ròl grandi den [[Latinoamérika]] su lucha pa [[independensia]] for di e emperio [[Spaña|spaño]]. Siguiendo e triunfa sobre e [[monarkia]] [[Spaña|spaño]], Bolívar a partisipa den e fundashon di e promé union di nashonnan independiente latinoamérikano, ku tabata yamá Gran Colombia, i tabata [[presidente]] di e teritorio aki di 1819 pa 1830. Den Latinoamérika, Simón Bolívar ta konsiderá un heroe, vishonario, revolushonario, i libertador. Durante su bida, e tabata e lider di inependensia di [[Bolivia]], [[Colombia]], [[Ecuador]], [[Panama]], [[Peru]], i Venezuela, i a yuda traha e fundeshi di e ideologia pa [[demokrasia]] ku ta reina den un gran parti di Latinoamérika. == Mira tambe == * [[Bolívar en Curazao]] [[File:Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029656 Standbeeld van Simon Bolivar in Kralendijk Kralendijk Boy Lawson (Fotograaf).jpg|thumb|left|250px|Estatua di Simon Bolivar na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]]] {{DEFAULTSORT:Bolívar, Simón}} [[Category:Hende]] [[Category:Venezuela]] 7ckmf1mk3p5m26tg53fqwj0gz5g7um2 2 8649 192203 192202 2026-05-29T12:02:50Z Caribiana 8320 /* Obra i kontribushon */ 192203 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Lista Niun Paso Atras]] - [[Lista di calamidad den Caribe Hulandes]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra i kontribushon === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura [[afrokurasoleño]]. Su trabounan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> Na 1988, Carmita Henriquez, hunto cu Lucia Schnog, a ricibi e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a disidí ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan mes ramo – folklore i baile.<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2024-04-30}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} (☆ 6 di desèmber 1922, Willemstad – † 31 di desèmber 2003, Kòrsou) Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou. Ela ta konsiderá un figura importante den e desaroyo i preservashon di arte folklóriko di e isla. Bida Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Na edat di diesdos aña ela a keda huérfano i a wòrdu lantá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. For di edat yòn, Henriquez a yuda den e studio di kose i na kas. Su promé bisti ku ela mes a traha tabata pa entiero di su tata. Na 1942, ela a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916–1982), un analista di laboratorio na refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Entre nan yunan ta Jeanne Henriquez, historiadó i aktivista. Obra i kontribushon kultural Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá traha konsientemente riba preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou por medio di vestuario folklóriko. Ela a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bisti ku paña histórikamente korekto i reflehá kultura Afro-Kurasoleño. Dia 13 di mart 1972, ela a presentá dos di su popchi na Gobernador Ben Leito komo regalo di kumpleaños pa Reina Juliana. Na 1988, Henriquez, hunto ku Lucia Schnog, a risibí Premio Cola Debrot. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan mes ramo: folklore i baile. -------------- Na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez (Willemstad, 6 di desèmber 1922 – Willemstad, 31 di desèmber 2003) tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou, konosí pa su diseñonan folklóriko ku reflehá e kultura afro-kurasoleño. Den 1988, e a risibí e Premio Cola Debrot, e mas haltu rekonosementu kultural na Kòrsou, pa su kontribushon den e tereno di folklor. Bida i obra Carmita Henriquez a nase den Willemstad komo yiu di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Despues di perde su mayornan na un edat tempran, e a wordu kria pa su tanta, ku tabatin un skol di kosé. Aki e a siña kosé i traha den taller for di su hóbennan. Su promé vestido propio tabata pa e entiero di su tata. ​ Henriquez a dediká su bida na arte di kosé i trahá popchi folklóriko ku ta reflehá e herensia afro-kurasoleño. Su obranan tabata inspirá pa e vestimentunan tradicional i e bida di pueblo, i a yuda na preservashon di e identidad kultural di Kòrsou.​ Premio Cola Debrot Den 1988, Carmita Henriquez a risibí e Premio Cola Debrot den e kategoria di folklor, baile i teatro, un rekonosementu pa su diseñonan folklóriko ku a kontribuí na e kultura afro-kurasoleño. ​ Bida personal Carmita Henriquez tabata kasá ku Plinio Miguel Henriquez, un analista di laboratorio na refineria Isla. Nan a tin tres yiu muhé, inkluyendo Jeanne Henriquez, un edukadó i aktivista kultural. ​ Legado E trabou di Carmita Henriquez ta keda komo un kontribushon balioso na preservashon i promoshon di e kultura afro-kurasoleño. Su diseñonan folklóriko i popchi ta un testimonio di su dedicashon na e arte i e identidad di su pueblo.​ Referensianan: Carmita Henriquez - Wikipedia Jeanne Henriquez - Wikipedia, e ensiklopedia liber Premio COLA DEBROT - qracao.com​ ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao r2ef76cw59rnk42mz2tc4b3zd4tbml3 192204 192203 2026-05-29T12:07:34Z Caribiana 8320 192204 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Lista Niun Paso Atras]] - [[Lista di calamidad den Caribe Hulandes]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra i kontribushon === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura [[afrokurasoleño]]. Su trabounan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} (☆ 6 di desèmber 1922, Willemstad – † 31 di desèmber 2003, Kòrsou) Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou. Ela ta konsiderá un figura importante den e desaroyo i preservashon di arte folklóriko di e isla. Bida Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Na edat di diesdos aña ela a keda huérfano i a wòrdu lantá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. For di edat yòn, Henriquez a yuda den e studio di kose i na kas. Su promé bisti ku ela mes a traha tabata pa entiero di su tata. Na 1942, ela a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916–1982), un analista di laboratorio na refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Entre nan yunan ta Jeanne Henriquez, historiadó i aktivista. Obra i kontribushon kultural Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá traha konsientemente riba preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou por medio di vestuario folklóriko. Ela a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bisti ku paña histórikamente korekto i reflehá kultura Afro-Kurasoleño. Dia 13 di mart 1972, ela a presentá dos di su popchi na Gobernador Ben Leito komo regalo di kumpleaños pa Reina Juliana. Na 1988, Henriquez, hunto ku Lucia Schnog, a risibí Premio Cola Debrot. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan mes ramo: folklore i baile. -------------- Na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez (Willemstad, 6 di desèmber 1922 – Willemstad, 31 di desèmber 2003) tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou, konosí pa su diseñonan folklóriko ku reflehá e kultura afro-kurasoleño. Den 1988, e a risibí e Premio Cola Debrot, e mas haltu rekonosementu kultural na Kòrsou, pa su kontribushon den e tereno di folklor. Bida i obra Carmita Henriquez a nase den Willemstad komo yiu di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Despues di perde su mayornan na un edat tempran, e a wordu kria pa su tanta, ku tabatin un skol di kosé. Aki e a siña kosé i traha den taller for di su hóbennan. Su promé vestido propio tabata pa e entiero di su tata. ​ Henriquez a dediká su bida na arte di kosé i trahá popchi folklóriko ku ta reflehá e herensia afro-kurasoleño. Su obranan tabata inspirá pa e vestimentunan tradicional i e bida di pueblo, i a yuda na preservashon di e identidad kultural di Kòrsou.​ Premio Cola Debrot Den 1988, Carmita Henriquez a risibí e Premio Cola Debrot den e kategoria di folklor, baile i teatro, un rekonosementu pa su diseñonan folklóriko ku a kontribuí na e kultura afro-kurasoleño. ​ Bida personal Carmita Henriquez tabata kasá ku Plinio Miguel Henriquez, un analista di laboratorio na refineria Isla. Nan a tin tres yiu muhé, inkluyendo Jeanne Henriquez, un edukadó i aktivista kultural. ​ Legado E trabou di Carmita Henriquez ta keda komo un kontribushon balioso na preservashon i promoshon di e kultura afro-kurasoleño. Su diseñonan folklóriko i popchi ta un testimonio di su dedicashon na e arte i e identidad di su pueblo.​ Referensianan: Carmita Henriquez - Wikipedia Jeanne Henriquez - Wikipedia, e ensiklopedia liber Premio COLA DEBROT - qracao.com​ ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao 9xccu7sv6pv12tqkyq2a75rwxcj04ki 192205 192204 2026-05-29T12:13:50Z Caribiana 8320 192205 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Lista Niun Paso Atras]] - [[Lista di calamidad den Caribe Hulandes]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ Su obra ta konsiderá di gran balor pa e preservashon di e herensia [[afrokurasoleño]]. ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra i kontribushon === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura [[afrokurasoleño]]. Su trabounan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} (☆ 6 di desèmber 1922, Willemstad – † 31 di desèmber 2003, Kòrsou) Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou. Ela ta konsiderá un figura importante den e desaroyo i preservashon di arte folklóriko di e isla. Bida Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Na edat di diesdos aña ela a keda huérfano i a wòrdu lantá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. For di edat yòn, Henriquez a yuda den e studio di kose i na kas. Su promé bisti ku ela mes a traha tabata pa entiero di su tata. Na 1942, ela a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916–1982), un analista di laboratorio na refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Entre nan yunan ta Jeanne Henriquez, historiadó i aktivista. Obra i kontribushon kultural Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá traha konsientemente riba preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou por medio di vestuario folklóriko. Ela a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bisti ku paña histórikamente korekto i reflehá kultura Afro-Kurasoleño. Dia 13 di mart 1972, ela a presentá dos di su popchi na Gobernador Ben Leito komo regalo di kumpleaños pa Reina Juliana. Na 1988, Henriquez, hunto ku Lucia Schnog, a risibí Premio Cola Debrot. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan mes ramo: folklore i baile. -------------- Na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez (Willemstad, 6 di desèmber 1922 – Willemstad, 31 di desèmber 2003) tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou, konosí pa su diseñonan folklóriko ku reflehá e kultura afro-kurasoleño. Den 1988, e a risibí e Premio Cola Debrot, e mas haltu rekonosementu kultural na Kòrsou, pa su kontribushon den e tereno di folklor. Bida i obra Carmita Henriquez a nase den Willemstad komo yiu di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Despues di perde su mayornan na un edat tempran, e a wordu kria pa su tanta, ku tabatin un skol di kosé. Aki e a siña kosé i traha den taller for di su hóbennan. Su promé vestido propio tabata pa e entiero di su tata. ​ Henriquez a dediká su bida na arte di kosé i trahá popchi folklóriko ku ta reflehá e herensia afro-kurasoleño. Su obranan tabata inspirá pa e vestimentunan tradicional i e bida di pueblo, i a yuda na preservashon di e identidad kultural di Kòrsou.​ Premio Cola Debrot Den 1988, Carmita Henriquez a risibí e Premio Cola Debrot den e kategoria di folklor, baile i teatro, un rekonosementu pa su diseñonan folklóriko ku a kontribuí na e kultura afro-kurasoleño. ​ Bida personal Carmita Henriquez tabata kasá ku Plinio Miguel Henriquez, un analista di laboratorio na refineria Isla. Nan a tin tres yiu muhé, inkluyendo Jeanne Henriquez, un edukadó i aktivista kultural. ​ Legado E trabou di Carmita Henriquez ta keda komo un kontribushon balioso na preservashon i promoshon di e kultura afro-kurasoleño. Su diseñonan folklóriko i popchi ta un testimonio di su dedicashon na e arte i e identidad di su pueblo.​ Referensianan: Carmita Henriquez - Wikipedia Jeanne Henriquez - Wikipedia, e ensiklopedia liber Premio COLA DEBROT - qracao.com​ ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao j3167zdlcnefj7vk1ou1u0gj9wf48od 192206 192205 2026-05-29T12:14:33Z Caribiana 8320 192206 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Lista Niun Paso Atras]] - [[Lista di calamidad den Caribe Hulandes]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = | pais = {{CUW}} | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ Su obra ta konsiderá di gran balor pa e preservashon di e herensia [[afrokurasoleño]]. ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra i kontribushon === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura [[afrokurasoleño]]. Su trabounan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} (☆ 6 di desèmber 1922, Willemstad – † 31 di desèmber 2003, Kòrsou) Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou. Ela ta konsiderá un figura importante den e desaroyo i preservashon di arte folklóriko di e isla. Bida Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Na edat di diesdos aña ela a keda huérfano i a wòrdu lantá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. For di edat yòn, Henriquez a yuda den e studio di kose i na kas. Su promé bisti ku ela mes a traha tabata pa entiero di su tata. Na 1942, ela a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916–1982), un analista di laboratorio na refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Entre nan yunan ta Jeanne Henriquez, historiadó i aktivista. Obra i kontribushon kultural Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá traha konsientemente riba preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou por medio di vestuario folklóriko. Ela a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bisti ku paña histórikamente korekto i reflehá kultura Afro-Kurasoleño. Dia 13 di mart 1972, ela a presentá dos di su popchi na Gobernador Ben Leito komo regalo di kumpleaños pa Reina Juliana. Na 1988, Henriquez, hunto ku Lucia Schnog, a risibí Premio Cola Debrot. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan mes ramo: folklore i baile. -------------- Na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez (Willemstad, 6 di desèmber 1922 – Willemstad, 31 di desèmber 2003) tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou, konosí pa su diseñonan folklóriko ku reflehá e kultura afro-kurasoleño. Den 1988, e a risibí e Premio Cola Debrot, e mas haltu rekonosementu kultural na Kòrsou, pa su kontribushon den e tereno di folklor. Bida i obra Carmita Henriquez a nase den Willemstad komo yiu di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Despues di perde su mayornan na un edat tempran, e a wordu kria pa su tanta, ku tabatin un skol di kosé. Aki e a siña kosé i traha den taller for di su hóbennan. Su promé vestido propio tabata pa e entiero di su tata. ​ Henriquez a dediká su bida na arte di kosé i trahá popchi folklóriko ku ta reflehá e herensia afro-kurasoleño. Su obranan tabata inspirá pa e vestimentunan tradicional i e bida di pueblo, i a yuda na preservashon di e identidad kultural di Kòrsou.​ Premio Cola Debrot Den 1988, Carmita Henriquez a risibí e Premio Cola Debrot den e kategoria di folklor, baile i teatro, un rekonosementu pa su diseñonan folklóriko ku a kontribuí na e kultura afro-kurasoleño. ​ Bida personal Carmita Henriquez tabata kasá ku Plinio Miguel Henriquez, un analista di laboratorio na refineria Isla. Nan a tin tres yiu muhé, inkluyendo Jeanne Henriquez, un edukadó i aktivista kultural. ​ Legado E trabou di Carmita Henriquez ta keda komo un kontribushon balioso na preservashon i promoshon di e kultura afro-kurasoleño. Su diseñonan folklóriko i popchi ta un testimonio di su dedicashon na e arte i e identidad di su pueblo.​ Referensianan: Carmita Henriquez - Wikipedia Jeanne Henriquez - Wikipedia, e ensiklopedia liber Premio COLA DEBROT - qracao.com​ ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao d0y5h9fdpp5vwh2dgbr20frddp9bcv1 192207 192206 2026-05-29T12:14:59Z Caribiana 8320 192207 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Lista Niun Paso Atras]] - [[Lista di calamidad den Caribe Hulandes]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = {{CUW}} | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ Su obra ta konsiderá di gran balor pa e preservashon di e herensia [[afrokurasoleño]]. ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra i kontribushon === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura [[afrokurasoleño]]. Su trabounan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} (☆ 6 di desèmber 1922, Willemstad – † 31 di desèmber 2003, Kòrsou) Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou. Ela ta konsiderá un figura importante den e desaroyo i preservashon di arte folklóriko di e isla. Bida Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Na edat di diesdos aña ela a keda huérfano i a wòrdu lantá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. For di edat yòn, Henriquez a yuda den e studio di kose i na kas. Su promé bisti ku ela mes a traha tabata pa entiero di su tata. Na 1942, ela a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916–1982), un analista di laboratorio na refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Entre nan yunan ta Jeanne Henriquez, historiadó i aktivista. Obra i kontribushon kultural Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá traha konsientemente riba preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou por medio di vestuario folklóriko. Ela a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bisti ku paña histórikamente korekto i reflehá kultura Afro-Kurasoleño. Dia 13 di mart 1972, ela a presentá dos di su popchi na Gobernador Ben Leito komo regalo di kumpleaños pa Reina Juliana. Na 1988, Henriquez, hunto ku Lucia Schnog, a risibí Premio Cola Debrot. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan mes ramo: folklore i baile. -------------- Na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez (Willemstad, 6 di desèmber 1922 – Willemstad, 31 di desèmber 2003) tabata un kosedó i trahadó di popchi di Kòrsou, konosí pa su diseñonan folklóriko ku reflehá e kultura afro-kurasoleño. Den 1988, e a risibí e Premio Cola Debrot, e mas haltu rekonosementu kultural na Kòrsou, pa su kontribushon den e tereno di folklor. Bida i obra Carmita Henriquez a nase den Willemstad komo yiu di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina. Despues di perde su mayornan na un edat tempran, e a wordu kria pa su tanta, ku tabatin un skol di kosé. Aki e a siña kosé i traha den taller for di su hóbennan. Su promé vestido propio tabata pa e entiero di su tata. ​ Henriquez a dediká su bida na arte di kosé i trahá popchi folklóriko ku ta reflehá e herensia afro-kurasoleño. Su obranan tabata inspirá pa e vestimentunan tradicional i e bida di pueblo, i a yuda na preservashon di e identidad kultural di Kòrsou.​ Premio Cola Debrot Den 1988, Carmita Henriquez a risibí e Premio Cola Debrot den e kategoria di folklor, baile i teatro, un rekonosementu pa su diseñonan folklóriko ku a kontribuí na e kultura afro-kurasoleño. ​ Bida personal Carmita Henriquez tabata kasá ku Plinio Miguel Henriquez, un analista di laboratorio na refineria Isla. Nan a tin tres yiu muhé, inkluyendo Jeanne Henriquez, un edukadó i aktivista kultural. ​ Legado E trabou di Carmita Henriquez ta keda komo un kontribushon balioso na preservashon i promoshon di e kultura afro-kurasoleño. Su diseñonan folklóriko i popchi ta un testimonio di su dedicashon na e arte i e identidad di su pueblo.​ Referensianan: Carmita Henriquez - Wikipedia Jeanne Henriquez - Wikipedia, e ensiklopedia liber Premio COLA DEBROT - qracao.com​ ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao b82dskrbndw4dc659wwn8k29qmqfwc1 192212 192207 2026-05-29T12:33:04Z Caribiana 8320 192212 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Marshe Nobo]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Marshe | nomber = Marshe Nobo | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | direction = | perrow = 2 |border = infobox |image1 = |caption1 = |image2 = |caption2 = }} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = {{CUW}} | adres = Plasa Wilson Papa Godett 1 | fecha_funda = | estilo = | architect = | encarga = | status = | funcion_original = | funcion_actual = | propietario = Fundashon Marshe? | fecha_construccion = 1971? | inaugura = | cera = | renova = 2024-2026 | restaura = | website = https://www.fundashonmarshe.com/home }} '''Marshe Nobo''' (tambe konosí komo '''Plasa Rondó''' òf den bok'i pueblo komo '''Plasa Nobo''') ta un merkado habrí situá na Punda, den sentro históriko di Willemstad, Curaçao. E ta sirbi komo un sentro importante pa empresario chikito i komersio lokal. E merkado ta situá na banda nort di [[Waaigat]], i ta konektá ku bario [[Scharloo]] via un brug di peaton, e Prinses Amaliabrug, ku a remplasá e anterior Van den Brandenburgbrug na 2016.[1] == Deskripshon == Marshe Nobo ta un merkado popular unda por haña un gran variedat di produkto i servisionan. Den e piso abou, bendedónan ta ofresé kuminda lokal, inkluyendo platonan krioyo ku por wòrdu konsumí riba sitio. Den e piso ariba, tin stèntnan ku paña, kosmétika, artesania i souvenirs.[2] E merkado ta forma parti di un ret di merkadonan manehá pa Fundashon Marshe, ku tambe ta responsabel pa Plasa Bieu i e merkado flotante na Sha Caprileskade.[3] == Historia == Marshe Nobo a wòrdu establesé na 1975 komo parti di un inisiativa pa stimulá ekonomia lokal. E edifisio a wòrdu finansiá dor di Fondo Oropeo pa Desaroyo i entregá na gobièrnu di Kòrsou. E merkado a krea espasio pa aproksimadamente 300 empresario chikitu, ofresiendo oportunidatnan pa negoshi ku tarifanan di hür pagabel. Esaki a kontribuí na un gran variedat di produkto, manera remedi natural, matanan, kuminda kayente, paña i artesania.[4] Na 1997, Fundashon Marshe a wòrdu establesé bou di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko pa manehá e merkadonan públiko di e isla, inkluyendo Marshe Nobo.[5] == Edifisio == E edifisio di Marshe Nobo ta un struktura ikóniko ku forma rondó, kubrí ku un dak grandi sostené pa 32 kolumna. E diseño habrí ta fasilitá ventilashon natural i interakshon entre bendedó i bishitantenan. Entre 2024 i 2026, e merkado a pasa pa un renobashon ekstenso pa mehora seguridat, higiena i infrastruktura, inkluyendo dak, sistema di riool i instalashonnan eléktriko. Durante e periodo aki, bendedónan a muda temporalmente pa otro lokashonnan den Willemstad. E merkado a bolbe habri na mei 2026, ku plan pa reaktivá e área komo un sentro vibrante den e siudat.[6] == Nifikashon == Marshe Nobo ta un lugá importante pa bida sosial i ekonómiko di Willemstad. E ta ofresé oportunidadnan pa empresario chikitu i ta sirbi komo un punto di enkuentro pa residente i turista. Ademas, e merkado ta kontribuí na preservashon di kultura lokal dor di benta di kuminda tradishonal i produkto artesanal. {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ---------------- '''Marshe Nobo''' òf '''Plasa Rondó''', den bok'i pueblo '''Plasa Nobo''', ta un marshe habrí na [[Punda]], den sentro di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta sirbi komo un lugá pa benta dor di empresario chikito. E sala di merkado di Marshe Nobo ta situá na e parti nort di Waaigat i riba ... kaminda. Un brug di peaton, Prinses Amaliaburg (ku na 2016 a remplasa e antiguo Van den Brandenburgbrug), ta konektá e parti ei di Punda ku Scharloo.<ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/14733-ophaalbrug-officieel-geopend|taal=nl|titel= Ophaalburg officieel geopend|werk= [[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-11-10|bezochtdatum=2026-04-24}}</ref> [[File:Curaçao - Willemstad - 49411091773.jpg|thumb|220px|Prinses Amaliabrug?]] Cuminda ta wordo bendi eynan, inkluso platonan crioyo cu bishante i turista por wordo consumi eynan mes na un mesa.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/19172-plasa-bieu-in-volle-glorie-hersteld Plasa Bieu in volle glorie hersteld]</ref> Tambe ta bende souvenirs. Na aña 1975 Fondo Europeo pa Desaroyo a regala e edificio di dos piso aki na gobierno di Curaçao pa yuda stimula economia. E edifisio aki ta akomodá alrededor di 300 espasio di merkado pa empresarionan por manehá nan negoshi na /ofresiendo tarifanan di hür pagabel. Esaki a kondusí na un variedat grandi di produktonan pagabel riba merkado, manera remedi natural, matanan orgániko, platonan kayente, paña, kosmetika, artesania, i vários kuriosidat. E ta wòrdu maneha pa Fundashon Marshe, huntu ku Plasa Bieu i merkado flotante na Sha Caprileskade.<ref>https://www.fundashonmarshe.com/our-gems</ref> Fundashon Marshe a wordu establesé na 1997 bou di e Ministerio di Desaroyo Ekonómiko, Fundashon Marshe ta manehá e merkadonan ikoniko di Kòrsou, inkluyendo Plasa Bieu, Marshe Rondo, Plasa di Arte, i e merkadonan na aire liber na Sha Caprileskade, Otrabanda, i Punda.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/home-new About Fundashon Marshe] </ref> == Edifisio == Marshe Nobo komo un obra di arte. E mercado rondo aki, cu su dak unico den forma di fan, normalmente ta aloha negoshinan local. E merkado ta den renobashonnan aktualmente, pues a move e bendedónan pafó i rònt di e merkado. Esaki ta krea un impreshon hopi desordená, i spesialmente pober. Bunita potrèt. Fotógrafo deskonosí. E ta un edifisio ikoniko ku tin un forma rondo ku un dak plegabel sostené pa 32 kolumna. Despues di un renobashon ekstenso den 2025, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko, e edifisio a bolbe habri na mei 2026. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/32261-marshe-nobo-in-mei-gereed|titel= Marshe Nobo in mei gereed|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2026-01-09|bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> Marshe Nobo a wòrdu renobá completamente na 2025/2026, inkluyendo dak, columnanan, riool i instalashonnan eléktriko. Doñonan di stènt por muda bèk for di fin di mei 2026.<ref name=:"1"/> In 1975, the European Development Fund gifted this two-floor building to the government of Curaçao to help stimulate the economy. This building accommodates around 300 market spaces for entrepreneurs to run their businesses at /offering affordable rental fees. This has led to a wide variety of affordable products to the market, such as natural medicine, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities.<ref>[https://www.fundashonmarshe.com/our-gems Marshe Nobo (Plasa Rondó)], fundashonmarshe.com</ref> Address: Plasa Wilson Papa Godett 1 Marshe Nobo, also known as Plasa Nobo, is a circular-shaped market located in Willemstad, Curacao. Established in 1975, it has long served as a vibrant hub for local entrepreneurs, offering a diverse array of products and services. The market features two floors filled with stalls selling natural medicines, organic plants, warm dishes, clothing, cosmetics, handicrafts, and various curiosities. In August 2024, the market began renovations aimed at modernizing the facility and enhancing safety and hygiene standards. During this period, vendors temporarily relocated to various locations, including Sha Capriles Kade, Plenchi Wilson Papa Godett, and others. The renovation is expected to take about a year, with plans to revitalize the city center and attract visitors throughout the day and evening.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/marshe-nobo/at-UE8mu3NA</ref> Marshé Nobo is a vibrant and bustling market that offers a wide range of products and souvenirs. As you explore the market, you’ll find colorful stalls filled with local crafts, artwork, jewelry, and clothing. It’s a great place to find unique souvenirs to take home as a reminder of your trip to Curaçao. The market is divided into two floors, with different sections dedicated to specific types of products. The ground floor is known for its local food stalls, where you can sample traditional cuisine and tropical fruits. Don’t miss the chance to try some delicious local snacks like pastechi (savory pastries) and batidos (fruit smoothies). Upstairs, you’ll find more stalls selling clothing, accessories, and handicrafts. Local artists and artisans showcase their work, including hand-painted ceramics, woven baskets, and hand-carved wooden items. You can also find traditional Caribbean spices, hot sauces, and herbal remedies. The market is conveniently located in Punda, the historical center of Willemstad. After exploring the market, take some time to wander through the colorful streets of Punda and admire the UNESCO World Heritage-listed architecture. You’ll find charming cafes, shops, and museums along the way. If you’re visiting Curaçao, a trip to Marshé Nobo is a must-do. Whether you’re looking for souvenirs, trying local delicacies, or simply immersing yourself in the vibrant atmosphere, this market offers a unique experience that shouldn’t be missed.<ref>[https://curacaovisitors.com/events-sights/markets/ Ma rshe Nobo]</ref> {{Appendix}} -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{infobox empresa| variante = c | nomber = Spritzer & Fuhrmann | alias = Jewelers of the Caribbean | sede = [[Willemstad]], Korsou | funda = 1927 | fundado = Wolf Spritzer<br>Charles Fuhrmann | pais = [[Antias Hulandes]] | imagen = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | descripcion = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955). | sede = | empleado = ± 500 (1977) | zona = Karibe Hulandes | activo = 1927 - 1990 | producto = | sector = hoyeria | industria= }} {{Multiple image | total_width = 275 | direction = horizontal | align = right | header_align = Center | header = Spritzer & Fuhrmann | border = infobox | image1 = De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op C, Bestanddeelnr 252-3508.jpg | image2 = De versierde etalage van juwelier Spritzer en Fuhrmann aan het Da Costa Gomezple, Bestanddeelnr 252-3761.jpg | footer = Edifisio di Spritzer & Fuhrmann na Da Costa Gomezplein na Willemstad (òktober 1955) | footer_align = center }} '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un empresa [[Antias Hulandes|antiano]] di hoyeria i artíkulonan di luho di gran reputashon den Karibe i mas ayá durante [[siglo 20|siglo binti]], ku sede na [[Kòrsou]] i un kadena di sukursalnan signifikativo den [[Karibe Hulandes]].<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2026-01-04}}</ref> == Orígen i formashon == Na 1927, e artesano di oloshi húngaro Wolf Spritzer (1889–1953) a establesé su mes na Kòrsou, kaminda el a kuminsá traha den un lokal chikí na [[Willemstad]].[2] Poko despues, el a forma un asosiashon ku Charles Fuhrmann (1906–1989), un smet di oro di orígen [[Rumania|rumano]] ku a emigrá pa [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] na 1929.[1] Nan kolaborashon a kondusi na e fundashon di ''Relojeria Alemania'' na Handelskade, [[Punda]], loke a bira e base di e futuro imperio empresarial ''Spritzer & Fuhrmann''. E negoshi a krese rapidamente danki na e artesania di altu kalidat i e demanda kresiente for di turismo, en particular di bishitantenan for di Merka ku yega na Korsou via barkunan di krusero.[3] Na 1948, despues ku Spritzer a baha ku penshun, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> == Desaroyo na Kòrsou == Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a bira un grupo empresarial diversifiká, ku un kadena di tiendanan spezialisa den: * hoyeria i oloshi * artíkulonan di luho (kristal, porselana i plata) * optika * tayernan propio pa smet di oro i reparashon di oloshi Durante e añanan di Segunda Guera Mundial i e periodo despues, militarnan i mariniernan merikano stacioná na Curaçao tabata un grupo di klientela importante. Despues di 1945, e turismo di kompra a aumenta notablemente ku e yegada regular di barkunan di pasahero, loke a kontribuí na e ekspanshon di e sortimentu i e apertura di departamentunan separá, manera optika.[3] Na añanan 1950, e kompania a konsolidá su presensia den Willemstad ku e konstrukshon di un edifisio prinsipal nobo na e skina di Helfrichplein i Breedestraat, diseñá pa e arkitekto J. Fresco i inaugura dia 23 di desèmber 1954.[5] E edifisio, konosí pa su kariyon, a bira un landmark urbano i un atrashon turistiko.[1][6] == Ekspanshon == Paralelamente ku su kresementu na Curaçao, Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su aktividatnan pa otro isla di Antias Hulandes. E ekspanshon a kuminsá cu Aruba, kaminda: e promé tienda a habri na Oranjestad na 1930 un di dos punto di benta a sigui na San Nicolas na 1939[4] Despues di Segunda Guera Mundial, e kadena a sigui ekspandé pa Sint Maarten, kaminda un promé tienda a habri na Philipsburg na 1961, ku varios punto di benta adicional den añanan siguiente Bonaire, kaminda e promé punto di benta a habri na Hotel Bonaire na 1963[3] Na su punto mas haltu, Spritzer & Fuhrmann tabatin mas ku trinta tienda riba Curaçao, Aruba, Bonaire i Sint Maarten.[2] Banda di e presensia den Antias Hulandes, e kompania a habri un ofisina di servisio na Manhattan, New York, den añanan 1950. Na 1960, e filial aki a wòrdu amplia cu un tayer moderno pa oloshi i hoya, loke a kontribuí na e reputashon internacional di e kompania i na e imagen di Antias Hulandes komo destinashon di artesania i luho.[3] Na 1977, rònt di su sinkuenta aniversario, Spritzer & Fuhrmann tabata un di e dunadónan di trabou mas grandi den Antias Hulandes, ku mas ku 500 empleado.[1] == Ultimo añanan == Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá enfrenta un kaida progresivo den entrada. Dia 5 di sèptèmber 1989, e gerensia a anunsiá oficialmente di sera i likida e kompania despues di 62 aña di operashon.[7] Den e komunikado di prensa, e kompania a sita varios faktornan, entre otro: e desaparishon di turismo di kompra, e kaida di turismo krusero i desaroyonan ekonomiko na Venezuela, kambio den patronchi di konsumo. Na 1990, Spritzer & Fuhrmann a sera definitivamente tur su tiendanan.[1][4] == Premio i legado == Durante su existencia, Spritzer & Fuhrmann i su lider Charles Fuhrmann a risibí varios rekonosementu, entre otro: * Diamonds International Award (1959, 1960 i 1961) * Nombramentu komo hofleverancier di Kas Real (1967)[1] * Emishon di un seyo di pòst konmemorativo na Antias Hulandes pa e 50 aniversario di e kompania (1977)[4] E legado di Spritzer & Fuhrmann ta reflehá tambe den su rol komo centro di entrenamentu i edukashon di personal lokal, en particular den diseño di hoya, optika i artesania.[4][1] E archivonan di e kompania ta wardá awor na Archivo Nashonal Kòrsou. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ------------------ '''Spritzer & Fuhrmann''' (abreviá: S&F) tabata un kadena antiano di hoyeria renombra den Karibe i rond mundu, ku a originá na [[Kòrsou]] i a ekspandé den [[siglo 20|siglo binti]] den un kadena di sukursalnan riba vários isla den Karibe Hulandes.<ref name="archiefvriend">{{Citeer web |url=https://www.archiefvriend.com/index.php/component/content/article?id=4:spritzer |titel=Geschiedenis van de juwelierszaak Spritzer & Fuhrmann |auteur=Helma Maduro-Molhuijsen |website=De Archiefvriend |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> == Historia == Na aña 1927, e trahadó di oloshi di [[Hungria]], Wolf Spritzer (1889-1953), a establesé su mes na Kòrsou. Poko despues, el a kuminsá traha huntu ku e hoyero di oro Charles Fuhrmann (1906-1989), kende a emigrá di [[Rumania]] pa [[Antias Hulandes]].<ref>{{citeer web|titel=S & F-grondlegger op 83-jarige leeftijd overleden Charles Fuhrmann: bouwer van een juweliers-imperium|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-02|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-01-03|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642610:mpeg21:p002}}</ref><ref name="archiefvriend" /> Nan habilidatnan komo komersiante i spesialmente nan artesania pronto a kondusí na e apertura di un negoshi floresiente "Relojeria Alemania" riba Handelskade na [[Punda]] i e inicio di e imperio empresarial "Spritzer & Fuhrmann". Na Kòrsou, Spritzer & Fuhrmann a krese bira un imperio consistiendo di un kadena di tienda specialisa den hoyeria y regalo, articulo di luho manera kristal i porselana di marka oropeo, optica, ademas di un propio tienda di oro, y tayernan di reparacion di oloshi. Esaki tabata danki na e [[turismo krusero]] for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].<ref name=":1"/> Wanneer het schip binnenliep in de haven van Curacao maakte hij van de gelegenheid gebruik hier juwelen, horloges, camera's, parfums, likeuren en andere artikelen te kopen die goedkoper waren daarin zijn eigen land. Despues ku Spritzer a baha ku penshun for di negoshi aktivo na 1948, Fuhrmann a bira e úniko doño i presidente-direktor di Spritzer & Fuhrmann.<ref name="archiefvriend" /> === Ekspansion === Durante e crisis economico, nan tabata bende klòk y oloshi, entre otro articulonan, na Aruba. E promé tienda a habri na Oranjestad na 1930, i un di dos tienda na [[San Nicolas]] a sigui na 1939.<ref name="newsaruba2007">{{Citeer web |url=https://archive.org/download/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC/ANA-DIG-THENEWSARUBA-D0263-03-20070630-DOC.pdf |titel=Seventeen years after closing its doors, Spritzer and Fuhrmann hold their first reunion |website=The News Aruba |datum=2007-06-30 |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref>[[File:Slijpmachine bij de firma Spritzer & Fuhrmann in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3290.jpg|thumb|left|180px|Tayer di optika S & F ku mashin pa sleip glas. (1955)]] Despues di [[Di Dos Guera Mundial]], Spritzer & Fuhrmann a ekspandé su tiendanan signifikantemente. Di akuerdo ku un retrospektiva di 2007, e kadena eventualmente tabatin mas ku trinta tienda na Curaçao, Aruba, Bonaire, i Sint Maarten, i tambe tabatin un filial di servisio na Manhattan, [[New York City|New York]].[2] Rònt di su di sinkuenta aniversario na 1977, e kompania a wòrdu sitá komo un di e dunadónan di trabou mas grandi na Antia Hulandes, ku mas ku 500 empleado.<ref name="archiefvriend" /> Spritzer i Fuhrmann a habri un ofisina na New York den añanan 1950, kaminda na 1960 nan a establesé un tayer di oloshi i hoya bon ekipá. Banda di duna servisio direkto, e ramo aki a kontribuí signifikantemente na e bon boluntat di nos islanan Antiano.<ref name=":1">Omgebouwde garage. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1977, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639615:mpeg21:p009</ref> Den añanan sinkuenta, a konstruí un sede nobo na Willemstad riba Helfrichplein (Da Costa Gomezplein)/Breedestraat. E edifisio den estilo architectonico moderno di Korsou, disena pa architect J. Fresco, tabata un atrakshon turistico y a habri dia 23 di december 1954.<ref>In moderne Curacaose stijl Nieuw Spritzer en Fuhrmann-pand fraaie touristische attractie In acht maanden tijd werd kolossase werk uitgevoerd. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 23-12-1954, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 03-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404471:mpeg21:p001</ref> E kompania a bira konosí durante e periodo ei pa un kariyon riba e edifisio.[1] Un potrèt di e tienda na Da Costa Gomezplein na Willemstad ta data di òktober 1955.<ref name="nationaalarchieffoto">{{Citeer web |url=https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/aeb042f6-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 |titel=De winkel van Spritzer & Fuhrmann aan het Da Costa Gomezplein in Willemstad op Curaçao |website=Nationaal Archief (fotocollectie) |bezochtdatum=2025-12-21}}</ref> Na fasada di e edifisio tin un kariòn ku tabata sona .... Na 1961, un tienda nobo a habri na Philipsburg. E kantidat di kamber di hotèl e tempu ei tabata solamente kuarenta! E sukursal di Spritzer i Fuhrmann aki a agregá sinku punto di benta denter di algun aña. Riba e isla aki tambe e grupo di joyeria tabata presente na cuna di turismo. Meskos ta konta pa Boneiru, kaminda Spritzer i Fuhrmann a habri su promé punto di benta na Hotèl Boneiru na aña 1963.<ref name=":1"/> -- Den e edificio di Amador Maduro na Handelskade, Wolf Spritzer a huur un parti chikito di e localidad unda el a cuminsa cu su trabao como relohero y orfebre. Despues di e yegada di Charles Fuhrmann, e negoshi a wòrdu ekspandé; un bentana a wòrdu kita i remplasá ku dos porta di panel ku dos vitrina plat ku ta kontené e oloshinan. Algun tempu despues, nan por a kumpra henter un kolekshon di joyas serka un bendedó biahero. A tuma e decision pa bende algun di dje riba Aruba, y na 1930, a habri un tienda chikito na Oranjestad. Mientrastanto a muda un edificio nobo na Handelskade, e biaha aki na e otro skina di Windstraat, cu a haya e nomber “Relojeria Alemania”. Esaki a sigui pa un di dos tienda riba Heerenstraat, e tempo ey e caya comercial principal na Willemstad. E tienda aki a wordo renoba varios biaha. Un di e versionnan mas bunita tabata esun cu e bentananan “Art Deco”. Despues, a agregá kolumnanan na e entrada. Durante e añanan di guera, e militarnan y mariniernan Mericano staciona na Curaçao y Aruba, cu tabata bishita e hafnan, tabata clientenan particularmente popular. Turismo di kompra realmente a lanta vuelo despues di Segundo Guera Mundial, ora ku barkunan di pasahero a kuminsá yega regularmente na Willemstad. E gama di produkto a sigui ekspandé, i un departamentu separá a wòrdu kreá pa produktonan optiko. E prome tienda y tayer di optica tabata situa riba Heerenstraat. Despues, a establece opticanan na e skina di Breedestraat y Helfrichplein, den Kerkstraat, y den añanan 1970, a habri e “Laboratorio” hopi moderno riba Fokkerweg, unda tambe tabata fabrica lens.<ref name=":1"/> E tiendanan di joyeria tambe a ekspandé. Na kuminsamentu di añanan 1940, un tienda a muda pa e edifisio di KNSM; el a keda e tienda prinsipal di S&F te na 1954. Den añanan 1950, un edifisio nobo a wòrdu konstruí na e skina di Helfrichplein i Breedestraat: e “Edifisio Prinsipal.” E piso abou tabata akapará e kolekshon di diamante, joyas di oro i oloshin. E promé piso tabata akapará un departamentu separá pa artíkulonan di plata i un sekshon ku joyas, tas i artíkulonan di regalo platá ku plata i oro. E ofisinanan di maneho tabata situá riba e di tres piso, i e tiendanan di orfebre i relojero tabata riba e di kuater piso. E tienda a bira partikularmente konosí pa su karillon i su sirkuito figural.<ref name=":1"/> === Ultimo añanan === Den añanan 1980, Spritzer & Fuhrmann a kuminsá lucha ku un kaida den entrada. Dia 5 di september 1989 e empresa ta emití un komunikado di prensa anunsiando seramentu i likidacion di e kompania despues di 62 aña.<ref>{{citeer web|titel=Juweliersconcern van wereldfaam Spritzer en Fuhrmann verdwijnt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-05|bezochtdatum=2026-01-04|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642749:mpeg21:p002}}</ref> “E gerensia ta anunsiá ku e kompania lo stòp di eksistí den futuro serkano. Pa vários aña el a sufri pèrdidanan signifikante, sinembargo, e reservanan a agotá sin ku e kompania a logra adapta na e sirkunstansianan kambiá. Faktornan kousante e ta sita: e desaparishon di turismo di kompra pa via di kaida den turismo krusero y e desaroyonan ekonómiko na Venezuela, mientras e patronchi di gasta di e klientela tambe a kambia drastikamente. Na 1990, e kompania a sera su portanan definitivamente.<ref name="archiefvriend" /><ref name="newsaruba2007" /> == Premio i rekonosementu == Durante añanan, Charles Fuhrmann i e kompania S&F a risibí numeroso premio. Na 1959, 1960 i 1961, e kompania a wòrdu presentá ku e Diamonds International Award. For di 20 di sèptèmber 1967, Spritzer & Fuhrmann ta un suministradó di e Kas Real (''hofleverancier'').<ref name="archiefvriend" /> Na 1977, un seyo di pòst konmemorativo a wòrdu emití na Antia Hulandes pa konmemorá e di sinkuenta aniversario di e kompania.<ref name="newsaruba2007" /> Het bestuur van de Stichting Monumentenzorg reikte in 1968 aan de heer Fuhrmann de plaquette "Tua Res Agitur". uit naar aanleiding v"an de restauratie van interieur en exterieur van de zaak „Europa". Na de restauratie kreeg dit filiaal de toepasselijke naam „Renaissance".<ref name=":1"/> == Legado == Spritzer & Fuhrmann ta konosí pa entrená i eduká personal lokal den áreanan manera diseño di hoya.<ref name="newsaruba2007" /><ref name="archiefvriend" /> Archivonan di e kompania ta aloha den [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. {{Appendix}} [[:Kategoria:Empresa]] ---------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Lucia Schnog | alias = Rumbera | fecha nacemento = | luga nacemento = {{CUW}} | alma mater = | ofishi = bailarina, diseñadó di paña | aña activo = 1971 - ? | estilo = | genero = [[jazz]], balèt klásiko | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Lucia Schnog-De la Fuente''' ta un bailarina, koreografo i artista visual yu di Kòrsou. Na 1988, el a wòrdu premiá ku e [[Premio Cola Debrot]] pa su arte di baile. == Biografia == Tabata Sra. Van Walraven ku a siña Lucia di seis aña su promé pasonan di baile i e goso di balèt.<ref name="Amigoe ">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470122:mpeg21:p009|titel= Lucia: “concurrentie alleen maar bevorderlijk” - Curaçaose opent ballet-school Russische stijl|datum=1971-03-27}}</ref> Añanan despues, el a muda pa e siudat hulandes di Delft pa studia.<ref name="Amigoe " /> El’a kompletá su estudio ku un diploma estatal komo dosente di balèt i bailarina di esenario.<ref name="AmigoeDiCuracao">{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470115:mpeg21:p008|titel= Balletstudio|via=Delpher.nl|datum=1971-03-19|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Su spesialisashon ta jazz i balèt klásiko,<ref name="AmigoeDiCuracao" /><ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470229:mpeg21:p006 Advertentie], 6 augustus 1971</ref> i el a siña tambe balèt ruso.<ref name="Amigoe " /> Na Kòrsou bèk, el a funda su mes studio di ballet na mart 1971, yamá Ecole de Danse, ku un lokalidat na Kleermakersweg na Willemstad.<ref name="Amigoe " /> El a proveé ​​e koreografia pa e obra De Fisici, ku a estrená na novèmber di e aña ei.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470307:mpeg21:p005 De Fisici op het scherp van de snede], 5 november 1971</ref> Tambe el a krea presentashonnan di baile pa teater di mucha, manera Prikkebeen na Centro Pro Arte (CPA).<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461117:mpeg21:p003 Prikkebeen. kleurrijk kinderfeest in C.P.A.], 6 maart 1972</ref> Diesocho luna despues di su apertura, su skol di baile ya tabatin 350 studiante.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461465:mpeg21:p003 Ecole De Danse brengt leerlingenuitvoering in Centro Pro Arte], 1 december 1972</ref> El a sigui traha riba presentashonnan hubenil na CPA, manera un seri di musikal na 1975 den kolaborashon ku e Komishon di Konsierto di Jeugd.<ref>Amigoe di Curacao, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998511:mpeg21:p010 Comité Jeugdconcert brengt kindermusical in Antilliaanse sfeer], 11 januari 1975</ref> E tambe a presentá ku su grupo di balèt.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010998591:mpeg21:p023|titel= Willemstad – De Apollo Star Dancers|datum=1975-04-17|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un di su promé studiantenan tabata e futuro dramaturgo Roy Colastica.<ref>Norma Infantil y Juventil, [https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Roland Colastica]. [https://web.archive.org/web/20210225195528/https://www.normainfantilyjuvenil.com/co/uploads/2019/01/9789587768527.pdf Gearchiveerd] op 25 februari 2021.</ref> Na ougùstùs 1979, el a habri su studio di ballet nobo riba Saliña Abaostraat ku Ecole de Danse.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639990:mpeg21:p002 Nieuwe Balletstudio], 25 augustus 1979</ref> Na aprel 1980, el a forma un grupo (semi-)profeshonal na su skol bou di e nòmber ''Antillean Dance Theatre'' (ADT), di kua e i Helma Bakhuis a tuma over e direkshon artístiko. E grupo tabata konsistí prinsipalmente di bailarinnan ku el a entrená for di 1971.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639903:mpeg21:p004 Antillean Dance Theatre 9/10 mei in CPA], 28 april 1980</ref> Helma Bakhuis tambe tabata enbolbí for di inisio di Ecole.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642264:mpeg21:p007 Ecole de Danse], 16 mei 1987</ref> Un luna despues, nan a presentá e promé balètnan di ADT.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639886:mpeg21:p006 Premiere Antillean Dance Theatre - "Kositu" hoogtepunt balletavond in CPA], 12 mei 1980</ref> Lucia Schnog tambe tabata wòrdu scuchá i mira regularmente den medionan di comunicacion. Na 1979, el a papia tokante e apertura di su studio di balèt nobo den e programa Entrevista na Radio Hoyer.<ref>[[Amigoe]], [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640001:mpeg21:p002 "Interview"] , 7 september 1979</ref> Ku finansiamentu di OKSNA, un dokumental tokante Ecole de Danse a wòrdu trahá i mustra den e ouditorio di biblioteka na òktober 1992.<ref>{{nl}}{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644665:mpeg21:p003|titel= Documentaire over 20 jaar balletschool Ecole de Danse|datum=1992-10-03|bezochtdatum=2025-12-31}}</ref> Un luna despues, e dokumental a wòrdu transmití na televishon pa TeleCuraçao.<ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643709:mpeg21:p003 Tv-documentaire over Lucia Schnog], 30 november 1992</ref> E ta tambe un artista visual di obranan di textil, entre otro.<ref>Curaçao Knipselkrant, [https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Curacaose kunstenaars op World Quilt Show], 8 januari 2015. [https://web.archive.org/web/20240426155433/https://knipselkrant-curacao.com/blog-verele-curacaose-kunstenaars-op-world-quilt-show-2/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> El a eksponé su arte na Kòrsou durante, entre otro, e ''Open Atelier Route''.<ref>{{citeer web|werk=Curaçao Art|url=https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/|titel= Open Atelier Route 2015|datum=2014-11-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240426155431/https://curacao-art.com/2014/11/09/open-atelier-route-2015/| archiefdatum=2024-04-26}}</ref><ref>Curaçao Art, [https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Kosecha Kultural in 2018], 28 september 2018. [https://web.archive.org/web/20240426155443/https://curacao-art.com/2018/09/28/kosecha-kultural-in-2018/ Gearchiveerd] op 26 april 2024.</ref> == Honor == Na 1988, Schnog, hunto cu [[Carmita Henriquez]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]]. E hurado a husga ku kada un di nan a distinguí nan mes den nan respektivo tereno: baile i folklore.<ref>{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011|titel=Cola Debrot Prijs 1988|datum=1988-05-21}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =67491322 |titulo= Lucia Schnog}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Schnog, Lucia}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Arte] [[:Kategoria:Kòrsou]] [[:Kategoria:Ganador premio Cola Debrot]] habri su "Ecole de Danse", ku tabata siña [[jazz]] i balèt klásiko. For di aña 1979, 8bailarinanan semiprofeshonal a presentá bou di su guia na su Teatro di Baile Antiano (ADT). E ta krea arte visual tambe. ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao cg4rv06vz7qskubtv5u5p2mv9gd3wqr 0 8669 192211 158936 2026-05-29T12:31:21Z Caribiana 8320 /* Bida */ wikilink 192211 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} '''Jeanne Dionise Henriquez''' (☆ [[9 di òktober]] [[1946]] na [[Willemstad]]) ta un [[historia]]dó, [[feminismo|feminista]] i aktivista di [[Kòrsou]]. == Bida == Jeanne Henriquez a nase den bario di [[Otrobanda]] komo e promé di tres yiu muhé di [[Carmita Henriquez|Carmita Nicolasia Hernandez]] i Plinio Miguel Henriquez, analista di laboratorio na [[refineria Isla]]. Su mama tabata kosedó i trahadó di popchi i na 1988 resipiente di e [[Premio Cola Debrot]] pa su diseñonan folklóriko di e kultura afro-kurasoleño.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Despues di kaba skol sekundario Henriquez a kuminsa su estudio pa maestra i ta kompletá esaki na e Akademia Pedagógiko pa Enseñansa Basiko na [[Breda]], [[Hulanda]]. Dos aña despues e ta kontinua su estudio na Universidat di Utrecht, opteniendo un [[Maestria|master]] den historia sosial-ekonómiko. Tema di su scriptie tabata e impakto sosial i ekonómiko di e komèrsio [[Oséano Atlántiko|transatlántiko]] di [[sklabitut|katibu]] riba [[historia]] di Korsou. Henriquez a inisiá su karera na [[Kolegio Alejandro Paula|Peter Stuyvesant College]] (PSC) na [[Willemstad]], unda e tabata dosente di historia di 1976 te 1988.<ref>{{citeer web|url=http://werkgroepcaraibischeletteren.nl/nieuwe-naam-peter-stuyvesant-college-bekend/|titel=Nieuwe naam Peter Stuyvesant College bekend|werk=Werkgroep Caraïbische Letteren|archiefurl=https://web.archive.org/web/20180203212051/http://werkgroepcaraibischeletteren.nl/nieuwe-naam-peter-stuyvesant-college-bekend/|archiefdatum=2018-02-03|datum=2011-03-31|bezochtdatum=2022-07-22}}</ref> Tabatin un interupshon kortiko entre 1979 i 1980 ora ela wòrdu apuntá temporalmente komo hefe di [[Archivo Nashonal Kòrsou|Archivo Sentral Históriko]] (CHA) di [[Antias Hulandes]]. Desde 1984 ela fungi na PSC tambe komo dekano i tabata dosente na skol di formashon di maestro. Bou influensia di [[Joceline Clemencia]] e tabata skirbi artíkulo tokante e relashon di e isla ku [[Reino Hulandes]] i tabata traha ku muhénan ku tabata biba den pobresa. Na 1982 ta nase su yu hòmber, Ray Asim Henriquez, i e ta skohe pa kri'ele su so komo mama soltera.<ref name="Statia">{{en}}{{cite book|author=Statia, Ini|title=Dictionary of Caribbean and Afro–Latin American Biography|date=2016|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, VK|isbn=978-0-199-93580-2|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199935796.001.0001/acref-9780199935796-e-978?rskey=zFi7wG&result=1|chapter=Henriquez, Jeanne Dionise (1946–), historian and political activist}}</ref><ref name="Holou">{{en}}{{cite book|author=Holou, Roland A. Y.|title=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|place=Bloomington, Indiana|chapter=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref> Entre 1984 i 1987 Henriquez tabata forma parti di e redakshon di "Lanternu", e revista bianual di CHA.<ref name="Holou"/> Den añanan 1980 el a traha riba e teksto di un seri di 15 video, kualnan tabatin e meta pa duna un relato balansa di e historia (post)kolonial di Kòrsou sin e bista egoséntriko oropeo ku e bukinan di skol tabata sa reflehá. Despues di e presentashon di e seri, su transkripshonnan a keda publiká den forma di buki.<ref name="Statia"/> Na 1988 Henriquez ta muda ku su yiu pa [[Washington D.C.]], unda e ta matrikulá pa e estudio di hende muhé na Universidat di George Washington.<ref name="Oostindie">{{nl}}{{cite book|author=Oostindie, Gert|title=Curaçao, 30 mei 1969: verhalen over de revolte|url=https://books.google.com/books?id=ofaqHobHvPIC&pg=PA43|date=1999|publisher=Amsterdam University Press|location=Amsterdam|isbn=978-90-5356-372-4}}</ref> Durante su estudio e tabata traha pa un programa hubenil tokante [[sida]] i tabata kore stage na un sentro di krisis di violashon. Despues di optené su master e ta regresa [[Kòrsou]] na 1991 i ta bira lider di proyekto i despues direktor di e Sentro pa Desaroyo di Hende Muhé, abreviá Sentro di Dama (SEDA).<ref name="Statia"/><ref name="Holou"/> Aki Henriquez a traha prinsipalmente ku muhénan di entrada abou i a duna entrenamentu i material den Papiamentu tokante prevenshon i intervenshon di krísis den kaso di violensia doméstiko. Tambe e tabata duna konseho tokante edukashon i oportunidatnan di trabou.<ref name="Holou"/> Ademas, Henriquez a publiká diferente obra tokante hende muhé i nan bida; entre otro testimonionan di mamanan soltero na Kòrsou (1990), un poema ''Apelashon di un mama'' (1992), videonan tokante bida di hende muhé trahadó (1994) i [[biografia]] di seis hende muhé prezu (1996).[[File:Nationaal Archief Curaçao - Scharlooweg 78 (Willemstad).jpg|thumb|180px|Sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]] na [[Scharloo]].]] For di 1998 te ku su retiro na 2004, Henriquez tabata hefe di relashon públiko di [[Archivo Nashonal di Kòrsou]]. Den e kapasidat ei, na 1999 el a organisá un eksposishon dediká na e feminista di Kòrsou [[Adèle Rigaud]] i a ampliá e programa ku otro feminista influyente. Tambe el a drenta komo miembro di e ''Caribbean Association for Feminist Research and Action'' (CAFRA), e ret regional di gruponan femenino progresivo. Na 2002 el a publiká e buki di referensia 'Kòrsou su muhénan pionero' (E muhénan pionero di Kòrsou) ku 75 biografia di muhénan inovador ku a hasi un kontribushon importante den sosiedat kurasoleño den sektornan edukativo, polítiko, kultural i sosio-ekonómiko. Den e mesun aña, el a dirigí un konferensia di kooperashon ku [[UNESCO]] tokante e diaspora [[afrika]]no. E konferensia a evaluá metodonan nobo pa studia [[sklabitut]] i su impakto pa e region di Karibe. Entre 2004 i 2006 Henriquez a traha komo investigador i asesor independiente riba e tereno di e emansipashon di Kòrsou. Entre 2005 i 2013 e tabata lider di proyekto i kuradó di [[Museo Tula]], dediká na e luchadó di resistensia [[Tula]], ku a liderá e [[Rebelion Grandi|rebeldianan di katibu di Kòrsou]] na [[1795]]. E tabata boga pa Hulanda rehabilitá Tula i tambe pa [[Bandabou]] haña mas rekonosementu pa su ròl den e lucha pa emansipashon di Tula.<ref>{{citeer web|url=https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/16/nederland-erken-fouten-rond-tula-a4008965|titel=Nederland, erken fouten rond Tula|auteur=Jurna, Nina|werk=NRC|datum=2020-08-16|bezochtdatum=2024-01-23|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220113122932/https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/16/nederland-erken-fouten-rond-tula-a4008965|archiefdatum=2022-01-13}}</ref><ref name="Bandabou">{{citeer web|url=https://knipselkrant-curacao.com/bandabou-vraagt-erkenning-voor-rol-in-emancipatiestrijd/|titel=Bándabou vraagt erkenning voor rol in emancipatiestrijd|werk=Knipselkrant-curacao.com|datum=2013-04-17|bezochtdatum=2024-01-23|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220113121059/https://knipselkrant-curacao.com/bandabou-vraagt-erkenning-voor-rol-in-emancipatiestrijd/|archiefdatum=2022-01-13}}</ref> [[File:Slavenhuisje.JPG|thumb|200px|left|Kas di katibu den museo [[Kas di Pal'i Maishi]]]] Na 2013 e tabata lider di proyekto pa rekonstruí e kas di katibu den e museo den aire liber Kas di Pal'i Maishi i el a yuda den e kreashon di e Kenniscentrum Slavernijerfgoed ku ta situá den e museo. El a traha, entre otro ku [[Rose Mary Allen]], riba proyekto pa kolektá historia oral i a publiká un manual di metodologia di historia oral na 2013. Henriquez tabata aktivo den diferente organisashon sosial. Den e área di historia kultural e tabata [[presidente]] di Fundashon Kultural Bandabou i miembro di direktiva di Fundashon Museo Tula i Plataforma Berdat Históriko.<ref name="Bandabou"/> Pa loke ta trata lucha kontra [[violencia di genero|violensia kontra muhénan]], abusu di mucha, [[violencia domestico|violensia doméstiko]] i relashonal, entre otro, e tabata presidente di e fundashonnan Dedima i Aliansa i for di 2006 te ku 2010 miembro di direktiva di e Ret di Salú di Muhénan latinoamerikano i di Karibe (RSMLAC) i Bos di Hubentut.<ref name="Holou"/><ref name="Statia"/><ref>{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/18696-spotjes-over-huiselijk-geweld|titel=Spotjes over huiselijk geweld|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|datum=2018-12-02|bezochtdatum=2024-01-23|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220113122933/https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/18696-spotjes-over-huiselijk-geweld|archiefdatum=2022-01-13}}</ref> Desde 2022 Jeanne Henriquez ta okupá e funshon di [[presidente]] di e "Komishon Nashonal pa Konmemorashon di 160 aña di Abolishon di Sklabitut den Reino Hulandes". == Distinshon == Henriquez a risibí na 2013 e premio di Fundashon Kultural Bandabou pa su trabou na [[Museo Tula]] i na 2015 a wòrdu rekonosí ku e [[Krus di Mérito Kòrsou|Krus di Mérito]] pa su aktivismo riba tereno di derechi di hende muhé i di e komunidat afro-kurasoleño. == Publikashon == * 1991 - [https://www.worldcat.org/title/from-the-womb-curacaoan-women-speak-out-about-their-identity/oclc/23851250 ''From the Womb: Curaçaoan Women Speak Out about Their Identity''], George Washington University * 1993 - ''E yu ku no ta rekonosé'' (2), Sentro pa Desaroyo di Hende Muhé (SEDA), Kòrsou * 2002 - [https://books.google.nl/books/about/Korsou_su_muhenan_pionero.html?id=9LzdAAAACAAJ&redir_esc=y ''Kòrsou su muhénan pionero''], Archivo Nashonal di Antia Hulandes, Kòrsou, ISBN 978 99904 0 431 9 * 2013 - [https://books.google.nl/books?id=m_BOnwEACAAJ&dq=inauthor:%22Jeanne+D.+Henriquez%22&hl=en&sa=X&redir_esc=y ''Historia Oral ta historia di pueblo: un metodo pa investigacion di historia oral''], Centro di Investigation y Documentacion di Universidad di Aruba, ISBN 978 99904 1 690 9 {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =61127779|titulo=Jeanne Henriquez}} {{References}} ;Lista di fuente * Ini Statia, ''Dictionary of Caribbean and Afro–Latin American Biography'' (2016), Oxford University Press (2016), Oxford, [[Reino Uni]], [[International Standard Book Number|ISBN]] 978-0-199-93580-2. * Roland A. Y. Holou, ''The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders'', AuthorHouse (2016), Bloomington, Indiana ([[Estadonan Uni di Merka|Merka]]), kapitulo 21: Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America), pag. 153-159, [[International Standard Book Number|ISBN]] 978-1-5246-0558-2. * Gert Oostindie, ''Curaçao, 30 mei 1969: verhalen over de revolte'', Amsterdam University Press (1999), Amsterdam, [[International Standard Book Number|ISBN]] 978-90-5356-372-4. }} {{DEFAULTSORT:Henriquez, Jeanne}} [[Category:Hende]] [[Category:Kòrsou]] [[Category:Kondekorado Krus di Mérito Kòrsou]] 3emonb61wdfe59th7u5cvt1td80f2g0 2 8967 192251 190383 2026-05-29T21:57:35Z Caribiana 8320 192251 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- pote47tv7y20ez396m1zli8rsq9ykfn 192252 192251 2026-05-29T22:06:09Z Caribiana 8320 192252 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- lejdgmfayh7qqj6ly9la9gvvc7akbbk 192253 192252 2026-05-29T22:10:44Z Caribiana 8320 192253 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- eq5uuknhoqkkvbyz9vnjcfntoojake1 192254 192253 2026-05-29T22:24:30Z Caribiana 8320 192254 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. The Blue Wave is de populaire bijnaam voor het nationale voetbalelftal van Curaçao. De term staat symbool voor de historische en succesvolle opmars van het team en de nationale trots en eenheid op het eiland. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) * [https://nu.cw/2026/01/23/precies-honderd-jaar-geleden-eerste-wedstrijd-van-de-blue-wave/ Precies 100 jaar geleden: eerste wedstrijd van de "blue Wave"], nu.cw (23 januari 2026) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/11/19/curacao-schrijft-geschiedenis-met-wk-plaatsing-eiland-barst-los-in-blauw/ Curaçao schrijft geschiedenis met WK-plaatsing: Eiland barst los in blauw], Ret Karibense (19 november 2025) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- 5tpw98n2n27xmktkhely6bslriars7d 192255 192254 2026-05-29T22:27:46Z Caribiana 8320 192255 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. The Blue Wave is de populaire bijnaam voor het nationale voetbalelftal van Curaçao. De term staat symbool voor de historische en succesvolle opmars van het team en de nationale trots en eenheid op het eiland. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. -------- De Blue Wave is de naam van het nationale mannenelftal van Curaçao, maar de term staat eigenlijk voor iets veel groters: de hausse in energie, steun en saamhorigheid rond dit historische moment. Voor veel mensen staat dit namelijk voor zo veel meer dan alleen voetbal. Het gaat om de erkenning, de trots en de wereldwijde aandacht voor wat Curaçao heeft gepresteerd en waar het voor staat.<ref>[https://www.curacao.com/nl/article/juni-2026-curacao-reisgids-wk-voetbal Juni 2026 op Curacao: Reisgids voor het WK voetbal], curacao.com</ref> Op het veld is de Blue Wave een afspiegeling van Curaçao: expressief, zelfverzekerd en met een natuurlijk gevoel voor ritme, een mix van Caribische creativiteit en Europese structuur. Onder de hoede van de nieuwe hoofdcoach Fred Rutten (een van de meest gerespecteerde voetbalmanagers van Nederland met ervaring bij PSV Eindhoven, FC Twente, Schalke 04, Feyenoord en Anderlecht), zet het elftal de opmars voort die het de WK-kwalificatie heeft opgeleverd. De Blue Wave staat voor een gevoel van trots en saamhorigheid dat gedeeld wordt door iedereen die Curaçao hoog in het vaandel heeft en reikt tot ver buiten het eiland, waaronder tot de Curaçaose gemeenschappen in het Caribische gebied, Europa, Noord-Amerika, Latijns-Amerika en daarbuiten. ------ == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) * [https://nu.cw/2026/01/23/precies-honderd-jaar-geleden-eerste-wedstrijd-van-de-blue-wave/ Precies 100 jaar geleden: eerste wedstrijd van de "blue Wave"], nu.cw (23 januari 2026) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/11/19/curacao-schrijft-geschiedenis-met-wk-plaatsing-eiland-barst-los-in-blauw/ Curaçao schrijft geschiedenis met WK-plaatsing: Eiland barst los in blauw], Ret Karibense (19 november 2025) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- siy8fz8eudqybhfahl0aiwcboaf9t62 192256 192255 2026-05-29T22:31:03Z Caribiana 8320 192256 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. The Blue Wave is de populaire bijnaam voor het nationale voetbalelftal van Curaçao. De term staat symbool voor de historische en succesvolle opmars van het team en de nationale trots en eenheid op het eiland. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. -------- De Blue Wave is de naam van het nationale mannenelftal van Curaçao, maar de term staat eigenlijk voor iets veel groters: de hausse in energie, steun en saamhorigheid rond dit historische moment. Voor veel mensen staat dit namelijk voor zo veel meer dan alleen voetbal. Het gaat om de erkenning, de trots en de wereldwijde aandacht voor wat Curaçao heeft gepresteerd en waar het voor staat.<ref>[https://www.curacao.com/nl/article/juni-2026-curacao-reisgids-wk-voetbal Juni 2026 op Curacao: Reisgids voor het WK voetbal], curacao.com</ref> Op het veld is de Blue Wave een afspiegeling van Curaçao: expressief, zelfverzekerd en met een natuurlijk gevoel voor ritme, een mix van Caribische creativiteit en Europese structuur. Onder de hoede van de nieuwe hoofdcoach Fred Rutten (een van de meest gerespecteerde voetbalmanagers van Nederland met ervaring bij PSV Eindhoven, FC Twente, Schalke 04, Feyenoord en Anderlecht), zet het elftal de opmars voort die het de WK-kwalificatie heeft opgeleverd. De Blue Wave staat voor een gevoel van trots en saamhorigheid dat gedeeld wordt door iedereen die Curaçao hoog in het vaandel heeft en reikt tot ver buiten het eiland, waaronder tot de Curaçaose gemeenschappen in het Caribische gebied, Europa, Noord-Amerika, Latijns-Amerika en daarbuiten. De eerste dure zes punten van Curaçao zijn binnen op weg naar het WK Voetbal 2026. De Stichting Blue Wave in oprichting wil die droom daadwerkelijk (helpen) realiseren, zo weet het Antilliaans Dagblad. <ref>https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/29561-blue-wave-met-wk-droom Blue Wave met WK droom], AD (10 juni 2024)</ref> ------ == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) * [https://nu.cw/2026/01/23/precies-honderd-jaar-geleden-eerste-wedstrijd-van-de-blue-wave/ Precies 100 jaar geleden: eerste wedstrijd van de "blue Wave"], nu.cw (23 januari 2026) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/11/19/curacao-schrijft-geschiedenis-met-wk-plaatsing-eiland-barst-los-in-blauw/ Curaçao schrijft geschiedenis met WK-plaatsing: Eiland barst los in blauw], Ret Karibense (19 november 2025) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- 86qsqpozkya5b40rt01febsn1kmaf2g 192257 192256 2026-05-29T22:37:13Z Caribiana 8320 192257 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ ------------- {{Databox}} '''The Blue Wave''' ta un alias informal pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] i un término ku ta wòrdu usá pa deskribí e ola mas amplio di sosten públiko i aktividat kultural rondó di e partisipashon di e selekshon den e Kopa Mundial di FIFA 2026. The Blue Wave is de populaire bijnaam voor het nationale voetbalelftal van Curaçao. De term staat symbool voor de historische en succesvolle opmars van het team en de nationale trots en eenheid op het eiland. == Nomber == E expresion “Ola Blauw” ta referi na e color blauw tradicional di e seleccion di Curaçao y ta wordo usa comunmente pa sostenedornan, medionan di comunicacion, y organisacionnan. E término tambe ta lanta e identidat geográfiko di Kòrsou komo un isla den Karibe i ta simbolisá un ola kolektivo di sosten nashonal.[1] Konteksto di futbòl E selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou ta representá Kòrsou den kompetensianan internashonal i ta wòrdu goberná pa Federashon di Futbòl Kòrsou. E kualifikashon di e tim pa e Kopa Mundial di FIFA 2026 a marka un momentu signifikante den su historia deportivo, oumentando su visibilidat tantu regionalmente komo internashonalmente. Durante e kampaña di kualifikashon i e preparashonnan di e torneo siguiente, “The Blue Wave” a surgi komo un slogan unifikante entre sostenedónan i stakeholdernan.[1] Nifikashon kultural Enbolbimentu di komunidat Den e preparashon pa e Kopa Mundial di FIFA 2026, vários aktividat basá riba komunidat a wòrdu organisá na Kòrsou i bou di su diáspora. Esakinan a inkluí proyekshonnan públiko di partidonan, eventonan kultural, i inisiativanan di futbòl orientá na hubentut. Aktividatnan asina a kontribuí na oumento di partisipashon públiko i visibilidat di e selekshon nashonal.[1] Produkshon kreativo E Blue Wave tambe a inspirá produkshon kultural i kreativo, inkluyendo músika, presentashonnan i ekspreshonnan visual sentra riba identidat nashonal i kultura di futbòl. Merkansia manera paña i bandera den koló nashonal a bira ampliamente usá komo símbolonan di sosten.[1] Diaspora i aspektonan ekonómiko E konsepto di The Blue Wave a wòrdu asosiá ku oumento di kompromiso di e diaspora di Kòrsou. Simpatisadonan internashonal a kontribuí na e visibilidat di e ekipo i a partisipá na eventonan ligá na e Kopa di Mundu. Análisisnan a sugerí ku e torneo a funshoná komo un “multiplikadó di diaspora,” fortalesé konekshonnan ekonómiko i sosial entre Kòrsou i su komunidat mundial a traves di biahe, turismo i eksposishon internashonal.[1] Herensha E Blue Wave ta wòrdu konsiderá komo un ehèmpel notabel di kon partisipashon den un evento deportivo internashonal grandi por generá mobilisashon kultural i sosial mas amplio. Su impakto ta inkluí oumento di visibilidat nashonal, oumento di interes den futbòl, i e refuerso di identidat kompartí bou di e kurasoleñonan riba e isla i den eksterior. -------- De Blue Wave is de naam van het nationale mannenelftal van Curaçao, maar de term staat eigenlijk voor iets veel groters: de hausse in energie, steun en saamhorigheid rond dit historische moment. Voor veel mensen staat dit namelijk voor zo veel meer dan alleen voetbal. Het gaat om de erkenning, de trots en de wereldwijde aandacht voor wat Curaçao heeft gepresteerd en waar het voor staat.<ref>[https://www.curacao.com/nl/article/juni-2026-curacao-reisgids-wk-voetbal Juni 2026 op Curacao: Reisgids voor het WK voetbal], curacao.com</ref> Op het veld is de Blue Wave een afspiegeling van Curaçao: expressief, zelfverzekerd en met een natuurlijk gevoel voor ritme, een mix van Caribische creativiteit en Europese structuur. Onder de hoede van de nieuwe hoofdcoach Fred Rutten (een van de meest gerespecteerde voetbalmanagers van Nederland met ervaring bij PSV Eindhoven, FC Twente, Schalke 04, Feyenoord en Anderlecht), zet het elftal de opmars voort die het de WK-kwalificatie heeft opgeleverd. De Blue Wave staat voor een gevoel van trots en saamhorigheid dat gedeeld wordt door iedereen die Curaçao hoog in het vaandel heeft en reikt tot ver buiten het eiland, waaronder tot de Curaçaose gemeenschappen in het Caribische gebied, Europa, Noord-Amerika, Latijns-Amerika en daarbuiten. De eerste dure zes punten van Curaçao zijn binnen op weg naar het WK Voetbal 2026. De Stichting Blue Wave in oprichting wil die droom daadwerkelijk (helpen) realiseren, zo weet het Antilliaans Dagblad. <ref>https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/29561-blue-wave-met-wk-droom Blue Wave met WK droom], AD (10 juni 2024)</ref> Dat is de naam voor ‘The Blue Wave’, de beweging die op gang is gezet – onder meer met de aanstelling van Advocaat begin dit jaar – met als grote doel plaatsing voor het Wereldkampioenschap Voetbal 2026. Nog nooit eerder is het nationale herenteam van Curaçao aanwezig geweest op een WK. Het bereiken van de Gold Cup is een eerste belangrijke stap om het doel te halen.<ref>Oscar van Dam, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2024/11/19/curacao-trots-op-prestatie-nationale-voetbalteam/ Curaçao trots op prestatie nationale voetbalteam], Ret Karibense (19 november 2024)</ref> ------ == Links eksterno == * [https://www.instagram.com/reels/DSKrc7kDOnc/ The Blue Wave], Instagram * [https://www.youtube.com/watch?v=cE4dwixXW_4 Bluewave], Youtube (jingle Blue Wave of Mama Wak sung by [[Jeon]]) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/10/20/curacao-in-de-ban-van-de-bluewave-we-zijn-een-eiland-een-[/ Curaçao in de ban van de BlueWave: “We zijn één eiland, één droom”], Ret Karibense (20 di oktober 2025) * [https://amigoearuba.com/?p=21360 Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad dit weekend] * [https://www.curacao.com/bluewave/ The Blue Wave: Curacao's Pride] * [https://www.africanews.com/2026/05/29/curacaos-blue-wave-smallest-nation-ever-on-footballs-biggest-stage/ Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage] * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-festival-losgebarsten Blue Wave Festival losgebarsten], AD * [https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/20260528/blue-wave-moet-stunten Blue Wave moet stunten], AD * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90256/curacao-brengt-eigen-blue-wave-naar-europa Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa], curacao.nu (25 mei 2026) * [https://www.curacao.nu/nieuws/sport/90212/pisas-the-blue-wave-gaat-over-meer-dan-voetbal-het-verenigt-curacao- Pisas: “The Blue Wave gaat over meer dan voetbal: ‘Het verenigt Curaçao’”], curacao.nu (24 mei 2026) * [https://nu.cw/2026/01/23/precies-honderd-jaar-geleden-eerste-wedstrijd-van-de-blue-wave/ Precies 100 jaar geleden: eerste wedstrijd van de "blue Wave"], nu.cw (23 januari 2026) * Kim Hendriksen, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2025/11/19/curacao-schrijft-geschiedenis-met-wk-plaatsing-eiland-barst-los-in-blauw/ Curaçao schrijft geschiedenis met WK-plaatsing: Eiland barst los in blauw], Ret Karibense (19 november 2025) * https://www.trouw.nl/binnenland/dankzij-het-wk-heeft-curacao-zijn-identiteit-hervonden-voetbal-dat-snapt-iedereen~bf3bfd5e0/ Dankzij het WK heeft Curacao zijn identiteit hervonden], Trouw (8 mei 2026) ---------- The Blue Wave is an informal alias for the Curaçao national football team and a broader socio-cultural phenomenon associated with the island’s participation in the 2026 FIFA World Cup. The term is used to describe both the team itself and the widespread mobilization of public support, cultural expression, and diaspora engagement surrounding the tournament. Terminology The expression “Blue Wave” refers to the traditional blue color of the Curaçao national football team. It also symbolizes a collective movement, evoking both the maritime identity of the island and a surge of national unity and pride.[1][2] Football context The Curaçao national football team represents Curaçao in international competitions and is governed by the Curaçao Football Federation. Its qualification for the 2026 FIFA World Cup marked a historic milestone, with Curaçao described as one of the smallest nations ever to appear on football’s biggest stage.[3] In this context, “The Blue Wave” emerged as a widely used slogan among supporters, media, and public figures, reflecting growing national enthusiasm and international attention.[4] Cultural movement Public engagement Leading up to and during the 2026 FIFA World Cup, The Blue Wave developed into a broad cultural movement within Curaçao. Media reports describe the island as being “in the grip of the Blue Wave,” with widespread participation in football-related activities and expressions of national unity.[4] Public initiatives included fan gatherings, watch parties, and community-driven events both on the island and abroad.[5] Festivals and events The movement also gave rise to organized cultural programming. The Blue Wave Festival, held in the historic center of Willemstad, combined music, performances, and public celebrations tied to the national team’s World Cup participation.[6][7] These events contributed to increased activity in urban public spaces and highlighted the intersection of sport, culture, and tourism. Music and media The Blue Wave inspired a range of creative outputs, including music, slogans, and social media content. A notable example is the “Blue Wave” jingle, associated with performances such as Blue Wave of Mama Wak, which circulated widely online.[8][9] Digital platforms, including Instagram and YouTube, played a significant role in amplifying the movement and engaging younger audiences.[8][9] Political and social significance Political leaders and public figures have framed The Blue Wave as a symbol of national cohesion. Statements by Curaçaoan officials emphasized that the movement extends beyond football, serving to unite the population across social and geographic boundaries.[10] The concept has been described as fostering a shared identity under the idea of “one island, one dream.”[4] Diaspora and international reach The Blue Wave also resonated strongly among the Curaçaoan diaspora. Events and fan initiatives were organized internationally, including in Europe, reflecting the global distribution of Curaçaoan communities.[5] Analyses highlight that the movement contributed to increased international visibility for Curaçao and strengthened transnational connections through travel, media exposure, and economic activity linked to the World Cup.[1][3] Legacy The Blue Wave is regarded as an example of how participation in a major international sporting event can catalyze broader cultural and social mobilization. Its legacy includes heightened national visibility, increased engagement with football, and the reinforcement of a shared identity among Curaçaoans both on the island and abroad. References Curaçao’s diaspora multiplier at the 2026 World Cup The Blue Wave: Curacao's Pride Curaçao’s blue wave: Smallest nation ever on football’s biggest stage Curaçao in de ban van de BlueWave Curaçao brengt eigen Blue Wave naar Europa Blue Wave Festival transformeert historisch centrum Willemstad Blue Wave Festival losgebarsten The Blue Wave (Instagram) Bluewave jingle (YouTube) Pisas: The Blue Wave gaat over meer dan voetbal ------------------ {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = Pariba Little League | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} | liga = Kampeonato Nashonal di Beisbòl Little League di Kòrsou }} '''Pariba Little League''' of '''Little League Liga Pariba''' ta un organisashon di beisbòl di [[Kòrsou]] pa muchanan entre 4 i 16 aña. E asosiashon di deporte hubenil ta forma parti di e sistema internashonal di kompetensia di Little League Baseball i ta representá e área geográfiko di “Pariba” riba e isla. Den kompetensianan ofisial, Pariba Little League ta representá pa un ekipo selekshoná, ku ta konsistí di e mihó hungadónan di e liga, kende ta kompetí kontra otro liganan di e isla (Little League Liga Pabou) i den torneonan internashonal. == Historia i desaroyo == Pariba Little League ta un di e programanan importante di beisbòl hubenil na Kòrsou. Huntu ku Pabou Little League, e ta kontribuí na e desaroyo di talento lokal na Kòrsou, ku tin un reputashon fuerte den beisbòl internashonal. Desde 1980 Kòrsou ta partisipa regularmente den torneonan di Little League, ku resultado notabel, inkluyendo un kampeonato mundial na 2004 na Merka. == Struktura == Den sistema di Little League, un “Little League” no ta solamente un ekipo, sino un organisashon lokal ku timnan di diferente edat. Pa torneonan ofisial, kada liga ta selekshoná un ekipo representativo. E liganan aki ta kompetí pa determiná kende ta representá Kòrsou. (Curacao Region Tournament) == Kompetensia internashonal == Kòrsou ta partisipá den dos nivel di kompetensia: e torneo di region Karibe di Little League World Series (kualifikashon) i e Little League Baseball World Series (LLBWS) na Williamsport, Pennsylvania. ===Region Karibe (kualifikashon pa LLBWS) === Desde inisio di e torneo di region Karibe [[Little League World Series (Region Karibe)]] na 2001, Pariba Little League a titula kampeon di Karibe na kuater okashon: 2001, 2002, – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 konta komo un di e liganan mas kompetitivo di Curaçao. E liga a logra varios título regional, kualifikando pa e torneo mundial den e siguiente añanan: 2001 – kampion di region Karibe 2002 – kampion di region Karibe 2012 – kampion di region Karibe (rekòrd fuerte den fase di grupo) 2016 – kampion di region Karibe (rekòrd perfekto den torneo) 2026 – kampion di Curaçao / klasifiká pa LLBWS E prestashonnan aki ta mustra ku Pariba ta un liga ku ta logra resultado konsistente na nivel regional, regularmente ganando derecho pa representá Curaçao den kompetensia internashonal. == Torneo Little League World Series == === Klasifikashon === Na 2026, e selekshon di Pariba Little League a logra un milestone importante ora ku el a kualifiká pa e Little League Baseball World Series (LLBWS). E klasifikashon a keda sigurá despues di ku Pariba a gana e kampionato di Curaçao kontra Pabou Little League den un seri di mihó di shete.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series Pariba Wins Regional Title, Qualifies for Little League World Series], Curacao Chronicle (13 di aprel 2026)</ref> Pariba a gana e seri ku 4-2, inkluyendo dos viktoria decisivo di 6-2 i 5-2. Durante e torneo, e tim a logra un rèkòrt general di 5-3. ===Partisipashon=== E aparishon di 2026 ta: e di sinku biaha ku Pariba Little League ta partisipá den LLBWS e promé aparishon desde 2016 e promé biaha ku un tim di Curaçao ta haña entrada direkto na e bracket internashonal Den total, lo ta e di 16 biaha ku un representashon di Curaçao ta partisipá den e torneo na Williamsport, Pennsylvania. == Hungadónan notabel == Diferente hungadónan yu di Korsou ku a pasa pa Pariba Little League òf su programa a yega na [[Major League Baseball]], inkluyendo: * [[Ceddanne Rafaela]] * [[Ozzie Albies]] {{Appendix}} -------------- '''Pariba Little League''' ta un ekipo hubenil di beisbol di [[Kòrsou]]. E di dos karchi pa e 2026 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presenta pa T-Mobile (LLBWS), a wòrdu ofisialmente konkistá ora ku Pariba Little League (Willemstad, Curaçao) a sali viktorioso den e Torneo di Region di Curaçao. E aña aki ta marka e promé biaha ku un tim di Kòrsou ta gana entrada direkto na e Bracket Internashonal di LLBWS, uniendo na Australia, Canada, Mexico, Hapon – i tambe e Kampionnan di Region di Asia-Pasífiko, Karibe, Europa i Afrika, i Latino Amérika – pa forma e tereno di 10 tim internashonal ku ta kompetí den e evento.<ref>https://www.littleleague.org/world-series/2026/llbws/news/pariba-little-league-to-represent-curacao-at-the-2026-little-league-baseball-world-series-presented-by-t-mobile/</ref> Durante henter e torneo, Pariba Little League a gana su korona ku un rèkòrt general di 5-3 pa gana su puesto na LLBWS despues di a gana e seri di kampionato di mihó di shete riba Pabao Little League pa reklamá e título di region. Esaki lo ta e di sinku biaha ku Pariba Little League ta aparesé den LLBWS, i e promé biaha den 10 aña, ku ta data for di 2016 ora el a kaba ku un rèkòrt di 1-2. Adicionalmente, lo ta e di 16 biaha cu un team di Curaçao lo realisa e biahe pa Williamsport, su prome aparicion cu ta data for di 1980. Atrabes di añanan, Curaçao a laga sinti su presencia den e torneonan di LLBWS. Ku 15 aparishon anterior ku ta data for di 1980, kuater subkampeon, i un viktoria di kampionato na 2004, nan programa ta sigui prosperá. Pariba LL tambe ta kas di un kantidat di hungadó i eks-alumnonan di MLB, mas notabelmente Ceddanne Rafaela (Boston Red Sox) i Ozzie Albies (Atlanta Braves). E skema ofisial i informashon di e wèpsait pa e LLBWS 2026 a wòrdu anunsiá, miéntras ku e enkuentronan di promé buèlta lo wòrdu kompartí meimei di yüni, ya ku e di 79 Little League Baseball World Series lo tuma lugá di 19-30 di ougùstùs 2026. Pa mas informashon tokante e LLBWS, inkluyendo rekursonan di bishitante, invitadonan spesial, i mas kòntròl largu di zomer LittleLeague.org/WorldSeries. Pa kuminsá plania bo bishita na Williamsport, bai na LittleLeague.org/Visit. ----- WILLEMSTAD – E ekipo di Little League di Pariba a keda koroná komo kampion regional i a sigurá klasifikashon pa Little League World Series, ganando e derecho di representá Kòrsou riba esenario internashonal.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/unknown/pariba-wins-regional-title-qualifies-for-little-league-world-series</ref> Pariba a gana e seri di mihó di shete ku un viktoria di 4-2 riba Pabou. E weganan desisivo a wòrdu hunga djasabra na Post 6, kaminda Pariba a entregá aktuashonnan fuerte, ganando tur dos partido 6-2 i 5-2. Cu e titulo regional, awor Pariba lo competi den e Little League World Series na Williamsport, cu ta programa pa tuma luga di 19 pa 30 di augustus. E tim ta kla pa sali dia 13 di ougùstùs i lo kuminsá ku preparashonnan djis despues di un periodo kòrtiku di sosiegu. E clasificacion ta marca otro logro pa baseball hubenil na Curaçao, cu tin un tradicion fuerte den e deporte y un historia di competi exitosamente na torneonan internacional. The Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old.<ref>https://www.facebook.com/LigaPabouLittleLeague/about</ref> ------------ '''Salon di Fama di Deporte di Kòrsou''' ta e galeria di honor dediká na deportista prominente i otro personanan ku a hasi un kontribushon signifikante pa deporte na [[Kòrsou]]. E taw, ku ta administrá pa Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) — ku anteriormente tabata konosí komo Curaçao Sport Federatie (CSF) — a instala e promé miembronan den e salon di fama na 1985 pa duna rekonesimentu públiko na atletenan, entrenador, dirigente i otro figura ku a lassa un marka duradero den deporte lokal i regional. Historia E idea pa un salon di fama na Kòrsou a surgi como un manera pa honrá e sportistanan i lideres ku a kontribuí pa desaroyo di deporte den e Antias Hulandes. E CSF (Curaçao Sport Federatie), e organizashon sportivo máximo na esei tempu, a hunga un rol di lider den e fundashon di e salon di fama na 1985. Desde su inicio, e salon di fama a sigui rekonosé sportistanan ku a logra nivel notabel, inkluyendo partisipashon olímpiko, logronan internashonal, i kontribushon pa komunidad deportiva. Na desember 2020, FDOK a agrega otro 10 miembronan pa elevá e total ku 85 persona ku ta forma parti di e Salon di Fama di Kòrsou, inkluindo 10 damanan i 75 homber. Signifikashon E Salon di Fama ta: un forma pa preservá i celebra historia deportivo di Kòrsou un manera pa inspirá sportistanan hoben pa trese su talento un medio pa duna rekonesimentu formal na atletenan, entrenador, arbitro i dirigente ku a kontribuí pa desaroyo di deporte E lista di miembronan ta rekogi figura prominente di diferente deporte, inkluindo futbol, atletismo, esgrima, natashon, baseball, softball, karate, i otro disiplinanan. -------------------- '''Salon di Fama''' na Korsou ([[]]:inglesHall of Fame) ta un lista di individuo == Definishon == Un sala di fama, muraya di fama, òf kaminata di fama ta un lista di individuonan, logronan, òf otro entidatnan, normalmente skohé pa un grupo di elektor, pa marka nan ekselensia, logronan i fama den nan ramo. Den algun kaso, e salanan di fama aki ta konsistí di salanan òf museonan real ku ta konsagrá e honradonan ku eskultura, plaka, i eksposishon di memorabilia i informashon general tokante e destinatarionan indusí. Tin bia, e plachinan di e honradonan por wòrdu kologá riba un muraya (p’esei un “muraya di fama”) òf inskribí riba un acera (manera den un “kaminda di fama”, “kaminda di streanan”, òf “avenida di fama”). Den otro kasonan, e sala di fama ta mas figurativo i ta konsistí di un lista di nòmber di personanan notabel i nan logronan i kontribushonnan. E listanan ta wòrdu mantené pa un organisashon òf komunidat, i por ta nashonal, estatal, lokal òf privá. * inicia na 1985 pa Curacao Sport Federatie met overhandiging van gouden CSF-pin * 2017: Federashon Deporte i Olimpiko Korsou Toegetreden" / ingresa den Salon di fama di Korsou == Salon di fama == Deporte Korsou tin lista kompletu di tur miembro di Salon di Fama di Federashon Deporte Olimpiko Kòrsou (FDOK) ku antes tabata Curacao Sport Federatie (CSF). Na 1985 a instala e prome miembronan den Salon di Fama di Korsou. Na desember 2020 a instala 10 miembro pa yega na e gran total di 85 persona di kual 10 ta dama i 75 ta kabayero. Di e personanan aki 37 a fayesé. Di e 38 federashonnan ku ta miembro di FDOK, 22 tin un òf mas miembro den Salon di Fama.<ref>[https://www.deportekorsou.com/posts/lista-kompletu-di-miembronan-di-salon-di-fama-di-korsou-di-tur-tempu Lista kompletu di miembronan di Salon di Fama di Kòrsou di tur tempu]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Aña ! Imagen ! Nomber ! Deporte ! Remarke |- | rowspan="10" | 1985|| || [[Antoine Maduro]]<br><small>(1909–1997)</small> || Futbol || |- | || [[Myrna Anselma]]<br><small>(1936–2008)</small> || [[esgrima]] || |- | || [[Ergilio Hato]]<br><small>(1926–2003)</small> ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Ernest Smith ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Guillermo Haseth ||[[futbol|futbòl]] || |- | || Hector Rosario<br><small>()</small> || || |- | || [[Juan Isa]]<br><small>()</small> || || |- | || Wilfred (Willie) Pieters<br><small>()</small> || || |- | || Mordy Maduro<br><small>()</small> || futbol|| presidente di NAVU i [[Federashon Futbòl Kòrsou|FFK]] |- | || Benny Leito<br><small>()</small> || landamentu|| |- | rowspan="3" | 1986|| ||[[Bèto Adriana]]<br><small>()</small> || Futbol || |- | ||[[Iyo Pimentel]]<br><small>()</small> || Tenis || |- | || Clovis Lodewijks<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1987|| || Hector Curiel || || |- | || Julio Rooi<br><small>()</small> || || |- | || Guillaume (Sam) Buntin<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1989|| || Guillermo Pardo || Futbol || |- | || Walter van Rosberg<br><small>()</small> || || |- | || Pedro Willems<br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1992|| || [[Enith Brigitha]] || landamentu || |- | || Marcel Jose Betrian<br><small>()</small> || (hisamentu di peso) || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="3" | 1994|| || Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor || futbòl || |- | || <br><small>()</small> || || |- | || <br><small>()</small> || || |- | rowspan="1" | 2023|| || [[Laicam How]] || [[karate]] || |- |} == Konmemorashon i evolushon == Na más reciente edishonnan di e salon di fama, FDOK a introducí un regla nobo pa permití rekonesé atletenan postumamente, inkluyendo sporthelden famós ku a falleci i ku a lòk grandi kontribushon pa deporte—un cambio ku reflehá deseo pa amplifiká acknowledge i preservashon di legado historiko. Den e selekshon di 2024 pa e ceremonia na diciembre pa postumamente honrá atletenan importante di balòn, honkbal, karate, bokso i mas. == Organisashon == E Federashon Deporte i Olímpiko di Kòrsou (FDOK) ta e organisashon ku koordiná e proceso di nominashon i selekshon. E federashon ta traha ku sportbondnan afiliá pa rekomendá kandidatonan i pa evaluá su merito pa ingresá den e salon di fama. ---------- * 1985: [[Antoine Maduro]], [[Myrna Anselma]] ([[esgrima]]) i [[Ergilio Hato]] ([[futbol|futbòl]]), Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, * 1986: [[Beto Adriano]] (gewichtheffen), [[Iyo Pimentel]] (tennis), Clovis Lodewijks (Softball) en Benny Leito (zwemmen). * 1987: [[Hector Curiel]] (1936-2022) hisamentu di peso, Julio Rooi, Guillaume “Sam” Buntin * 1989: Guillermo Pardo, Walter van Rosberg, Pedro Willems * 1992: [[Enith Brigitha]] (landamentu), Marcel Jose Betrian (hisamentu di peso), Jose Maria (Jo) Mathilda (futbòl) * 1993 * 1994: Edmundo Eustaquio (Sol) Confesor (futbòl), Henry Prince (verspringen), Rafael Fernando (Raffy) Josefa (beisbol) * 1995: Edgard Ravenstein, Urnic “Randy” Wiel, [[Jan Boutmy]] ([[esgrima]]) futbol * 1997: Geoffrey Goede, Romoldo Martis, [[Wilhelm Canword]] (futbol?) * 2009: Soraida Juliana, Julius Hellburg, Ricardo Elhage, Niels Liberia, Errol Rooi * 2014: Anthony Minguel, [[Cor van Aanholt]], Esthel (Jet) Jansen, Dudley Josepa, Marguerite de Rooy-Sprock, Andres de Constancia +, Edwin Solomon, Heraclio Henriquez +, Hubert Ibi Schoop +,Victor Copra * 2015: 2015 Maximo “Max” Paula + * 2016: Alvin “Fichi” Fléming, Celsio Victor Polinet +, Franklin Wilfred Mathilda, Harold Daniel Laurens +, Johnny Hellmund, Raymond Rafael Martha, Wendell Prince, Wilhelm Keman * 2017: Antonio Pedro Keller, Antonio Jose "Papy" Martina, Efigenio Adriano Braafhart, Francisco Romualdo Gomez +, Gladwin Lumeno de Lanoi, Lupe Acasia Leito, [[Pedro Basiano Matrona]] (1927-2019), futbol, Stanley Maria Francisca, Orlando Felipe Cuales * 2019: Renato Anasagasti, Sylvanie Clarke, Henk d'Arnault, Wenfrid Jakoba, Hubert Jansen, Nazario Martijn q.e.p.d., Eric Ogenia, Eva Marie Tujeehut Suriel, Gilbert Snijders i Hubert Zimmerman. * Eva Marie “Amy” Tujeehut-Suriel, Eric Anthony Gregorio Ogenia, Gilbert Ciro Snijders, Henk “Henky” Alfons D’Arnault, Hubert Dominicus Jansen, Hubert Simon Zimmerman, Nazario Bernardus Martijn, Renato G. Anasagasti, Sylvanie Elaine Clarke, Wenfrid “Wenny” Pablo Jakoba * 2020: Despues ku meimei di aña FDOK den un seremonia virtual a instalá William ‘Junior’ Millerson den Salon di Fama, riba 28 di dezèmber a instalá e dies sigieunte baluarte nan: Raoul Alias (Dam), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòfbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòfbòl), Erwin Martis (Atletismo) i Ivonne Leito – Senff (Karate).<ref name=:"1">https://www.sport.cw/mas-miembro-salon-di-fama/ </ref> * [[William Millerson]] , Raoul Alias (Dama), Michael Arvelo (Biyar), Marcel Brigitha (Beisbòl), Wilfrido Coffi (Futsal), Philip Elhage (Beisbòl), Magdalena Faneyt (Sòftbòl), Eelco Gonet (Basketbòl), Gustavo de Jongh (Sòftbòl), Erwin Martis (Atletiek), Ivonne Leito-Senff (Karate) * 2021: [[Jeanne Lopes]] (tiru) * 2023: [[Laicam How]] ([[karate]]) == Historia == For di aña 1985 a kuminsá ku Salon di Fama. Franklin Mathilda ku tabata presidente e tempu ei di Curaçaose Sport Federatie (CSF) a duna inisio na esaki. E promé baluartenan deportivo ku e aña ei a drenta Salon di Fama tabata: Antoine Maduro, Ergilio Hato, Ernest Smith, Guillermo Haseth, Hector Rosario, Juan Isa, Mordy Maduro, Myrna Anselma, Wilfred ‘Willie’ Pieters i Juan ‘Benny’ Leito. Tur e baluartenan aki entre tantu no ta na bida mas.<ref name=:"1"/> FDOK ta e organisashon ku a sigui CSF i ku pues ta enkargá ku e evento di Salon di Fama. E federashon ta presidí pa Jean Francisca. Sobrá miembronan di direktiva ta Efigenio Braafhart (vise presidente), Ranjit Persaud (sekretario general), Aishel Richardson (di dos sekretario general), Nelson Maria (tesorero) i Ruthsel Martina ku ta fungí komo di dos tesorero. * 2025:Durante e anochi di FDOK Honors Night, 5 persona a keda introdusí den FDOK su salon di fama. Un di e personanan aki ta Franklin Veeris. Aki bou ta sigui parti di Franklin su historia i tambe por disfrutá di un entrevista ku Franklin Veeris. Franklin I. P. Veeris, komo deportista a praktiká vários ramo di deporte, pero su éksitonan grandi a konsentrá komo dirigente di body building. Komo deportista e tabata áktivo den futbòl, tènis, karate i sailing, di kua e último aki el a kompetí riba nivel Mundial. Komo dirigente den tènis el a yuda organisá dos torneo grandi (Marlboro Professional Tennis Tournament) i mas despues den body building e.o. Metry Gala Classic. Na edat di 40 aña Frank a kuminsá train deportistanan den fitness i body building despues di a sigui kurso i seminarionan na e.o. New Jersey, Los Angeles, Miami, New York i Tampa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbol club| variante = c | nomber club = WildCats KJ74 | nomber completo = | alias = | funda = | Presidente = | entrenado = | manager = {{CUW|bandera}} Johnny Balentina | liga = [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Dòbel A]] }} '''WildCats KJ74''', antes konosí komo '''Wild Cats''', ta un di e timnan di [[beisbòl]] mas prominente den [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|Liga Dòbel A]] na [[Kòrsou]]. Den añanan 1960 e tim tabata milita den liga klase A; durante di e siguiente dékada el a logra promove i, desde 1975, a bira un forsa dominante den e Liga Dòbel A, e nivel mas altu di kompetensia di beisbòl na e isla. WildCats a gana 17 título nashonal te ku 2024, loke ta hasié e tim mas viktorioso den historia di Liga Dòbel A. El a partisipá na 43 edishon di e [[Kampeonato Nashonal di Beisbòl Klase AA di Kòrsou|kampeonato di Liga Dòbel A]], i tambe a representá Kòrsou den kompetensianan internashonal, manera e Seri Latinomerikano i [[Seri di Karibe]].<ref>Marco Stoovelaar, [https://catcher.home.xs4all.nl/bb23-0402-wild-cats-curacao-nips-mexico-in-second-game-caribbean-baseball-series.htm WildCats Curaçao nips Mexico in second game Caribbean Series], international baseball headlines</ref><ref>David Venn, [https://www.mlb.com/news/curacao-team-brings-loaded-roster-to-2024-caribbean-series From Little League to Caribbean Series, Curaçao's roster has chemistry], mlb.com (2 di febrüari 2024)</ref> E kambio di nòmber di klup a tuma lugá pa honra [[Kenley Jansen]], un picher profeshonal di Kòrsou ku a hunga e mayor parti di su karera pa Los Angeles Dodgers, usando e kamisa ku número 74. == Lista di Honor == ===Liga Dòbel A=== '''Kampeon (17)''': * 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016, 2017, 2021, 2022 '''Supkampeon (11)''': * 1979, 1981, 1982, 1986, 1987, 2004, 2013, 2014, 2015, 2018, 2020 == (Eks)-pelotero konosí == * [[Ruderly Manuel]] * [[Diegomar Maxwell]] * [[Dudley Leonora]] == Link eksterno == * [https://www.flashscore.com/team/wildcats-kj74/YJuwLdD3/ Profil WildCats KJ74] {{Appendix}} [[:Kategoria:Deporte na Kòrsou]] Mientras ku añanan spesífiko di nan viktorianan di kampionato i finalisashonnan di subkampeon no ta lista ampliamente den e fuentenan disponibel, ta tuma nota ku e Wild Cats tabata un forsa dominante den e liga for di su inisio na 1975. Nan a representá Curaçao tambe den kompetensianan internashonal, manera e Serie Latino Amerikano 2018 i e Serie di Karibe 2020. The '''Wild Cats''' baseball team, also known as WildCats KJ74, is one of the most successful clubs in the Curaçao National Championship AA League. They have secured 17 national championships, making them the team with the most titles in the league's history through 2022. ​ YouTube +4 Flashscore +4 Wikipedia +4 Baseball Reference While specific years of their championship victories and runner-up finishes are not comprehensively listed in the available sources, it's noted that the Wild Cats have been a dominant force in the league since its inception in 1975. They have also represented Curaçao in international competitions, such as the 2018 Latin American Series and the 2023 Caribbean Series. ​ ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ruderly Rubino Manuel''' (☆ [[26 di ougùstùs]] [[1990]] na [[Kòrsou]]) ta un picher profeshonal di beisbòl. E tabata miembro di e selekshon nashonal di beisbòl di Hulanda pa e Klásiko Mundial di Beisbòl 2017.<ref>{{Cite web|url=http://mlb.mlb.com/wbc/2013/teams/index.jsp?team=ned&team_id=878|title = Team}}</ref> He was born on the 26th of August of 1990 in Willemstad, Curaçao. He's a local baseball star and started his career off by pitching for the Groot Kwartier Stars. He has also pitched for the Royal Scorpions in Curaçao and currently pitches for the Wildcats KJ74 Guardian Group. He has also pitched for 2 teams abroad, Sparta-Feyenoord from the Dutch Hoofdklasse in 2011 and for De Angelis North East Knights from the Italian Baseball League in 2012. He has also been part of the Kingdom of the Netherlands baseball team that played in the 2017 World Baseball Classic. Bonbini to Ruderly Manuel, who will also take part in Curaçao Baseball Week 2017!⚾️🇨🇼🔥 {{Appendix}} -------------- {{Databox}} '''Wimbleton''' ta un kompetensia internashonal di tènis, organisá pa e Federashon Internashonal di Tènis (ITF). {{Appendix}} [[Category:Deporte|Tènis]] --------------------- {{Databox}} '''Federashon di Atletismo di Kòrsou''' of '''Curaçao Atletiek Bond''' (CAB), Curaçao Athletics Federation, ta e órgano nashonal ku ta organisá atletismo na Kòrsou. E organisashon a wòrdu establesé originalmente na 1966, i e presidente di e asosiashon ta for di 2017 Willem Cordilia[1]. no.wiki:Federashon di Atletismo Kòrsou no ta miembro kompletu di CACAC, Konfederashon di Atletismo Sentroamerikano i Karibense, pero sí ta partisipá na Weganan CARIFTA. Curaçao tambe tabata e organisadó di e Weganan CARIFTA 2017.[2] == Klupnan == E Federashon di Atletismo di Kòrsou ta reuní diesdos klup di atletismo afiliá: Curacao Master Athletics, Batavus, Cheetah, Deportivo San Kristof, the Eagles, Go Fast, New Revolution, Olympic, Rising Stars, Sloke, Sparta i Trupial.[3] {{Appendix}} ------------------ {{Variante|c}} {{infobox deportista | variante = c | nacionalidad = {{NLD}} | haltura = 1,88 m | peso = 77 kg | deporte = Atletismo | disciplina = 400 meter | entrenado = | debut = | nacionalidad deportivo = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|25px|border]] [[Antias Hulandes]]<br/ >{{NLD}} | wo = {{lista horizontal| *2020}} | bista medaya = {{bista medaya}} {{bista medaya rij|Weganan Olímpiko|0|1|0}} {{bista medaya rij|Weganan Mundial Indoor Atletismo|0|0|2}} }} '''Liemarvin Bonefacia''' (☆ [[16 di aprel]] [[1990]] na [[Willemstad]]) ta un atleta di Kòrsou i un atleta olímpiko. E ta spesialisá den 400 meter i a representá [[Antias Hulandes]] te su disolushon na 2010. Representando [[Hulanda]] Bonevacia a gana e medaya di plata den 4 x 400 m na [[Weganan Olimpico|Weganan Olímpiko]] 2020 na Tokyo, huntu ku [[Terrence Agard]], Tony van Diepen y Ramsey Angela. == Link eksterno == * [https://worldathletics.org/athletes/netherlands/terrence-agard-14180980 Terrence Agard riba World Athletics] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Agard, Terrence}} [[:Category:Deporte]] [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Atleta Olimpico]] ----------------------- '''Randolph Benito (Johnny) Balentina''' (☆ [[8 di ougùstùs]] [[1971]] na [[Willemstad]]) ta un pelotero hulandes ku a kompetí na tres okashon konsekutivo den [[Weganan Olimpico di Zomer|Weganan Olímpiko]]. El a partisipa na ‘Atlanta 1996’, ‘Sydney 2000’ i ‘Atenas 2004’. Na e okashonnan ei, e catcher drechi di e klup di beisbol Neptunus a termina ku e [[tim nashonal di beisbòl hulandes|selekshon nashonal di Hulanda]], tambe konosí komo ''Tim di Reino'', na di seis (1996 i 2004) i e di sinku lugá (2000). {{Appendix|2= * [https://www.honkbalsite.com/ Nederlandse honkbalsite] * [https://web.archive.org/web/20161202214838/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/johnny-balentina-1.html Profil di Johnny Balentina] }} {{DEFAULTSORT:Balentina, Randolph}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Deporte na Aruba|Bela]] [[:Category:Atleta Olimpico|Bela]] -------------- == Aanvulling [[Seri di Karibe]] == === Kampeon segun wega final === Kuminsando ku e edishon di 2013 a introdusí un kampeonato kaminda e dos ekipo ku e mihó rekort di gana i pèrdè for di e promé etapa di e torneo di round-robin ta topa pa determiná e kampeon. Den edishon 2013, e promé buelta tabata konsistí di 12 wega i kada tim a enfrentá e otro timnan dos biaha, un komo home klup i e otro komo un ekipo di bishita; for di edishon 2014, ku e regreso di ekiponan di Cuba na e torneo, e promé etapa a ser kambia pa un round robin di 10 wega kaminda kada tim ta enfrentá e otro ekiponan un biaha. {|class="sortable wikitable" width="100%" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Manager |- |[[2013]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Yaquis de Obregón |style="text-align:center"|4–3 (18) |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Leones del Escogido |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Eddie Díaz |- |2014 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Isla di Margarita]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Naranjeros de Hermosillo |style="text-align:center"|7–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Indios de Mayagüez |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Matías Carrillo |- |2015 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] [[San Juan]] |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Vegueros de Pinar del Río |style="text-align:center"|3–2 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Tomateros de Culiacán |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Alfonso Urquiola |- |2016 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Venados de Mazatlán |style="text-align:center"|5–4 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Tigres de Aragua |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Juan José Pacho |- |2017 |{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1–0 (10) |{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2018 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Guadalajara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Criollos de Caguas |style="text-align:center"|9–4 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Luis Matos |- |2019 |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] [[Siudad di Panama|Siudat di Panama]] |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Toros de Herrera |style="text-align:center"|3–1 |[[File:Flag of Cuba.svg|25px|border]] Leñadores de Las Tunas |[[File:Flag of Panama.svg|25px]] Manuel Rodríguez |- |2020 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Toros del Este |style="text-align:center"|9–3 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Cardenales de Lara]] |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] Lino Rivera |- |2021 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mazatlán |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Águilas Cibaeñas |style="text-align:center"|4–1 |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] Criollos de Caguas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Félix Fermín |- | 2022 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] |[[File:Flag of Colombia.svg|25px|border]] Caimanes de Barranquilla |style="text-align:center"|4-1 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Gigantes del Cibao |[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px|border]] José Mosquera |- |2023 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Caracas]] i [[La Guaira]] |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Leones del Caracas |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] José Offerman |- |2024 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3−0 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|border]] Tigres del Licey |[[File:Flag of Venezuela.svg|25px|border]] Ozzie Guillén |- |2025 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Mexicali | |style="text-align:center"| | | |- |2026 |[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|border]] [[Santo Domingo]] | |style="text-align:center"| | | |- |2027 |[[File:Flag of Mexico.svg|25px|border]] Hermosillo | |style="text-align:center"| | | |} {|class="sortable wikitable" !Aña!!Sede!!Kampeon!!Resultado!!Supkampeon!!Mánager!!Rekort |- |2013 |{{MEX}} Hermosillo |{{MEX}} Yaquis de Ciudad Obregón |style="text-align:center"|4-3 (18) |{{DOM}} Leones del Escogido |{{DOM}} Eddie Díaz |style="text-align:center"|4-3 |- |2014 |{{VEN}} [[Isla Margarita]] |{{MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] |style="text-align:center"|7-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Indios de Mayagüez]] |{{MEX}} Matías Carrillo |style="text-align:center"|4-2 |- |2015 |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|Cuba}} [[Pinar del Río (béisbol)|Vegueros de Pinar del Río]] |style="text-align:center"|3-2 |{{bandera|México}} [[Tomateros de Culiacán]] |{{bandera|Cuba}} Alfonso Urquiola |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2016|2016]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|MEX}} [[Venados de Mazatlán]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|5-4 |{{bandera|VEN}} [[Tigres de Aragua]] |{{bandera|MEX}} Juan José Pacho |style="text-align:center"|6-0 |- |2017 |{{MEX}} Culiacán |{{bandera|Puerto Rico}} Criollos de Caguas |style="text-align:center"|1-0 (10) |{{bandera|MEX}} [[Águilas de Mexicali]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|3-3 |- |[[Serie del Caribe 2018|2018]] |{{bandera|México}} [[Jalisco]]<ref>[https://www.jalisco.gob.mx/es/prensa/noticias/64267 Presenta Gobernador Serie del Caribe Jalisco 2018]</ref> |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |style="text-align:center"|9-4 |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] |{{bandera|Puerto Rico}} Luis Matos |style="text-align:center"|4-2 |- |[[Serie del Caribe 2019|2019]] |{{bandera|Panamá}} [[Panamá (ciudad)|Panamá]] |{{bandera|Panamá}} [[Toros de Herrera]] |style="text-align:center"|3-1 |{{bandera|Cuba}} [[Las Tunas (béisbol)|Leñadores de Las Tunas]] |{{bandera|Panamá}} Manuel Rodríguez |style="text-align:center"|4-1 |- |[[Serie del Caribe 2020|2020]] |{{bandera|Puerto Rico}} [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Toros del Este]] |style="text-align:center"|9-3 |{{bandera|VEN}} [[Cardenales de Lara]] |{{bandera|Puerto Rico}} Lino Rivera |style="text-align:center"|6-1 |- |[[Serie del Caribe 2021|2021]] |{{bandera|MEX}} [[Mazatlán]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Águilas Cibaeñas]] [[Archivo:Cscr-featured.png|15px|Campeón Invicto]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|Puerto Rico}} [[Criollos de Caguas]] |{{bandera|República Dominicana}} Félix Fermín |style="text-align:center"|7-0 |- |[[Serie del Caribe 2022|2022]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |{{bandera|Colombia}} [[Caimanes de Barranquilla]] |style="text-align:center"|4-1 |{{bandera|República Dominicana}} [[Gigantes del Cibao]] |{{bandera|Colombia}} José Mosquera |style="text-align:center"|5-2 |- |[[Serie del Caribe 2023|2023]] |{{bandera|Venezuela}} [[Caracas]] y [[La Guaira]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|Venezuela}} [[Leones del Caracas]] |{{bandera|República Dominicana}} José Offerman |style="text-align:center"|6-3 |- |[[Serie del Caribe 2024|2024]] |{{bandera|Estados Unidos}} [[Miami]] |{{bandera|Venezuela}} [[Tiburones de La Guaira]] |style="text-align:center"|3-0 |{{bandera|República Dominicana}} [[Tigres del Licey]] |{{bandera|Venezuela}} Oswaldo Guillén |style="text-align:center"|7-1 |- | 2025 |{{MEX}} [[Mexicali]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2026|2026]] |{{bandera|República Dominicana}} [[Santo Domingo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |- |[[Serie del Caribe 2027|2027]] |{{bandera|México}} [[Hermosillo]] |colspan=5 align=center|'''Por disputarse''' |} ==Partisipante== {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Promé edishon |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Kòrsou |style="text-align:center"|2023 |- |bgcolor="#ccddff"|{{DOM}} |Liga di Beisbòl Profeshonal Dominikano |style="text-align:center"|1970 |- |bgcolor="#ccddff"|{{MEX}} | Liga di Mexico Pasifiko |style="text-align:center"|1971 |- |{{NCR}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Nicaragua |style="text-align:center"|2024 |- |{{PAN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Panameño |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff"|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|25px]] [[Puerto Rico]] |Liga di Beisbòl Profeshonal Roberto Clemente |style="text-align:center"|1949 |- |bgcolor="#ccddff" |{{VEN}} | Liga di Beisbòl Profeshonal Venezuelano |style="text-align:center"|1949 |} * {{color box|#ccddff|border=silver}} miembro di Caribbean Professional Baseball Confederation === Partisipante den pasado === {| class="wikitable sortable" ! Pais ! Liga ! Prome edishon ! Ultimo edishon |- | rowspan=3 |{{CUB}} | Liga Cubano |style="text-align:center"|1949 |style="text-align:center"|1960 |- | Seri Nashonal Cubano |style="text-align:center"|2014 |style="text-align:center"|2019 |- |Liga Elite Cubano |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{CUW}} | Liga di Beisbòl Klase AA di Kòrsou |style="text-align:center" colspan=2|2023 |- |{{COL}} |Liga di Beisbòl Profeshonal di Colombia |style="text-align:center"|2020 |style="text-align:center"|2023 |} ===Nota=== *{{note label|PAN|a|a}} After the [[1960 Caribbean Series|1960 tournament]], Panama would not appear in another Caribbean Series until [[2019 Caribbean Series|2019]]. *{{note label|VEN|b|b}} Venezuela's LVBP was replaced by the [[Liga Occidental de Béisbol Profesional]] for the 1960 tournament == Edishonnan == ==Series== {|class="wikitable" |- !Ana!!Luga!!Kampeon!!Manager!!Rekort |- |[[1949 Caribbean Series|1949]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]]||&nbsp; [[Mike Guerra|Fermin Guerra]] ||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1950 Caribbean Series|1950]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PAN}} [[Carta Vieja Yankees]]|| &nbsp; [[Wayne Blackburn]] &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1951 Caribbean Series|1951]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1895}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]]|| &nbsp; [[George Scales]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1952 Caribbean Series|1952]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Habana (Cuban League)|Leones del Habana]]|| &nbsp; [[Mike González (catcher)|Mike González]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1953 Caribbean Series|1953]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (2)|| &nbsp; [[Buster Clarkson]]||style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1954 Caribbean Series|1954]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]]||&nbsp; [[Mickey Owen]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1955 Caribbean Series|1955]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (3)||&nbsp; [[Herman Franks]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1956 Caribbean Series|1956]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]]||&nbsp; [[Oscar Rodríguez (baseball)|Oscar Rodríguez]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1957 Caribbean Series|1957]]||{{flagicon|CUB}} [[Havana]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]]||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1958 Caribbean Series|1958]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|CUB}} [[Marianao (Cuban League baseball club)|Tigres de Marianao]] (2) ||&nbsp; [[Nap Reyes|Napoleón Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1959 Caribbean Series|1959]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|CUB}} [[Almendares (baseball club)|Alacranes del Almendares]] (2)||&nbsp; [[Clemente Carreras]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1960 Caribbean Series|1960]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]]||{{flagicon|CUB}} [[Cienfuegos (Cuban League baseball club)|Elefantes de Cienfuegos]] (2)||&nbsp; [[Tony Castaño]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |1961–1969|| colspan="4" style="text-align:center;" | None held |- |[[1970 Caribbean Series|1970]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]]||&nbsp; [[Carlos Pascual (baseball)|Carlos Pascual]]||style="text-align:center;"|7–1 |- |[[1971 Caribbean Series|1971]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]]||&nbsp; [[Manny Mota]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1972 Caribbean Series|1972]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Leones de Ponce (baseball)|Leones de Ponce]]||&nbsp; [[Frank Verdi]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1973 Caribbean Series|1973]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (2)||&nbsp; [[Tommy Lasorda]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1974 Caribbean Series|1974]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (2)||&nbsp; [[Bobby Wine]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1975 Caribbean Series|1975]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Vaqueros de Bayamón (baseball)|Vaqueros de Bayamón]]||&nbsp; [[José Pagán]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1976 Caribbean Series|1976]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] & [[Santiago de los Caballeros|Santiago]] &nbsp; ||{{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1977 Caribbean Series|1977]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (3)||&nbsp; [[Buck Rodgers]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1978 Caribbean Series|1978]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]]||&nbsp; [[Rene Lachemann]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1979 Caribbean Series|1979]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Navegantes del Magallanes]] (2)||&nbsp; [[Willie Horton (baseball)|Willie Horton]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1980 Caribbean Series|1980]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (4)||&nbsp; [[Del Crandall]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1981 Caribbean Series|1981]]|| colspan="4" style="text-align:center;"|None held |- |[[1982 Caribbean Series|1982]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Leones del Caracas]]||&nbsp; [[Chico Carrasquel]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1983 Caribbean Series|1983]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Lobos de Arecibo]]||&nbsp; [[Ron Clark (baseball)|Ron Clark]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1984 Caribbean Series|1984]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]]||&nbsp; [[Rubén Amaro, Sr.|Rubén Amaro]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1985 Caribbean Series|1985]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (5)||&nbsp; [[Terry Collins]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1986 Caribbean Series|1986]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Maracaibo]]||{{flagicon|MEX}} [[Águilas de Mexicali]]||&nbsp; [[Cananea Reyes]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1987 Caribbean Series|1987]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (3)||&nbsp; [[Ramón Avilés]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1988 Caribbean Series|1988]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]|| {{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]]||&nbsp; [[Phil Regan (baseball)|Phil Regan]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1989 Caribbean Series|1989]]|||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Águilas del Zulia]] (2)||&nbsp; [[Pete Mackanin]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1990 Caribbean Series|1990]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (2)||&nbsp; [[Felipe Alou]]||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1991 Caribbean Series|1991]]||{{flagicon|USA}} [[Miami]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (6)||&nbsp; [[John Roseboro]]|| style="text-align:center;"|5–0 |- |[[1992 Caribbean Series|1992]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|PRI|1952}} [[Indios de Mayagüez]] (2)||&nbsp; [[Pat Kelly (catcher)|Pat Kelly]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1993 Caribbean Series|1993]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|PRI|1952}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (4)||&nbsp; [[Mako Oliveras]]||{ style="text-align:center;"|5–2 |- |[[1994 Caribbean Series|1994]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (7)||&nbsp; [[Casey Parsons]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1995 Caribbean Series|1995]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|PRI}} [[Senadores de San Juan]]||&nbsp; [[Luis Meléndez (baseball)|Luis Meléndez]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1996 Caribbean Series|1996]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]]||&nbsp; [[Francisco Estrada]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[1997 Caribbean Series|1997]]||{{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]]||&nbsp; [[Mike Quade]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[1998 Caribbean Series|1998]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Puerto la Cruz]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (2)||&nbsp; [[Tony Peña]]|| style="text-align:center;"|6–0 |- |[[1999 Caribbean Series|1999]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (8)||&nbsp; [[Dave Jauss]]|| style="text-align:center;"|5–2 |- |[[2000 Caribbean Series|2000]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|PRI}} [[Cangrejeros de Santurce (baseball)|Cangrejeros de Santurce]] (5)||&nbsp; [[Mako Oliveras]] (2)||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2001 Caribbean Series|2001]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (3)||&nbsp; [[Félix Fermín]] || style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2002 in baseball|2002]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Caracas]]||{{flagicon|MEX}} [[Tomateros de Culiacán]] (2)||&nbsp; [[Francisco Estrada]] (2) &nbsp;|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2003 Caribbean Series|2003]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (4)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (2)||style="text-align:center;"|6–1 |- |[[2004 Caribbean Series|2004]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (9)||&nbsp; [[Manny Acta]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2005 Caribbean Series|2005]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]]||{{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlán]]||&nbsp; [[Juan José Pacho]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2006 Caribbean Series|2006]]||{{flagicon|VEN|1930}} [[Valencia, Carabobo|Valencia]] and [[Maracay]]||{{flagicon|VEN}} [[Leones del Caracas ]] (2)||&nbsp; [[Carlos Subero ]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2007 Caribbean Series|2007]]||{{flagicon|PRI}} [[Carolina, Puerto Rico|Carolina]]||{{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (5)||&nbsp; [[Félix Fermín]] (3)||style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2008 Caribbean Series|2008]]||{{flagicon|DOM}} [[Santiago de los Caballeros|Santiago]]||{{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (10)||&nbsp; [[Héctor de la Cruz]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2009 Caribbean Series|2009]]||{{flagicon|MEX}} [[Mexicali]]||{{flagicon|VEN}} [[Tigres de Aragua]] ||&nbsp; [[Buddy Bailey]]|| style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2010 Caribbean Series|2010]]||{{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (3)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] || style="text-align:center;"|5–1 |- |[[2011 Caribbean Series|2011]]||{{flagicon|PRI}} [[Mayagüez, Puerto Rico|Mayagüez]]||{{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]]||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddie Díaz]]|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2012 Caribbean Series|2012]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]]||{{flagicon|DOM}} [[Leones del Escogido]] (4)||&nbsp; [[Ken Oberkfell]] (2)|| style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2013 Caribbean Series|2013]] || {{flagicon|MEX}} [[Hermosillo]] || {{flagicon|MEX}} [[Yaquis de Obregón]] (2)||&nbsp; [[Yaquis de Obregón#History|Eddy Díaz]] (2)||style="text-align:center;"|4–3 |- |[[2014 Caribbean Series|2014]] || {{flagicon|VEN}} [[Margarita Island]] || {{flagicon|MEX}} [[Naranjeros de Hermosillo]] (2)||&nbsp; [[Matías Carrillo]]||style="text-align:center;"|4–2 |- |[[2015 Caribbean Series|2015]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] || {{flagicon|CUB}} [[Pinar del Río (baseball)|Vegueros de Pinar del Río]] ||&nbsp; [[Pinar del Río (baseball)#Past and present stars|Alfonso Urquiola]] ||style="text-align:center;"|3–3 |- |[[2016 Caribbean Series|2016]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|MEX}} [[Venados de Mazatlan]] (2)||&nbsp;[[Juan José Pacho]]||style="text-align:center;"|6–0 |- |[[2017 Caribbean Series|2017]]||{{flagicon|MEX}} [[Culiacán]] || {{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (4) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]]||style="text-align:center;"|3−3 |- |[[2018 Caribbean Series|2018]]||{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara]] ||{{flagicon|PUR}} [[Criollos de Caguas (baseball)|Criollos de Caguas]] (5) ||&nbsp;[[Luis Matos (baseball, born 1978)|Luis Matos]] (2)||style="text-align:center;"|4−2 |- |[[2019 Caribbean Series|2019]]||{{flagicon|PAN}} [[Panama City]] ||{{flagicon|PAN}} [[Toros de Herrera]]||&nbsp;Manuel Rodríguez||style="text-align:center;"|4−1 |- |[[2020 Caribbean Series|2020]]||{{flagicon|PRI}} [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] ||{{flagicon|DOM}} [[Toros del Este]] ||&nbsp;Lino Rivera ||style="text-align:center;"|6−1 |- |[[2021 Caribbean Series|2021]]||{{flagicon|MEX}} [[Mazatlán]] || {{flagicon|DOM}} [[Águilas Cibaeñas]] (6) ||&nbsp;[[Félix Fermín]] (4) ||style="text-align:center;"|7−0 |- |[[2022 Caribbean Series|2022]]||{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]] || {{flagicon|COL}} [[Caimanes de Barranquilla]]||&nbsp;José Mosquera || style="text-align:center;" |5−1 |- |[[2023 Caribbean Series|2023]]||{{flagicon|VEN}} [[Caracas]] and [[La Guaira]] || {{flagicon|DOM}} [[Tigres del Licey]] (11)||&nbsp;[[Jose Offerman]] || style="text-align:center;" |6−3 |- |[[2024 Caribbean Series|2024]] |{{flagicon|USA}} [[Miami]] |{{flagicon|VEN}} [[Tiburones de La Guaira]] |&nbsp;[[Ozzie Guillén]] |style="text-align:center;" |7−1 |} * Selekshon Curacao Suns 2024 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2024/01/29/zeventien-internationals-koninkrijksteam-met-curacao-suns-naar-serie-del-caribe/</ref> update: Jonathan Schoop; nieuw Jeremi Profar & Roger Bernadina (en.wiki) * Selekshon Korsou 2023 <ref>https://honkbalsoftbal.nl/2023/01/31/internationals-met-curacaose-kampioen-naar-caribbean-series/</ref> ------------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{DEFAULTSORT:Thode, Kiri}} [[Category:Hende]] [[Category:Boneiru]] [[Category:Deporte]] * 2013:Kiri Thode is in Duitsland wereldkampioen geworden van de Professional Windsurfers Association (PWA) Freestyle Windsurfing. Het is voor het eerst dat een windsurfer uit Bonaire wereldkampioen is geworden van de Freestyle competitie. Het is ook de eerste wereldtitel voor Thode.<ref>Belkis Osepa, [https://caribischnetwerk.ntr.nl/2013/10/09/wereldkampioenen-bonaire-warm-onthaald/ Wereldkampioenen Bonaire warm onthaald], Caribisch netwerk, 9 di oktober 2013</ref> * 2020? video Children of the Wind ku rumanan Tonky i Taty Frans - dokumentario basa riba e bida di tres mucha homber Boneriano cu a conquista mundo cu nan teknika y trikinan innovativo riba nan plank di windsurf . E pelicula a gana premio na .... de.wiki: Kiri Thode (geboren 26 februari 1991 in Kralendijk ) is een windsurfer op Bonaire . Hij behoort tot de beste freestylesurfers van de afgelopen jaren en werd in 2013 wereldkampioen in deze discipline . ------------------------------ {{Databox}} '''Jurswailly (Ailly) Luciano''' (☆ [[25 di mart]] [[1991]] na [[Kòrsou]]) ta un eks-hungadó di "handbal" hulandes-kurasoleño i internashonalista. E tabata hunga den posicion derechista. == Bida == Ailly Luciano a nase na Korsou i te edat di kuater ana tabata biba na Boka Sami. Ku su mayornan el a muda pa [[Hulanda]]. Su promé klup di handball tabata Papendrechtse DES'72. Komo teenager e ta switch pa e klup HV Quintus, hungango den e division di honor hulandes.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Desde 2011 e ta milita pa e klup franses Metz Handball den e divishon femenino franses mas haltu. E ta konosi pa su rapides. Huntu ku su klup el a titula kampeon nashonal di Fransia na 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 i 2019. Na ana 2013, 2015, 2017 en 2019 e klup ta gana e Kopa di Fransia. Tambe na 2013 ta alkansa e final di e kampeonato oropea pero ta sufri un derota di e klup danes Team Tvis. Holstebro . Na 2021 e ta pone un fin na su karera deportivo pa dedika su mes na su In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro nl wiki:In maart 2016 tijdens het OKT in Metz (Frankrijk) is er een historisch hoogtepunt voor Luciano en het Nederlandse handbal, ze kwalificeerden zich voor het eerst voor de Olympische Spelen. Doordat de wedstrijd om het brons verloren werd van de huidige wereldkampioen Noorwegen (23-36), eindigden ze uiteindelijk op de vierde plaats. == Selekshon hulandes == Debuut Oranje 15 mei 2012 Nederland – Groot-Brittannië 40-15 in Panningen Komo internashonalista el a forma parti di e selekshon femenino di [[Hulanda]], hasiendo su debut durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. El a partisipa den 55 wega internashonal. Na 2016 el a representa Hulanda na e Weganan olimpiko na [[Rio de Janeiro]].<ref>https://www.ad.nl/dordrecht/papendrechtse-ex-international-ailly-luciano-stopt-met-handbal-eindelijk-tijd-om-te-puberen~a0830d73/ Papendrechtse ex-international Ailly Luciano stopt met handbal: ‘Eindelijk tijd om te puberen’], AD (9 di ougustus 2020)</ref> Ze maakte deel uit van het Nederlandse damesteam dat als vierde eindigde in handbal op de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro , Brazilië . Handbalster Ailly Luciano heeft besloten haar interlandcarrière te beëindigen en gaat daarom niet mee met het Nederlands damesteam naar het Europees kampioenschap handbal in Zweden. "Ik heb op de Olympische Spelen gestaan, dat vind ik prachtig, maar voor mijn idee zit er niet meer in. Om weer vier jaar te knokken richting de Spelen zie ik niet zitten. Ik vind het goed geweest. Ik wil mijn levensdoelen oppakken." De 25-jarige speelster uit Papendrecht kwam in augustus met het Nederlands damesteam uit op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en eindigde als vierde. Luciano, die speelt voor het Franse Metz, speelde 56 interlands voor Oranje en scoorde daarin 115 keer.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/148285/handbalster-luciano-beeindigt-interlandcarriere Handbalster Luciano beëindigt interlandcarrière], Rijnmond (4 november 2016)</ref> == Link eksterno == * [[http://history.eurohandball.com/ec/cl/women/2020-21/player/536101/Jurswailly+Luciano Jurswailly Luciano na European Handball Association]] {{Appendix}} In 2011 verhuisde de 1,71 meter lange rechtsbuiten naar het Franse eersteklasser Metz Handball , met wie ze in 2013 het kampioenschap en de beker won en de finale van de EHF Cup bereikte , waar ze verloren van de Deense club Team Tvis. Holstebro . Een seizoen later won ze opnieuw het kampioenschap. Ze won ook de Franse beker in 2015, 2017 en 2019 en het Franse kampioenschap in 2016, 2017, 2018 en 2019. In de zomer van 2021 beëindigde ze haar carrière. Luciano speelde 55 interlands voor het Nederlands elftal , waarin ze 113 doelpunten maakte. Ze nam deel aan het WK 2013 in Servië . Ze nam ook deel aan de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro . hunga den posishon derecho Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). Luciano a hasi su debut pa e selekshon hulandes durante e Kampeonato Mundial di Handbal 2013 na [[Serbia]]. [3] speelt voor Metz Handbal in de LFH Division 1 Féminine en voorheen het Nederlands dameshandbalteam . Ze nam deel aan het WK handbal dames 2013 in Servië , samen met de rest van het Nederlands elftal. [1] [2] Luciano na nase na Korsou i a lanta na Boka Sami te edat di kuater ana. dorp Sint Michiel gewoond. Ku su mayornan el a muda pa Hulanda. Aki ta tabata hunga pa e klup HV Quintus.<ref>https://www.mosellesport.fr/articles-metz-handball/lucarne-sur-curacao-avec-ailly-luciano.html Lucarne sur Curaçao avec Ailly Luciano], Moselle Sport (3 di yanuari 2018)</ref> Geboren op 25 maart 1991 in Wilemstad (Curaçao, Nederland) Rechtsbuiten bij Metz Handbal sinds 2011 Nederlands international (56 caps) Voormalige club: HV Quintus (Nederland). ------------------------ '''Robert (Joy) Hosé''' (☆ [[14 di febrüari]] [[1949]] na - [[23 di òktober]] [[2023]] na [[Willemstad]] ) tabata un hungadó di pinpòn di [[Kòrsou]] di fama legendario. E tabata kampeon di Kòrsou di 1966 te 1972 i a optené varios título na Antia i internashonalmente, entre otro na 1971 kampeon latinoamerikano na [[Paraguai|Paraguay]]. == Biografia == Joy Hosé a nase na Kòrsou den e famia Hosé-Pimentel. E tin un ruman muhé i dos ruman hòmber. Su ruman mayó [[Humphrey Hosé|Humphrey]] tabata aktivo komo tenista profeshonal i su omo [[Iyo Pimentel]] tambe tabata tenista internashonal. --------------- * Tim e Reino === Kampeonato Oropeo === {| class="wikitable" style=text-align:center ! Edishon | 1954 || 1955 || 1956 || 1957 || 1958 || 1960 || 1962 || 1964 || 1965 || 1967 || 1969 || 1971 || 1973 || 1975 || 1977 || 1979 || 1981 |1983 |- ! Resultado | * || * || {{oro}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || * || {{goud}} || {{goud}} || {{goud}} || {{zilver}} || {{zilver}} || {{zilver}} ||{{goud}} |{{zilver}} |- | |- ! Edishon | 1985 || 1987 || 1989 || 1991 || 1993 || 1995 || 1997 || 1999 || 2001 || 2003 ||[[EK Honkbal 2005|2005]]||[[EK Honkbal 2007|2007]]||[[EK Honkbal 2010|2010]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2012|2012]]||[[Europees kampioenschap honkbal 2014|2014]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2016]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2019]]||[[Europees kampioenschap honkbal|2021]] |- ! Prestatie |{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{zilver}}||{{zilver}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}}||{{goud}} |- | |- ! Editie | [[Europees kampioenschap honkbal 2023|2023]] |- ! Prestatie | {{brons}} |} : * <small>In 1954, 1955 en 1967 geen deelname.</small> === Kopa Interkontinental === {| class="wikitable" ! Editie | 1983 || 1999 || 2002 || 2006 || [[Intercontinental Cup honkbal 2010|2010]] |- ! Prestatie | 4e || 8e || 8e || {{zilver}} || {{zilver}} |} ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Pabao Little League''' ta un ekipo di beisbol hubenil (10-12 ana) di Korsou ku a titula kampeon di karibe na .. okashon i tabata kampeon mundial na 2004. E ta forma parti di e Pabou Little League association is a baseball organization for kids from 4 to 16 years old. Winning the Caribbean Region Championship and making its 11th trip to Williamsport for the 2023 Little League Baseball® World Series (LLBWS), Presented by T-Mobile, is Pabao Little League (Willemstad, Curaçao) thanks to a 6-0 victory over the Dominican Republic in the championship game. With its victory, Pabao LL will be returning to the LLBWS with the country’s 15th overall appearance in hopes to defend its International Championship title earned in 2022. Since the country’s first tournament appearance in 1980, Curaçao has maintained a winning record, 46-25, with a World Series championship in 2004 and three runner-up finishes in 2005, 2019, and 2022. Pabao LL finished the Caribbean Region tournament with an unblemished 6-0 record, outscoring its opponents, 47-4, with four shutout performances. With the first-round matchups of the 2023 LLBWS announced on June 6, Pabao LL will play Australia, represented by Hills Little League, in Game 5 on Thursday, Aug. 17 at 1 p.m. ET at Volunteer Stadium. The 2023 Little League Baseball World Series, Presented by T-Mobile, is set to take place August 16-27. More information about the 2023 Little League World Series tournaments, including full schedules and downloadable brackets, can be found at LittleLeague.org/WorldSeries. WILLEMSTAD- Djaweps , 10 di ougùstùs 2023 den oranan di mèrdia, e selekshon di Little League Liga Pabou kampion di Karibe a biaha pa Williamsport (USA), pa partisipá den e Kampionato Mundial di Beisbòl Little League. E kampionato Mundial di hóbennan di 11 i 12 aña lo start dia 16 i lo terminá dia 27 di ougùstùs 2023. RBC Royal Bank, representá pa Sharier Dorand manera ta e kaso ku tur selekshon, tabata presente pa duna e selekshon sostén i deseá e delegashon éksito. E sigiente hungadónan ta forma parti di e selekshon. {{Appendix}} --------------------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Dudley Guniberto Josefa''' (☆ [[1958]]) ta un [[karate]]ka di [[Kòrsou]]. Deportista – Dirigente Tékniko. a nasé na aña 1958. Dudley na aña 1967 kuminsá práktika deporte di yudo ku su 9 aña serka .. == Bida i karera == .. a lanta na Kòrsou. == Medaya == * 1987: [[Image:Med 2.png|Plata]] - Kampeonato hulandes {{Appendix}} {{Commonscat|Didi Gregorius}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =64548365|titulo=Didi Gregorius}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://web.archive.org/web/20111005161849/http://www.honkbalsite.com/nederlandsteam/marieksongregorius.html Profil riba Honkbalsite] * [https://www.baseball-reference.com/minors/player.cgi?id=gregor003mar Statistik Didi Gregorius] }} {{DEFAULTSORT:Gregorius, Didi}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] [[Category:Hulanda]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Sherry Sophia Veronica Howell''' (☆ [[]] na [[Kòrsou]]) tabata un atleta kurasoleño. Sherry Howell - Eckerd College, Softball and Volleyball Howell played four years of softball and volleyball for Eckerd College from 1990 to 1993. She graduated in 1993 with a double major of Business Management and Psychology. The native of Curacao, Neth. Antilles, was a pitcher, a shortstop and centerfielder. She was a four-time All-America in softball, was named to the South Region team four times and the All-SSC team four times. Howell won or shared player-of-the-year honors twice in the conference and concluded her athletic career by being selected the SSC female athlete-of-the-year for the 1992-93 season. Howell holds the NCAA, Division II career batting average in softball at .524, is third in career slugging average at .921, 13th in home runs with 29 and second in single season highest batting average at 629. She led the nation in hitting as a senior and also doubles percentage. Howell led the conference in batting average four different years. In 1999, she represented her country in the World Games in Japan. Howell, who is fluent in six languages, was named All-Conference in volleyball two of the four years she played. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Howell, Sherry}} [[Category:Hende]] --------------- {{Commonscat|Josh Palacios}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1131860420|titulo=Josh Palacios}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Palacios, Josh}} [[Category:Hende]] [[Category:Beisbolista]] ------------------------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] di 1958 te 2010 na wega y torneonan internacional. E tabata kai bou di [[Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie|NAVU]], ku tabata konsisti di [[Kòrsou]] i [[Boneiru]] despues ku [[Aruba]] a separa na 1986. en.wiki:The Netherlands Antilles national football team (Dutch, "Nederlands-Antilliaans voetbalelftal"; Papiamentu, "Selekshon Antiano di futbòl") was the national team of the former Netherlands Antilles from 1958 to 2010. It was controlled by the Nederlands Antilliaanse Voetbal Unie. The NAVU consisted of Curaçao and Bonaire. Aruba split in 1986 and has its own team. The Netherlands Antilles team never qualified for the FIFA World Cup. The country managed to come third in the CONCACAF championships of 1963 and 1969; during the 1963 tournament they were unofficial football world champions for four days after beating Mexico and before losing to Costa Rica.[1] == Reforma di Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues [[Boneiru]] a bira miembro interino di CFU i [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Mira tambe == * [[Seleccion nacional di futbol di Aruba|Selekshon nashonal di futbòl di Aruba]] * [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]] * [[Selekshon boneriano di futbòl]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} [[Category:Futbòl]] [[Category:Antias Hulandes]] ------------- The '''Curaçao national football team''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[Papiamento language|Papiamentu]]: ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') represents [[Curaçao]] in [[FIFA|International]] [[association football|football]] and is controlled by the [[Curaçao Football Federation]] (Federashon Futbòl Kòrsou; FFK).<ref>{{cite web| url = http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta| archive-date = 2017-07-14| title = Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}</ref> Following a constitutional change that allowed its predecessor, the [[Curaçao and Dependencies|Colony of Curaçao and Dependencies]] to become a unified [[constituent state|constituent country]] consisting of several island territories as the [[Netherlands Antilles]] and its dissolution in 2010, Curaçao has played under a new constitutional status as a separate constituent country since 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&pg=PA121 |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |editor=Elsey, Brenda |editor2=Pugliese, Stanislao G. |year=2017 |page=121 |isbn=9781349950065 |publisher= Springer |access-date=25 June 2019}}</ref> Both FIFA and CONCACAF recognize the Curaçao national team to be the direct and sole successor of the dependant [[Territory of Curaçao national football team|Curaçao (1921–1958)]] and the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles national football]] teams.<ref>[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website</ref><ref>[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] at [[CONCACAF]] official website</ref><ref>[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html] at [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]</ref> ==History== {{Further|Territory of Curaçao national football team|Netherlands Antilles national football team}} The first national football team to bear the name Curaçao was the [[Territory of Curaçao national football team]], which made its debut in 1924 in an away match against neighboring [[Aruba national football team|Aruba]], a match which the Territory of Curaçao won four to nil. ---------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta e ekipo di [[futbol]] cu ta representa [[Aruba]] na wega y torneonan internacional, manera na e weganan di cualificacion pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial]] y den Copa Caribe. Tur tramite pa e seleccion ta bou encargo di [[Arubaanse Voetbalbond|AVB]], funda na 1932 y afilia na [[Union Futbol di Caribe|CFU]], [[CONCACAF]] y [[FIFA]] desde 1988. The '''Aruba national football team''' ([[Dutch language|Dutch]]: Arubaans voetbalelftal; [[Papiamento language|Papiamento]]: Seleccion Arubano di futbol) is the national team of [[Aruba]], it was founded in 1932 and is affiliated with the Caribbean Football Union (CFU), CONCACAF and [[FIFA]] (since 1988) and is controlled by the [[Aruba Football Federation|Arubaanse Voetbal Bond]]. ==History== Between 1924 and 1933, Aruba only played against [[Curaçao national football team|Curaçao]], although these matches are not considered official.<ref>{{cite web |last1=Courtney |first1=Barrie |title=Aruba - List of International Matches |url=https://www.rsssf.org/tablesa/aruba-intres.html |website=RSSSF}}</ref> Aruba participated in its first tournament at the [[1955 CCCF Championship]], where they finished in 5th place. In 1958, Aruba became part of the [[Netherlands Antilles national football team|Netherlands Antilles]] until their secession in 1986. Following its split from the Netherlands Antilles, the [[Aruba Football Federation]] was affiliated in 1988 with [[CONCACAF]] and [[FIFA]]. Aruba entered qualifying for the [[1989 Caribbean Cup]], and in its first group match it suffered the worst defeat in its history, at the hands of [[Trinidad and Tobago national football team|Trinidad and Tobago]], which crushed them 11–0. They played their first World Cup qualifying match against the [[Dominican Republic national football team|Dominican Republic]] as part of the [[1998 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|1998 World Cup qualifying]]. Aruba has participated in all the qualifying tournaments for the World Cup since, without being able to get past the first qualifying round. Aruba has also yet to qualify for the [[Caribbean Cup]]. However, they showed some progress in the preliminary round of the [[2014 Caribbean Cup]] by getting two wins against [[Turks and Caicos national football team|Turks and Caicos]] (1–0) and [[British Virgin Islands national football team|British Virgin Islands]] (7–0), the latter being the biggest victory in its history. These results allowed them to reach 120th place in the FIFA World Ranking for the month of June 2014, their best ranking to date. Following these victories, Aruba lost 2–0 against [[French Guiana national football team|French Guiana]] and were eliminated. Aruba began their [[2018 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|2018 World Cup qualification]] in the second round against [[Barbados national football team|Barbados]], losing 2–0 at home and 1–0 away, however FIFA ruled that Barbados had fielded an ineligible player, giving Aruba a 3–0 second leg victory and advancing them to the third round. Despite that, in the next round they were defeated again, this time by [[Saint Vincent and the Grenadines national football team|Saint Vincent and the Grenadines]] who won 3–2 on aggregate. Aruba failed to progress in the [[2022 FIFA World Cup qualification – CONCACAF First Round|2022 World Cup qualifiers]], finishing 4th in the first round. [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Aruba]] E selekshon di Boneiru a kuminsa komo tim nashonal despues ku e tim antiano a keda disolbé na òktober 2010. E ta partisipa tur aña den e Torneo ABCS, kual na 2011 e ta gana sorpresivamente derotando Aruba 4-3 durante e tanda di penalty despues di un empate di 2:2 den final.[4] ------------------------------------- '''Selekshon nashonal di futbòl di Sürnam''' ta e tim di [[futbol|futbòlista]] ku ta representa [[Sürnam]]. E ta kai bou di .........., ku ta miembro di [[Caribbean Football Union|CFU]] i miembro asosiá di [[CONCACAF]]. == Historia == E selekshon di Sürnam a kuminsa komo tim nashonal ==== Torneo ABCS ==== {| class="wikitable collapsible" width=50% style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Boneiru den torneo ABCS |- !width=45%|Aña !width=25%|Lugá !width=8%|W !width=8%|G !width=8%|E !width=8%|P !width=8%|GF !width=8%|GC |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2010||di kuater ||2||0||1||1||5||7 |- bgcolor=gold |{{SUR}} 2011||'''kampeón'''||2||1||1||0||5||3 |- bgcolor=#9acdff |{{ABW}} 2012||di kuater ||2||0||0||2||2||17 |- bgcolor=#cc9966 |{{CUW}} 2013||di tres ||2||1||0||1||2||3 |- bgcolor=#9acdff |{{SUR}} 2015||di kuater ||2||0||0||2||1||7 |- bgcolor=silver |{{CUW}} 2021||supkampeón||2||1||0||1||4||4 |- bgcolor=#9acdff |{{CUW}} 2022||di kuater ||2|| ?|| 0 || ? || 1 || 5 |- !'''Total'''||'''6/6'''||14||3||2||7||20||46 |} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =148545934|titulo=Selección de fútbol de Bonaire}} {{References}} }} [[:Category:Futbòl]] [[:Category:Surnam]] Na de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden van 10 oktober 2010 en na afronding van het kwalificatietoernooi van de Caribbean Cup 2010 ging het Nederlands-Antilliaans voetbalelftal over in het Curaçaos voetbalelftal. Bonaire werd een paar jaar later voorlopig lid van de Caraïbische Voetbalunie CFU en op 19 april 2012 geassocieerd lid van de CONCACAF, en kan daarom in de toekomst inschrijven voor de Caribbean Cup. Het Bonairiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Bonaire vertegenwoordigt. Bonaire is niet aangesloten bij de FIFA en kan daarom niet deelnemen aan het wereldkampioenschap. Bonaire doet jaarlijks mee aan het ABCS-toernooi, dat het in 2011 verrassend won. The '''Bonaire national football team''' ({{lang-nl|Bonairiaans voetbalelftal}}; {{lang-pap|Selekshon Bonerianu di futbòl}}) is the national football team of the [[Caribbean]] island of [[Bonaire]], a [[Public body (Netherlands)|public body]] of the [[Netherlands]]. It is under the control of the [[Bonaire Football Federation]]. It became a member of the [[Caribbean Football Union|CFU]] and an associate member of CONCACAF on 19 April 2013.<ref name="CFU Facebook">{{cite web|title=CFU Facebook|url=https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|publisher=Caribbean Football Union|access-date=13 June 2014|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207213742/https://www.facebook.com/CaribbeanFootballUnion/posts/294315830704569|url-status=live}}</ref><ref name="Congress takes key step in transparency">{{cite web|title=Congress takes key step in transparency|url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~3150654,00.html|publisher=CONCAF|access-date=20 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423234254/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0%2C%2C12813~3150654%2C00.html|archive-date=23 April 2013}}</ref><ref name="Member Associations: Bonaire">{{cite web|title=Member Associations: Bonaire|url=http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|publisher=Caribbean Football Union|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193820/http://cfufootball.org/index.php/member-associations/our-members/9180-bonaire|archive-date=29 October 2013|url-status=dead}}</ref> after which it became a full CONCACAF member on 10 June 2014<ref name="Ordinary Congress finalized">{{cite web|title=Ordinary Congress finalized|url=http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|publisher=CONCACAF.com|access-date=10 June 2014|date=10 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140612210312/http://www.concacaf.com/article/ordinary-congress-finalized|archive-date=2014-06-12|url-status=dead}}</ref> The team can participate in the [[CONCACAF Gold Cup]] and [[Caribbean Cup]] because of their membership in the confederation and sub-confederation.<ref name="Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership">{{cite web|title=Bonaire join CONCACAF as remaining non-FIFA sides gain full membership|date=20 April 2013|url=http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|publisher=Non-FIFA football|access-date=22 April 2013|archive-date=29 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029203911/http://nonfifafootball.blogspot.com/2013/04/bonaire-join-concacaf-as-remaining-non.html|url-status=live}}</ref> However, Bonaire is not a member of [[FIFA]] and therefore can not compete in the [[FIFA World Cup]] or other FIFA events.<ref name="Sport en spel">{{cite web|title=Sport en spel|url=http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|publisher=beautiful-bonaire.nl|access-date=22 October 2014|language=nl|archive-date=22 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022212953/http://www.beautiful-bonaire.nl/over_bonaire/cultuur_sport_spel.html|url-status=live}}</ref><ref name="What is CONCACAF?">{{cite web|title=What is CONCACAF?|url=http://www.concacaf.com/page/History|publisher=CONCACAF|access-date=21 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406031852/http://www.concacaf.com/page/History|archive-date=2013-04-06|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =61824225|titulo=Miguel Pourier}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Pourier, Miguel}} [[:Category:Antias Hulandes]] [[:Category:Hende]] ----------------- '''Selekshon antiano di futbòl''' tabata e tim nashonal di [[futbòl]] ku tabata representa [[Antias Hulandes]] na wega y torneonan internacional, manera na ....... == Reforma Antias Hulandes == Tras e [[Disolucion di Antia Hulandes|reformanan konstitushonal]] denter di [[Reino Hulandes]] di [[10 di òktober]] [[2010]] i e final di e torneo di kualifikashon pa [[Kopa Karibe]] 2010 e [[selekshon antiano di futbòl ]] a pasa over den e [[selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou]]. Un par di aña despues Boneiru a bira miembro interino di CFU i desde 19 di aprel [[2012]] miembro asosiá di [[CONCACAF]], i den futuro por inskribí pa [[Kopa di Oro]]. {{Appendix}} [[:Category:Beisbol]] [[:Category:Kòrsou]] ta kambio na selekshon nashonal di KorsouOorspronkelijk heette het "Honkbal Nederlandse Antillen Nationaal Team", maar op 10 oktober 2010 werd de Nederlandse Antillen als regering ontmanteld (details zijn " Nederlandse Antillen "), de naam van het nationale team werd ook gewijzigd in "Curaçao Nationaal Team ". en.wiki" The '''Netherlands Antilles national baseball team''' was a national team of the [[Netherlands Antilles]] and was controlled by the Netherlands Antillean Baseball Federation. It represented the former nation in senior-level men's international competition. The Netherlands Antilles team was distinct from the [[Netherlands national baseball team]]. The Netherlands Antilles were represented in twelve [[Baseball World Cup]]s. Their highest finish was 7th place.<ref name="bjarkman worldcup">[[#refBjarkman|Bjarkman 2005]], pp.416–39</ref> -------- '''Seleccion nacional di baseball di Aruba''' ta e team di [[Beisbòl|baseball]] cu ta representa Aruba na wega y torneonan internacional, manera na [[Weganan Panamericano]]. {{America baseball teams}} {{National sports teams of Aruba}} ----------- {{Variante|c}} {{Databox}} == Historisch overzicht == {| class="wikitable sortable" ! WK-jaar ! Gastland(en) ! Aantal deelnemers ! Wereldkampioen ! Uitslag van de finale ! 2e plaats ! 3e plaats ! 4e plaats |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1930|1930]]''' | {{UY}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URU}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1930|4 – 2]] | {{ARG}} | {{USA}} | {{YUG}} |- | '''1934''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1934 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ITA}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1934|2 – 1 <small>n.v.</small>]] | {{TCHf}} | {{GER-1935f}} | {{AUTf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1938|1938]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1938 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FRA}} | style="text-align: center;" | 15 | {{ITA-1861f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1938|4 – 2]] | {{HUN}} | {{BRA}} | {{SWE}} |- | '''1942''' | colspan="7" | ''Kansela pa motibu di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]'' |-style="background: #D0E6FF;" |- | '''1946''' | colspan="7" | ''Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog'' |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1950|1950]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1950 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR-1889}} | style="text-align: center;" | 13 | {{URUf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1950|2 - 1]] | {{BRA}} | {{SWE}} | {{ESP}} |- | '''1954''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1954 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CH}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1954|3 – 2]] | {{HUN-1949f}} | {{AUTf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1958|1958]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1958 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{SE}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1889f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1958|5 – 2]] | {{SWEf}} | {{FRAf}} | {{FRGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1962|1962]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1962 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CL}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1962|3 – 1]] | {{TCHf}} | {{CHIf}} | {{YUGf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1966|1966]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1966 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{EN}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ENGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1966|4 – 2 <small>n.v. </small>]] | {{FRGf}} | {{PORf}} | {{URS-1955f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1970|1970]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1970 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 16 | {{BRA-1968f}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1970|4 – 1]] | {{ITAf}} | {{FRGf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1974|1974]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1974 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE-1949-WD}} | style="text-align: center;" | 16 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1974|2 – 1]] | {{NEDf}} | {{POLf}} | {{BRA-1968f}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1978|1978]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{AR}} | style="text-align: center;" | 16 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1978|3 – 1 <small>n.v. </small>]] | {{NEDf}} | {{BRA-1968f}} | {{ITAf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1982|1982]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ES}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1982|3 – 1]] | {{FRGf}} | {{POLf}} | {{FRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1986|1986]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1986 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{MX}} | style="text-align: center;" | 24 | {{ARGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1986|3 – 2]] | {{FRGf}} | {{FRAf}} | {{BELf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1990|1990]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1990 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{IT}} | style="text-align: center;" | 24 | {{FRGf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1990|1 – 0]] | {{ARGf}} | {{ITAf}} | {{ENGf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1994|1994]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{US}} | style="text-align: center;" | 24 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1994|0 – 0 <small>n.v. (P: 3-2)</small>]] | {{ITAf}} | {{SWEf}} | {{BULf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 1998|1998]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 1998 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{FR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 1998|3 – 0]] | {{BRAf}} | {{CROf}} | {{NEDf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|2002]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2002 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{KR}}<br />{{JP}} | style="text-align: center;" | 32 | {{BRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2002|2 – 0]] | {{GERf}} | {{TURf}} | {{KORf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2006|2006]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2006 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{DE}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ITAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2006|1 – 1 <small>n.v. (P: 5-3)</small>]] | {{FRAf}} | {{GERf}} | {{PORf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2010|2010]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{ZA}} | style="text-align: center;" | 32 | {{ESPf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2010|1 – 0 <small>n.v.</small>]] | {{NEDf}} | {{GERf}} | {{URUf}} |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2014|2014]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{BR}} | style="text-align: center;" | 32 | {{GERf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2014|1 – 0 <small>n.v. </small>]] | {{ARGf}} | {{NEDf}} | {{BRAf}} |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2018|2018]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2018 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{RU}} | style="text-align: center;" | 32 | {{FRAf}} | [[Finale wereldkampioenschap voetbal 2018|4 – 2]] | {{CROf}} | {{BELf}} | {{ENGf}} |- |-style="background: #D0E6FF;" | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2022|2022]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2022 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{QA}} | style="text-align: center;" | 32 | | | | | |- | '''[[Wereldkampioenschap voetbal 2026|2026]]''' <small>([[Wereldkampioenschap voetbal 2026 (kwalificatie)|kwalificaties]])</small> | {{CA}}<br />{{MX}}<br />{{VS}} | style="text-align: center;" | 48 | | | | | |} ---------------- kvkc7glmni9ldtas490z1pjtjttk4qb 0 9177 192210 176025 2026-05-29T12:30:55Z Caribiana 8320 wikilink 192210 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Henriquez''' por referí na: == Hende == {{ABW}} * [[Carl Henriquez]] (1979), hisadó di peso y atleta olimpico * [[Denis Henriquez]] (1945), outor * [[Lily Clarisa|Lily Clarisa Henriquez]] (1971), artista di spoken word, poeta, outor i kantoutor * [[Nadi Henriquez]] (1879-1960), komersiante i empresario * [[Oscar Henriquez]] (1926-2018), polítiko, gobernante i empresario {{CUW}} * [[Bunchi Römer-Henriquez]], papiamentista * [[Carmita Henriquez|Carmita Henriquez-Hernandez]] (1922-2003), trahadó di popchi folklóriko; su yu: **[[Jeanne Henriquez]] (1946), historiadó, feminista i aktivista * [[Emely Henriquez]] (1946-2001), edukadó i aktivista * [[May Henriquez]] (1915-1999), eskultor i eskritor * [[Rebecca Cohen Henriquez]] (1864-1935), feminista i ikono sosial i kultural == Otro == * [[Edificio Henriquez|Edifisio Henriquez]], monumento situá na Schelpstraat 36/38, [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], [[Aruba]] {{Dp}} 2f6xnni99esdpeehlaoq98jt30mh9qm 2 11115 192215 192154 2026-05-29T17:37:58Z Caribiana 8320 192215 wikitext text/x-wiki ò__NOINDEX__ {{ABW}} caya nombra pa hende: Caya Dick Cooper - Caya Jose Geerman - Caya Charlie Brouns Sr. - Caya Y.A. (Lord Boxoe) Illidge - Caya Pio Coffie - Caya Enrique Vorst - Sylvia A. Godettstraat - Caya Captain R. Rodger - Caya Lolita E. Euson - Caya Federico Maduro (Balashi) - Caya Juan Werlemen (Cashero) - Caya Juancho Kock (ex-Karawarastraat na Dakota) - Avenida Milio Croes (ex-Fergusonstraat) - Caya Dr. J.R. (Coco) Arends (Sero Blanco) - Bario Dr. Dussenbroek - Caya Ing. Roland H. Lacle - Caya Rufo Wever (Klip/Mon Plaisir) * pending: [[Parkietenbos]] - [[Cunucu Arikok]] - [[Blackstone Beach]] (full review needed) - [[Bushiribana]] - [[Renaissance Island]] - [[Hadicurari]] - [[Zeewijk]] - [[Sero Plat]] - [[Guadirikiri]] - [[Cueba di Fontein]] - [[Cueba di Huliba]] - [[De Palm Island]] - [[Isla di Oro]] - [[Eagle]] (bario) - [[Arashi]] - [[Plantashi Prins]] - [[Boca Prins]] - [[Dos Playa]] * bario di San Nicolas: [[Lagoville]] - Kustbatterij - [[Rooi Congo]] - [[Pedro Mosa]] - [[Esso Heights]] *uitbreiding [[Tanki Flip]] zie de.wiki - zie en.wiki voor [[Mangel Halto]] - [[Ayo]] - [[Catiri]] - [[Alto Vista]] * Roberto G. Croes, [https://designrr.page/?id=499490&token=3435984651&type=FP&h=5688&fbclid=IwY2xjawSD5lhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFoNVhmY1g2T1NuSml5cFhWc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlKyG1hj55NGijsU4jWBM9buhkFVlBqvV5G5EPkBOXLazF4nFZ-4bTq-kTSR_aem_r4VExioZnv6pqBz0zQl6Eg Origen di nombernan di bario y sitio na Aruba] ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = De Bruynewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Welcome to the Coastal Battery!.jpg | caption1 = | image2 = Cannon tracks at Coastal Battery, Aruba.jpg | caption2 = | footer = Ruinanan di kustbatterij | footer_align = center }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 13 }} '''Kustbatterij''' ta un zona ku ta forma parti di Juwana Morto na Aruba, den region di San Nicolas Noord. Na 1 di yanüari 2020, e área tabatin un poblashon di 1.188 habitante, di cual 555 muhe i 633 hòmber. Den e zona ta lokalisa e monumento di guera di Kustbatterij. Historia E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante World War II, ora a konstrui un bateria kostal riba un elevashon den augustus 1940. E lokashon tabata strategiko, siendo un di e puntonan mas haltu den e parti pariba di e isla, ku bista riba e refineria di Lago Oil and Transport Company i riba kosta. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E kompleks tabata konsistí di tres posishon di kanon, un puesto di mando i varios edifisionan pa alojamento di soldaatnan. Tambe tabatin fasilidatnan manera un reservorio di awa. Kada posishon di arma tabata monta riba un fundeshi di beton i staal i prepará pa kanonnan ku por a kubri un gran distansia, inkluyendo parti di e isla mes. E bateria nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba San Nicolas den febrüari 1942. Na 24 di oktober 1942, Prince Bernhard of the Netherlands a hasi un bishita oficial na e kustbatterij. Despues di guera, e instalashon militar a wòrdu abandoná i e área a wòrdu limpiá parcialmente. Restonan di bunker i posishonnan di arma a keda presente i posteriormente a wòrdu protehá komo patrimonio historiko. Awe, e lugá ta rekonosí komo un monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu maneha pa Monumentenfonds Aruba. == Descripcion == Kustbatterij ta un zona principalmente residensial, ku desaroyo urbano rond di e sitio historiko. Den e área tin varios caya i bario chikí. E kaminda prinsipal den e zona ta Diamantbergweg, ku ta konektá Juwana Morto ku Rooi Hundo. Otro cayanan inkluí Weg Kustbatterij, Kleine Bergweg i Grote Bergweg. Den Weg Kustbatterij ta situa Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta Standardville i Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ----------- '''Kustbatterij''' ta un zona cu ta forma parti di [[Juwana Morto]] na Aruba, den [[Regionnan di Aruba|region di San Nicolas Noord]]. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.188 habitante, dividi entre 555 muhe y 633 homber. Den e zona ta localisa un monumento di guera. == Historia == E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante e [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] ora a construi un kustbatterij riba un elevacion na augustus 1940. Op Juana Morto, het hoogste punt van het oostelijk deel van het eiland, werd een kustbatterij gebouwd met uitzicht over de raffinaderij en over de Noord- en Westkust. * De kustbatterij is een erkend oorlogsmonument (ID 04-003). Cañonnan pisa tabata staciona aki pa defende e refineria di Lago. Despues di guera, e área a wòrdu limpia, lagando atras e luganan di arma y bunkernan, ku awor a wòrdu deklará un monumento protehá. * Op 24 october 1942 bracht Prins Bernhard een bezichtigingsbezoek aan de kustbatterij.<ref>Naar Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 22-10-1942, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987278:mpeg21:p002</ref> * het bouwen van een onderofficiersverblijf bij de kustbatterij op Aruba<ref>Advertentie Aanbesteding. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403042:mpeg21:p002</ref> * Aan de N.V. Bouwmaatschappij Aruba is de gunning verleend van de bouw van een betonnen waterreservoir op St. Nicolaas nabij de kustbatterij.<ref>ARUBA AANBESTEDING.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-11-1948. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210652:mpeg21:p002</ref> * Op 17 mei 1940 werd proefgeschoten, in augustus 1940 kwam de kustbatterij Juwana Morto gereed voor direct vuur, in augustus 1941 ook voor nachtelijke actie. De Kustbatterij van Juwana Morto is nimmer in actie geweest, ook niet bij de directe aanval van de Duitsers op de raffinaderij in de nacht van 15 op 16 februari 1942, toen enige tankschepen verloren gingen.<ref>{{citeer web|auteur= [[Johan Hartog]]| titel=Batterijen beschermden de eilanden gedurende Tweede Wereldoorlog|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-08-25|bezochtdatum=2026-05-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641593:mpeg21:p020}}</ref> Kada un di e tres posishonnan di arma tabata para riba fundeshi di staal i beton. Kada un tabata montá pa un kañon di kaliber 19.2 ku por a drai 360 grado, ku un alkanse di 18.5 kilometer. Oranjestad y su haf tabata den alcance tambe. E cañonnan a haya e nombernan Betsy, Jopie y Beppie door di e soldaatnan, miembronan di Ehercito Boluntario Aruba. E bateria kostal di Juwana Morto nunka no a tira un tiru pa defendé e área, ni sikiera ora ku haf di San Nicolas i Refineria di Lago a wòrdu ataká pa un U-boat aleman na febrüari di 1942. Tankeronan di lago a wòrdu sendé na kandela, kousando huma i kandela pa stroba e bista for di e puesto di mando.<ref>[https://monumentenfondsaruba.org/juwana-morto-coastal-battery-1940/ Juwana Morto Coastal Battery * 1940], [[Monumentenfonds Aruba|SMFA]]</ref> hartog: Mken koos deze plaats vanwege het uitzicht naar twee zijden. En ook als besefte men dat de munitiemagazijnen e.d. in de rotsgrond uitgehouwen moesten worden, de kustbatterij zelf kon men bovengronds bouwen, want van zee u8it viel de kustbatterij toch in het niet bij de van zee uit royaal zichtbare raffinaderij. De batterij lag hoog zodat men over de schoorstenen van de raffinaderij heen kon schieten. Het complex op Aruba, gebouwd in 1940, bestond uit 3 geschutsopstellingen, een commandopost en enkele gebouwen voor onderdak van de kleine 100 mensen die er gelegerd waren. Ook waterreservoir. Een interessant stukje militair erfgoed van Aruba. Aruba speelde een cruciale rol in de Tweede Wereldoorlog vanwege de aanwezigheid van de Lago Raffinaderij, waar de kerosine voor de geallieerden werd geproduceerd. E kustbatterij a wordo construi na augustus 1940. E instalacion militar su obhetivo strategico tabata pa proteha e refineria di petroleo di Lago na San Nicolas cu tabata existi e tempo ey contra atakenan di Alemania durante Segunda Guera Mundial. importancia strategico: debi na e produccion halto di combustibel di aviacion pa e Aliadonan, e refineria di Lago tabata di vital importancia durante Segunda Guera Mundial. Komo resultado, e isla a bira un meta prinsipal pa U-boatnan Aleman. Lugá: E kustbatterij tabata situá riba e punto stratégikamente mas haltu di e parti ost di e isla, den cercania di San Nicolas. Esaki a ofresé un bista perfekto di e refineria i lama. Diseño: E liña defensivo tabata konsistí di un bunker di puesto di mando (commandopostbunker) i tres lugá di arma posishoná espasiá (geschutsemplacementen) cu un distancia di mas o ménos 50 meter for di otro. Restonan: E ruinanan di e post di comando y e cambernan di arma (geschutskamers) ainda por wordo haya awe rond di Weg Kustbatterij na San Nicolas y ta wordo maneha pa [[Monumentenfonds Aruba]]. == Descripcion == Den e zona di Kustbatterij, rond di e ruinanan militar, tin varios caya cu casnan residencial. E area ta wordo cruza pa un caya largo Diamantbergweg, cu ta conecta Juwana Morto cu Rooi Hundo. Otro cayanan conoci ta: Weg Kustbatterij, Kustbatterij, Kleine Bergweg y Grote Bergweg. Na Weg Kustbatterij ta situa un scol secundario, Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta: [[Standardville]] y Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ---------------- Kustbatterij (monumento) E Kustbatterij di Juwana Morto ta un monumento di guera situá na Aruba, den e área di Juwana Morto, serka San Nicolas. E ta un resto di un instalashon militar ku a wòrdu konstrui durante Segunda Guera Mundial pa defendé e refineria di petroleo di Lago. E sitio ta oficialmente rekonosí komo monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu protehá komo parti di patrimonio historiko di Aruba. == Historia == E bateria di artileria a wordo construi na augustus 1940, riba un elevacion strategico den e parti pariba di e isla. E localisacion a wordo skohe pa su bista amplio riba e refineria Lago na [[San Nicolas]] y riba lama, ku tabata di importansia vital pa e Aliadonan durante Segunda Guera Mundial. E refineria di Lago tabata produci gran kantidat di combustibel di aviashon, loke a haci Aruba un punto strategiko i un posible meta pa atakenan di submarinonan aleman. Na 17 di mei 1940, a hasi prueba di tiramentu ku e kanonnan. Na augustus 1940, e bateria tabata kla pa uso den operashonnan di dia, i na augustus 1941 tambe pa operashonnan di anochi. Na 24 di oktober 1942, Prins Bernhard di Hulanda a bishitá e kustbatterij komo parti di un bishita oficial na e isla. A pesar di su importansia militar, e kustbatterij nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba e refineria i haf di San Nicolas den febrüari 1942. == Descripcion == E kompleks militar tabata konsistí di: Tres posishon di kanon (geschutsopstellingen) Un bunker di puesto di mando Edifisionan pa alojamento di aproximadamente 100 soldaat Un reservorio di awa i otro fasilidatnan di sosten Kada posishon di arma tabata konstrui riba un fundeshi di beton i staal. E kanonnan tabata di kaliber 19.2 cm, ku por a bira 360 grado i tabatin un alkanse di mas o ménos 18,5 kilometer. Segun testimonio di soldaatnan, e tres kanon a ricibi nòmber informal: Betsy, Jopie i Beppie. E diseño di e bateria a tene kuenta ku e topografia di e terreno. E kanonnan tabata situá asina ku nan por tira por encima di e refineria, aprovechando e alturanan natural di e área. == Despues di guera y estado actual == Despues di 1945, e instalashon militar a wòrdu abandoná. Parti di e área a wòrdu limpiá, pero e strukturanan prinsipal, manera bunker i fundashonnan di kanon, a keda presente. Awendia, e restonan di e kustbatterij ainda por wòrdu mira den e paisahe rond di Weg Kustbatterij. E sitio ta wòrdu maneha i protehá komo patrimonio cultural, i ta forma un testimonio importante di e papel di Aruba durante Segunda Guera Mundial. E monumento ta un di e pokonan strukturanan militar di e periodo aki cu a sobrebibí na e isla. ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Noord | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Noord''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Zuid]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 9.940 habitante dia prome di januari 2020. E region tin un poblashon di 9.940 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 9.2% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 4760 5180 == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Noord tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Brazil]] * Rooi Congo * Watapana Gezaag * [[Standardville]]/[[Rooi Hundo]] * Kust * [[Juwana Morto]] * San Nicolas-Noord otro {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Zuid | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Zuid ta region 8 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Zuid''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Noord]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 4.235 habitante dia prome di januari 2020. Sint Nicolaas-Zuid ta un di e ocho regionnan den e parti pariba di e pais autonomo di Aruba, cu ta pertenece na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e region tabatin 4.235 habitante. Pa loke ta trata poblashon, e ta e region di mas chikitu den e pais. == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Zuid tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Zeewijk]] * Pastoor Hendriksstraat * Van de Veen Zeppenfeldstraat * [[The Village]] * Essoville * [[Lago Heights]]/Esso Heights * [[Seroe Colorado]] * San Nicolas-Zuid otro Demografia E region tin un poblashon di 4.235 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 3.9% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 1943 2292 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- {{Databox}} '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura y desaroyo social di e isla. Nan ta deriva for di un amplio scala di fuente, incluyendo historia local, [[geografia]], flora y fauna, [[literatura]], ciencia, [[religion]] y politica. Di e manera aki, nombernan di caya ta forma un parti importante di e herencia inmaterial di [[Aruba]]. Un nomber di caya ta un denominacion oficial pa espacio publico, manera caya, avenida, boulevard of plaza. E estudio di nomber di luga ta parti di e disciplina di toponimia. Den practica, nomber di caya ta sirbi como base pa adres y pa sistema di distribucion di post. Na Aruba, adres formal ta consisti di un nomber di caya hunto cu un number di e kavel, sin uzo di un sistema di codigo postal. ==Historia== E sistema di nomber di caya na Aruba a desaroyá gradualmente den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] y [[siglo 20|binti]], paralelo cu urbanisacion di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] i otro luganan riba e isla. Den e prome fase, hopi caya tabata sin nomber oficial of tabata conoci pa descripcionnan local. Influencia di gobernacion colonial Hulandes a introduci un sistema mas formal di registracion y nombramento. Un ehempel tempran ta e comision di nomber di caya na [[Willemstad]], [[Kòrsou|Corsou]], estableci na 1866, cu a sirbi como modelo pa Aruba.[1] Memey di siglo binti, despues di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], a surgi un consenshi pa uza nombernan cu mas relevancia local, reflehando un fortalecemento di identidad Arubano.<ref>{{citeer web|titel=Aruba Straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-04-29|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> == Dunamento di nomber == Na Aruba, e dunamento oficial di nomber na caya ta wordo realisa door di e minister responsabel pa Asuntonan General, riba recomendacion di Comision di Nomber di Caya. E comision consultivo aki ta inclui representante di instancianan manera [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster y Departamento di Obra Publico (DOW).[2] Na final di añanan 1940, a surgi discusion tocante e maneho di dunamento di nomber. A cuminsa duna preferencia na nombernan cu conexion cu e comunidad [[Antias Hulandes|Antiano]], en vez di nombernan internacional poco reconocibel.<ref>{{citeer web|titel=Ingezonden: Straatnamen op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1949-10-10|bezochtdatum=2026-04-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003}}</ref><ref>{{citeer web|titel=Aruba straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|bezochtdatum=2026-04-28|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> Un di e prome ehempelnan tabata nomber di figuranan di resistensia, manera [[Boy Ecury]] y [[George Maduro]].[3] E historiado [[Johan Hartog]], prome director di [[Biblioteca Nacional Aruba]] (BNA), a presidi e comision den siglo binti. Bou di su liderazgo, nombernan a wordo selecta for di historia local y naturalesa, y tambe di personanan.[4] E maneho di dunamento di nomber ta evoluciona continuamente, tomando na cuenta expansion urbano y construccion di cayanan nobo, impulsa pa e desaroyo di Aruba durante e descubrimento di [[oro]], e mineria di guano, e yegada di e refineria di petroleo (Lago), y [[turismo]]. Algun nomber di caya ta di origen indigena, usualmente deriva di e zona unda nan ta situa. Den uzo moderno, hopi nomber di caya ta cuminsa cu termino manera ''Caya'' of ''Avenida'' (reemplasando e [[sufiho]] ''straat'' of ''weg''), of ta termina cu ''Boulevard''. ==Nomber tematico== Den diferente bario na Aruba, nombernan di caya ta sigui un tema specifico, loke ta contribui na identidad di e area: *Den Klip tin caya nombra pa escritor y compositor internacional. *Den [[Dakota (Aruba)|Dakota]], nombernan ta deriva di fruta y produkto agricola. *Den Companashi, nombernan ta basa riba cientifico y investigado. *Den Ponton, nan ta referi na mata y elemento di naturalesa local.[6] E sistema tematico ta facilita orientacion y ta duna caracter propio na cada bario. ==Reconocimento social== Hopi caya na Aruba ta nombra pa personanan cu a contribui na sociedad, manera politico, lider social, deportista, artista y religioso. Generalmente, e honor aki ta wordo otorga di manera postumo. E camindanan principal di Aruba ta generalmente nombra pa figuranan influyente. Entre nan tin ''Juan E. Irausquin Boulevard'' y ''Henny Eman Boulevard'', ku ta refleha e desaroyo economico y turistico di e isla den siglo binti.[7] Otro ehempelnan ta ''Avenida Nelson Orlando Oduber''[5], ''Watty Vos Boulevard''<ref>[https://antilliaansdagblad.com/articulo/aruba/20386-watty-vos-blvd-aruba-in-gebruik Watty Vos Boulevard Aruba in gebruik], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di november 2019)</ref> y [[Caya G.F. (Betico) Croes]], nombra pa [[Betico Croes|Gilberto François Betico) Croes]], considerá como un figura clave den historia politico di Aruba. {{Appendix}} ==Referensia == * Frank, Vivienno L. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5 * Hartog, J. Aruba: Past and Present. Oranjestad: De Wit Stores. * Gobierno di Aruba – reglamentonan di nombramento di caya. * Croes, F. Historia di resistencia Antiano den Guera Mundial II. * Hartog, J. Geschiedenis van Aruba. * Alofs, L. & Merkies, H. Ken ta Arubiano? * Kadaster Aruba – registro di nomber di caya. * Ministerie di Infrastructura Aruba – dokumentonan di planifikashon urbano. [[:Kategoria:Geografia di Aruba]] <ref>{{Cite web |title=Kadaster Aruba |url=https://www.kadaster.aw |publisher=Kadaster Aruba |access-date=2026-04-27}}</ref> Example (book): <ref>{{Cite book |last=Hartog |first=Johan |title=Aruba: Past and Present |publisher -------------------- '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura, y desaroyo social di e isla. Nan ta bin di un scala amplio di disciplina, entre otro historia di Aruba, geografia, flora y fauna, literatura, ciencia, religion y politica. Nomber di caya pues ta un parti importante di herencia inmaterial di Aruba. Un nomber di caya ta referí na un nòmber ku ta wòrdu usá pa designá espasio públiko, manera kaya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nòmber di kaya òf lugá ta un rama di toponimia. Un nòmber di kaya ta sirbi komo un guia i ta forma adrès, i ta wòrdu usá den hopi pais pa dirigí pòst. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencia na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin un sistema di codigo postal. == Dunamento di nomber == E nombramento oficial di cayanan na Aruba ta wordo haci door di Minister di Asuntonan General, riba recomendacion di e Comision di Nomber di Caya. E comision aki tradicionalmente ta consisti di representantenan di entre otro [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster, y Departamento di Obra Publico (DOW). Un comision similar pa e nomber di caya di [[Willemstad]] tabata existi na [[Kòrsou|Corsou]] caba for di aña 1866. Na fin di añanan 1940, a surgi un diskushon tocante e maneho cu dunamento di nòmber di caya. Kontrali na e hopi nòmbernan di kaya deskonosí, manera esnan di inventornan mundialmente famoso, a kuminsá duna preferensia na nòmbernan di kaya ku tabata papia ku e poblashon lokal.[1][2] E promé nòmbernan rekonosibel tabata esnan di bringadónan di resistensia Antiano: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) i George Maduro (George Madurostraat).[3] Historiadó Johan Hartog, e promé direktor di Biblioteka Públiko di Aruba, tabata presidi e Komishon di Nòmber di Kaya di Aruba den siglo binti.[4] Bou di su liderazgo, nòmbernan tabata wòrdu selektá for di historia lokal i naturalesa, pero individuonan tambe tabata wòrdu konsiderá, normalmente póstumo. E decision final a keda na Conseho Ehecutivo di Aruba. Ekspanshon urbano den futuro i konstrukshon di kayanan nobo tambe ta wòrdu tumá na kuenta ora di skohe nòmber, loke ta nifiká ku e polítika di nòmber di kaya ta evolucionando konstantemente. Ku tempu, e terminologia tambe a kambia: nòmbernan di kaya nobo awor hopi bia ta kuminsá ku Caya, Boulevard, òf Avenida. ---------- revision '''Straatnamen van Aruba''' weerspiegelen de geschiedenis, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling van het eiland. Zij zijn afkomstig uit uiteenlopende domeinen, waaronder de Arubaanse geschiedenis, aardrijkskunde, flora en fauna, literatuur, wetenschap, religie en politiek. De naamgeving van straten vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het immaterieel erfgoed van Aruba. Un nomber di caya ta referi na un nomber cu ta wordo uza pa designá espacio publico, manera caya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nomber di caya of di luga ta un rama di toponimia. Un nomber di caya ta sirbi como un guia y ta forma adres, y ta wòrdu uza den hopi pais pa dirigi post. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencianan na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin sistema di codigo postal. == Naamgeving en beleid == De officiële naamgeving van straten op Aruba gebeurt door de minister van Algemene Zaken, op voordracht van de Straatnamencommissie. Deze commissie bestaat traditioneel uit vertegenwoordigers van onder meer de politie, het kadaster en de Directie Openbare Werken (DOW). Een vergelijkbare commissie bestond reeds in 1866 op Curaçao voor de straatnamen van Willemstad. Eind jaren 1940 ontstond er discussie over het straatnamenbeleid. In afwijking van de vele onbekende straatnamen, zoals bijvoorbeeld namen van wereldberoemde uitvinders, begon men de voorkeur te geven aan straatnamen die tot de bevolking spreken.<ref>ingezonden buiten verantwoordelijkheid der Redactie STRAATNAMEN OP ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 10-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003</ref><ref>ARUBA STRAATNAMEN.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-12-1950, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003</ref> De eerste herkenbare namen werden die van de Antilliaanse verzetstrijders: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) en George Maduro (George Madurostraat).<ref>ARUBA NAAR ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212731:mpeg21:p003</ref> Historicus Johan Hartog, Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, was in de twintigste eeuw voorzitter van de Arubaanse straatnamencommissie.<ref>Dr.Johan Hartog; wat hij begon liet hij niet los. "Amigoe". Curaçao, 29-09-1990, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642192:mpeg21:p020</ref> Onder zijn leiding werden namen geselecteerd uit de lokale geschiedenis en natuur, maar ook personen kwamen in aanmerking, meestal postuum. De uiteindelijke besluitvorming lag bij het Bestuurscollege van Aruba. Bij de naamgeving wordt tevens rekening gehouden met toekomstige stadsuitbreidingen en de aanleg van nieuwe straten, waardoor het straatnamenbeleid voortdurend in ontwikkeling is. In de loop van de tijd veranderde ook de terminologie: nieuwe straatnamen beginnen tegenwoordig vaak met Caya, Boulevard of Avenida. == Straatnamen en maatschappelijke erkenning == Veel straatnamen op Aruba zijn gewijd aan verdienstelijke burgers, geestelijken, sporters en politici. Deze eer wordt doorgaans postuum verleend. Een bekend voorbeeld is Gilberto François (Betico) Croes, die als ‘Libertador’ van Aruba wordt beschouwd. De voormalige Nassaustraat, de hoofdstraat van Oranjestad, werd hernoemd tot Caya G. F. (Betico) Croes. Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminasportpark vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze weg draagt tegenwoordig de naam Avenida.[[File:Aad Stolwijk, Hooiberg; Fergusonstraat; Avenida Milio Croes; Dakota, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-563-11, Archivo Nacional Aruba.jpg|thumb|Bista aereo di Avenida Milio Croes (antes Fergusonstraat) rechtsonder (1974).]] Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd, al blijkt deze eer niet altijd permanent. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminastadion vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze straat werd in 2004 hernoemd tot Avenida Milio Croes, naar de Milio Croes (1922-2013), voorzitter van SAC en jarenlang bijgedragen aan Aruba Carnaval. Een uitzondering op de regel van postume vernoeming is Nelson Orlando Oduber, voormalig minister-president van Aruba, naar wie de Avenida Nelson Orlando Oduber werd genoemd, ter vervanging van de Sasakiweg. == Thematische straatnaamgeving per wijk == In verschillende wijken op Aruba zijn straatnamen thematisch geordend, wat bijdraagt aan het karakter en prestige van deze buurten. In Oranjestad en omgeving zijn talrijke straten vernoemd naar literaire figuren, zoals Vondel, Herman Gorter, Constantijn Huygens, Jacob Cats en Guido Gezelle, aangevuld met internationale schrijvers als Shakespeare, Victor Hugo, Lord Byron en Alfred de Musset. Nabij Playa komen daarnaast straten voor die zijn vernoemd naar klassieke componisten, waaronder Bach, Schubert en Brahms, evenals leden van het Nederlandse koningshuis. De volkswijk Dakota kent straatnamen ontleend aan vruchten en landbouwproducten, zoals Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat. De oorspronkelijke Rondweg van Dakota werd in 1991 vernoemd naar oud-minister en voetballer Guillermo Trinidad, en later hernoemd tot Caya Papa Juan Pablo II. In Companashi, nabij de Kamerlingh Onnesstraat, overheersen namen van natuurwetenschappers zoals Edison, Pascal, Celsius en Fahrenheit. Ook de lokale gemeenschap wordt er weerspiegeld, met onder meer Caya Gilberto Toppenberg. De wijk Ponton bevat straatnamen ontleend aan inheemse plantensoorten, zoals Scopet, Breba, Katuna en Barba di Yoncuman. Het voormalige Eagle Colony kent straatnamen die verwijzen naar Europese landen. == Religie, sport en politiek == Religieuze orden hebben eveneens hun plaats in de Arubaanse straatnaamgeving. Zo zijn straten genoemd naar leden van de Frères de la Salle en de Dominicanessen, waaronder Caya Frère Alexius in Madiki en Caya Soeur Dorothea in Bushiri. Sporters en sportpioniers worden eveneens herdacht, zoals George Maduro, Boes Orman en Wichie de Palm. In Rancho is de Avenida Alo Tromp vernoemd naar een jonge AVP-aanhanger die in 1983 tijdens verkiezingsonrust om het leven kwam. == Hoofdwegen en boulevards == De belangrijkste verkeersaders van Aruba, tussen Oranjestad en Arashi, zijn vernoemd naar invloedrijke figuren uit de twintigste eeuw. De Lloyd G. Smith Boulevard herdenkt de directeur van de Lago-raffinaderij tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl de Juan E. Irausquin Boulevard verwijst naar een pionier van het Arubaanse toerisme. Ook politicus Edgar ‘Watty’ Vos werd op deze wijze geëerd. --------- '''Straatnamen''' zijn er op Aruba in alle soorten, maar meestal van historische, aardrijkskundige, biologische, literaire of wetenschappelijke oorsprong. De namen worden door de Adviescommissie Straatnamen uitgezocht en aan de overheid voorgesteld. Een zelfde commissie werd op Curaçao al in 1866 benoemd voor straatnamen in Willemstad. Dr. Johan Hartog, historicus en Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, vertelt dat hij vanwege zijn functie het voorzitterschap van de straatnamencommissie mocht vervullen, samen met vertegenwoordigers van de politie, het kadaster en openbare werken (DOW) etc. Er werden namen uit de Arubaanse geschiedenis en uit de natuur gekozen en voorgesteld aan het Bestuurscollege dat verder besliste, maar ook namen van overledenen kwamen in aanmerking. Tegenwoordig beginnen nieuwe straatnamen met Caya, Boulevard of zelfs Avenida. Verdienstelijke burgers of geestelijken, sporters of politici – al dan niet van onbesproken naam en faam, verbonden aan een regerende politieke partij – mogen zich, meestal postuum, erin verheugen om in een strook asfalt voort te leven. Aruba’s ‘Libertador’ Betico Croes is daar een voorbeeld van: Nassaustraat, de Mainstreet van Oranjestad, werd Caya G. F. (Betico) Croes. In 1950 werd de weg langs het ‘Wilhelminasportpark’ vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de 19e eeuw, die bekend werd vanwege zijn rol bij van het verbouwen van aloë. Inmiddels is die weg tot Avenida hernoemd. In 1966 merkte gedeputeerde Oscar Henriquez bij de behandeling van de eilandsbegroting op dat het voor de commissie niet makkelijk was om namen te vinden voor de straten in de vele nieuwe woonwijken. “De nieuwe straten moeten namen krijgen die meer tot de bevolking spreken”. Dat blijkt echter niet in alle gevallen nageleefd te zijn. Laten we eerst stellen dat het cachet van bepaalde wijken wordt onderstreept door de namen van de straten. Als je Oranjestad vanaf de airport binnenrijdt, kan je rechts afslaan naar de Vondellaan, vernoemd naar Neerlands grootste schrijver, onder meer bekend van het toneelstuk ‘Gijsbrecht van Amstel’. Hij leefde in de 17e eeuw. De wijk die grenst aan de Vondellaan, Mon Plaisir, bestaat uit huizen, bewoond door mensen die vertrouwd zijn met hun literaire klassiekers, vandaar dat er nog enkele straten klinkende namen hebben als Herman Gorter, Constantijn Huygen, Jacob Cats en Guido Gezelle. Wie kent hen niet… Voor de afwisseling worden er nog wat Engelse en Franse literaire reuzen op de naambordjes geplakt, zoals Shakespeare, Victor Hugo, Byron (Lord) en Alfred de Musset, allemaal bekend van de middelbare schooltijd. Trouwens, iets verder naar het Lagoen in Playa raken we in het goede gezelschap van klassieke componisten als Bach, Schubert en Brahms, waarna we tenslotte leden van de koninklijke familie tegenkomen, Juliana, Beatrix, Irene, Margriet en Maria-Christina. Voor een straat vernoemd naar de vader van deze prinsessen, moeten wij naar San Nicolas, daar vinden wij de Bernhardstraat. Plaatselijke helden zoals George Maduro en plantagehouder Bazin leven ook in straatnamen verder. In de aan de voornoemde Fergusonstraat grenzende volkswijk Dakota wordt het vruchten plukken in de Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat; die hebben geen nadere uitleg nodig. Trouwens, rond het oudste deel van Dakota werd een rondweg aangelegd, domweg Rondweg genaamd. In 1991 werd die vernoemd naar oud-minister Guillermo Trinidad, een voetballer afkomstig uit Dakota. Meer recentelijk kwam er een naamswijziging, het heet nu Caya Papa Juan Pablo II. Tja, de kerk wil ook wat. Wat dat betreft: er werden ook namen van bekende frères de la Salle en zusters Dominicanessen uitgezocht voor nieuwe straten in andere delen van de stad. Zo kwam er in Madiki de Caya Frère Alexius en in Bushiri de Caya Soeur Dorothea, beiden omringd door een hele reeks verdienstelijke collega’s. De wijk Companashi, grenzend aan de Kamerling Onnesstraat, vernoemd naar een 19e eeuwse natuurkundige, is gevuld met internationale grote namen op dat gebied zoals Edison, Pascal en natuurlijk Celsius en Fahrenheit. Gilberto Toppenberg, meer dan verdienstelijke inwoner van die wijk, heeft daar nu ook zijn Caya gekregen. Dan komen we in Ponton, via de voormalige Boerhaavestraat, nu Caya Ernesto O. Petronia, en bevinden we ons midden in straten met namen uit de plaatselijke plantenwereld: Scopet, Breba, Katuna en niet te vergeten de Barba di Yoncuman. De wijk die vroeger als Eagle Colony werd aangeduid, heeft de namen van Europese landen in de straatnaam, zoals Frankrijk, Schotland en zo meer. Een deel van de Arendstraat, waar hij aan woont, is vernoemd naar voetbalpionier Boes Orman. De rotonde aan het eind van de Belgiëstraat draagt de naam van Wichie de Palm, oprichter van het bedrijf met touringbussen, niet ver van deze rotonde. In de wijk Rancho is een straat vernoemd naar een jeugdige aanhanger van de AVP die in 1983 bij een schermutseling in verkiezingstijd het leven verloor: de Avenida Alo Tromp. In deze voormalige visserswijk valt het op dat straatnamen die de bewoners iets zeggen zoals de Ranchostraat en Visstraat, worden onderbroken door straten die namen dragen als Johan de Wittstraat en Oldenbarneveldstraat. Eenzelfde contrast is te vinden in San Nicolas, daarover later meer. De voornaamste verkeersaders van het eiland, tussen Oranjestad en Arashi zijn vernoemd naar de directeur van de Lago tijdens de oorlog, Lloyd G. Smith en de pionier van ons toerisme, Juan E. Irausquin. Hun namen zijn aan een Boulevard verbonden. Die eer had ook AVP politicus Edgar ‘Watty’ Vos. Volgens de richtlijnen allemaal postuum geëerd. De enige uitzondering daarop is tot nu toe: Nelson Orlando Oduber, voormalig Minister-President, wiens Avenida de naam Sasakiweg heeft vervangen. Het is nog even wennen...<ref>Evert Bongers, [https://www.facebook.com/groups/2690464017950676/posts/3028876380776103/ Straatnamen op Aruba], facebook Historia di Aruba</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Essoville | imagen = Aad Stolwijk, San Nicolas; San Nicolaas; Graf Von Zinzendorf school; Staringstraat; Kong Ming Supermarktet; Pastoor Hendrikstraat, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-10, Archivo Nacional Aruba.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = <!-- Historia --> | funda = <!--Fecha di fundacion --> | fundado = <!-- Geografia --> | area = 0.2861<ref>https://www.citypopulation.de/en/aruba/admin/san_nicolas_zuid/885__essoville/</ref> | poblacion = 971 | gentilisio = | censo = 2020 }} '''Essoville''' ta un bario y zona (zona) den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuid di e pais autonomo di Aruba, perteneciente na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e tabatin un poblashon di 971. E ta e zona di mas grandi den e region. * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. Essoville is een woonwijk in het oosten van San Nicolas en omvat de woonstraten; Vuykestekestraat Coloradostraat Orinocostraat Missouristraat Amazonestraat Mississippistraat Deze woonwijk werd gesticht door "Home Building Foundation", een stichting opgericht en gefinancierd door de Lago. De huizen werden aan werknemers van de Lago verkocht.<ref>Vivienno Frank. 2019. Essoville. Den:''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 105.</ref> Allereerst is gedacht aan de overdracht hiervan aan de Home Building Foundation, Zoals het zich thans laat aanzien, zou een dergelijke overdracht het meest aan de technische en wettelijke vereisten tegemoet komen. De huizen zouden dan door de Foundation aan de tegenwoordige bewoners worden verkocht op dezelfde wijze zoals dit na de oorlog met de Essoville-huizen geschiedde Deze bewoners zouden dan het eerst voor de aankoop dezer woningen, die zij momenteel huren, in aanmerking komen.<ref>Lago overweegt eigendoms overdracht Lago Heights huizen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-06-1953, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988047:mpeg21:p002</ref> * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. * vergeleken met andere barios waren de kavel klein met daarop mini-woninkjes. Te St. Nicolaas is door de recente bouw van 70 arbeiderswoningen de (z.g. „Essoville") door de Lago Oil 6 Transport Cy Ltd. de volkshuisvesting belangrijk verbeterd.<ref>Woningtoestand op Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 18-06-1942, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987172:mpeg21:p004</ref> * in de wijk is gevestigd een rumshop en een pompstation, dat in 1952 in bedrijf ging. * wijk grenst aan de Graaf van Zinnendorfschool, gelegen aan de [[Bernhardstraat]]. == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> Divishon Atministrativo E zona ta konsistí di un lokalidat:[2] Essoville Demografia E zona tin un poblashon di 971 (1 di yanüari 2020). {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Esso Heights | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = }} '''Esso Heights''' ta un bario den e zona di Lago/Esso Heights, den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuidoost di Aruba.[1] == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ------------------ {{Variante|a}} {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Bario | nomber = Lago Colony | pais = {{ABW}} }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un fasilidat di trans-shipping pa zeta krudo ekstraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na Lago Maracaibo. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora ku a konstruí un refineria i e zeta krudo Venezolano a wòrdu refiná riba e isla i enviá tur kaminda na mundu komo produktonan petrolero kaba. == Baby beach == Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. ------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Zeewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image3 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0035 - San Nicolas - Zeewijk, Zwemmers aan strand van Zeewijk 591200 c.jpg | caption1 = Playa di Zeewijk | footer = Bista pa lama cu [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den fondo | footer_align = center }} | pais = {{ABW}} | region = [[San Nicolas|San Nicolas-Zuid]] | poblacion = 527 | censo = 2020 | censo_ref = | area = 0,4827 | densidad = 1,092 | zona = | zoom = 14 }} ------------------- ==The Lourdes Grotto== Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located road-side and can be visited daily. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260227.pdf Explore Aruba! (27 di februari 2026)</ref> ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | tipo = luga | nomber = Parkietenbos | nomber_oficial = | nomber_nativo = | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | image3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} '''Parkietenbos''' ta un luga situa na costa west di Aruba, canto di lama y mangelnan directamente pazuid di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] y e areanan residencial di [[Simeon Antonio]] y [[Cas di Paloma]]. E area aki ta designa como un zona economico den e ''Ruimtelijke Desaroyo Plan'' (ROP) di Aruba di 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20160224005153/http://dip.aw/ROP%20atlas.pdf Atlas Ruimtelijk Ordeningsplan]</ref> == Zona economico == For di añanan 1960, e landfill sentral “Parkietenbos Containerpark & ​​Landfill Facility”, simplemente konosí komo “Parkietenbos”, ta situa na Parkietenbos. E instalashon públiko aki ta wòrdu manehá pa [[Serlimar]] y ta consisti di dos deposito principal: e parke di container i e landfill, caminda e sushi ta wordo compacta, nivela y cubri.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031134950/https://serlimar.com/ Officiële website Serlimar]</ref> Na 2009, e compania Mericano Bouldin & Lawson a entrega e instalacion di “WastAway”. E instalacion aki cu tin un balor di 28 miyon florin, mester a procesa desperdicio den asina yama “fluff” y despues reusa e fluff aki pa compost of fertilisante di tera. Sinembargo, e instalashon nunka no a funshoná korektamente i p’esei a wòrdu será na mitar di 2011.<ref>{{Citeer web |url=http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |titel=Voor u gelezen, GNA, juli 2016 |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225535/http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Riba 8 di febrüari 2018, un “petishon pa informashon” (RFI) a keda publiká en konekshon ku e destaho pa e remediashon di e landfill i e kambio den e método di prosesamentu di desperdisio: di maneho di desperdisio “sólido” pa “sostenibel”.<ref>[https://www.ie-forum.nl/artikelen/rectificatie-afgewezen-wegens-onvoldoende-hinder-voor-aanbestedingen-parkietenbos Rectificatie afgewezen wegens onvoldoende hinder voor aanbestedingen Parkietenbos]</ref> Desde 2007, un planta di tratamentu di awa di riool a wòrdu situá banda di e landfill pa e tratamentu di awa di cesspool suministrá pa tankero.<ref>{{Citeer web |url=http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |titel=Aruba |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225707/http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |dodeurl=ja }}</ref> == Asuntonan ambiental == Huma di e landfill di Parkietenbos por wòrdu mira for di Wayaca (yüni 2022) Pa añanan, e landfill ku awor ta sobrepobla tabata e kousa di kehonan tokante molèster di huma, huma tóksiko i polushon, ku ta un peliger pa medio ambiente i salú públiko. Na 2002, un grupo di residente lokal a funda e Fundashon Parkietenbos pa hala mas atenshon na e problema di desperdisio a traves di akshonnan.<ref>https://www.thedailyherald.sx/islands/66520-aruba-residents-take-action-against-landfill{{Dode link|datum=februari 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> E fundacion aki a tuma accion na comienso di juli 2018 ora cu candela a bolbe cuminsa na landfill. Despues di akshonnan inútil di Stichting Parkietenbos, un residente lokal a disidí di presentá un demanda kontra gobièrnu na 2020.<ref>{{Citeer web|url=https://caribischnetwerk.ntr.nl/2020/08/25/overheid-blijft-doorgaan-met-illegale-afvalpraktijken/|titel=Overheid blijft doorgaan met illegale afvalpraktijken|bezochtdatum=|auteur=Sharina Henriquez|datum=2020-08-25|werk=caribischnetwerk.ntr.nl}}</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Databox}} '''Cunucu Arikok''' ta un museo habri den [[Parke Nacional Arikok]], cu ta sirbi como mustra di e manera di biba di antaño. E ta un di e atraccionnan principal di Parke Nacional Arikok. {{Appendix}} Fondo Prins Bernhard lo financia finalisacion di e proyecto ‘Cunucu Arikok’. Esaki ta encera un suma di mas o menos 60 mil florin. Cu Cunucu Arikok e fundacion FANAPA tin como meta pa crea un obheto cu ta duna e bishitantenan un bon impresion di kico naturalesa na Aruba tin pa ofrece. ‘Na e lugá úniko aki nos ta haña vegetashon eksuberante riba un pida tereno kaminda diferente formashon geológiko ta uni den otro, ku ta visibel den kunuku pa medio di diferensianan den tipo di tera i baranka i kaminda un kantidat grandi di parha i bestia di tera tambe ta biba.<ref> Prins Bernardfonds steunt afbouw project Cunucu Arikok. "Amigoe". Curaçao, 14-09-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642757:mpeg21:p006</ref> E sub-proyecto “Cunucu Arikok”, di Stinapa Aruba, lo wordo financia door di Fondo Prins Bernhard, a haya sa di Stinapa. E proyecto aki ta data for di aña 1980 ora cu Departamento di Desaroyo Economico (DECO) den colaboracion cu otro instancianan local a desaroya un proyecto grandi pa crea un parke nacional Arikok-Jamanota na Aruba. Stinapa Aruba tin 785 hectar riba huur di gobierno. Esaki ta Sero di Arikok y e area rond di dje. E sitio ta situá eksaktamente na e frontera di dos formashon di piedra geológiko: e diabase schist-tuff i e tonalite. Hopi impreshonante den e parti abou ta numeroso formashon ku ta konsistí di blòki grandi di tonalita rondoná den kua eroshon a krea e formanan mas straño i imponente. Komo ku e cunucu ta protehá di e bientunan komersial konstante i salu dor di e seru di Arikok, e tin un vegetashon relativamente eksuberante. Tin un kantidat di palu hopi bieu, grandi i kompletamente krese, ku ta un raridat riba e isla. Konenchi, parakeet ta biba einan i hopi bia por mira otro parhanan manera trupial, chuchubis i perdiz. Kaskabel tambe ta presentá, pero bo mester ta un eksperto pa haña un: nan ta lastra bai ora hende yega serka.<ref>Natuurpark met cultuur-historisch monument Bernhard-fonds neemt Cunucu Arikok voor zijn rekening. "Amigoe". Curaçao, 30-11-1985, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643304:mpeg21:p011</ref> {{Stub}} ChatGPT: Cunucu Arikok ta un lugá histórico i kultural importante den Parke Nacional Arikok na Aruba. E palabra "cunucu" ta referí na un plantashon chikí òf un kas di campo, i den e kontektu aki, e ta referí na un plantashon ku a pertenesé na Arie Kok, un agricultor Hulandés. E nòmber di e parke mes, Arikok, ta derivá di su nòmber. ​ Wikipedia – Die freie Enzyklopädie 🏡 Historia i Signifikado Cunucu Arikok a forma parti di e desaroyo di Parke Nacional Arikok. E área a sirbi komo un plantashon chikí, i su kas di torto (kas di adobe) a keda preservá komo un ejemplo di bida rural tradicional Arubano. E kas a rekonstruí usando método tradicional pa mustra e estilo di bida di e tempu ey. ​ wheninaruba.com 🌿 Naturalesa i Kultura E área rondó di Cunucu Arikok ta riku den flora i fauna lokal, inklusí mata di divi-divi, kaktus tropikal, i otro planta medikinal. Tambien, den e área por haña desèño riba piedra di Indjanan nativo, ku ta indiká e presensia di pueblo indígena den e región. ​ 🥾 Rota di Hike E Cunucu Arikok Trail ta un ruta di hike fasil, ideal pa famia i visitante ku ta buska un introdukshon na e parke. E trail ta kuminsá na e sentro di bishita i ta dura mas o ménos 2 ora. Durante e hike, bo por wak e kas rekonstruí, flora lokal, i arte rupestre. ​ wheninaruba.com +2 things-to-do-in-aruba.com +2 boardwalkaruba.com +2 🗺️ Lokal i Atraktividatnan Serka Cunucu Arikok ta lokalisa serka di otro atraktividatnan den e parke, manera Kueba Chiki, un kueba ku desèño riba su muraya, i Dos Playa, un playa doble popular. E ruta ta pasa tambe serka di Sero Arikok, un di e punto mas haltu di Aruba. ​ AllTrails.com [[:Kategoria:Seru na Aruba]] Sinds enkele járen bezit Aruba een national park. Een uitgestrekt terrein in de omgeving van de Arikok en Jamanota tot aan de noordkust toe. Een kleiner deel van dit park is omheind d.m.v. een “slavenmuur”, aangelegd door de Stinapa. Dit park, gelegen in de luwte van de Arikok, is alleszins de moeite waard en bij uitstek geschikt voor een wandeling op een zondagna¬ middag. De ingang bereikt men door op de zándweg naar de Jamanota de Stinapaborden te volgen. Een keurig aangelegd pad maakt de wandeling tot een waar genoegen. Op de steile gedeelten zijn stenen trappen aangelegd met zelfs een leuning. Men bevindt zich werkelijk in een uniek stukje Arubaanse natuur. Enorme rotsblokken, praktisch alle soorten planten die op Aruba in het wild groeien en schitterende vergezichten. Door de beschutte ligging groeien de Watapana’s zoals het hoort: gewoon rechtop. Onder de enorme kruinen zijn banken aangebracht, waarop het koel rusten is. Dát is pas rusten met enkel vogelgeluiden om je heen, alleen het gekrijs van de parkieten zou aangepast moeten worden. Konijntjes schieten heen en weer. Een zijpaadje voert ons naar een overhangende rots, waar zich Aruba’s bekendste indianentekens bevinden. Bezoekers doen er goed aan een fotocamera mee te nemen, vooral de natuurfotograaf zal behoorlijk aan zijn trekken komen. Het wandelpad mondt uit bij een gerestaureerd lemen huisje. Het is geheel in stijl gehouden. Ook de omgeving van dit huisje wil de Stinapa aanpassen aan het leven van vroeger. Cunucu Arikok is een waardevol projekt, zowel voor de lokale bevolking als de toerist, die wat meer wil zien dan alleen het strand en het casino. Bekijk op uw gemak de foto’s en trek er op uit. Kan heel gezond zijn. (skol i Komunidat november 1986) foto’s: Rinus de Graaff ===Stampia di 75 cen=== Cunucu Arikok ta keda na pia di Sero Arikok, na e parti west unda no tin mucho biento. Den pasado nan a practica aki agricultura y cria di bestia, pero no na gran escala. E cunuqueronan tabata biba den cas di torto, esaki ta un cas traha di lodo. E cas di torto cu nos ta mira awendia den Cunucu Arikok a keda construi na 1985, perfectamente imita na e manera tradicional.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2006-11-01/page/n30/mode/1up?q=cunucu+arikok+skol Post Aruba N.V. kier mustra e beyeza di Parke Nacional Arikok], BDA (1 di november 2006)</ref> Pa e spannan di dak nan a uza flambeu (palo di cadushi) y e murayanan ta traha di un mezcla di lodo y yerba. ===Stampia di 100 cen=== Despues di core riba e caminda cu ta pasa door di e parke, nos ta yega na e punto mas halto, esta Miralamar. For di aki bo tin un bista riba lama na ambos banda di e isla. Den cielo tin un warawara (ployborus plancus) ta bula y ta busca un coneu of un cabrito morto. E paisahe ta caracteriza pa duinen aki ta cubri un espacio di mas o menos 2 hectarea. Nan ta consisti di santo blanco di coral cu e biento di Noordoost ta supla riba e isla. Riba e duinen ta crece algun palo di druif y di oleifi cu te hasta den tempo seco ta mustra berde. Ken lo por haya e shoco dilanti di e monton di piedranan? Shoco bo ta hay’e solamente na Aruba. ------------------ == Manchebo Beach == {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Manchebo Beach | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Playa | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} (Van een onzer verslaggevers) WILLEMSTAD. — Bij PB 1965 no 34 is verschenen het landsbesluit, dat het besluit van het Bestuurscollege van Aruba goedkeurt om een perceel grond van ongeveer 16.225 m 2 voor zestig jaar in erfpacht uit te geven aan Machebo Beach Hotel NV te Manchebo.<ref>Erfpacht Manchebo. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-03-1965, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 22-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462582:mpeg21:p003</ref> -------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Cueba Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Bat Cave Formations.jpg | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} '''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba Guadirikiri of Cueba di Guadirikiri ta un espacio natural bou di tera na Aruba, den Parke Nacional Arikok na mas of menos 1,4 km di Fontein. es.wiki:'''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba riba e isla Karibense di Aruba,[3][4] apodá e “tùnel di amor”[5] pa su entrada den forma di kurason. E entrada ta via un trapi skerpi i smal ku ta hinka den e kueba. E tin sinku entrada. Na algun lugá, bo mester bùig pa wak e formashonnan. Flashlights ta nesesario pa eksplorá e koredó di 300 pia (91 m) largu, ya ku ta totalmente skur paden di e kueba. E kueba ta yená ku formashonnan di stalagmita i stalaktita den e piedranan di kalki. Dos espesie di bat ku ta biba den e kueba aki ta e Leptonycteris curasoae i e Macroglossus sobrinus. Ta interesante pa nota cu vleermuis, despues di drumi den cueba durante dia, ta bula sali den horda en busca di cuminda. E salida for di e tùnel ta dor di un seri di trapi ku ta grabá den e baranka i ta basta riesgoso. Den un di e kambernan, e Birgen Maria a wòrdu grabá den un formashon di baranka natural. Leyenda ta menshoná historianan tokante piratanan ku lo a biba den e kueba pa skonde nan tesoronan, ounke no tin evidensia pa konfirmá esaki. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Fontein | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} E '''Cueba di Fontein''' ta un cueba situa na costa nort-oost di [[Aruba]], den e [[Parke Nacional Arikok]]. ** Fontein Cave: Longer than the Quadirikiri Cave, the Fontein Cave contains pathways that stretch to the limestone walls further down. Here is also where prehistoric drawings can be seen. Though this cave does not have its own legend, this was speculated to have been occupied—or at least used by prehistoric Arawak settlers on the island for rituals and other spiritual ceremonies.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> This popular cave is located along the northeast coast in National Park Arikok near Boca Prins. The Fontein Cave is well known for its native Arawak Indian rock paintings which can still be found on the walls and ceilings. The brownish-red paintings were left by Caquetios and graffiti imprinted by European settlers. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] es.wiki:'''Cueba di Fontein''' Cave[1][2] ta un cueba chikito cerka di Boca Prins na e parti nort di e isla di Aruba.[3][4][5] E ta bon konosí pa su dibuhonan di muraya nativo Arawak, ku a wòrdu grabá pa Nativonan Merikano dekorativamente riba e murayanan di piedra i parti di e plafond mas plat di e kueba ku kombinashonnan di koló kòrá òf maron-kòrá-maron òf lila; Esaki ta duna pista tokante e historia di e amerindionan. E kueba ta aksesibel for di un “baranka di terasa di piedra di kalki di koral” i tin un largura di 3 meter (9.8 pia) i un haltura di 2 meter (6 pia 7 inch). E sala di entrada, ku ta habrí pa bishitantenan, ta 4 meter (13 pia) haltu i ta ekstendé te na un profundidat di 50 meter (160 pia). Komo ku e ta un formashon geológiko di piedra di kalki, i debí na filtrashon di awa, formashonnan di stalagmita i stalaktita di koló, tamaño i forma hopi straño a wòrdu produsí. Murciélago ta traha nèshi den kavidatnan di kueba den nan búskeda nokturno pa rekohé kuminda, ku ta konsistí di nèktar i pólen. Tin registronan ku e indjannan Araucano a usa e kueba aki pa hasi nan ritualnan i seremonianan tribal. --------------------- '''Blackstone Beach''' ta un playa na costa nort den region di .., den PArke Nacional Arikok. (Oranjestad)—Nomber for di su mas karakterístika rekonosibel, e Piedra Pretu Playa casi ta representa lo contrario di e beachnan tipico di Aruba. Pa un, e tin santu pretu i ta cubri cu piedranan liso preto. Na di dos lugá, e ta keda na e parti nort di e isla, leu for di e blanku playanan di santu di den e region sùit. Pues, si bo ta sinti bo kla pa algu diferente—òf si ta dia kontrali, bishitá e Playa di Blackstone.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250305.pdf Blackstone Beach], Aruba Today 95 di maart 2025)</ref> Blackstone Beach ta mustra e mas banda natural di Aruba: e piedranan cu tapa e playanan i e forma di dje a wòrdu trahá pa mil añanan via erupshonnan volkániko, koral moveshonnan di ref i aktividat di ola di e parti nort rural di e isla. Situá mas ost di e Brug Natural i Playa di Andicuri, e Blackstone Beach ta relativamente fásil pa haña akseso. Unabes bo pasa e Formashon di Baranka Ayo, tuma e Kaminda di Andicuri ku ta hiba na Andicuri Laman. Einan, bo por stashoná bo outo i hasi un kaminata di 1km pa Blackstone Beach. E playa aki ta forma parti di e Arikok Parke Nashonal i pues ta un sitio ku ta wòrdu konserbá. Esaki ta e motibu pakiko e ta tambe relativamente intakto pa komersial influensianan. Apesar di a wòrdu yamá un playa, tene kuenta ku e no ta konsehá pa landa den awa, manera e koriente ta hopi fuerte i por desviá bo fásilmente mas leu den oséano salbahe. Pero, ainda bo por disfrutá di un espektakular bista di e piedranan i e parti nort oséano ku ta ekstendé dilanti di e playa i saka un potrèt ku bo amigunan òf famia (Oranjestad)—Named after its most recognizable feature, the Blackstone Beach almost represents the opposite of the typical Aruban beaches. For one, it has black sand and is covered in black smooth stones. Secondly, it lies on the northern side of the island, away from the white sandy beaches of in the southern region. So, if you feel up for something different—or if it’s opposite day, visit the Blackstone Beach. Blackstone Beach shows the more natural side of Aruba: the stones that cover the beaches and the shape of it has been crafted for thousand years via volcanic eruptions, coral reef movements and wave activity of the rural northern part of the island. Located further east to the Natural Bridge and Andicuri Beach, the Blackstone Beach is relatively easy to access. Once you get passed the Ayo Rock Formation, take the Andicuri road leading up to Andicuri Beach. There, you can park your car and take a 1km hike towards Blackstone Beach. This beach forms part of the Arikok National Park and is therefore a site that is preserved. This is why it is also relatively untouched by commercial influences. Despite being called a beach, do note that it is not advised to swim in the water, as the current is very strong and can easily stray you further in the wild ocean. However, you can still enjoy a spectacular view of the stones and the northern ocean that stretches out in front of the beach and take a picture with your friends or family --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Playa | nomber = Boca Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = Plantage in Boca Prins op Aruba, Bestanddeelnr 252-7977.jpg | caption2 = Plantashi Boca Prins na 1947 | image3 = | caption3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Santa Cruz]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Parke Nacional Arikok]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''Boca Prins''' ta un boca na e costa nort-oost di Aruba, situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Kontenido Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins E entrada aki, unda e [[rooi]] di e mesun nomber ta basha den lama, probablemente ta haya su nomber for di Paulus Printz, kende a wordo manda pa e colonia di Curacao door di WIC pa descubri mineralnan. Despues di no a haya oro ni na Curacao ni na Bonaire, el a yega Aruba dia 14 di juni 1725 y a establece banda di e costa noordoost di e isla.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 74-75</ref> '''Boca Prins''' ta un [[bahia]] na e costa nort-oost di [[Aruba]], situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins == Mira tambe == * [[Playanan di Aruba]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=de|oldid =205170166|titulo=Dos Playa}} {{References}} ;Lista di fuente *[http://nl.aruba.com/activiteiten/dos-playa Dos Playa] riba nl.aruba.com *[https://www.surfline.com/surf-report/dos-playas/5842041f4e65fad6a7708e27 Dos Playa Surf] riba surfline.com }} [[:Category:Luga na Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = Tunnel of Love | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} **The Huliba Cave/ Tunnel of Love The Huliba Cave, formerly known as the Tunnel of Love, was once open to the public, and was the biggest and most accessible of all three caves. This cave had five chambers, including one that is heartshaped. This cave had narrow stairs that led to long pathways deep into the cave, with a staircase leading to the exit on the other side. In one of the chambers, there used to be the carving of the Virgin Mary, put there for the protection of the cave. However, the Huliba Cave has been permanently closed for a few years now, as a way to preserve the bat population that lives in the cave. These Long Tongue Fruit Bats and Insect Eater Bats are very important to the ecosystem of the island. Though this cave is no longer accessible to the public, it surely is interesting to learn more about the history of these caves and the Awarak tribes that resided or utilized them.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> Do note that these caves are very dark, humid, hot, and are inhabited by bats. Do wear comfortable clothing and shoes, as the pathways in these caves may be rough and bumpy, and don’t forget to bring a lashlight! {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | tipo= Bario | name = Eagle | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} == Eagle (Aruba) == '''Eagle''' ta un bario di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad, capital di Aruba. == Historia == Den comienso di añanan 20, Aruba a conoce dos refineria. Na aña 1924 a establece Lago Oil & Transport Ltd y despues na aña 1927 De [[Arend Petroleum Maatschappij]]. Dos refineria cu tabatin un rol masha importante den [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], ya cu nan tabata suministra petroleo na e aliadonan. Ta di e refineria ‘Arend’ e vecindario aki a haya su nomber ‘Eagle’ y tambe nos ‘Eagle Beach’. Minister Maduro a comparti un tiki historia: “E refineria Eagle aki a duna trabou na mas cu shete mil trahado di 58 diferente pais. Den e area aki, e refineria a traha e fabrica pa refina e petroleo, un laboratorio y un brandweerkazerne. Tambe nan a construi nan sede ‘hoofdkantoor’ cu ta exactamente e edificio caminda nos ta para actualmente”. E mandatario tambe a trece dilanti cu e refineria a construi casnan special pa e personal di refineria, algun cas den e bario, e Eagle tennis club y e hospital cu tey ainda.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Minister Maduro di Cultura a haci e desvelo di e ‘Ruta Historico di Eagle’], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> E ‘Ruta Historico di Eagle’ ta un ruta pa cera conoci cu e historia di e bario di Eagle, e refineria di Eagle y Aruba su rol importante pa aliadonan den Segunda Guera Mundial. E storia di e refineria di Eagle, un tempo simbolo di e poder industrial di Aruba hunto cu Lago na San Nicolas, ta conta nos e desaroyo di Aruba den tempo for di su comienso na 1924 te na e desmantelamiento den añanan cincuenta y sesenta caminda cu a traha espacio pa turismo cual te cu awe en dia ta e pilar economico mas importante di Aruba. E proyecto di ‘Eagle History Tour’ lo crea un conexion entre e historia, herencia cultural industrial di Aruba y nos turismo, creando un atractivo nobo pa nos bishitantenan pero tambe lo educa localnan y principalmente e generacionnan mas jong tocante Aruba su historia industrial y e rol importante di e refineria di Eagle den e di Dos Guera Mundial asina e mandatario a trece den su discurso. Ademas den un futuro cercano lo pone borchinan na cinco diferente sitio cu QR code cu ta contene informacion importante di historia di e sitio den cuatro diferente idioma, mas obhetonan di arte y programanan educativo. Aruba tabatin un rol importante den Segundo Guera Mundial cu e dos refinerianan aki cu Alemania tabatin wowo riba Aruba y nan a manda un submarino pa bin destrui e dos refinerianan aki pa stroba e aliadonan haya nan combustibel. Asina e submarino a tira riba e tankero Arkansas y a mata varios hende entre otro Bonerianonan. Tambe e submarino a manda torpedo pa destrui e dos refinerianan cu danki na nos Señor Dios esakinan a faya nan proposito. {{Appendix}} -------------------------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Bahia y haf | name = Plantashi Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | caption1 = Barco di bela cu refineria den fondo | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | caption2 = }} {{Databox}} '''Plantashi Prins''' ([[Hulandes]]: Plantage Prins), originalmente un plantacion di coco na Aruba, [1] [2] a mira su cas reconstrui den añanan 1950. E decadensia di palma, atribuí na malesa, a kondusí na e stòp di produkshon di kunuku. 3] Na 1911, e mapa di Werbata-Jonckheer a identifiká Prins Plantation komo un di e 23 plantashonnan mayoritariamente chikitu karakterisá pa agrikultura kombiná, palu di koko i kas. Ademas, un plantashon mas grandi tabata situá paden, nort di Oranjestad na San Barbola, lugá di nasementu di Virginia Demetricia. E township Savaneta en realidad a surgi for di un plantacion gubernamental cu despues a transforma den un pueblito chikito. 4] == Etimologia == E plantacion ta derivá su nòmber for di un ingeniero di mina suédo Paulus Printz, ku a biba den e área durante di dies-ocho siglo, mientras tabata buska oro den nòmber di e administradornan di e kamber di Amstedam di e kompania Hulandes di West India. Segun e mapa di Van Raders di 1825, e ruina di su kas (No. 37) tabata situá riba e muraya na nortwest di e plantashon, pero for di e tempu ei e ruina a disparsé. E tapa di e seru, ku ta eksponé na bientu, tabata mas faborabel pa biba ku e arroyo ku tabata protehá pa bientu. [5] [6] Printz a traha na Aruba for di 14 di yüni 1725, te ku 3 di yüni 1727, ora ku el a risibí un òrdu di Amsterdam pa stòp e trabou. [ 7] == Panorama general == E kas original di plantacion den e arroyo no ta pará mas, i e struktura ku a sigui, un kas di pais konstruí den añanan 1930, ta awor den un estado di ruin. 6] Situá 2.5 kilometer for di e sentro di bishitante i aproksimadamente 600 meter for di e plantahe Fontein den Parke Nashonal Arikok, un kaminda ta hiba na e plantahe Prins históriko, ku anteriormente tabata di propiedat di Sr. Mokki Arends,[8] i dos arroyos bisiña, Rooi Prins i Rooi Dwars. E arroyos aki un tempu tabata nutrí palu di koko i palu di fruta. Mientras cu e coconutnan a desaparece, y solamente algun mata di fruta a keda, e vegetacion nativo ta prospera mas densamente cu riba e colinan circundante. 1] Te ku 2023, apesar di plannan inisial, e renobashon i transformashon di e ruinanan di e plantashon Prins den e Prins Center, ku ta presentá proyektonan di demonstrashon riba aktividat agrikultoral di plantashon tempran, no a tuma lugá ainda. E integrashon di e Prins Center den e diseño nobo di Parke Nashonal Arikok ta keda pendiente. Ta konsehábel pa konsiderá pa destahá e importansia históriko di Prins Center su nòmber den e sentro mes. 9] {{Appendix}} ------------------------ {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =59895500|titulo=Pos Chikito}} {{References}} }} == Mira tambe == * [[Lista di luga na Korsou]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62603301|titulo=Suffisant (Curaçao)}} {{References}} }} ---------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Bushiribana | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Bario | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Gouddelving bij Bushiribana op Aruba, Bestanddeelnr 252-7961.jpg | descripcion = Mina di oro na Bushiribana na Aruba (1947). Na 1946, despues di 30 aña, a cuminsa e mina di oro atrobe pero esaki no a resulta lucrativo. | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Paradera]] | zoom = 14 }} '''Bushiribana''' ta un luga den region di [[Paradera]] na kosta nort di [[Aruba]].[1] E ta mihó konosí pa e ruinanan di stempel di oro. == Geologia == Na final di e periodo di Kretáseo, kambionan geológiko signifikante a tuma lugá riba Tera. Piedranan fluido nobo, conoci como e batholith di Aruba, a pusha ariba door di scheurnan den e volcan antiguo, e Formacion di Lava di Aruba. E piedranan aki a forma koredónan i a solidifiká. Un di e tiponan di piedra cu a sali for di esaki ta gabbro. Gabbro tin un koló di antrasit i ta mustra mineralnan briante ora inspekshoná mas di aserka. E ta wòrdu hañá den e área di Matividiri. E tipo di piedra aki a wòrdu usá den konstrukshon di e planta di stèmpel di oro di Bushiribana.[2] Rush di oro Oro laba abou ta konosí komo oro aluvial. E ta laba den forma di stòf di oro, pida di oro, grano di oro i tin bia pida di oro. Despues di e rush di oro Arubano di 1824 pa 1829, den cual a haya oro aluvial, e cantidad eventualmente a baha y e depositonan di oro no a duna mas. Den transkurso di siglo, kompanianan di oro a kuminsá buska e fuente di e oro aki, e venanan di kuarso. Tin bia e adernan aki a surgi i despues a disparsé bou di tera atrobe.[3] Stempel di Oro Durante e periodo di 1872 pa 1915, ora ku oro tabata wòrdu mina riba e isla, dos molina di oro tabata operá.[3] Esakinan tabata e planta di stèmpel di oro di Bushiribana i e planta di smelt di oro di Balashi.[4] Na 1872, Aruba Island Gold Mining Company a construi un smelter y stempel mill di oro na Bushiribana, den curason di e area di mineria di oro cuarzo. Tambe e compania a construi e prome pier den haf di Aruba, yama Waaf di Compania riba Forti Abou, y a traha un caminda di dies kilometer pa transporta e mashinnan. E industria di stèmpel di oro tabata inkluí mashinnan di vapor, mulina di stèmpel, reservorionan di awa dushi i fòrnunan. E fábrika a hasi pèrdida pa binti aña. E oro a wòrdu saka dor di kombin’é ku merkurio, perdiendo mas o ménos mitar di e oro. For di 1897, e montonnan di shushi di Bushiribana a wòrdu retrabá usando e proseso di sianuro ku a wòrdu inventá resientemente, i ta e ora ei so e minamentu di oro a bira algu probechoso. Na 1899 un molina di stèmpel na Balashi a tuma over e trabou.[3] E oro prinsipalmente tabata bini di un di e dos shen venanan di kuarso ku ta karga oro ku a bini na superfisie for di e profundidatnan di Aruba kantu di kosta nort.[3] ---------- == Sero Colorado == On your way to Baby or Roger’s Beach, you’ll pass by the famous Red Anchor at what was once the entrance to the Colony residential community and be greeted with red soiled hills by the coast. This is Sero Colorado. Named after the 30-meter, deep red, limestone hill, Adriaan Laclé “Sero Colorado” translates to “Colored Hill”. Sero Colorado has deep historical ties with the once-thriving phosphate industry in the area. Matter of fact, there are still under- ground shafts and passages deep in Sero Colorado from the time of phosphate mining. In 1958, the re- finery at the time, Lago, adopted this name for the residential section of its employees.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241118.pdf Place names in San Nicolas and their origins], Aruba Today (18 di november 2024)</ref> -------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = Renaissance Island | alias = Sonesta Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} '''Renaissance Island''' (antes Sonesta Island [1]) ta un isla di rif privá dilanti costa di Aruba na haltura di e pista di aterisahe di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Bista general E isla di ref di koral di 16 hektar a wòrdu kumprá pa Sonesta Hotels, i a habri na 1989 komo Isla di Sonesta.[2] Na 1991, Sonesta a wòrdu atkerí pa Ramada Renaissance Hotels, i e isla a wòrdu renobá komo Renaissance Island.[3] E ta un isla priva cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di ref alargá ta ofresé playanan blanku, mondinan di mangel i un variedat grandi di parhanan.[1] Tin dos playa: Iguana Beach ta pa famianan, i Flamingo Beach ta pa adulto. Iguana Beach ta haña su nòmber for di e iguanan ku ta biba riba e playa. Flamingo Beach ta e unico luga na Aruba cu tin flamingo cu a wordo introduci. Tur dos espesie di animal tin bia ta bishitá e otro playa tambe.[4][5] Entre 7:00 AM y 7:00 PM un boto ta sali for di e hotel Renaissance Aruba pa e isla di rif. Huespetnan ku no ta di hotèl por biaha pa un pago.[6] Dos avion chikí, un Beechcraft Model 18 i un Convair 400, a wòrdu hundi na kosta pa krea un lugá di buseo. Ta posibel pa pasa anochi den un cabana (hut chikitu) riba e isla.[5] -- == Historia == nl.wiki:E isla di 16 hectar riba rif di Bucuti a ser cumpra pa Sonesta Hotels, y a habri na 1989 como isla Sonesta.<ref>Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=sonesta+island&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Nederlandse+Antillen&identifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&resultsidentifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&rowid=2 Sonesta hotel en Sonesta Island: uniek hotelproject], 14 februari 1989</ref> Na 1991, Ramada Renaissance Hotels a kumpra Sonesta, i e nòmber di e isla a kambia pa Renaissance Island.[ 3] Ta un isla privá cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di rif ta un isla largu ku ta ofresé playa blanco, palo di mangrove i un variedat grandi di parhanan. 1] Renaissance-eiland (voorheen Sonesta eiland),[1] is een 16 ha groot koraalrifeiland, officieel bekend als het Bucutirif [2][3] voor de kust bij Oranjestad, Aruba. en grenst aan de Rifeilanden van Oranjestad. Het eiland is particulier bezit en heeft de enige privé-stranden op Aruba.[4] Er zijn twee stranden: Iguana Beach en Flamingo Beach. Een Beechcraft 18 en een Convair 400 zijn allebei bewust ongeveer 50 meter (46 m) uit de kust gezonken om een duikplaats te creëren.[5] Flamingo's zijn te zien op het eiland.[6] Ze zijn echter niet inheems op Aruba.[7] de.wiki:Renaissance Island is een ongeveer 48 hectare groot, particulier gebruikt, smal en ongeveer 3,8 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland Aruba . de.wiki:Renaissance Island ta un isla privá di mas o ménos 48 ektar di largura, estrecho i di mas o ménos 3,8 kilometer largu, na kosta di e isla prinsipal Aruba. {{Appendix}} Renaissance Island (anteriormente Sonesta Island),<ref>{{citeer web|titel=Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> ta un isla di 16 hectare di coral, ofisialmente konosí komo Bucutirif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref><ref>{{citeer web | titel=Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url=https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref> for di Oranjestad, Aruba, i ta limita ku e Rifeilanden di Oranjestad. E isla ta privá i tin e úniko playa privá na Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> Tin dos playa: Iguana Beach i Flamingo Beach. Un Beechcraft 18 i un Convair 400 tur dos a keda sink deliberadamente mas o ménos 50 meter (46 m) for di costa pa crea un lugá di buceo.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> Flamingo ta ser mira riba e isla.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> Sinembargo, nan no ta nativo di Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> == Lokashon y uzo == E isla ta situá mesora banda di e ruta di aterisahe RWY 11 na aeropuerto internashonal Reina Beatrix na sur di e islanan di Oranjestad. E ta comprá dor di e doñonan di un hotel di sinku strea. Riba e dos bahia di awa den forma di un U riba e isla a konstruí un restorant, barnan di playa, un sentro di spa, un kancha di voleibol i fasilidatnan pa deporte di awa i baño. E hóbennan di e hotèl ta wòrdu transportá ku e ferry di e hotèl mes. E awa di awa di e hotel ta ser transportá pa barku pa e WEB kanaal purifikashon na e isla prinsipal pa deskontaminashon. {{Appendix}} * Eduardo en Gerardo de Veer van Meta Corporation, de ontwikkelaars van het Sonesta Hotelproject (de bouw van een 320-kamer hotel in het hart van Oranjestad - Coral Reef Hotel) presenteerden de plannen in 1986 en op 30 oktober 1987 de eerste steen gelegd. * Sonesta island gelegen op het rif tegenover de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. * Vanaf de open lobby heeft men niet alleen zicht op dezee, maarook ophetkanaal, van waaruit de gasten met de boot naar het Sonesta Island kunnen vertrekken. Een traject dat slechts tien minuten duurt. Vier boten van 26 voet lang en met een capaciteit voor 29 personen elk, zullen beschikaar zijn voor het transport van de gasten van het hotel, via het kanaal, naar Sonesta Island. Op dit rifeiland, waarop tot een jaar geleden alleen maar mangroveplanten te zien waren, zijn in de afgelopen maanden twee prachtige stranden met hagelwit zand aangelegd. Momenteel worden een restaurant en bar gebouwd, waarna de whirlpools en faciliteiten voor watersporten zullen volgen.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642557:mpeg21:pdf|titel=Sonesta hotel en Sonesta island: uniek hotelproject|werk=[[Amigoe]]|datum=14 februari 1989|bezochtdatum= }}</ref> en.wiki:see Oranjestad, Aruba The touristically named Renaissance Island (formerly Sonesta Island)<ref>{{cite web | title =Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> is a 40 acres [[cay]] (or barrier reef) island, officially known as the Bucuti Rif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref><ref>{{cite web | title =Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url = https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref> and it is off the coast near Oranjestad. It is privately owned and has the only private beaches on Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> There are two beaches: Iguana Beach and Flamingo Beach. A [[Beechcraft Model 18|Beechcraft 18]] and a [[Convair]] 400 were both deliberately sunk about 50 yards offshore to create a diving site.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> [[Flamingo]]es can be seen on the island.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> However, they are not native to Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> Awemainta 30 december 2020|Isla Priva: Di complemento pa atraccion principal|E creacion di un beach priva riba e rifnan dilanti di aeropuerto tabata otro reto grandi pa MetaCorp. E responsabilidad di esaki a cay grandamente riba e schoudernan di Rudolph Richardson na cabes di ATCO. Delft Hydraulic Engineering di Hulanda meticulosamente a diseña e isla artificial. A pone shen y shen di meternan cubico di santo blanco den bargenan cu despues a basha riba e awanan poco hunto di e rif pa crea un plataforma for di unda e backhoe y otro ekipo necesario pa traha e isla, por a para firme riba dje. E isla a habri pareu cu e hotel na 1991. Na 1999, Horcan Lenny, considera como e di dos mas fuerte pa pasa den November, a dal Aruba duro y Sonesta Island a keda den hopi mal estado. Mester a trah’e full di nobo. Despues di un candela chikito un par di aña atras, Renaissance Island ta un di e atractivonan turistico mas grandi di e isla. Conoci mundialmente como e luga pa comparti di un dia di solo y lama hunto cu flamingonan cu ta cana casualmente band’i bo. Fuera di e parhanan aki, e isla tambe ta un santuario pa hopi yuwana. {{Appendix}} --------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Playa | name = Hadicurari | alias = Fisherman's Hut | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{ABW}} | region = [[Noord]] | zona = [[Palm Beach]] | zoom = 14 }} '''Hadicurari''' (''Fisherman's Hut'') ta un luga na costa west di Aruba, den e zona di [[Palm Beach]] na haltura di e hotelnan Holiday Inn y Marriott Vacation Club. Aki ta situa un waf di piscado y un parti ta wordo uza como zona pa [[windsurf]]. Hadicurari ta conoci como un sitio pa pisca unda tabatin ranchonan di piscado y un pier chikito. Den ananan 1950 tabata captura aki hopi calco. De vissershaven heeft een steiger met 92 aanlegplaatsen die in de jaren 90 van de vorige eeuw is aangelegd. Hier werd in de jaren 1950 veel calco (''strombus gigas'') gevist. Door de roofbouw is de calco in deze buurt zeer zeldzaam geworden en wordt nu beschermd.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen'' pag. 111, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Aki tabata establece Centro di pesca Hadicurari, cu tabata organisa torneonan di pisca pa e piscadonan local.<ref>Vistoernooi Centro Hadicurari. "Amigoe". Curaçao, 09-07-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 15-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644198:mpeg21:p005</ref> Awendia e ta fungi como restaurant.? * E pier chikito a wordo reemplasa den ananan 19 90 pa un pier grandi cu 92 luga pa boto * Den e periodo aki a lanta e Centro di pesca Hadicurari y na 2003 a funda Fundacion Centro di Pesca Hadicurari. Fundado tabata Colin Christiaans. * Anualmente ta celebra Dia di Piscado cu ta riba 29 di juni cu iun torneo di pesca. * Den e edificio di Centro di Pisca hadicurari tin un restaurant establece. Centro di Pesca Hadicurari ta percura pa brinda e piscadonan tur ayudo. Considerando cu e centro aki ta practicamente hinca entre e hotelnan grandi y luhoso; Centro di pesca Hadicurari tin cu “negosha” un tiki riba e tradicion di piscado den e centro aki. NOTES In tegenwoordigheid van de ministers Elio Nicolaas, ing. Roland Laclé en minister ing. Eddy Briesen, legde minister Charro Kelly vrijdagmiddag de eerste steen voor de vissershaven bij Hadicurari, ten noorden van het Holiday Inn Hotel. De 92 aanlegplaatsen voor de vissersboten vergt een investering van 1,4 miljoen florin. De bouw geschiedt door Camar nv.Eerste steen vissershaven. "Amigoe". Curaçao, 23-11-1992, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 14-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643702:mpeg21:p005 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = De Palm Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Sign De Palm Island.jpeg | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} [[File:Sign De Palm Island.jpeg|thumb|Borchi pa yega De Palm Island]] '''De Palm Island''' ta un isla di mas o ménos 10 ektar grandi, habitá, estrecho i di 1,5 kilometer largu for di costa di e isla principal di Aruba, ost di e stat di Pos Chiquito, serka di e aeropuerto internashonal Reina Beatrix. E isla ta un rif di koral ku tin un hotel, un bar i un restorant. E biahe via ferry for di e isla prinsipal ta dura mas o ménos 10 minüt. Riba e isla tin un playa ku tin un guardia i un parke di awa. E isla ta di propiedat di De Palm Tours, e operador di biahe di mas grandi na Aruba, fundá pa Wichie de Palm i kumprá pa Harold Malmberg den añanan 60 di [[siglo 20]].<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230621061434/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|archiefdatum=2023-06-21}}</ref> == Detayenan == E parke di awa tin un atraccion extraordinario. E bishitantenan, ekipá ku un sistema di buelo di kaska bou di awa, por bishitá e mundu tropikal di piská di e isla di koral na pia i tambe tuma imágen bou di awa di un avion Cessna 414 derotá i bou di awa. E Sea Trek helmet system tambe ta posibel pa no-swimmer i personanan ku no tin eksperensia di buelo. {{Appendix}} De Palm island is een ongeveer 10 hectare groot, bewoond, smal en 1,5 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland van [[Aruba]], ten oosten van de stad [[Pos Chiquito]], in de buurt van de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. Het eiland is een dood [[koraalrif]] met daarop een hotel, bar en restaurant. De overtocht per ferry vanaf het hoofdeiland duurt ongeveer 10 minuten. Op het eiland is er een bewaakt strand en een [[waterpark]]. Het eiland is eigendom van [[De Palm Tours]], de grootste [[touroperator]] op Aruba, opgericht door [[Witchie de Palm]] en in de jaren zestig van de twintigste eeuw gekocht door [[Harold Malmberg]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018}}</ref> == Bijzonderheden == Het waterpark heeft een buitengewone attractie. Bezoekers, uitgerust met een onderwaterhelm-duiksysteem, kunnen te voet de tropische vissenwereld van het koraaleiland bezoeken en ook onderwateropnamen maken van een neergehaald en onder water gelegen [[Cessna]] 414-vliegtuig. Het gebruik van het Sea Trek-helmsysteem is ook mogelijk voor niet-zwemmers en personen zonder duikervaring. {{Appendix|1=alles|2= '''Voetnoten''' {{References}} '''Bronnen''' * {{citeer web|url=http://www.visitaruba.com/things-to-do/tours-and-activities/depalm-island/|titel=De Palm Island|bezochtdatum=1 september 2018}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Palm Island (Aruba)|oldid=165611524|datum=20170518}} -------------- '''Isla di Oro''' ta parti di e rif di Pos Grandi na costa sur di [[Aruba]], entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e [[Parke Marino Aruba]] y ta bou maneho di [[Parke Nacional Arikok| Fundacion Parke Nacional Aruba]] (FPNA).<ref>{{citeer web|url=///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf|titel=FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro|werk=Boneriano|datum=2024-03-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> == Historia == Isla di Oro a inicia na aña 1965 ora Adolf (Dochi) Oduber a construi un compleho di recreacion den forma di un barco cu den dje un restaurant, bar y sala di baile, cu el a duna e nomber "Isla di Oro".<ref>{{citeer web|url=citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006|titel=Opening van Isla di Oro|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-03-09|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E compleho ta situa 150 meter for di e costa na un laguna rondona pa mondi di mangel, pa cua mester a traha un brug y kap un caminda dor di e mangelnan.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E tempo ey e compleho tabata un atraccion turistico popular, unda tabata organisa fiesta, ademas di presentacion y shownan di artistanan conoci. E compleho, cu ta riba tereno erfpacht, a cambia varios biaha di doño-desaroyado y tabata operacional te mas o menos aña 1994 pa despues keda bandona. == Proteccion di naturalesa == Isla di Oro ta ubica den un zona di naturalesa cu un grado halto di balor y di medidanan di proteccion. Banda di ta protegi mediante e decretonan nacional ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282020%29_LandsbesluitNieuweAanwijzingDomeingrondenAlsNatuurreservaat.pdf Landsbesluit ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''] ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2020 no. 67)</ref> y ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''<ref>[https://www.dip.aw/wp-content/uploads/2021/08/AB-2021-no.-123.pdf Landsbesluit ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''] (AB 2021 no. 123) di 28 juli 2021.</ref>, e isla mes y e lama ta clasifica como "Marine Protected Area" (MPA) mediante decreto nacional.<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282018%29_LandsbesluitParkeMarinoAruba.pdf ''Landsbesluit Parke Marino Aruba''] (AB 2018 no. 77) di 20 di december 2018</ref> Adicionalmente, e area tin reconocemento internacional como un "Key Biodiversity Area" (KBA) door di Union Internacional pa Concervacion di Naturalesa (IUCN) y desde 2023 como un area RAMSAR (RAMSAR Site no. 2526).<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Fuera di esey e mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especienan di mata protegi pa ley.<ref>[https://docplayer.nl/110238034-2017-no-48-afkondigingsblad-van-aruba-landsbesluit-houdende-algemene-maatregelen-van-14-juli-2017-ter-uitvoering.html ''Landsbesluit bescherming in-heemse flora en fauna''] (AB 1995 no. 2) di 14 di juli 2017</ref> Den curso di tempo a lansa diferente proyecto pa Isla di Oro, entre nan e proyecto di un delfinario, bou e nomber di ''Dolphin Beach'' na comienso di añanan nobenta<ref>{{citeer web|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005|titel=Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach|werk=[[Amigoe]]|datum=1993-05-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref>, y e proyecto di ecohotel, ''Zoetry Isla di Oro Aruba'', den decada 2010.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2014-10-30/page/n2/mode/1up?q=isla+oro+parke+marino&view=theater|titel=Proyecto Isla di Oro ta bek na su concepto inicial di ecohotel|werk=BonDiaAruba|datum=2014-10-30|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Ambos proyecto a encontra cu resistencia di e activistanan ambiental y finalmente no a continua pa falta di e permisonan rekeri. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] y cu ta cay bou maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA). Ademas mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especie di mata protegi pa ley. y e area tambe ta cay den ‘Natuur Gebied’ Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021; mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultimamente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda y den e caso aki, segun Silva ta expresa a nenga diferente parti di ley pero asina mes e desaroyado a continua cu e trabounan dañino pa naturalesa sin permiso. E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda.<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Na november di aña pasa 2023 e area aki a cuminsa forma parti di Convenio di Ramsar Area bao e parti di Costa Zuid e cual ta un di e areanan cu mas biodiversidad, status di Ramsar tin como meta pa proteha e areanan aki sin interveni cu actividadnan economico, enfatisando reduccion di daño y restauracion di naturalesa den caso di daño cu ta inevitabel. Isla di Oro ta un área di mangrove amplio na Aruba, kaminda diferente ekosistema ta reuní. E lugá di buelo ku e mesun nòmber ta konsistí di un banda di playa grandi ku un rif similar na esun di e lugá di buelo Mangel Halto. E tipo di koral mas comun riba e rif aki ta e koral di cerebro, di strea y di placa. Lobster di koral, snapper, piská trompeta i piská angel ta habitantenan regular. Isla di Oro ta nifiká isla di oro.<ref>{{citeer web|url=https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro|titel=Isla di Oro|werk=duikersgids.nl|datum= |bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Isla di Oro no ta solamente un kolekshon úniko di ekosistema, sino tambe un isla di fiesta ku un restorant abandoná ku a wòrdu traha den forma di un boto. Bo por yega na e lugá despues di un caminata bastante largu dor di e área. Ta rekomendá un buelo di boto. NOTES FUNDACION Parke Nacional Aruba ta na altura di actividadnan cu ta tumando luga riba Isla di Oro y ta activamente haciendo tur cos posibel den e organisacion su capacidad legal pa pone un stop n’e actividadnan cu ta tumando luga. Isla di Oro ta un area cu ta cay bou di maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba.<ref>[file:///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro], Boneriano (15 di maart 2024)</ref> E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda. Fundacion Parke Nacional Aruba ta comprometi na e proteccion di e area importante aki – e unico area na Aruba unda ainda nos ta wak e ‘Poder di 3’ conecta na otro sanamente, esta e mangelnan, yerbe di lama y e rifnan di coral – 3 diferente sistema ecologico crucial cu hunto ta prove un variedad di beneficio pa e ser humano y Aruba su medio ambiente. Dialuna 11 di Maart 2024 bestuur di FPNA a ser alerta di actividadnan cu ta pasando y inmediatamente a bay den accion pa manda un Proforma Bezwaarschrift. Informacion cu FPNA a ricibi ta cu no tin un aanlegvergunning y cu esey ta evaluando pasonan legal. Ta di hopi tempo caba FPNA tin wowo extra riba e area di Isla di Oro y den augustus di 2023 a bin haya sa cu Isla di Oro a ser cumpra y asina a manda un carta oficial dia 28 di augustus pa DIP indicando cu no lo duna permiso pa ningun desaroyo riba Isla di Oro. Den november 2023, FPNA a wordo contacta door di J.O.B. Holding & Management y a ser invita pa bay un meeting pa compronde kico ta e intencion cu Isla di Oro. Dia 4 di januari 2024, FPNA a responde na J.O.B. Holding & Management cu un carta unda cu a indica cu no ta bay di acuerdo cu ningun desaroyo pa Isla di Oro. Siguientemente dia 18 di januari 2024 J.O.B. Holding & Management a invita FPNA conhuntamente cu otro organisacionnan local pa un stakeholder engagement session unda cu nan a informa cu nan lo ta haciendo diferente trabounan riba Isla di Oro y no a presenta un plan concreto cu por ser revisa. No obstante e posicion di FPNA no a cambia. FPNA no lo sostene ningun plan di desaroyo den e area aki Isla di Oro is a vast wetland mangrove area on Aruba where different ecosystems meet. The dive site of the same name consists of a vast shallow sand strip with a reef similar to that of the Mangel Halto dive site. Common types of coral on this reef are brain, star and plate coral. Coral lobsters, snappers, trumpet fish and angelfish are regular inhabitants. Isla di Oro means island of gold.<ref>https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro</ref> Particulars Isla di Oro is not only a unique collection of ecosystems but also a former party island with an abandoned restaurant built in the shape of a boat. You can reach the location after a fairly long walk through the area. A boat dive is recommendable. ----- Fundacion Savaneta Aruba a nota di e discucion andando riba red social rond di Isla di Oro. E pregunta esencial den esaki ta cu si por papia di destruccion of limpiesa. Fundacion ta observa y ta na altura cu actualmente ta tumando luga un limpiesa di material di e ruina cu a keda atras eynan esta tubo y frusto den awa y hopi desperdicio di palo, etc. No tin ningun acto di corta mangroves ni otro mata pues aki nos tin cu papia di un clean up y no destruccion. Si Parke Arikok kier “claim” e luga, anto e pregunta ta dicon Parke nunca a hacie limpi y no a pone borchi cu e ta pertenece na Parke anto. Antes e doño di Isla di Oro tabata famia Oduber y despues un otro doño a tuma over te cu awe a keda na ruina unda un doño nobo local a cumpr’e via un acto notarial, pues no a hay’e regala. Semper Isla di Oro tabatin su permiso pa Restaurant y NightClub pues esey no ta nada nobo den su desaroyo.<ref>https://24ora.com/fundacion-savaneta-ta-aclaria-a-haci-isla-di-oro-limpi-y-nada-mas/ (17 di maart 2024)</ref> --- Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) a cuminsa un caso contra pais Aruba y contra desaroyador di Isla di Oro, Osyth Henriquez, pa stop e di haci cualkier trabou di limpiesa riba su tereno. Hues a prohibi Henriquez pa desaroya of hasta pa haci limpiesa riba su tereno na Isla di Oro. FPNA a demanda Pais Aruba tambe pa prohibi Gobierno di duna permiso. Abogado mr. Anthony Ruiz a defende Osyth Henriquez, mientras cu abogado mr. Zuhaila Marchena a defende FPNA. Den su veredicto, mesora, hues a indica na FPNA cu como nan tin e maneho di e area, cu FPNA y e doño di Isla di Oro mester sinta na mesa y sali di e problema. Ta trata aki na un tereno cu e doño tin den erfpacht. E area ta bou maneho di FPNA como un area protehi. Den areanan protehi en general por restablece un edificio na estado original, den consulta cu FPNA. Osyth Henriquez ta propietario di Ocean Villas na Savaneta. Ey tambe e tin cu atende cu reto di FPNA, Gobierno mes y di bisiña, cu no necesariamente ta di acuerdo cu su vision pa desaroya bungalows eynan. Awo cu e kier desaroya Isla di Oro, atrobe e ta hay’e stroba y mester defende su plan y vision den corte. Ta parce cu e reto lo no ta e isla mes, sino mas bien e vecindario cu si ta protegi como un area di naturalesa.<ref>https://24ora.com/hues-a-ordena-osyth-henriquez-pa-para-trabou-riba-isla-di-oro/ (17 di mart 2024)</ref> * <ref>https://antilliaansdagblad.com/aruba/29167-blijf-van-isla-di-oro-af 13 maart 2024</ref> {{Appendix}} isla di oro is pas ontstaan in begin jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is een stukje rif ten zuiswesten van Pos Grandi waarop Adolf R. Oduber een recreatiecomplex had gebouwd in de vorm van een schip met daarin een restaurant, bat en danszaal. Vivienno Frank isla di oro a surgi te na komienso di añanan setenta di siglo pasá. E ta un parti di e rif na sur-oeste di Pos Grandi na unda Adolf R. Oduber a konstruí un kompleho di rekreacion den forma di un barku ku den dje un restorant, bat i sala di baile. '''Isla di Oro''' ta un isla di coral na costa sur di Aruba, entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e Parke Marino Aruba y ta bou maneho di FPNA. Het is gelegen 150 meter uit de kust op de rif van Pos Grandi. Er moest een weg door de mangrovenbos worden gehakt om bij het eiland te komen.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Gelegen aan een lagoen omringd door mangrovebossen. Er voden optredens en shows vor bekende artiesten plaats en werden feesten gehouden. Isla di oro was in de jaren op de startplaats voor natuurwandelingen van Stimaruba. * Na ana 1965 Adolfo (Dochi) Oduber a habri riba e isla un restaurant ISla di ORo construi den forma di un barco como atraccion turistico y despues amplia cu cocktail lounge y sala di baile. Apertura oficial dia 13 di maart 1965.<ref>Opening van Isla di Oro. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1965, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006</ref> Despues di un aña a traha un brug pa yega na costa. Na 1975 el a cambia man pa Joe Procter, kende e sigui desaroya e luga. * in 1989? beheert-eigenaar door Lucy en jose Brazao Mendez. El a opera te 1994. * verschillende projecten, waaronder het dolfinarium project (1993?)onder de naam Dolphin Beach, voor de doorontwikkeling van Isla di Oro hebben vanaf 1990 gestuit op verzet van milieu-activisten.<ref>Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach. "Amigoe". Curaçao, 15-05-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005</ref> Dolfinarium ging niet door wegens uitblijven van de nodige vergunningen. nfnqyzd9irh3r4ouynpy5p04ufpx3x8 2 14487 192216 192031 2026-05-29T17:41:54Z Caribiana 8320 /* Luga */ 192216 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * [[Afroarubano]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] - --------------- == Lista di subklatblok == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Aña-Luna-Fecha]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Aviacion]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Certamen di beyesa]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cuminda - Bebida]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kladblok]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kladblok Curacao]] == Arte y Cultura == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cultura]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cultura - Carnaval]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Arte - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Armando Goedgedrag]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Elvis Tromp]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/John Pandellis]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gustave Nouel]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Arte - Kòrsou/Boneiru]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Hildward Croes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lucila Engels-Boskaljon]] == Deporte == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deporte - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kamilah Dammers]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Philip Elhage]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kyra Hoevertsz]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deporte - Kòrsou/Boneiru]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deportista di Aña]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbol]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbolista]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbolista/Jani Brokke]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Atleta olimpico]] == Idioma y literatura == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Idioma]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Literatura - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Rosabelle (Chuchi) Illes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Antoine Maduro]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Jossy Tromp (autor)]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Ramon Todd Dandaré]] == Luga == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Canashito]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lago Colony]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga - Kòrsou]] == Media == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media - Aruba]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media - Kòrsou]] == Monumento y Herencia == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento - Aruba]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento - Kòrsou]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Pieter van Stuivenberg]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Herensia]] == Musica == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Musica - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Hildward Croes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Robert Jeand'or]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Juancho Kock - Chicho Kock]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Musika - Kòrsou/Boneiru]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gregory Elias]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Beti - Gibi - Dibo Doran]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Chin Behilia]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Edwin Thomasa]] == Naturalesa == * [[Usuario:Caribiana/klatblòk/Fauna]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cabes grandi]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Chogogo]] * [[Usuario:Caribiana/klatblòk/Flora]] == Politica == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politico - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Grace Bareño]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Alvin Howell]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lindoro Kwartsz]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Wem Lampe]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Diederick Mathew]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Mary Wever-Laclé]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Kòrsou]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Pedro Atacho]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/William Rufus Plantz]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Boneiru]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Islariba]] == Historia == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Guera Mundial II]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Religion]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Religion/Persona]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Reginaldus Nooyen]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gobernacion]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Richard (Hensie) Beaujon]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Harry Barge]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Albert Kikkert]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Bartholomeus van Slobbe]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Templates]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Scouting]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Empresa]] ---------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2] Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5] == Historia == {{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}} Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref> Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13] Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a. Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19] Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20] {{Appendix}} [[:Kategoria:Historia di Aruba]] ----- Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2] Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am -------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = René van Nie | nomber completo = René Gerrit Anton van Nie | fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]] | luga nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]] | luga fayecimento = {{ABW}} | causa morto = paro cardiaco | residencia = | alma mater = | ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor | periodo activo = | conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975) | lenga literario = Hulandes | website = }} {{DEFAULTSORT:Nie, René van}} [[:Kategoria:Direktor di sine]] [[:Kategoria:Eskritor]] [[:Kategoria:Hulanda]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------------- [[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]] E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia. == Historia == Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika. Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia. E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9] Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8] Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10] == Sint Maarten == E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa. Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes. Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11] Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor. Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente. nl.wiki: Rijksgrens van Nederland == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona continuo]] * [[Zona economico exclusivo]] * [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]] [[:Kategoria:Geografia]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Reino Hulandes]] E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio. E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017. -------- === Maneho === E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa: * proteha y maneha e ambiente marino; * controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino; * comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ. Pa e seis islanan mes e ley ta duna: * derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama); * maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla); * un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino. E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino. == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona economico exclusivo]] {{Appendix}} [[:Kategoria:Reino Hulandes]] [[:Kategoria:Venezuela]] ------------ Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu. Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia. Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan. Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia: e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é. Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo. ------- Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten. ------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{Multiple image | align = right | total_width = 270 | border = | header = '''Turismo krusero''' | header_align = center | perrow = 1/1/2 | image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg | image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg | caption1 = ''Sovereign of the Seas'' | caption2 = ''Carnival Sunshine'' | image3 = | caption3 = | image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg | image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg | caption_align = center | footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina | footer_align = center }} ---------------- {{multiple image | total_width = 700 | border = infobox | direction = horizontal | header = Arte mural na San Nicolas | header_align = center | caption_align = center | image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg | height1 = 200 | caption1 = Mural di Chemis | image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg | caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag | image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg | caption3 = Mural crea pa Wild Drawing | image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg | caption4 = | image5 = Mural Black White.jpg | caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers }} ------ == Stadhuis Aruba Aanvulling == === Historia === E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1] Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon. === Construccion y estilo === E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa. --- strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref> Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu ----------- == Mario Croes == Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele. Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr. ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga. Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas. E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi. ”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan --- en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow. NUNKA Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas? Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele. Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita? Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije). Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes- --------- == Lago oil == Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa. Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville. For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital. Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha * 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta * 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta. * 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta. 1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey. 1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata. 1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company. ----- 1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano. -------- ==[[Rebelion Grandi]] == Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat. Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref> ------------------ '''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba. Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice ---------------- {{Variante|a}} {{Databox}} Un '''pais constituyente''' of '''nacion constituyente''' ta un subdivision teritorial reconoci como un [[pais]] of nashon no-[[independensia|independiente]] cu ta parti di un entidad mas grandi, particularmente un estado unitario soberano y independiente, cu a wordo otorga [[autonomia]] teritorial como un region autonomo, cu ta resulta den un grado mas grandi òf ménos di gobernacion propio, manera ta e caso, por ehempel, cu Dinamarca of Reino Uni. Contrariamente, e creacion di un estado federal hopi biaha ta resulta den un union entre estadonan soberano, e tempo ey yama “estadonan federal” of, posiblemente, “estadonan asocia.” == Lista di pais constituyente == === Finlandia === * {{FIN|bandera}} '''[[Finlandia]]''' * {{ALA|bandera}} '''[[Islanan Åland]]''' * {{FIN|bandera}} '''[[Finlandia]]''' Documentonan oficial ta uza e terminonan ''landskap'' ([[Sueko|Sueco]]) y ''maakunta'' ([[Finlandes]]), cu ta nifica “[[provinsia]],” pa referí na Åland, mientras cu e otro “provincianan” ta wordo yama ''lääni'' na ''Finlandes'', cu ta nifica “region.” E forma largo di Åland ta Landskapet Åland (“provinsia di Åland”) na Sueco y Ahvenanmaan maakunta (“provinsia di e Islanan Åland”) na Finlandes. === Francia === E [[Fransia|Republica Frances]] ta consisti di tres pais constituyente: * {{FRA|bandera}} '''[[Fransia|Francia]]''' * [[File:Flag of New Caledonia.svg|25px|border]] New Caledonia New Caledonia; * Bandera di Polinesia Frances Polinesia Frances. Na Francia mes ta referi mas tanto na e dos pais constituyente aki como “pais den exterior”[1], mientras e gobierno Frances ta uza e termino “pais di ultramar” (no mester confundí cu paisnan di planificacion teritorial Frances). Mirando su grado haltu di autonomia, Polinesia Franses ta wòrdu referí na dje komo un “pais di ultramar” pa artíkulo 1 di e Lei Orgániko di 27 di febrüari 2004, ku aktualmente ta goberná e status di e archipiélagonan di Pasífiko aki. E término “provinsia den eksterior”[nesesario pa sitashon] tambe tin bia ta wòrdu usá eroneamente, un término ousente den tekstonan regulatorio òf legislativo franses i polinesio. Sinembargo, ta parse for di e debatenan parlamentario cu a precedé e aprobacion di e ley aki cu e termino aki no tin balor hurídiko i ta puramente nominal. En berdad, legalmente, Polinesia Frances ta keda un colectividad den exterior goberná pa artíkulo 74 di e Constitucion. Conseho Constitucional, den su decicion no. 2004-490 DC di 12 di febrüari 2004, a confirma cu e designashon di “pais di ultramar” no tabatin “ningun efekto legal” (ku eksepshon di e status transitorio spesífiko otorgá na New Caledonia i reconocipa e Constitucion, cu ta organisa dos legislacion paralelo pero independiente, un di derecho comun, e otro di derecho di custumber pa loke ta trata e poder exclusivo di Estado den materia di maneho teritorial y ciudadania). Na [[Frances]], tin biaha nos ta papia di un “nacion constitutivo”, pero na [[Francia]], e término “nacion” ta referi mas na e Republica cu na un grupo teritorial-kultural; e expresoion “pais constituyente” ta mas apropia e ora ey. “Pais constituyente” ta traduci miho [[idioma]]nan caminda e concepto huririco aki ta wordo uza realmente, manera na Reino Uni. Den caso di [[Polinesia Frances]], === Nueva Zelandia === E [[Nueva Zelandia|Reino di Nueva Zelandia]] ta consisti di tres pais constituyente: * [[File:Flag of Cook Islands.svg|25px|border]] [[Islanan Cook]]; * [[File:Flag of Niue.svg|25px|border]] [[Niue]]; * {{NZL|bandera}} '''[[Nueva Zelandia]]''' E Islanan Cook i Niue ta estadonan den asociacion liber cu Nueva Zelandia. Na ta goberna nan mes, pero ta keda 'de jure' bou di e soberania di e Korona di Nueva Zelandia. === Reino di Dinamarca === E [[Dinamarka|Reino di Dinamarca]] ta consisti di tres pais constituyente: * {{DNK|bandera}} '''[[Dinamarka|Dinamarca]]''' ta e pais mas grandi pa poblashon for di e tres paisnan di Reino. E ta comparti su nomber cu Reino pasobra e ta e unico parti original di dje. Su [[kapital|capital]], [[Kopenhagen]], ta situa aki y ta goberna directamente Dinamarca. * {{GRL|bandera}} '''[[Grunlandia|Groenlandia]]''' ta esun mas grandi den tamaño di e tres pais constituyente. Su capital ta [[Nuuk]], y e ta situa riba e continente di [[Nort Amérika|Nort America]]. * {{FRO|bandera}} '''[[Islanan Faroe]]''' ta esun di mas chikito segun superficie. Su capital ta [[Tórshavn]]. Mescos cu Reino Hulandes e paisnan di Reino di Dinamarca ta altamente autonomo. Dinamarca ta retene podernan pa representacion internacional, husticia, politica monetario y defensa. === Reino Hulandes === [[Reino Hulandes]] ta consisti di cuater pais constituyente: * {{NLD|bandera}} '''[[Hulanda]]''' ta e pais mas grandi den Reino pa tamaño y poblacion. E ta comparti su nomber cu Reino pasobra e ta e parti mas bieu y dominante. Su kapital ta [[Amsterdam]], pero mayoria edificio di gobierno ta na [[Den Haag]]. * {{CUW|bandera}} '''[[Kòrsou|Corsou]]''' ta e di dos mas grandi pa poblacion y ta un isla den caribe. Su capital ta [[Willemstad]] y idiomanan oficial ta ingles, hulandes y Papiamento. * {{ABW|bandera}} '''[[Aruba]]''' ta e di tres mas grandi pa poblacion. Tambe e ta un isla di Karibe, i su kapital ta Oranjestad. * [[File:Flag of Sint Maarten.svg|20px|border]] '''[[Sint Maarten]]''' ta esun di mas chikitu pa poblashon i tamaño. E ta situá riba mitar di e isla karibense di Saint Martin, e otro mitar ta un teritorio di Fransia. Esei ta nifica cu e frontera di Sint Maarten cu Fransia ta e unico frontera hulandes-franses. Su capital ta [[Philipsburg]]. E paisnan di Reino tur tin gradonan halto di [[autonomia]], cu Hulanda debido ta retene poder solamente pa defensa y relacionnan internacional. Reino Hulandes tin nacionalidad Hulandes. Te cu dia [[10 di òktober|10 di october]] [[2010]], Reino Hulandes tabatin 3 pais constituyente: Hulanda, Aruba y [[Antias Hulandes]]. Prome cu 1975, [[Sürnam|Surinam]] tabata forma parti di Reino Hulandes. === Reino Uni === * Reino Uni ta un pais soberano forma pa cuater pais konstituyente. Nan ta, den orden di tamaño, Inglatera, Eskosia, Wales y * {{NIR}} '''[[Nort Irlanda]]''' Mientras cu tur cuater ta wordo referi na nan hopi biaha como pais, nan ta paisnan tecnicamente constituyente denter di un estado soberano, Reino Uni.[1] Tin biaha nan ta wordo referi na nan tambe como region, provinsia, nacion òf estado chikitu. Sinembargo, e títulonan ei ta problemátiko i sensitivo, partikularmente na Irlanda di Nort. Even though Scotland, Wales and Northern Ireland have been given their own devolved assemblies, the British government still deals with most national matters and directly administers England. * England '''[[Inglatera]]''' is the largest and most populous country of the United Kingdom. Unlike the other three, it does not have its own government and is directly administered by the British Parliament, which is mostly made up of English politicians. The capital of England, London, also serves as the UK capital. The British King also primarily lives in England. It united with Wales in 1277 and later united with Scotland in 1707 and Ireland in 1803. * Scotland '''[[Escosia]]''' is the second largest and second most populous of the four countries. It has representation in the British Parliament and has also Scottish Parliament, located in the capital, Edinburgh. Scotland arguably has the most autonomy out of the four countries. As well as being part of the United Kingdom, Scotland has its own distinct culture and languages. * Wales Wales is the third largest country by population and size and borders England. The Senedd is the devolved assembly which governs Wales and is in its capital, Cardiff. Like Scotland, Wales has kept its distinct culture and language in its institutions. * '''[[Irlanda di Nort]]''' is the smallest country by area and population. It has been described by different sources as a country, region or province. Its capital is Belfast, which is the site of the Northern Ireland Assembly. {{Appendix}} ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> == Historia == Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino. E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref> E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado. == Responsabilidatnan == Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta: * Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.), * Informashon i Relashonnan Públiko, * Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.), * Finansa, * Asuntunan Sosial (S.Z.), * Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo, * Asuntunan Kultural (C.Z.), * Registrashon i Archivo (R. en A.), i * Asuntunan di Personal i Maneho Interno. E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia. * Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda * Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda * toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref> * sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland == Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes == {{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}} E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]]. Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal. == Fin di Antias Hulandes i transishon == E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015. Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes. Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref> == Mira tambe == * [[Arubahuis]] * [[Kas di Kòrsou]] * [[St. Maarten House]] {{Appendix|2= * {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]] {{References}} }} [[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]] -- * 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w. Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.), Voorlichting en Public Relations, Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.), Financiën, Sociale Zaken (S.Z.), Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme, Culturele Zaken (C.Z.), Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer. De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis. --------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario. == Historia == SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki. Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion. Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan. Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan. == Desaroyo residencial y innovashon == Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente. Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia. Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan. Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas. E porta actual Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] == SVGA == Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia. === historia === Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------- == Faha di horcan == E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar. Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm). Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014. E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008), José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960) i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan. Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un organisashon di preparashon pa kalamidat. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St. Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba). ----------------- == Historia == Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal: * '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]]. * '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]). E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá. Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial. E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente. Kultura i Herensia E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial. Kaida di e Imperio E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano. ------------- {{Variante|c}} {{Infobox dignatario| variante = c | nomber completo = Petrus Albertus Kasteel | imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg | sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou | periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]] | periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]] | monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948) | antecesor = [[Gielliam Wouters]] | sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters |fecha nacemento= |luga nacemento = |fecha fayecimento= |luga fayecimento = |pareha = Marie Kasteel-Baltussen |religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] |yui = 5 <!-- Seccion di informacion profecional --> |ofishi = gobernante, diplomátiko |partido = }} '''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes. == Bida personal == Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia. == Periodista i trahadón den ekshilio == Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen. == Gobernador di Kòrsou i su dependensianan == Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948. Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial. == Karrera diplomátiko == Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na: Chile (1948–1956) Irlanda (1956–1966) Israel (1966) == Rekonesimentu == Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal: Medal of Freedom with Silver Palm (Merka) Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda) Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano) Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia) == Fayesimentu == Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña. == Referensianan == Wikipedia. Piet Kasteel. Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003). YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel. Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes. ------------------ '''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti''' '''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma. Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento. == Indica y respeta e variante di Papiamento/u == Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan. Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con pa indica e variante di bo escogencia. Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti. == Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia == Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor. Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di Wikipedia. Esaki ta inclui: * E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639. * Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version nobo. * E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di interface via translatewiki.net). * E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo. Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites == Contribui na un comunidad bilingual == No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den islanan ABC y den mundu henter. ------------------ {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} {{Multiple image| total_width = 340 | align = center | caption_align= center | image2 = Bolletjes.jpg | caption2 = Bolitanan den stoma di un mula | image1 = Bird smuggler.jpg | caption1 = Mula transportando parhanan | image3 = Anus-patron (1205687).jpg | caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal | image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg | caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009) }} {{clear}} {{Appendix}} [[Category:Sociedad]] ----------------- == Shoco == De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí. E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko. Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref> {{Appendix}} -------------- {{Variante|c}} {{Infobox persona | variante = a | nomber = Nigel Maduro | ofishi = activista }} '''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref> activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di Aruba National Trust, Nigel Maduro Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref> {{Appendix}} Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo. Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria. Trabao Profesional i Karrera Aktivismo Ambiental i di Klima: Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena. Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel. Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria: Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena. Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat. Representashon Internashonal: Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima. Arte Multidisiplinario A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta. Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe. {{Appendix}} ------------ == Cinema na Aruba == (Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century. The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time. American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land. In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time. The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref> ------------------------- Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten {{Databox}} '''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso. Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba ---------------------------------------- * gabinete di minoria --------------------------------------- '''Hefe di estado''' ta ---------------------------- *gabinete (politica) * izquierdista * pais * eleccion --------------- ----------------------- == Miembro i elekshon == Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo. E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento. Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009. E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4] en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete. Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen. E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento. Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland. == Reino Hulandes == In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019. === Karibe Hulandes === Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben. De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen. Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] ---------------------------- * Muhe * Constitucion * Globalisashon * Progaganda * Cancion ---------------------------- '''Pedro Tirso Maria (Tirso) Sprockel''' (☆ [[28 di yanüari]] [[1916]] na [[Kòrsou]] - † [[23 di sèptèmber]] [[2007]] na Kòrsou) tabata un lingwista di [[Kòrsou]] i luchadó di resistensia na [[Hulanda]] durante di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]]. == Biografia == Tirso Sprockel a nasé dia 28 di yanüari 1916 na Kòrsou. E tabata yu di Isbelia Abbad i Jules Germaan Sprockel. E ta ruman di [[Gerald Sprockel|Cor Sprockel]] i sobrino di [[John Horris Sprockel]], ambos politiko. Na 1931, na edat di 15 aña, el a bai Hulanda pa sigui su estudio na [[Tilburg]]??. Na 1940 el a graduá pa MO-A [[ingles]].<ref name="AD">{{citeer web|url=http://www.norberthendrikse.nl/sprockel.pdf|titel=Tirso Sprockel als verzetsstrijder|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|auteur=Hendrikse, Solange|datum=2020-10-24|bezochtdatum=2024-04-25}}</ref> E guera na Hulanda ta strob'é pa bolbe su isla natal; na 1942 e ta kasa ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg i ta kuminsa un famia. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Na Hulanda su kas a bira un lugá di skondí pa pilotonan hudiu i aliá. Entre otro, den sus aktividatnan di resistensia el a traha huntu ku dos studiante [[Antias Hulandes|antiano]]: [[Boy Ecury]] i [[Delfincio Navarro]]. E kas tabata un eskala riba e ruta di huisio via [[Spaña]] pa [[Inglatera]]. Na 1945 Sprockel ta regresa Korsou i ta bira dosente na Thomas College. Despues di a okupá varios funshon Sprockel a fungi komo inspector di Enseñansa i finalmente a keda nombra direktor di e Departamento di Enseñansa di [[Antias Hulandes]].<ref name="AD"/> E tabatin tambe lasonan estrecho ku diferente fundashon una e tabata forma parti i e direktiva; manera Federatie Antilliaanse Jeugdzorg (FAJ), Stichting Don Bosco, de Katholieke Verkennerij Nederlandse Antillen en de Stichting Culturele Samenwerking ([[Sticusa]]). Sprockel tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Papiamentu Despues di guera, Sprockel a traha komo linguista pa e rekonosementu i estudio di Papiamento. El a publiká hopi buki i ta kofundadó di e dikshonario Papiamentu online. E tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G. M. Dudar (Tilburg, 11 di ougùstùs 1913 - Curaçao, 20 di yüli 1997). Trabou di hóbennan Na 1953 Sprockel a ko-fundá e Federashon di Cuido di Hubentut Antilliano i durante 35 aña el a okupá un funshon di direkshon. E federashon a enfoká riba e trabou di kas den e bario i partikularmente riba e padvinderij i explorashon.[1] 1] Tambe el a traha huntu ku su ruman muhé Aminta Da Costa Gomez-Sprockel pa hobennan ku discapacidat na Kòrsou. Na Kòrsou, na 1986, un sentro di formashon pa hóbennan ku retraso mental a wòrdu nombrá na su nòmber: e Sentro pa Formashon Laboral "Tirso Sprockel". == Honor == Durante su bida Sprockel a risibí varios kondekorashon: Kabayero den [[Orden di Leon Hulandes]] (1983), komander den Orden di St. Silvester[2] (1988) i e plata Vlaamse Gaai (1963),[3] e premio di mas haltu den e mundu di verkennerij. explorashon. Tambe Sprockel a wòrdu nombrá komo Doctor honoris causa na [[University of Curaçao|Universidat di Antia Hulandes]] pa su dedikashon na [[Papiamentu]]. ==Literatuur== * Tirso Sprockel - ''De groei en bloei van het Curaçaose onderwijs in de 20e eeuw'', essay 1999 ==Externe link== * [http://www.papiamentu.nl Mede door Sprockel opgezette site over het Papiamentu] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sprockel, Tirso}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Papiamentista]] * Op zondag 6 oktober 1985 zal het sportveld van buurt- centrum Janwe, officieel worden omgedoopt in sportveld Tirso Sprockel. Het buurt- centrum wil op die wijze de heer Sprockel eren voor zijn jarenlange inzet voor metname de formatie van de Curacaose jeugd. De heer Sprockel, die ruim dertig jaar op onderwijs- gebied actief was en ondermeer de functie vervulde van directeur van het departement van Onderwijs, alsmede van President Curator van de Universiteit van de Nederlandse Antillen, heeft zich volgens de leiding van het buurtcentrum Janwe altijd bijzonder ingezet voor de eugd op het eiland en bekleedde onderandere bestuurs- functies in sociale organisaties als de Verkenners, de Jeugd- centrale en de Federatie Antilliaanse Jeugdzorg. Reden waarom het buurtcentrum- bestuur de heer Sprockel. die momenteel als directeur van Cede Antiy as ten behoeve van particuliere instellingen bemiddelt terzake de financiering van sociaal- educatieve projecten, besloot op deze manier eer te bewijzen. Na afloop van een korte plechtigheid, zullen er die zondag om zeven uur savonds op het sportveld Tirso Sprockel basketball- en volleyball wedstrijden worden gehouden, die voor een ieder, met name jongeren, gratis toegankelijk zullen zijn.<ref>Sportveld Janwé krijgt nam ”Tirso Sprockel”. "Amigoe". Curaçao, 10-09-1985, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643391:mpeg21:p007</ref> * algemeen directeur van Sede Antia (Sentro pa Desaroyo di Antia) tot 1990 * president college curatoren UNA - 1979 * Commandeur in de Orde van St. Sylvester: hij was de eerste Curacaoenaar en de eerste Antilliaan die deze kerlijke erkenning kreeg in 1988.<ref>TIRSO SPROCKEL: NAMENS PROCESSIE AANVAARD Voor eerst Antilliaan onderscheiden met Sylvester orde Mgr. Ellis: met talenten door Sprockel gewoekerd. "Amigoe". Curaçao, 16-06-1988, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642163:mpeg21:p011</ref> -------------------- Te bewerken naar Papiaments: * [[Lijst van scholen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]] * [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]] * [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]] * '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]]) * '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]]) ------------------------ == Preparacion Bandera di Aruba== Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976; A DICIDI: ----------- == Gabinete Mercelina == Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon. [[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia. [[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten. --------------------- {{Databox}} '''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]]. == Nomber == Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou. == Konstelashon == Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan. == Repartishon di asiento == Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba. == Elekshon == Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13] E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente: {| class="wikitable" style="text-align:left;" !colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"|&nbsp;Miembro !colspan=4 style="color: gray"|&nbsp;Periodo parlamentario 1938-1942 |- ! rowspan="1" style="color: gray"|&nbsp;Repartishon ! style="color: gray"|&nbsp;Nòmber ! style="color: gray"|&nbsp;Partido ! style="color: gray"|&nbsp;Remarke |- | rowspan="10" style="color: gray"| Elegí | rowspan="6" |Curacao | [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP || |- | Ernesto Cecilio Martijn || |- | Adolphe Desertine || |- | J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige || |- | J. Rustige || |- | Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal || |- | rowspan="2"| Aruba | Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba || |- | Jean M. de Cuba || |- | rowspan="1"| Bonaire | John de Jongh || CKP || |- | rowspan="1"| Bovenwinden | W.R. Plantz || || |- | rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd | rowspan="5" |Curacao | [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter |- | Isaac Capriles || || |- | Salomon Alfred Senior || || |- | Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || || |- | Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans. |- |} *) oudlid Koloniale Raad {{Appendix}} [[:Category:Karibe Hulandes]] ---------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox person | name = Anouk Balentina | image = | caption = | term = | monarch = | predecessor = | birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] | occupation = hurista, activista y ambientalista | party = }} '''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no. == Bida == Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref> Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref> Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref> Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020 ---------------------- https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/ https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf * Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal * Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho" * Template:Página Prinsipal Articulo destaca ------------- {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} '''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref> HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref> == Historia == Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia. Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref> Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022. == Servicionan == Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar. E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref> Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba. == Galeria == <gallery widths="200" heights="200"> Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B </gallery> --------------------- Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022. Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia. Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY. ------------------- '''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan == Historia == E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1] E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes. E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá. == Contenido === E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan: Tereno i unidat * Derecho Fundamental * Gobièrnu i e minister mandatario E Estadonan * Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente * Lejislashon i gobernashon * Hustisia, Ministerio Públiko i Polis Disposishonnan final Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal. E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente: * Capitulo I - Derecho Fundamental * Capitulo II - Gobierno * Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]] * Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho * Capitulo V - Legislacion y Gobernacion * Capitulo VI - Husticia y poder hudicial * Capitulo VII - Disposicion final {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}} {{References}} }} [[:Category:Gobièrnu]] [[:Category:Sint Maarten]] == Mira tambe == * [[Antias Hulandes]] * [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]] ---------------------------- zie encyclopedia NA/CUR '''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}} {{References}} }} [[:Category:]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}} {{References}} }} [[Category:Karibe Hulandes]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Antias Hulandes]] -------------------- Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki) --------------------- '''Aanmaken''': * {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]] * {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) - * General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]] * nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito) * no.wik: Shete Boka nasjonalpark - * en.wiki: Bandariba '''Verbeteren/aanvullen''': * [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/) == Curaçao == # December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref> ----------- == Historia di ATA == Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante. Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> * Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010? {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1159849385|titulo=Spoken word}} {{References}} }} [[:Category:Musika]] ------------------ * [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]] * https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki * https://translatewiki.net {{NPOV language}} {{Refimprove}} {{stub}} -------------------------- == Hooiberg == Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref> De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken. Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero. Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico. --------------- '''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano. NAME: Jay Bryant HAVISER Jr. BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955 MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao) CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao) RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean. tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155 OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201 E-mail: jhaviser@hotmail.com DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A. Awards 1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles) 2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands 2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd 2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio 2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten ------------------ '''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref> Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref> ---------- == Aloe == Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru. === Islanan ABC === Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd. De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref> De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten. De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/> Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi. aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan). Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen. ==== Uzo ==== Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan. {{Appendix}} -------------------- '''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal. {{Appendix}} ---- '''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" /> == Levensloop == Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref> In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> == Persoonlijk == Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" /> == Referenties == {{References}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Korsou]] ctjrhjm4wkqxhanrv72in8s87p4t3wg 192263 192216 2026-05-30T09:22:15Z Caribiana 8320 192263 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * [[Afroarubano]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] - ==Checklist pa finalisa un texto == * no ta usa e forma plural "nan" ora pluralidad ta evidente caba for di e contexto; ehempel - "dos cas", "hopi hende" of "presente tabata atleta, entrenador y dirigente". * e forma "nan": realmente necesario of pluralidad ta evidente caba? * e forma "cune": no usa cu ne of cun'e * e frase por wordo formula mas cortico? * e frase ta sona manera Papiamento natural? * e a -> e forma corecto ta "el a" y NO "ela" of "e la" --------------- == Lista di subklatblok == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Aña-Luna-Fecha]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Aviacion]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Certamen di beyesa]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cuminda - Bebida]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kladblok]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kladblok Curacao]] == Arte y Cultura == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cultura]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cultura - Carnaval]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Arte - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Armando Goedgedrag]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Elvis Tromp]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/John Pandellis]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gustave Nouel]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Arte - Kòrsou/Boneiru]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Hildward Croes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lucila Engels-Boskaljon]] == Deporte == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deporte - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kamilah Dammers]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Philip Elhage]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Kyra Hoevertsz]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deporte - Kòrsou/Boneiru]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Deportista di Aña]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbol]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbolista]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Futbolista/Jani Brokke]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Atleta olimpico]] == Idioma y literatura == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Idioma]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Literatura - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Rosabelle (Chuchi) Illes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Antoine Maduro]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Jossy Tromp (autor)]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Ramon Todd Dandaré]] == Luga == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Canashito]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lago Colony]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga - Kòrsou]] == Media == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media - Aruba]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Media - Kòrsou]] == Monumento y Herencia == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento - Aruba]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento - Kòrsou]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Pieter van Stuivenberg]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Herensia]] == Musica == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Musica - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Hildward Croes]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Robert Jeand'or]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Juancho Kock - Chicho Kock]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Musika - Kòrsou/Boneiru]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gregory Elias]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Beti - Gibi - Dibo Doran]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Chin Behilia]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Edwin Thomasa]] == Naturalesa == * [[Usuario:Caribiana/klatblòk/Fauna]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Cabes grandi]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Chogogo]] * [[Usuario:Caribiana/klatblòk/Flora]] == Politica == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politico - Aruba]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Grace Bareño]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Alvin Howell]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Lindoro Kwartsz]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Wem Lampe]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Diederick Mathew]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Mary Wever-Laclé]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Kòrsou]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Pedro Atacho]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/William Rufus Plantz]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Boneiru]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Politiko - Islariba]] == Historia == * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Guera Mundial II]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Religion]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Religion/Persona]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Reginaldus Nooyen]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Gobernacion]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Richard (Hensie) Beaujon]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Harry Barge]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Albert Kikkert]] # [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Bartholomeus van Slobbe]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Templates]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Scouting]] * [[Usuario:Caribiana/Sandbox/Empresa]] ---------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2] Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5] == Historia == {{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}} Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref> Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13] Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a. Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19] Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20] {{Appendix}} [[:Kategoria:Historia di Aruba]] ----- Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2] Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am -------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = René van Nie | nomber completo = René Gerrit Anton van Nie | fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]] | luga nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]] | luga fayecimento = {{ABW}} | causa morto = paro cardiaco | residencia = | alma mater = | ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor | periodo activo = | conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975) | lenga literario = Hulandes | website = }} {{DEFAULTSORT:Nie, René van}} [[:Kategoria:Direktor di sine]] [[:Kategoria:Eskritor]] [[:Kategoria:Hulanda]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------------- [[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]] E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia. == Historia == Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika. Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia. E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9] Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8] Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10] == Sint Maarten == E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa. Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes. Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11] Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor. Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente. nl.wiki: Rijksgrens van Nederland == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona continuo]] * [[Zona economico exclusivo]] * [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]] [[:Kategoria:Geografia]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Reino Hulandes]] E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio. E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017. -------- === Maneho === E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa: * proteha y maneha e ambiente marino; * controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino; * comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ. Pa e seis islanan mes e ley ta duna: * derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama); * maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla); * un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino. E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino. == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona economico exclusivo]] {{Appendix}} [[:Kategoria:Reino Hulandes]] [[:Kategoria:Venezuela]] ------------ Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu. Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia. Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan. Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia: e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é. Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo. ------- Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten. ------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{Multiple image | align = right | total_width = 270 | border = | header = '''Turismo krusero''' | header_align = center | perrow = 1/1/2 | image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg | image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg | caption1 = ''Sovereign of the Seas'' | caption2 = ''Carnival Sunshine'' | image3 = | caption3 = | image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg | image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg | caption_align = center | footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina | footer_align = center }} ---------------- {{multiple image | total_width = 700 | border = infobox | direction = horizontal | header = Arte mural na San Nicolas | header_align = center | caption_align = center | image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg | height1 = 200 | caption1 = Mural di Chemis | image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg | caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag | image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg | caption3 = Mural crea pa Wild Drawing | image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg | caption4 = | image5 = Mural Black White.jpg | caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers }} ------ == Stadhuis Aruba Aanvulling == === Historia === E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1] Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon. === Construccion y estilo === E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa. --- strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref> Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu ----------- == Mario Croes == Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele. Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr. ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga. Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas. E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi. ”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan --- en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow. NUNKA Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas? Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele. Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita? Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije). Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes- --------- == Lago oil == Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa. Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville. For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital. Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha * 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta * 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta. * 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta. 1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey. 1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata. 1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company. ----- 1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano. -------- ==[[Rebelion Grandi]] == Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat. Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref> ------------------ '''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba. Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice ---------------- {{Variante|a}} {{Databox}} Un '''pais constituyente''' of '''nacion constituyente''' ta un subdivision teritorial reconoci como un [[pais]] of nashon no-[[independensia|independiente]] cu ta parti di un entidad mas grandi, particularmente un estado unitario soberano y independiente, cu a wordo otorga [[autonomia]] teritorial como un region autonomo, cu ta resulta den un grado mas grandi òf ménos di gobernacion propio, manera ta e caso, por ehempel, cu Dinamarca of Reino Uni. Contrariamente, e creacion di un estado federal hopi biaha ta resulta den un union entre estadonan soberano, e tempo ey yama “estadonan federal” of, posiblemente, “estadonan asocia.” == Lista di pais constituyente == === Finlandia === * {{FIN|bandera}} '''[[Finlandia]]''' * {{ALA|bandera}} '''[[Islanan Åland]]''' * {{FIN|bandera}} '''[[Finlandia]]''' Documentonan oficial ta uza e terminonan ''landskap'' ([[Sueko|Sueco]]) y ''maakunta'' ([[Finlandes]]), cu ta nifica “[[provinsia]],” pa referí na Åland, mientras cu e otro “provincianan” ta wordo yama ''lääni'' na ''Finlandes'', cu ta nifica “region.” E forma largo di Åland ta Landskapet Åland (“provinsia di Åland”) na Sueco y Ahvenanmaan maakunta (“provinsia di e Islanan Åland”) na Finlandes. === Francia === E [[Fransia|Republica Frances]] ta consisti di tres pais constituyente: * {{FRA|bandera}} '''[[Fransia|Francia]]''' * [[File:Flag of New Caledonia.svg|25px|border]] New Caledonia New Caledonia; * Bandera di Polinesia Frances Polinesia Frances. Na Francia mes ta referi mas tanto na e dos pais constituyente aki como “pais den exterior”[1], mientras e gobierno Frances ta uza e termino “pais di ultramar” (no mester confundí cu paisnan di planificacion teritorial Frances). Mirando su grado haltu di autonomia, Polinesia Franses ta wòrdu referí na dje komo un “pais di ultramar” pa artíkulo 1 di e Lei Orgániko di 27 di febrüari 2004, ku aktualmente ta goberná e status di e archipiélagonan di Pasífiko aki. E término “provinsia den eksterior”[nesesario pa sitashon] tambe tin bia ta wòrdu usá eroneamente, un término ousente den tekstonan regulatorio òf legislativo franses i polinesio. Sinembargo, ta parse for di e debatenan parlamentario cu a precedé e aprobacion di e ley aki cu e termino aki no tin balor hurídiko i ta puramente nominal. En berdad, legalmente, Polinesia Frances ta keda un colectividad den exterior goberná pa artíkulo 74 di e Constitucion. Conseho Constitucional, den su decicion no. 2004-490 DC di 12 di febrüari 2004, a confirma cu e designashon di “pais di ultramar” no tabatin “ningun efekto legal” (ku eksepshon di e status transitorio spesífiko otorgá na New Caledonia i reconocipa e Constitucion, cu ta organisa dos legislacion paralelo pero independiente, un di derecho comun, e otro di derecho di custumber pa loke ta trata e poder exclusivo di Estado den materia di maneho teritorial y ciudadania). Na [[Frances]], tin biaha nos ta papia di un “nacion constitutivo”, pero na [[Francia]], e término “nacion” ta referi mas na e Republica cu na un grupo teritorial-kultural; e expresoion “pais constituyente” ta mas apropia e ora ey. “Pais constituyente” ta traduci miho [[idioma]]nan caminda e concepto huririco aki ta wordo uza realmente, manera na Reino Uni. Den caso di [[Polinesia Frances]], === Nueva Zelandia === E [[Nueva Zelandia|Reino di Nueva Zelandia]] ta consisti di tres pais constituyente: * [[File:Flag of Cook Islands.svg|25px|border]] [[Islanan Cook]]; * [[File:Flag of Niue.svg|25px|border]] [[Niue]]; * {{NZL|bandera}} '''[[Nueva Zelandia]]''' E Islanan Cook i Niue ta estadonan den asociacion liber cu Nueva Zelandia. Na ta goberna nan mes, pero ta keda 'de jure' bou di e soberania di e Korona di Nueva Zelandia. === Reino di Dinamarca === E [[Dinamarka|Reino di Dinamarca]] ta consisti di tres pais constituyente: * {{DNK|bandera}} '''[[Dinamarka|Dinamarca]]''' ta e pais mas grandi pa poblashon for di e tres paisnan di Reino. E ta comparti su nomber cu Reino pasobra e ta e unico parti original di dje. Su [[kapital|capital]], [[Kopenhagen]], ta situa aki y ta goberna directamente Dinamarca. * {{GRL|bandera}} '''[[Grunlandia|Groenlandia]]''' ta esun mas grandi den tamaño di e tres pais constituyente. Su capital ta [[Nuuk]], y e ta situa riba e continente di [[Nort Amérika|Nort America]]. * {{FRO|bandera}} '''[[Islanan Faroe]]''' ta esun di mas chikito segun superficie. Su capital ta [[Tórshavn]]. Mescos cu Reino Hulandes e paisnan di Reino di Dinamarca ta altamente autonomo. Dinamarca ta retene podernan pa representacion internacional, husticia, politica monetario y defensa. === Reino Hulandes === [[Reino Hulandes]] ta consisti di cuater pais constituyente: * {{NLD|bandera}} '''[[Hulanda]]''' ta e pais mas grandi den Reino pa tamaño y poblacion. E ta comparti su nomber cu Reino pasobra e ta e parti mas bieu y dominante. Su kapital ta [[Amsterdam]], pero mayoria edificio di gobierno ta na [[Den Haag]]. * {{CUW|bandera}} '''[[Kòrsou|Corsou]]''' ta e di dos mas grandi pa poblacion y ta un isla den caribe. Su capital ta [[Willemstad]] y idiomanan oficial ta ingles, hulandes y Papiamento. * {{ABW|bandera}} '''[[Aruba]]''' ta e di tres mas grandi pa poblacion. Tambe e ta un isla di Karibe, i su kapital ta Oranjestad. * [[File:Flag of Sint Maarten.svg|20px|border]] '''[[Sint Maarten]]''' ta esun di mas chikitu pa poblashon i tamaño. E ta situá riba mitar di e isla karibense di Saint Martin, e otro mitar ta un teritorio di Fransia. Esei ta nifica cu e frontera di Sint Maarten cu Fransia ta e unico frontera hulandes-franses. Su capital ta [[Philipsburg]]. E paisnan di Reino tur tin gradonan halto di [[autonomia]], cu Hulanda debido ta retene poder solamente pa defensa y relacionnan internacional. Reino Hulandes tin nacionalidad Hulandes. Te cu dia [[10 di òktober|10 di october]] [[2010]], Reino Hulandes tabatin 3 pais constituyente: Hulanda, Aruba y [[Antias Hulandes]]. Prome cu 1975, [[Sürnam|Surinam]] tabata forma parti di Reino Hulandes. === Reino Uni === * Reino Uni ta un pais soberano forma pa cuater pais konstituyente. Nan ta, den orden di tamaño, Inglatera, Eskosia, Wales y * {{NIR}} '''[[Nort Irlanda]]''' Mientras cu tur cuater ta wordo referi na nan hopi biaha como pais, nan ta paisnan tecnicamente constituyente denter di un estado soberano, Reino Uni.[1] Tin biaha nan ta wordo referi na nan tambe como region, provinsia, nacion òf estado chikitu. Sinembargo, e títulonan ei ta problemátiko i sensitivo, partikularmente na Irlanda di Nort. Even though Scotland, Wales and Northern Ireland have been given their own devolved assemblies, the British government still deals with most national matters and directly administers England. * England '''[[Inglatera]]''' is the largest and most populous country of the United Kingdom. Unlike the other three, it does not have its own government and is directly administered by the British Parliament, which is mostly made up of English politicians. The capital of England, London, also serves as the UK capital. The British King also primarily lives in England. It united with Wales in 1277 and later united with Scotland in 1707 and Ireland in 1803. * Scotland '''[[Escosia]]''' is the second largest and second most populous of the four countries. It has representation in the British Parliament and has also Scottish Parliament, located in the capital, Edinburgh. Scotland arguably has the most autonomy out of the four countries. As well as being part of the United Kingdom, Scotland has its own distinct culture and languages. * Wales Wales is the third largest country by population and size and borders England. The Senedd is the devolved assembly which governs Wales and is in its capital, Cardiff. Like Scotland, Wales has kept its distinct culture and language in its institutions. * '''[[Irlanda di Nort]]''' is the smallest country by area and population. It has been described by different sources as a country, region or province. Its capital is Belfast, which is the site of the Northern Ireland Assembly. {{Appendix}} ------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> == Historia == Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino. E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref> E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado. == Responsabilidatnan == Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta: * Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.), * Informashon i Relashonnan Públiko, * Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.), * Finansa, * Asuntunan Sosial (S.Z.), * Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo, * Asuntunan Kultural (C.Z.), * Registrashon i Archivo (R. en A.), i * Asuntunan di Personal i Maneho Interno. E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia. * Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda * Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda * toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref> * sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland == Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes == {{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}} E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]]. Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal. == Fin di Antias Hulandes i transishon == E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015. Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes. Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref> == Mira tambe == * [[Arubahuis]] * [[Kas di Kòrsou]] * [[St. Maarten House]] {{Appendix|2= * {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]] {{References}} }} [[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]] -- * 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w. Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.), Voorlichting en Public Relations, Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.), Financiën, Sociale Zaken (S.Z.), Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme, Culturele Zaken (C.Z.), Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer. De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis. --------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario. == Historia == SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki. Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion. Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan. Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan. == Desaroyo residencial y innovashon == Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente. Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia. Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan. Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas. E porta actual Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] == SVGA == Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia. === historia === Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------- == Faha di horcan == E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar. Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm). Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014. E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008), José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960) i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan. Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un organisashon di preparashon pa kalamidat. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St. Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba). ----------------- == Historia == Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal: * '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]]. * '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]). E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá. Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial. E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente. Kultura i Herensia E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial. Kaida di e Imperio E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano. ------------- {{Variante|c}} {{Infobox dignatario| variante = c | nomber completo = Petrus Albertus Kasteel | imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg | sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou | periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]] | periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]] | monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948) | antecesor = [[Gielliam Wouters]] | sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters |fecha nacemento= |luga nacemento = |fecha fayecimento= |luga fayecimento = |pareha = Marie Kasteel-Baltussen |religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] |yui = 5 <!-- Seccion di informacion profecional --> |ofishi = gobernante, diplomátiko |partido = }} '''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes. == Bida personal == Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia. == Periodista i trahadón den ekshilio == Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen. == Gobernador di Kòrsou i su dependensianan == Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948. Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial. == Karrera diplomátiko == Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na: Chile (1948–1956) Irlanda (1956–1966) Israel (1966) == Rekonesimentu == Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal: Medal of Freedom with Silver Palm (Merka) Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda) Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano) Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia) == Fayesimentu == Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña. == Referensianan == Wikipedia. Piet Kasteel. Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003). YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel. Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes. ------------------ '''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti''' '''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma. Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento. == Indica y respeta e variante di Papiamento/u == Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan. Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con pa indica e variante di bo escogencia. Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti. == Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia == Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor. Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di Wikipedia. Esaki ta inclui: * E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639. * Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version nobo. * E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di interface via translatewiki.net). * E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo. Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites == Contribui na un comunidad bilingual == No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den islanan ABC y den mundu henter. ------------------ {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} {{Multiple image| total_width = 340 | align = center | caption_align= center | image2 = Bolletjes.jpg | caption2 = Bolitanan den stoma di un mula | image1 = Bird smuggler.jpg | caption1 = Mula transportando parhanan | image3 = Anus-patron (1205687).jpg | caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal | image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg | caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009) }} {{clear}} {{Appendix}} [[Category:Sociedad]] ----------------- == Shoco == De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí. E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko. Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref> {{Appendix}} -------------- {{Variante|c}} {{Infobox persona | variante = a | nomber = Nigel Maduro | ofishi = activista }} '''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref> activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di Aruba National Trust, Nigel Maduro Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref> {{Appendix}} Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo. Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria. Trabao Profesional i Karrera Aktivismo Ambiental i di Klima: Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena. Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel. Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria: Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena. Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat. Representashon Internashonal: Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima. Arte Multidisiplinario A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta. Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe. {{Appendix}} ------------ == Cinema na Aruba == (Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century. The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time. American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land. In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time. The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref> ------------------------- Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten {{Databox}} '''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso. Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba ---------------------------------------- * gabinete di minoria --------------------------------------- '''Hefe di estado''' ta ---------------------------- *gabinete (politica) * izquierdista * pais * eleccion --------------- ----------------------- == Miembro i elekshon == Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo. E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento. Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009. E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4] en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete. Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen. E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento. Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland. == Reino Hulandes == In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019. === Karibe Hulandes === Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben. De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen. Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] ---------------------------- * Muhe * Constitucion * Globalisashon * Progaganda * Cancion ---------------------------- '''Pedro Tirso Maria (Tirso) Sprockel''' (☆ [[28 di yanüari]] [[1916]] na [[Kòrsou]] - † [[23 di sèptèmber]] [[2007]] na Kòrsou) tabata un lingwista di [[Kòrsou]] i luchadó di resistensia na [[Hulanda]] durante di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]]. == Biografia == Tirso Sprockel a nasé dia 28 di yanüari 1916 na Kòrsou. E tabata yu di Isbelia Abbad i Jules Germaan Sprockel. E ta ruman di [[Gerald Sprockel|Cor Sprockel]] i sobrino di [[John Horris Sprockel]], ambos politiko. Na 1931, na edat di 15 aña, el a bai Hulanda pa sigui su estudio na [[Tilburg]]??. Na 1940 el a graduá pa MO-A [[ingles]].<ref name="AD">{{citeer web|url=http://www.norberthendrikse.nl/sprockel.pdf|titel=Tirso Sprockel als verzetsstrijder|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|auteur=Hendrikse, Solange|datum=2020-10-24|bezochtdatum=2024-04-25}}</ref> E guera na Hulanda ta strob'é pa bolbe su isla natal; na 1942 e ta kasa ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg i ta kuminsa un famia. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Na Hulanda su kas a bira un lugá di skondí pa pilotonan hudiu i aliá. Entre otro, den sus aktividatnan di resistensia el a traha huntu ku dos studiante [[Antias Hulandes|antiano]]: [[Boy Ecury]] i [[Delfincio Navarro]]. E kas tabata un eskala riba e ruta di huisio via [[Spaña]] pa [[Inglatera]]. Na 1945 Sprockel ta regresa Korsou i ta bira dosente na Thomas College. Despues di a okupá varios funshon Sprockel a fungi komo inspector di Enseñansa i finalmente a keda nombra direktor di e Departamento di Enseñansa di [[Antias Hulandes]].<ref name="AD"/> E tabatin tambe lasonan estrecho ku diferente fundashon una e tabata forma parti i e direktiva; manera Federatie Antilliaanse Jeugdzorg (FAJ), Stichting Don Bosco, de Katholieke Verkennerij Nederlandse Antillen en de Stichting Culturele Samenwerking ([[Sticusa]]). Sprockel tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Papiamentu Despues di guera, Sprockel a traha komo linguista pa e rekonosementu i estudio di Papiamento. El a publiká hopi buki i ta kofundadó di e dikshonario Papiamentu online. E tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G. M. Dudar (Tilburg, 11 di ougùstùs 1913 - Curaçao, 20 di yüli 1997). Trabou di hóbennan Na 1953 Sprockel a ko-fundá e Federashon di Cuido di Hubentut Antilliano i durante 35 aña el a okupá un funshon di direkshon. E federashon a enfoká riba e trabou di kas den e bario i partikularmente riba e padvinderij i explorashon.[1] 1] Tambe el a traha huntu ku su ruman muhé Aminta Da Costa Gomez-Sprockel pa hobennan ku discapacidat na Kòrsou. Na Kòrsou, na 1986, un sentro di formashon pa hóbennan ku retraso mental a wòrdu nombrá na su nòmber: e Sentro pa Formashon Laboral "Tirso Sprockel". == Honor == Durante su bida Sprockel a risibí varios kondekorashon: Kabayero den [[Orden di Leon Hulandes]] (1983), komander den Orden di St. Silvester[2] (1988) i e plata Vlaamse Gaai (1963),[3] e premio di mas haltu den e mundu di verkennerij. explorashon. Tambe Sprockel a wòrdu nombrá komo Doctor honoris causa na [[University of Curaçao|Universidat di Antia Hulandes]] pa su dedikashon na [[Papiamentu]]. ==Literatuur== * Tirso Sprockel - ''De groei en bloei van het Curaçaose onderwijs in de 20e eeuw'', essay 1999 ==Externe link== * [http://www.papiamentu.nl Mede door Sprockel opgezette site over het Papiamentu] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sprockel, Tirso}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Papiamentista]] * Op zondag 6 oktober 1985 zal het sportveld van buurt- centrum Janwe, officieel worden omgedoopt in sportveld Tirso Sprockel. Het buurt- centrum wil op die wijze de heer Sprockel eren voor zijn jarenlange inzet voor metname de formatie van de Curacaose jeugd. De heer Sprockel, die ruim dertig jaar op onderwijs- gebied actief was en ondermeer de functie vervulde van directeur van het departement van Onderwijs, alsmede van President Curator van de Universiteit van de Nederlandse Antillen, heeft zich volgens de leiding van het buurtcentrum Janwe altijd bijzonder ingezet voor de eugd op het eiland en bekleedde onderandere bestuurs- functies in sociale organisaties als de Verkenners, de Jeugd- centrale en de Federatie Antilliaanse Jeugdzorg. Reden waarom het buurtcentrum- bestuur de heer Sprockel. die momenteel als directeur van Cede Antiy as ten behoeve van particuliere instellingen bemiddelt terzake de financiering van sociaal- educatieve projecten, besloot op deze manier eer te bewijzen. Na afloop van een korte plechtigheid, zullen er die zondag om zeven uur savonds op het sportveld Tirso Sprockel basketball- en volleyball wedstrijden worden gehouden, die voor een ieder, met name jongeren, gratis toegankelijk zullen zijn.<ref>Sportveld Janwé krijgt nam ”Tirso Sprockel”. "Amigoe". Curaçao, 10-09-1985, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643391:mpeg21:p007</ref> * algemeen directeur van Sede Antia (Sentro pa Desaroyo di Antia) tot 1990 * president college curatoren UNA - 1979 * Commandeur in de Orde van St. Sylvester: hij was de eerste Curacaoenaar en de eerste Antilliaan die deze kerlijke erkenning kreeg in 1988.<ref>TIRSO SPROCKEL: NAMENS PROCESSIE AANVAARD Voor eerst Antilliaan onderscheiden met Sylvester orde Mgr. Ellis: met talenten door Sprockel gewoekerd. "Amigoe". Curaçao, 16-06-1988, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642163:mpeg21:p011</ref> -------------------- Te bewerken naar Papiaments: * [[Lijst van scholen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]] * [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]] * [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]] * '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]]) * '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]]) ------------------------ == Preparacion Bandera di Aruba== Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976; A DICIDI: ----------- == Gabinete Mercelina == Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon. [[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia. [[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten. --------------------- {{Databox}} '''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]]. == Nomber == Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou. == Konstelashon == Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan. == Repartishon di asiento == Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba. == Elekshon == Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13] E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente: {| class="wikitable" style="text-align:left;" !colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"|&nbsp;Miembro !colspan=4 style="color: gray"|&nbsp;Periodo parlamentario 1938-1942 |- ! rowspan="1" style="color: gray"|&nbsp;Repartishon ! style="color: gray"|&nbsp;Nòmber ! style="color: gray"|&nbsp;Partido ! style="color: gray"|&nbsp;Remarke |- | rowspan="10" style="color: gray"| Elegí | rowspan="6" |Curacao | [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP || |- | Ernesto Cecilio Martijn || |- | Adolphe Desertine || |- | J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige || |- | J. Rustige || |- | Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal || |- | rowspan="2"| Aruba | Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba || |- | Jean M. de Cuba || |- | rowspan="1"| Bonaire | John de Jongh || CKP || |- | rowspan="1"| Bovenwinden | W.R. Plantz || || |- | rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd | rowspan="5" |Curacao | [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter |- | Isaac Capriles || || |- | Salomon Alfred Senior || || |- | Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || || |- | Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans. |- |} *) oudlid Koloniale Raad {{Appendix}} [[:Category:Karibe Hulandes]] ---------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox person | name = Anouk Balentina | image = | caption = | term = | monarch = | predecessor = | birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] | occupation = hurista, activista y ambientalista | party = }} '''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no. == Bida == Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref> Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref> Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref> Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020 ---------------------- https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/ https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf * Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal * Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho" * Template:Página Prinsipal Articulo destaca ------------- {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} '''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref> HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref> == Historia == Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia. Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref> Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022. == Servicionan == Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar. E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref> Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba. == Galeria == <gallery widths="200" heights="200"> Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B </gallery> --------------------- Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022. Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia. Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY. ------------------- '''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan == Historia == E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1] E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes. E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá. == Contenido === E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan: Tereno i unidat * Derecho Fundamental * Gobièrnu i e minister mandatario E Estadonan * Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente * Lejislashon i gobernashon * Hustisia, Ministerio Públiko i Polis Disposishonnan final Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal. E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente: * Capitulo I - Derecho Fundamental * Capitulo II - Gobierno * Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]] * Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho * Capitulo V - Legislacion y Gobernacion * Capitulo VI - Husticia y poder hudicial * Capitulo VII - Disposicion final {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}} {{References}} }} [[:Category:Gobièrnu]] [[:Category:Sint Maarten]] == Mira tambe == * [[Antias Hulandes]] * [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]] ---------------------------- zie encyclopedia NA/CUR '''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}} {{References}} }} [[:Category:]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}} {{References}} }} [[Category:Karibe Hulandes]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Antias Hulandes]] -------------------- Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki) --------------------- '''Aanmaken''': * {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]] * {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) - * General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]] * nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito) * no.wik: Shete Boka nasjonalpark - * en.wiki: Bandariba '''Verbeteren/aanvullen''': * [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/) == Curaçao == # December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref> ----------- == Historia di ATA == Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante. Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> * Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010? {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1159849385|titulo=Spoken word}} {{References}} }} [[:Category:Musika]] ------------------ * [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]] * https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki * https://translatewiki.net {{NPOV language}} {{Refimprove}} {{stub}} -------------------------- == Hooiberg == Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref> De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken. Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero. Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico. --------------- '''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano. NAME: Jay Bryant HAVISER Jr. BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955 MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao) CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao) RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean. tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155 OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201 E-mail: jhaviser@hotmail.com DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A. Awards 1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles) 2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands 2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd 2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio 2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten ------------------ '''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref> Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref> ---------- == Aloe == Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru. === Islanan ABC === Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd. De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref> De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten. De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/> Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi. aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan). Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen. ==== Uzo ==== Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan. {{Appendix}} -------------------- '''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal. {{Appendix}} ---- '''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" /> == Levensloop == Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref> In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> == Persoonlijk == Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" /> == Referenties == {{References}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Korsou]] 5621d781o8xtan80gihzdtkzsluq2o8 0 14530 192213 192114 2026-05-29T17:26:08Z Caribiana 8320 /* Descripcion */ 192213 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = De Bruynewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Aad Stolwijk, Savaneta, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-01, Archivo Nacional Aruba.jpg | caption1 = Bista aereo riba De Bruynewijk (1974). | image2 = Mattheus Reindert de Bruijne (1949).jpg | caption2 = M.R. de Bruijne (1949) }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 15 }} '''De Bruynewijk''', tambe conoci como '''G.M. de Bruynewijk''', ta un bario residencial na [[Aruba]], region di [[Savaneta]]. E ta situa den e parti [[ost|pariba]] di e isla, panort di e caminda principal cu ta conecta [[San Nicolas]] cu [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] y cerca di e costa. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.745 habitante, cu ta haci'e un di e zonanan mas chikito den e region. == Historia == E nomber De Bruynewijk ta deriva di Mattheus Reindert de Bruijne (1895–1973), un militar Hulandes cu tabata activo den [[Marina Real]] di [[Hulanda]].<ref>[https://resources.huygens.knaw.nl/bwn1880-2000/lemmata/bwn2/bruijne Bruijne, Mattheus Reindert de (1895-1973)], Huygens Instituut</ref> Durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], e tabata na [[London]], caminda el a sirbi como hefe di Servicio di Inteligencia Central (CID). Na 1952, durante su periodo como comandante di Marina Real (1948-1953), el a haci un bishita di trabou na Aruba.<ref>{{citeer web|titel=Generaal Majoor De Bruyne bezoekt Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1952-01-23|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-05-27|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987811:mpeg21:p003}}</ref> E nomber di e bario ta documenta den publicacionnan local for di inicio di añanan 1950.<ref name="Esso News"/> E dunamento di su nomber na e bario probablemente ta un forma di honra su contribucion den e esfera militar y gubernamental, reflehando lasonan estrecho entre Aruba y Hulanda. == Descripcion == De Bruynewijk ta primordialmente un comunidad local cu un caracter pacifico. El a desaroya como parti di e expansion residencial di Savaneta, cu historicamente ta e luga mas bieu y e prome capital di Aruba. Den añanan 1950, Home Building Foundation a financia construccion di casnan pa empleado di [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den e bario.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ESSONEWS-1953-07-03/mode/1up?q=HBF+bruynewijk F. 4.5 million to be spent on 458 HBF homes by Sept. 1], Aruba Esso News (3 di juli 1953)</ref><ref name="Esso News">[https://archive.org/details/BNA-DIG-ESSONEWS-1953-06-19/page/n5/mode/1up?q=bruynewijk Classified Advertisements], Aruba Esso News (19 di juni 1953)</ref> E bario ta consisti di casnan priva y cayanan trankil. E propiedadnan ta varia di casnan cu ta data di prome cu añanan 1950 te construccionnan mas moderno. Barionan den cercania di De Bruynewijk ta Jara, [[Sero Alejandro]] y Rooi Kochi. {{Appendix}} [[Kategoria:Luga na Aruba]] 4k2nroleu54avmmnb0lgmfvnfppicu2 192214 192213 2026-05-29T17:30:51Z Caribiana 8320 /* Historia */ 192214 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = De Bruynewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Aad Stolwijk, Savaneta, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-01, Archivo Nacional Aruba.jpg | caption1 = Bista aereo riba De Bruynewijk (1974). | image2 = Mattheus Reindert de Bruijne (1949).jpg | caption2 = M.R. de Bruijne (1949) }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 15 }} '''De Bruynewijk''', tambe conoci como '''G.M. de Bruynewijk''', ta un bario residencial na [[Aruba]], region di [[Savaneta]]. E ta situa den e parti [[ost|pariba]] di e isla, panort di e caminda principal cu ta conecta [[San Nicolas]] cu [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] y cerca di e costa. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.745 habitante, cu ta haci'e un di e zonanan mas chikito den e region. == Historia == E nomber De Bruynewijk ta deriva di Mattheus Reindert de Bruijne (1895–1973), un militar Hulandes cu tabata activo den [[Marina Real]] di [[Hulanda]].<ref>[https://resources.huygens.knaw.nl/bwn1880-2000/lemmata/bwn2/bruijne Bruijne, Mattheus Reindert de (1895-1973)], Huygens Instituut</ref> Durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], e tabata na [[London]], caminda el a sirbi como hefe di Servicio di Inteligencia Central (CID). Na 1952, durante su periodo como comandante di Marina Real (1948-1953) cu e titulo di ''Generaal-Majoor'', el a haci un bishita di trabou na Aruba.<ref>{{citeer web|titel=Generaal Majoor De Bruyne bezoekt Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1952-01-23|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-05-27|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987811:mpeg21:p003}}</ref> E dunamento di su nomber na e bario probablemente ta un forma di honra su contribucion den e esfera militar y gubernamental, reflehando lasonan estrecho entre Aruba y Hulanda. E nomber di e bario ta documenta den publicacionnan local for di inicio di añanan 1950.<ref name="Esso News"/> == Descripcion == De Bruynewijk ta primordialmente un comunidad local cu un caracter pacifico. El a desaroya como parti di e expansion residencial di Savaneta, cu historicamente ta e luga mas bieu y e prome capital di Aruba. Den añanan 1950, Home Building Foundation a financia construccion di casnan pa empleado di [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den e bario.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ESSONEWS-1953-07-03/mode/1up?q=HBF+bruynewijk F. 4.5 million to be spent on 458 HBF homes by Sept. 1], Aruba Esso News (3 di juli 1953)</ref><ref name="Esso News">[https://archive.org/details/BNA-DIG-ESSONEWS-1953-06-19/page/n5/mode/1up?q=bruynewijk Classified Advertisements], Aruba Esso News (19 di juni 1953)</ref> E bario ta consisti di casnan priva y cayanan trankil. E propiedadnan ta varia di casnan cu ta data di prome cu añanan 1950 te construccionnan mas moderno. Barionan den cercania di De Bruynewijk ta Jara, [[Sero Alejandro]] y Rooi Kochi. {{Appendix}} [[Kategoria:Luga na Aruba]] dde1vgbziskj04315g66heitfzr7hng 0 14537 192208 2026-05-29T12:23:58Z Caribiana 8320 Created page with "{{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = {{CUW}} | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = Premio..." 192208 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = {{CUW}} | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ Su obra ta konsiderá di gran balor pa e preservashon di e herensia [[afrokurasoleño]]. ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura afrokurasoleño. Su obranan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|website=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=30 april 2024}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Henriquez-Hernandez, Carmita}} [[Category:Ganador premio Cola Debrot]] [[Kategoria:Kòrsou]] [[Category:Hende]] f07nocts46fvo4llrgi7d2zc25kxm8y 192209 192208 2026-05-29T12:29:42Z Caribiana 8320 192209 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{infobox persona| variante = c | nomber = Carmita Henriquez | nomber completo = Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez | fecha nacemento = [[6 di desèmber]] [[1922]] | luga nacemento = [[Willemstad]] | fecha fayecimento = [[31 di desèmber]] [[2003]] | luga fayecimento = {{CUW}} | ofishi = kosedó i trahadó di popchi | casa = Plinio Miguel Henriquez | yui = [[Jeanne Henriquez]] | distincion = [[Premio Cola Debrot]] (1988) }} '''Carmita Nicolasia Henriquez-Hernandez''' (☆ [[6 di desèmber]] [[1922]] na [[Willemstad]] – † [[31 di desèmber]] [[2003]] na [[Kòrsou]]) tabata un kosedó i trahadó di popchi i un figura importante den e desaroyo di arte folklóriko na Kòrsou.​ Su obra ta konsiderá di gran balor pa e preservashon di e herensia [[afrokurasoleño]]. ==Biografia == Carmita Henriquez tabata yu muhé di Francisco Javier Hernandez i Monica Ursulina Martina.<ref>{{Citeer web|url=https://gw.geneanet.org/elixer?n=hernandez&oc=&p=carmita+nicolasia|titel=Carmita Nicolasia Hernandez|website=geneanet.org|bezochtdatum=}}</ref> Na edat di diesdos aña, el a keda wérfano i a wòrdu kriá pa e ruman muhé di su tata, kende tabata manehá un skol di kose. Den e ambiente ei, el a siña kosé for di un edat yòn i a yuda tantu den e tayer komo na kas. Su promé bisti ku el a traha su mes tabata pa entiero di su tata. Na 1942, el a kasa ku Plinio Miguel Henriquez (1916-1982), un analista di laboratorio na e refineria Shell. Nan tabatin tres yu muhé. Un di nan yunan ta [[Jeanne Henriquez]], historiadó i aktivista kultural.<ref name="Holou"/> ===Obra === Na edat di 46 aña, Henriquez a kuminsá dediká su mes di manera konsiente na preservashon di historia i tradishonnan di Kòrsou dor di vestuario folklóriko. El a krea popchi ku ta representá esenanan di bida diario, bistí ku paña histórikamente korekto i inspirá pa e kultura afrokurasoleño. Su obranan a yuda na dokumentá i transmití forma di bisti tradishonal i aspektonan di identidat kultural di e isla. Dia 13 di mart 1972, Henriquez a presentá dos di su popchi na Gobernador [[Ben Leito]] komo regalo di kumpleaños pa [[Juliana di Hulanda|Reina Juliana]].<ref name="Holou">{{citeer boek|auteur=Holou, Roland A. Y.|taal=en|titel=The Most Influential Contemporary African Diaspora Leaders|url=https://books.google.com/books?id=uTYyDAAAQBAJ&pg=PT153|datum=2016|uitgever=AuthorHouse|plaats=Bloomington, Indiana|hoofdstuk=21. Jeanne D. Henriquez: Diaspora in Curaçao (Caribbean/South America)|isbn=978-1-5246-0558-2|pages=153–159}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240|titel=VROUWENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|werk=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=|archiefdatum=2024-04-29|archiefurl=https://web.archive.org/web/20240429191627/https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/en/collectie-online/detail/5e613c00-7002-55f8-b5b2-b88a1eb28240}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/f0bcb413-e206-5fa3-ad7e-387fd810bd23|titel=MANNENPOP IN TRADITIONELE KLEDING VAN CURAÇAO|werk=koninklijkeverzamelingen.nl|bezochtdatum=}}</ref> == Premio i rekonosementu == Na 1988, Henriquez, hunto ku [[Lucia Schnog]], a risibí e prestigioso [[Premio Cola Debrot]], e mas altu rekonosementu kultural na Kòrsou. E hurado a rekonosé kontribushonnan di kada un den nan propio ramo, [[folklor]] i [[baila|baile]].<ref>{{citeer web|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010642709:mpeg21:a0009|titel=Uitreiking Colo Debrotprijs|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-08-16|bezochtdatum=2026-05-29}}</ref><ref>Amigoe, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642141:mpeg21:p011 Cola Debrot Prijs 1988], 21 mei 1988</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Henriquez-Hernandez, Carmita}} [[Category:Ganador premio Cola Debrot]] [[Kategoria:Kòrsou]] [[Category:Hende]] q4b1tkekkhou9kgao57zmq5n01ynibg 2 14538 192217 2026-05-29T17:43:29Z Caribiana 8320 Created page with "__NOINDEX__ {{infobox luga na pais | variante = a | nomber = Lago Colony }} Lago Colony tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon gr..." 192217 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga na pais | variante = a | nomber = Lago Colony }} Lago Colony tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un fasilidat di trans-shipping pa zeta krudo ekstraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na Lago Maracaibo. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora ku a konstruí un refineria i e zeta krudo Venezolano a wòrdu refiná riba e isla i enviá tur kaminda na mundu komo produktonan petrolero kaba. Playa di beibi Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. axdvlag9uqvsshn0owunqqr4mmpbyik 192218 192217 2026-05-29T17:58:43Z Caribiana 8320 192218 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Descripcion == === Residencia === E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblacion di Lago Colony tabata principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. 1wsrwqcd0sziaagr3r9kws4r37rllsg 192219 192218 2026-05-29T18:02:35Z Caribiana 8320 192219 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su komienso na 1924 komo un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. iova8q1omxcbkdwm1gfh9iozudyizl6 192220 192219 2026-05-29T18:07:20Z Caribiana 8320 192220 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. ailobs39vif0codzpi90m9lagymwi27 192221 192220 2026-05-29T18:10:56Z Caribiana 8320 192221 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach met het voormalige New Esso Club File:Woningen in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8006.jpg|Lago Colony (1947) </gallery> {{Appendix}} 7o9he1dg81tthir4x8lca18ouqd6t3g 192222 192221 2026-05-29T18:13:13Z Caribiana 8320 192222 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach met het voormalige New Esso Club File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church File:Woningen in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8006.jpg|Lago Colony (1947) </gallery> {{Appendix}} dbxd7n9js0i0zky5kjdbvhfscr0nd6d 192223 192222 2026-05-29T18:26:46Z Caribiana 8320 192223 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church </gallery> {{Appendix}} j21qot25sf3gf6jazvjnkz92dgz6yc4 192224 192223 2026-05-29T18:28:05Z Caribiana 8320 192224 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church </gallery> {{Appendix}} pmw6v2gleyccvtm7debb2ciyxfv5zs7 192225 192224 2026-05-29T18:32:24Z Caribiana 8320 192225 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church </gallery> {{Appendix}} d9abioi0hjjh9u7o6og8im3tdn6bbwv 192226 192225 2026-05-29T18:34:51Z Caribiana 8320 192226 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} e2fn28t2i5gvfrggqnjgz7ork3l7f11 192227 192226 2026-05-29T18:38:26Z Caribiana 8320 /* Historia */ 192227 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Celebracion di Dia di independencia di Merca den Lago Colony]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} 4uqaoca6fl0hq7r3o21trs38rr59rbw 192228 192227 2026-05-29T18:40:03Z Caribiana 8320 192228 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} qfh4qaxx6v893kzqq6ky37qtbn0yo9m 192229 192228 2026-05-29T18:43:29Z Caribiana 8320 192229 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Community Church in Seroe Colorado (1).jpg|Community Church File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} 4g2n2v4nohmo463jab5i3y2eu61xh8g 192230 192229 2026-05-29T18:44:36Z Caribiana 8320 192230 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} 4y4gdmaczoper9vjrkj0sw7hoym96db 192231 192230 2026-05-29T18:46:56Z Caribiana 8320 192231 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} 5eaw79j6dd2s3oxjmofe9wt05ndyqcm 192232 192231 2026-05-29T18:52:27Z Caribiana 8320 192232 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.[2] Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.[5] E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.[6] Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E Klup di Esso Nobo a wòrdu konstruí riba e playa.[7][8] E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a kuminsá baha pokopoko. Pa kuminsamentu di añanan 1980, e kompania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.[3][9] Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,[10] pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.[11] Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inskripshon ta kontroversial pasobra e no ta hasi menshon di segregashon racial òf e torniquetenan.[5] E barionan di Lago Heights i Esso Heights a bira parti di St. Nicholas i ta eksistí ainda.[2] ff6wzzsntb4gtdda4jtlp5u9ytbxquy 192233 192232 2026-05-29T19:01:40Z Caribiana 8320 192233 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> agjry8kaeapeay6q6gdi8d4fjkflcvo 192234 192233 2026-05-29T19:08:28Z Caribiana 8320 192234 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> {{Appendix}} Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 122, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> 1rkn9v7kzc05e97xnicd3k5ra6suhn3 192235 192234 2026-05-29T19:28:46Z Caribiana 8320 192235 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> 7ch98cv5otbs78aax96tic08plj3nr0 192236 192235 2026-05-29T19:33:41Z Caribiana 8320 192236 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> De tekst van de inscriptie luidt als volgt Lago Community 1924-1985. This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as posisible. Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents. {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> 9hmcc4i6euyot1qxxv3o7mi27ljje1v 192237 192236 2026-05-29T19:39:17Z Caribiana 8320 192237 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref>ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985. This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as posisible. Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> 0pfsf3e476rgovhjya88zvm7jmigyxr 192238 192237 2026-05-29T19:44:54Z Caribiana 8320 192238 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref>ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985. This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as posisible. Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> 9jow20penapt5yaokozjbtl2jzdacmi 192239 192238 2026-05-29T19:48:39Z Caribiana 8320 192239 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * Gate at entrance, entrada limita pa poblacion local / tereno otorga na Lago bou concesion na LAgo === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref>ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> ht1ji4s5hwnfth2tivocxgjjw8y69wn 192240 192239 2026-05-29T19:55:31Z Caribiana 8320 /* Descripcion */ 192240 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla. <ref name=:"3"> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Debí na e kresementu rápido di Lago den añanan 1930 i 1940, a konstruí un área residensial kompleto, modelá riba e sistema merikano, pa trahadónan estranhero merikano i nan famianan. Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> l9vrgoi563o0o2f6lrz1l550ovlmm5j 192241 192240 2026-05-29T19:59:38Z Caribiana 8320 192241 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla. <ref name=:"3"> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> Cu reapertura di e refineria na 199? dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. fi8xqupf2jpoe2pppadw0ux08zdg767 192242 192241 2026-05-29T20:03:25Z Caribiana 8320 192242 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla. <ref name=:"3"> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. 4yv91m2f25d0wjl7afokbf5p5pu012m 192243 192242 2026-05-29T20:08:01Z Caribiana 8320 192243 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla. <ref name=:"3"> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> krwp82nu5exqxwq4aflbz0neewc149a 192244 192243 2026-05-29T20:09:12Z Caribiana 8320 /* Descripcion */ 192244 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> 4pchj71bb80z3bbf6r8ygo4xs44tyb7 192245 192244 2026-05-29T20:17:48Z Caribiana 8320 192245 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> p0ia89jujh8k3j3wkxr223c36db6kq8 192246 192245 2026-05-29T20:20:28Z Caribiana 8320 192246 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> {{Appendix}} <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> [[:Kategoria:Historia di Aruba] 02yq5rtp3zwsuqlk69kc9z441gvtade 192247 192246 2026-05-29T20:25:35Z Caribiana 8320 /* Descripcion */ 192247 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * pomp di gasolin, postkantoor propio <ref>OVERDRACHT ESSO STATION DOOR LAGO.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 10-06-1953, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988055:mpeg21:p003</ref> * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. {{Appendix}} Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> {{Appendix}} Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> {{Appendix}} <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> [[:Kategoria:Historia di Aruba] tqgfmqb4cxikobvkqdgn1cywki82nfq 192248 192247 2026-05-29T20:42:30Z Caribiana 8320 192248 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * pomp di gasolin, postkantoor propio <ref>OVERDRACHT ESSO STATION DOOR LAGO.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 10-06-1953, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988055:mpeg21:p003</ref> * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. ---- Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> ----- Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"/> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>[https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> {{Appendix}} <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> [[:Kategoria:Historia di Aruba] rom6z94sp8b8j4a1oz1ip8sbph58kqq 192249 192248 2026-05-29T21:02:55Z Caribiana 8320 /* Descripcion */ 192249 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * pomp di gasolin, postkantoor propio <ref>OVERDRACHT ESSO STATION DOOR LAGO.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 10-06-1953, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988055:mpeg21:p003</ref> * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> It wasnit until 1971/72 is was possible for locally hired personnel that reached the ranks of management were also entitled to live in the Lago Colony.<ref>James L. Lopez & Viktor Lopez (2007), [https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBIANA-LAGOCOLONYLEGEND-3/page/51/mode/1up The Lago Clolony Legend]</ref> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. ---- Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> ----- Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"/> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>[https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> {{Appendix}} <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> [[:Kategoria:Historia di Aruba] 7178fh4fipn1lya9sl9h0netnrgvcvj 192250 192249 2026-05-29T21:14:43Z Caribiana 8320 192250 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Luga historico | pais = {{ABW}} | nomber = Lago Colony | imagen = Community Church in Seroe Colorado (1).jpg | descripcion = Community Church | funda = 1924 - 1985 | fundado = [[Lago Oil & Transport Company]] | tipo_division_adm = Region | division_adm = San Nicolas | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Sero Colorado]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | zoom = | website = }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad cera situa na e punta oost di e isla di Aruba, den e area conoci actualmente como [[Sero Colorado]]. E comunidad tabata constitui pa empleadonan di Lago Oil & Transport Co. y nan famia. == Historia == Lago tabatin su comienso na 1924 como un facilidad di transbordo pa zeta crudo extraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na [[Lago di Maracaibo]]. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora cu a construi un refineria y e zeta crudo Venezolano a wordo refina riba e isla y enviá tur caminda na mundo como productonan petrolero caba. [[File:BNA-DIG-MEINERS-0050 - Seroe Colorado, Lago Colony - Independance day 590704 04, de vlag is gehesen c.jpg|thumb|Residentenan ta celebra [[Dia di Independencia (Merca)|Dia di independencia di Merca]].]] E poblacion di Lago Colony tabata consisti di empleadonan di Lago principalmente procedente di Merca, aunke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. == Descripcion == === Residencia === [[File:BNA-DIG-MEINERS-0036 - Seroe Colorado, Lago Colony - Bungalow nr 1 gezien vanaf de school 580700 c.jpg|thumb|Un bungalow tipico di Lago Colony]] [[File:BNA-DIG-MEINERS-0045 - Seroe Colorado, Lago Colony - First Avenue, uitzicht vanaf voordeur bungalow 1 570702 c.jpg|thumb|Caya tipico den Lago Colony]] E comunidad tabata consisti di 377 cas,<ref>{{cite web|url=https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2016/11/06-01-Ah1.4.Household-and-population-in-household-by-type-and-location.xls |title=Ah.1.4 Households and population in households by type and location of the living quarters |access-date=11 October 2020|website=Central Bureau of Statistics}}</ref>, un hospital,<ref>{{cite web |url=https://www.openstreetmap.org/way/1088257871#map=18/12.42411/-69.87588 |title=Lago Hospital location}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/HOSPITAL.htm |title=Lago Hospital description & pictures}}</ref>, misa, cas di club, pista di bowling, y un scol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. * pomp di gasolin, postkantoor propio <ref>OVERDRACHT ESSO STATION DOOR LAGO.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 10-06-1953, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988055:mpeg21:p003</ref> * tereno unda a construi Lago Colony tabata otorga na Lago bou concesion di gobierno * Gate cu polis at entrada, entrada limita pa poblacion local. Arubianonan mester a splica na e puntonan di control kico nan ta bin haci eynan. Nan auto y ekipahe por a wordo controla.<ref name=:"3"/> It wasnit until 1971/72 is was possible for locally hired personnel that reached the ranks of management were also entitled to live in the Lago Colony.<ref>James L. Lopez & Viktor Lopez (2007), [https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBIANA-LAGOCOLONYLEGEND-3/page/51/mode/1up The Lago Clolony Legend]</ref> === Otro facilidadnan === Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made [[laguna]].<ref>{{cite web |url=http://lago-colony.com |title=Lago Colony and Lago Refinery}}</ref> E klup a inkluí un restorant, bowling, biblioteca, pista di baile i un stadion di beisbòl. (Lone Palm Stadion) Den e laguna, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.<ref>{{cite web|url=http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|accessdate=2010-12-15|title=www.fairplay.co.uk - Valero primes Aruba refinery for a restart|date=2010-12-15|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717134227/http://www.fairplay.co.uk/login.aspx?reason=denied_empty&script_name=/secure/display.aspx&path_info=/secure/display.aspx&articlename=dn0020101214000021|url-status=dead}}</ref> Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buceo, ku ta den operacion ainda. ---- Lago Colony ta un bario di Seroe Colorado den region di San Nicolas Zuid di Aruba. E bario a wòrdu konstruí pa akapará e empleadonan di Lago Oil & Transport Co. Ltd. Fuera di algun kas i un misa, no a sobra muchu.<ref name="wonder">{{en}} Wonders of Aruba, [https://web.archive.org/web/20220808103604/https://wondersofaruba.com/seroe-colorado-a-place-of-history-and-unique-beauty/#Lago_Colony Seroe Colorado, a place of history and unique beauty]</ref> Historia Na 1924, Lago Oil & Transport Co. Ltd., un subsidiario di Esso, a cuminsa cu un compania di transbordo di petroleo na Aruba. Na 1928, konstrukshon a kuminsá riba un refineria di zeta na [[San Nicolas]].<ref name="wonder"/><ref name="historia">{{nl}} Historia di Aruba, [http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=89&lang=pap De Komst van de Lago]</ref> Lago a bira e dunadó di trabou prinsipal di Aruba,<ref>{{nl}} Aruba, [https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Toerisme op Aruba]. [https://web.archive.org/web/20221020064824/https://www.aruba.com/nl/ons-eiland/geschiedenis-en-cultuur/toerisme-op-aruba Gearchiveerd] op 20 oktober 2022.</ref> i barionan residensial a wòrdu konstruí pa akapará e personal.<ref name="wonder"/> E barionan a wòrdu trahá segun e prinsipio di segregashon racial. Lago Colony tabata destina pa empleadonan Mericano, Hulandes, y Europeo. E barionan di Lago Heights i Esso Heights tabata destiná pa e sobrá personal.<ref name="wonder"/><ref name="monument">Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Monument], 6 juni 1994. [https://web.archive.org/web/20230907130501/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&resultsidentifier=ddd:010644717:mpeg21:a0092&rowid=1 Gearchiveerd] op 7 september 2023.</ref> Lago Colony tabata un bario di bungalow ku un skol sekundario merikano, un hospital, su propio kuerpo polisial, i un misa protestant.<ref name="wonder"/> Na su punto mas haltu, Kolonia di Lago tabatin 3.500 habitante.<ref name="monument"/> E Esso Club a wòrdu establesé komo e kurason sosial di e bario, pero a wòrdu destruí pa kandela na 1942.<ref>{{nl}} De West, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Brand op Aruba], 10 juni 1942, "De persdienst van Vichy Frankrijk verspreidde het bericht dat de olieraffinaderij was uitgebrand". [https://web.archive.org/web/20230907130549/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Aruba+Esso+Club&page=2&coll=ddd&sortfield=date&identifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&resultsidentifier=MMKB23:001620066:mpeg21:a00019&rowid=5 Archiva] 7 di september 2023.</ref> Despues, e duinennan di kosta a wòrdu ekskavá i Baby Beach a wòrdu kreá. E club nobo di Esso a wòrdu construí riba e playa.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm THE NEW ESSO CLUB] "jaar oprichting New Esso Club is onduidelijk". [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://m.lago-colony.com/SUPPOR_BUILDINGS/NEW_ESSO_CLUB.htm Archiva] 8 di augustus 2022.</ref><ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm THE DEVELOPMENT OF AN AREA]. [https://web.archive.org/web/20220808103604/http://www.lago-colony.com/DEVELOPMENT/DEVELOPMENT.htm Gearchiveerd] op 8 augustus 2022.</ref> E kantidat di empleadonan na e refineria di zeta a cuminsá baha pocopoco. Pa cuminsamentu di añanan 1980, e compania tabatin solamente 1.350 empleado, i el a sera na 1985.<ref name="historia"/><ref>{{nl}} Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010643956:mpeg21:a0105 Premier Oduber droomt over een dagproductie van zo'n half miljoen], 22 november 1990</ref> Un kantidat chikitu di bungalow a wòrdu reusá,<ref>{{nl}} Amigoe di Curacao, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Lago gaat bungalows in Colony weer in gebruik nemen], 10 januari 1969. [https://web.archive.org/web/20230907130629/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lago+colony&coll=ddd&identifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&resultsidentifier=ddd:010463214:mpeg21:a0121&rowid=4 Archiva] 7 di september 2023.</ref> pero pa 2006 e mayoria di Lago Colony a wòrdu basha abou.<ref>{{en}} Lago-Colony, [http://www.lago-colony.com/THEN_NOW/THEN_NOW_PAGE.htm LAGO AND ARUBA, THEN AND NOW]</ref> Na 1994, Esso a lanta un monumento pa Lago Colony banda di misa. E inscripcion ta controversial pasobra e no ta haci menshon di segregacion racial òf e portanan di entrada restringi.<ref name="monument"/> E barionan di [[Lago Heights]] y [[Esso Heights]] a bira parti di San Nicolas y ta existí ainda.<ref name="wonder"/> E borchi di caya ta contene e siguiente inscripcion:<ref name=:"3">ARUBA COMMENTAAR Monument. "Amigoe". Curaçao, 06-06-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 29-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644717:mpeg21:p005</ref> <blockquote> {{lang|en|Lago Community 1924-1985.<br> This monument is dedicated to the man, women and families who lived in Lago Community, Aruba, and to all employees who worked for Lago Oil & Transport Company Ltd, a subsidary of Standard Oil Company of New Yersey, now Exxon. Lago, a major supplier of fuels and by-products to the United States and its allies during World War 11, survived a 1942 German U-boat attack to become one of the world's largest refineries. A significant contribution to the economic development of Aruba was realized before Exxon's presence ended there in 1985. The fortunate few who were here experienced the wonderful quality and beauty of Carribbean life. Excellent schools, hospitals, Esso Club, picnic grounds, adult and youth sports programs, golf club, flying club, skeet range, Lago church and community gatherings all created endearing friendships and lasting memories. An ongoing fraternal organization of over 3500 residents, who lived in Lago Community's 650 bungalows at some time during the 61 years, still considers Aruba as home. They and their families return to the island as often as possible.<br> Dedicated June 19, 1994, by former Lago Community residents.|italic=yes}} </blockquote> ----- Despues di yegada di Lago na fin di añanan 1920, a bira necesario pa proveé ​​bibienda, particularmente pa e personal i gerensia di afó di e refineria.<ref name=:"2">Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' pag. 199-201, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Consecuentemente, debi na e crecemento rapido di Lago den añanan 30 y 40, a construi un area residencial completo, segun modelo Mericano, yama Lago Colony, pa e trahadornan stranhero principalmente Mericano y nan famianan.<ref name=:"2"/> Na su punto mas haltu, e Kolonia di Lago tabata konsistí di un total di 700 kas, inkluyendo amenidatnan manera su mes skol, misa, hospital, i otro fasilidatnan rekreativo i deportivo.<ref name=:"2"/> Despues di cierre di e refineria na 1985, Lago Colony lamentablemente poco poco pero sigur a cay den un estado di decadencia.<ref name=:"2"/> E refineria mes a conoce multiple reapertura bou di operadornan nobo, reflehando esfuersonan pa rebiba actividad economico na San Nicolas. Cu reapertura di e refineria na 1990 dor di Coastal a parti di e casnan di Lago Colony a wordo poni na disposicion di e compania. Entrante 2025, e refineria a keda será permanentemente. == Impacto == E presencia di Lago Colony a influencia cultura Arubano profundamente door di introduci custumbernan y estilo di bida Mericano, cu a mescla cu tradicionnan local pa forma identidad moderno. Residentenan, primordialmente trahadornan expatriado y nan famia for di Merca, a trece practicanan manera baseball, educacion estilo Mericano, y eventonan comunitario manera celebracionnan di Cuarto di Juli, fomentando un ambiente multicultural cu ta persisti den e tela social di Aruba awendia. E intercambio cultural aki ta bisto den e popularidad duradero di deportenan manera baseball bou di Arubianonan, introduci pa medio di liganan di colonia y programanan escolar cu tabata pone enfasis riba trabou den ekipo y recreacion.<ref>[https://grokipedia.com/page/lago_colony Lago Colony], grokipedia.com</ref> {{Appendix}} E Kolonia di Lago, manera e bario aki tabata wòrdu yamá di 1929 pa 1986, a krese bira un komunidat será, inasesibel pa esnan ku no tabata traha òf biba einan. E tabatin tur kos di bèrdat: un skol básiko i sekundario (Skol básiko i sekundario), un hospital (Hospital di Lago), un misa (protestant), un klup ku un sine na aire liber, fasilidatnan deportivo ku kanchanan di tènis, i, naturalmente, un tereno di beisbòl, e Stadion Lone Palm. I tur esaki ku bista riba dos di e playanan mas impreshonante di e isla, konosí e tempu ei komo The Little Lagoon (Baby Beach) i The Big Lagoon, ku awor ta wòrdu yamá Rodgers Beach. Djis pafó di e portanan di e Kolonia, tabatin un Klup di Golf ku bèrdè (bon...) i un kas di klup. Adishonalmente, tabatin un pista di aterisahe pa e Flying Club ku hangarnan pa e avionnan lihé. Tambe tabatin un fuente di notisia lokal; e refineria su corant oficial tabata yama Aruba Esso News (na Ingles y Papiamento), mientras cu noticianan local di e comunidad di Colony por a wordo lesa den e Pan-Am, funda y compila pa un di e residentenan. E klup di mas bieu, e Pan-Am Club, fundá na 1929, a kima na 1942, despues di kua a konstruí un Esso Club (temporal) mas grandi (ku un sine na aire liber). E tabata albergá tambe un biblioteka, un Klup di Hende hòmber, i un Fuente di Soda pa e hóbennan. E ‘Old Esso Club’ aki a wòrdu será ora e ‘New Esso Club’ a wòrdu konstruí den añanan 1950, situá entre e Laguna Chikí i e Laguna Grandi. Tambe tabata tin un Junior Esso Club pa e hubentud, completo cu un cancha deportivo. E kasnan riba e Kolonia tabata tur tipikamente merikano, para riba ‘potchi di zeta’ yená ku zeta pisá pa tene lombrishi di palu i otro plaga afó. E bungalownan di mas chic, habitá pa e ‘maneho’, tabata para dilanti riba e piedranan i tabatin e bista di mas bunita di e Lagunnan i laman. E kas di mas bunita, ku dos piso, tabata esun di e gerente general, L. G. Smith, e ‘Casa Grande’. Mas patras, tur cos a wordo construi, 650 unidad en total, for di e hekwerk di e refineria te na Seroe Colorado. E impreshonante Lago Hospital na e punta mes di e isla y ta extende te na Hospital di Lago, tambe bunita situa riba un sero. For di einan, un tabatin un bista di e Kolonia i e tankinan di zeta (e Tank Farm) òf pafó pa laman rumbo pa Curaçao, kaminda pashèntnan tin bia por a mira Seru Christoffel riba dianan kla. Tur kos tabata kompletamente será i ku guardianan imperdonabel na e úniko porta di entrada. Mayoria di e kasnan a disparsé den añanan despues, ora ku tabatin mester di ménos personal debí na outomatisashon; nan a wordo sea basha abao of muda nan na pida pida cu flatbed (low loader) pa otro partinan di e isla pa sirbi como vivienda, por ehempel pa (e bieu) Casa Cuna na Pos Chiquito y pa Imeldahof na Noord. E personal haltu ku tabata biba den e Kolonia tabatin un kontrato di dos aña, despues di kua, na renobashon, nan a risibí dos luna di fakansi pa pasa unda ku nan tabata deseá. E outo lo a bai huntu ku e vakashonistanan. Hopi biaha, un auto nobo tabata wordo cumpra tambe na Merca y trece Aruba bek. Den e promé añanan di Lago, hende tabata biaha ku tanker, meskos ku nan a yega, pero despues nan tabata biaha riba e promé barkunan krusero ku a yama na e isla, manera e Santa Clara y e Santa Paula di e Liña di Gracia. I asta despues, naturalmente, hende a bula, ku Pan Am òf Eastern Airlines. Ora ku e refineria di zeta no a resultá probechoso mas na kuminsamentu di añanan 80, e kompania madre a disidí di sera esaki. Esaki a sosode na final di 1985, net prome cu Aruba su Status Aparte a drenta na vigor. E tabata un punto abou pa e isla y su economia. Hopi cos tambe a cambia den e Colonia di Lago. E kantidat di kasnan a wòrdu redusí drástikamente kaba, i un kantidat di kasnan bashi a wòrdu kumprá pa hendenan ‘di pafó’. Hospital di Lago tambe a worde basha abao. E teater na aire liber di Esso Club tambe a wòrdu habrí: e puesto di warda na e porta a disparsé. E Club di Esso a keda para y a wordo habri bek como e Club di Pais di Nanki. Awor e ta kompletamente den mal estado i kla pa basha abou. E edificio di Lago High School a haya un otro proposito: un facilidad pa adictonan na droga. E unico edificio cu a para den bon condicion pa decadanan ta e Iglesia Comunitario di Seroe Colorado, danki na bon mantencion di parti di e congregacion protestant. Ainda ta tene sirbishi di misa riba djadumingu mainta (na ingles) Oranjestad. E desaroyonan mas resien pa loke ta trata e eks-Kolonia ta konserní konstrukshon di un resort patras/riba Baby Beach i plannan pa un boutique hotel riba e sitio di Esso Club. Eks residentenan di e Kolonia, hopi bia nasé einan<ref>Evert Bongers, [https://archive.org/details/BNA-DIG-DOCUMENTACION-023156 Leven in Lago Colony[, Amigoe (14 di april 2022)</ref> <gallery> File:BNA-DIG-MEINERS-0271 - Seroe Colorado, Lago Colony - Politiepost bij de ingang van Lago Colony 600900.jpg|thumb|Control polisial na entrada di Lago Colony File:Gebouw, Aruba, Bestanddeelnr 252-3301.jpg|Het ziekenhuis van Lago Colony (1955) File:BNA-DIG-MEINERS-0037 - Seroe Colorado, Lago Colony - Commissary, onze supermarkt 550207 c.jpg|Commissary File:Baby beach Aruba - 3.jpg|Baby Beach [[File:Baby Beach.jpg|thumb|Baby Beach]] File:Lago olieraffinaderij, Aruba, KITLV 26127.tiff|Teatro di Esso Club </gallery> [[:Kategoria:Historia di Aruba] mhltnmxsol0du3d1ni718uo67dit5q3