Wikipedia papwiki https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Medio Spesial Diskushon Usuario Diskushon usuario Wikipedia Diskushon Wikipedia Fail Diskushon fail MediaWiki Diskushon MediaWiki Malchi Diskushon malchi Yuda Diskushon yuda Kategoria Diskushon kategoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 5 198486 193957 2026-07-26T21:22:41Z Caribiana 8320 198486 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infopais| variante = c | nomber_nativo = Kòrsou | nomber_propio = Kòrsou | artikulo_eskudo = Eskudo di Kòrsou | artikulo_bandera = Bandera di Kòrsou | himno_nashonal = [[Himno di Kòrsou]] | stat_mas_grandi = [[Willemstad]] | idiomanan_ofisial = [[Papiamentu]] desde 2007, [[Hulandes]], [[Ingles]] | forma_di_gobernashon = [[Democracia parlamentario|Demokrasia parlamentario]]<br />[[Monarkia constitucional|Monarkia konstitushonal]] | titulo_kabesante1 = [[Monarkia hulandes|Rei]] | titulo_kabesante2 = [[Gobernador di Kòrsou|Gobernador]] | titulo_kabesante3 = [[Lista di prome ministro di Kòrsou|Promé minister]] | nomber_kabesante1 = [[Rey Willem-Alexander|Willem-Alexander]] | nomber_kabesante2 = [[Mauritsz de Kort]] | nomber_kabesante3 = [[Gilmar Pisas]] | tipo_di_soberania = Pais den [[Reino Hulandes]] | evento_fundashon1 = [[Statuut pa e Reino Hulandes|Statuut]] | fecha_fundashon1 = [[10 di òktober]] [[2010]] | populacion = 158.006 | densidat_pop = | gentilisio = [[Yu di Kòrsou]], kurasoleño | moneda = [[Florin karibense]] | kodigo_moneda = XCG | utc_offset = [[ UTC−4|-4]] | anterior1 = [[Antias Hulandes]] | bandera_anterior1 = Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg | anterior2 = [[Kòrsou i Dependensianan]] | prinsipia = 2010 | zoom = 8 }} '''Kòrsou''' (òf '''Curaçao''') ta un [[isla]] i un pais den [[Reino Hulandes]] den parti sùit di [[Laman Karibe|Karibe]] for di e kosta di [[Venezuela]]. E isla ta esun mas grandi i mas poblá di e tres [[islanan ABC]] (ta para pa [[Aruba]], [[Boneiru]]). Kòrsou su kapital ta [[Willemstad]]. Kòrsou a haña su Status Aparte huntu ku Sint Maarten, riba [[10 di òktober]] [[2010]]. E sobrá di e islanan di ex-Antia Hulandes, ku ta Boneiru, Saba i St. Eustatius ta munisipio di Hulanda, asina yamá islanan-BES. Kòrsou tin un área di 444 km2 (171 mia²). Den e senso di Antias Hulandes di 2001, e poblashon tabata 130.627 habitante, lokual ta nifiká un densidat di poblashon di 294 habitante pa [[kilometer kuadrá]]. Segun CBS Kòrsou e isla tabatin 158.006 residente riba 1 di yanüari 2026.<ref>[https://nu.cw/2026/05/13/cbs-bevolking-curacao-groeit-met-bijna-1-900-inwoners/ CBS: bevolking Curacao groeit met bijna 1.900 inwoners], nu.cw (13 di mei 2026)</ref> == Geografía == Kòrsou ta konosí pa su [[ref di koral]] ku ta hasi'é un lugá ekselente pa '[[Sambuyamentu|sambuyá]]'. E lamannan na parti zùit tin hopi lugá popular pa sambuyá. Un karakterístika eksepshonal di Kòrsou ta ku e fondo di laman ta kai hundu den algun shen pia (menos ku shen meter) for di kosta, anto por yega e ref fasilmente sin boto. Nan sa yama e kaminda unda e fondo di laman ta bira hundu e "blue edge" na ingles. Laman fuerte y falta di laman santu ta hasi e kosta nort di Kòrsou peligroso pa landa i sambuyá, pero sambuyádónan avansá sa bai ku boto si kondishonnan permití. E kosta sùit ta hopi diferente y ta ofresé awa remarkabelmente trankil. E kosta di Kòrsou tin yen bahia i boka, hopi di nan bon pa ankramentu. [[Horcan|Orkan]] no sa pasa riba Kòrsou i e tin un klima semi-árido, manera savana. Kòrsou su flora ta otro for di vegetashon típiko di isla tropikal y e ta mas manera esei di parti sùitost di Merka. Varios forma di [[kadushi]], mata ku sumpiña i mata ku ta keda bèrdè henter aña ta prevalente. E punto mas altu di Kòrsou ta e [[Seru Kristòfel]] na 375 meter, na parti nortwèst di e isla. Esaki ta den e parke reservá, [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel]], ku por eksplorá ku outo, baiskel, kabai òf na pia. Tin diferente ruta ku por sigui. Otro [[seru]]nan ta Seru Gracia (297m), Ser'i Palibandera (246m), Ser'i Palomba (222m) i [[Seru Mesa]] (196m). Kòrsou tin hopi kaminda ku bo por marcha òf kana. Tin e [[saliña]]nan, unda [[flamingo]] ta bai pa sosegá i kome i 25 kilometer sùitost di Kòrsou tin e isla chikitu [[Klein Kòrsou]]. [[File:Curacao.jpg|thumb|Kòrsou]] == Historia == {{See also|Artíkulo prinsipal: [[Historia di Kòrsou]]}} [[File:curacao_rooi_katootje.jpg|thumb|Groot Davelaar]] E habitantenan original di Kòrsou tabata e indígenanan [[Aruaka]]. E promé [[Oropa|europeonan]] ku a mira e isla tabata miembronan di un ekspedishon spañó, bou di [[Alonso de Ojeda]] den aña [[1499]]. E [[Spaña|spañónan]] a desimá e Aruakanan. E h[[Hulanda|ulandesnan]] a okupá e isla na aña [[1634]]. [[[[West Indische Compagnie|West-Indische Compagnie]] (WIC) a establesé Willemstad riba kantu di [[Schottegat]]. E promé, kolonista a ignorá Kòrsou pasombra e tabata falta hopi kos ku tabata interesá nan, manera depósitonan di [[oro]]. Sinembargo, e [[haf natural]] di Willemstad a proba di ta un lugá ideal pa hasi negoshi. [[Komersio]] i [[transportashon di karga riba barcu|transportashon di karga riba barku]] a bira e aktividadnan ekonómiko mas importante di Kòrsou, asina Kòrsou a bin hunga un ròl importante den un di e retnan internashonal di negoshi mas kompliká den historia: e [[Komersio triangular|negoshi di katibu transatlántiko]]. WIC a hasi Kòrsou un sentro pa negoshi di katibu na aña [[1662]]. <ref>"Historia di Kòrsou" - Sitio ofishal di Gobiernu di Kòrsou. </ref> Komersiantenan hulandes a trese [[katibu]] for di [[Afrika]] na un lugá yamá [[Asiento]] (den área di Refineria Isla). Dj'ei nan a bende e katibunan i a hiba nan via barku na varios destinashon den Sur-Amerika i den Karibe. Gran kantidat di katibu tabata wòrdu bendé akinan durante e periodo mas prospero di e negoshi. Mas despues e inglesnan i e fransesnan a okupá e isla pa un periodo kòrtiku. Kontribuyendo na e meskla di idiomanan riba e isla. E hulandesnan a [[Emansipashon|abolí]] e sistema di [[sklabitut]] na aña [[1863]]. Kòrsou su arkitektura ta un meskla di varios estilo kolonial hulandes i spañó. E varios otro edifisionan históriko den i rònt di Willemstad a logra buta e siudat riba [[UNESCO]] su [[sitio di patrimonio mundial|lista di patrimonio mundial]]. E isla ta yen di [[Lanthùis na Kòrsou|lanthùis]] i kas di palu di maishi. Hopi di nan tabata restorá i hende por bishitá nan. Despues di abolishón di [[sklabitut]] a bin un temporada di difikultat ekonómiko, ku a pone hopi hende di Kòrsou bai biba afó, manera [[Cuba]] unda nan a traha riba plantashi di súku. Ora a deskubrí zeta na Venezuela na aña [[1914]], e suerte di Kòrsou a kambia drástikamente. [[Royal Dutch Shell]] (promé ku esei: Koninklijke Shell Groep) i e gobièrnu hulandes a traha un refineria ekstensivo riba e sitio bieu di Asiento, unda a bende katibu antes, ku a trese hopi trabou pa un gran parti di e poblashon di e isla, i a pone ku hopi hende djafó a bin biba akinan pa haña trabou tambe. Kòrsou tabata e lugá ideal pa e refineria pasombra e tabata leu for di e desorden sosial i sivil di gran parti di Sur Amérika, pero basta serka di e depositonan di zeta di e [[Lago di Maracaibo]]. Tambe e tin un ekselente haf natural ku por akomodá [[tanker]] grandi. E kompania a trese un pida rikesa na e isla. Hopi kas tabata trahá i Willemstad a haña un infrastruktura ekstensivo. Sinembargo, despues di tempu a bin differensianan grandi entre gruponan soshal di Kòrsou. Disatisfakshon y tension entre gruponan soshal a resultá na protestanan grandi riba [[Trinta di Mei|30 di mei]], [[1969]]. E desorden sivil a kousa un [[movementu sosial]] ku a pone ku e poblashon lokal a haña mas influenza den e proseso polítiko. Turismo tambe a desaroyá i ku ''winst belasting'' abou, hopi kompania por a establesé nan mes akinan pa evitá reglanan rigoroso di otro pais. Den añanan 1980 Royal Shell a bende e refineria i aworaki [[PDVSA]] ta hür e serka gobièrnu di Kòrsou. E ultimo añanan aki Kòrsou ta purbando di kapitalisá riba su historia i herensia úniko pa turismo sigui ekspandé. {{Panorama |image=Punda_otrabanda.jpg |width= |height=180px |align=center |caption=Willemstad }} == Demografia == Debí na su historia kolonial, Kòrsou awendia ta un sosiedat altamente diverso ku varios grupo étniko. E poblashon ta mayormente di desendensia [[afrokaribense]], ku ta inkluí hende multirasial ku ta identifiká nan mes den e grupo aki. Ademas, tin minorianan importante di orígen hulandes, [[Latinoamérika|latinoamerikano]], asiátiko (inkluyendo ost asiátiko), portugues i [[Medio Oriente|levantino]]. For di region Karibe a bini varios grupo di migrante, notablemente di [[Sürnam]], [[Haiti]], [[Antia britániko|Karibe anglofóniko]] i e último añanan, e isla a eksperensiá un kresemento den migrashon for di paisnan manera [[Colombia]], [[Venezuela]] i [[Repúblika Dominikano]]. Segun Senso 2023, 24,6% di e poblashon ta konsistí di migrantenan di promé generashon.<ref>[https://nu.cw/2025/11/25/census-2023-verschuiving-in-bevolkingssamenstelling-op-curacao/ Census 2023: verschuiving in bevolkingssamenstelling op Curaçao], nu.cw (25 di novèmber 2025)</ref> Den mes tempu, tin un [[diáspora]] importante di Kòrsou na Hulanda. Te ku 2023, aproximadamente 144.814 persona di orígen di Kòrsou ta biba aya, un sifra ku ta kasi igual na e poblashon riba e isla mes.<ref>{{Cite web |title=CBS Statline |url=https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85384NED/table?dl=C651B |access-date=2025-09-04 |website=opendata.cbs.nl |language=nl}}</ref> == Polítika == Kòrsou a haña un gobièrnu limità di su mes riba [[1 di yanüari]] [[1954]]. Apesar di esaki, hopi hende no a partisipá den e proseso polítiko te ku despues di e movementunan sosial den e último añanan '60. Den e añanan [[2000]] e estado polítiko di e isla tabata bou di diskushon atrobe, lokual ta trata e otro islanan di Antias Hulandes, tratando e relashon ku Hulanda i entre e islanan di Antias. Den un [[referèndum]] tené riba [[8 di aprel]] [[2005]], huntu ku [[Sint Maarten]], residentenan a vota pa status aparte pafo di Antias Hulandes, manera [[Aruba]], ningando e opshonnan pa independensia kompletu, birando parti di Hulanda, òf keda manera e ta. Dia [[10 di òktober]] [[2010]] Kòrsou ta bira pais outónomo den [[Reino Hulandes]]. E [[ministerionan di pais Kòrsou]] ta nuebe na tur. == Ekonomia == [[File:The_colorful_buildings_of_the_Handelskade_in_Willemstad,_Curaçao.jpg|thumb|Handelskade na Willemstad, Curaçao]] E industrianan mas importante di e isla ta inkluí [[Refineria di zeta|refinashon di zeta]], [[turismo]] i "[[offshore banking]]" esta servisio finansiero internashonal. Transportashon di karga riba barku i otro aktividad konektá ku e [[Haf di Kòrsou|haf di Willemstad]] tambe ta hasi un kontribushon grandi na e ekonomia. == Idioma == Te ku awe hende sa debatí e orígen di e nòmber Curaçao, pero un splikashon ta ku e ta derivá di e palabra [[Idioma portugues|portugues]] pa 'kurason', lokual ta "coração". Segun Joubert i van Buurt<ref>Buurt, G. van., & Joubert, S. M. (1997). ''Stemmen uit het verleden: Indiaanse woorden in het Papiamentu''. Van Buurt Boek Producties.</ref>, e nòmber Kòrsou ta originá serka e [[Caquetio|kaiketionan]], kende tabata ser referí den relatonan [[spaño|spañó]] manera "Indios Curaçaos". Esei ta signifiká ku kisas e poblashon aki tabata yama su mes asina. Awendia hende di otro pais sa asosiá e nòmber Curaçao ku un tipo di blou, i sa huza e como un athetivo, pasó di e [[likùr]] blou skur yamá "[[Curacao likeur|Blue Curaçao]]". E idiomanan mas papiá na Kòrsou ta [[papiamentu]], [[hulandes]], [[spaño]] i [[ingles]]. Papiamentu ta e idioma nativo di mayoria habitante, ku hulandes, hulandes como e [[idioma ofisial]]. Hopi papiá ta e idioma hulandes, ingles i spañó i ta e idiomanan nativo di basta minoridat grandi. Hulandes tabata e idioma di instrukshon na skolnan for di tempu kolonial. Sinembargo, tabata tin hopi debate resien tratando e asuntu di usa papiamentu na skol, pero tin un skol básiko i un skol di enseñansa avansa ku si ta usa papiamentu komo idioma di instrukshon kual ta kolegio Erasmo na [[Suffisant]] i SKAI Erasmo (SKol Avansa Integra) == Kultura == === Atrakshonnan === * Sentro históriko di Willemstad * [[Koningin Emmabrug]] * [[Koningin Julianabrug]] * [[Curaçao Sea Aquarium]] * Bario di [[Pietermaai]] * [[Katedral di sumpiña]] * Fabrika di [[Curacao likeur|Curaçao likor]] === Museo === {{See also|Mira artíkulo prinsipal: [[Lista di museo na Kòrsou]]}} Kòrsou tin mas ku 25 [[museo]], kubriendo un gran skala di tema relashona ku [[arte]], [[historia]] i herensia kultural. == Deporte == [[File:Jurickson Profar (47569154041).jpg|thumb|220px|[[Jurickson Profar]] na 2019.]] [[Futbol|Futbòl]] i [[beisbòl]] ta e [[deporte]]nan mas popular na Kòrsou. E [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di futbòl]] a gana [[Kopa Karibe]] 2017 tras di derotá Jamaica, i asina a klasifiká pa e [[Kopa Oro di CONCACAF]]. Na 2019, nan a gana e Kopa di Rei na [[Tailandia]], despues di derotá [[Vietnam]] den e final. E logro mas grandi a yega na 2025, ora Kòrsou a klasifiká pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, birando e pais di mas chikí den historia pa logra esaki. Beisbòl tin un tradishon fuerte tambe. Na 2004, e tim di Little League di [[Willemstad]] a bira kampeon mundial. E isla a produsí varios húngadó di nivel mundial manera [[Andruw Jones]], [[Ozzie Albies]] i [[Kenley Jansen]], tur ku aparishonnan den [[Major League Baseball|MLB]] All-Star Game. Otro deportenan ta floresé danki na e klima i naturalesa di e isla. Deporte akuatiko, spesialmente [[windsurf]] ta popular pa motibu di [[Passaat|bientu konstante]], miéntras e awa klá i kayente ta ideal pa buseo i snòrkel, ku visibilidat te ku 30 meter.<ref>Motion Magazine, yüni 2005</ref><ref>{{cite web|work=The New York Times |title=Frommers Guide to Curaçao water sports |url=https://www.nytimes.com/frommers/travel/guides/caribbean-and-bermuda/curacao/frm_curacao_0178020606.html |date=2006-11-20|archive-date=2013-02-23 |access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20130223094251/http://www.nytimes.com/frommers/travel/guides/caribbean-and-bermuda/curacao/frm_curacao_0178020606.html }}</ref> Tin tres kancha di gòlf riba e isla. Den atletismo, Kòrsou tambe a logra resultadonan notabel, manera medayanan na Weganan CARIFTA.<ref>{{cite web |title=42nd Carifta Bahamas in 2013 – 3/30/2013 to 4/1/2013 – T. A. ROBINSON NATIONAL TRACK & FIELD STADIUM&nbsp;– Nassau, Bahamas&nbsp;– Results |url=http://www.cfpitiming.com/2013_Outdoor_Season/Carifta_Games_2013/Carifta_Games_female_results_2013.htm |publisher=CFPI Timing & Data |access-date=13 November 2013 |archive-date=2023-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131114013134/http://www.cfpitiming.com/2013_Outdoor_Season/Carifta_Games_2013/Carifta_Games_female_results_2013.htm}}</ref> == Religion == Segun e senso di 2001, mayoria habitante di Kòrsou ta [[Misa Katóliko|katóliko]] (85%). Otro denominashon ta [[protestant]], [[adventista]] i [[metodista]]. Banda di e denominashonnan ofisial [[Kristianismo|kristian]], tin habitante ku sa partisipá den religion di [[Montamentu]], [[brua]] i religionnan [[afrika]]no similar na [[vudu]] haitiano, [[:en:Dominican_Vudú|21 divisiones]] di Repúblika Dominikano i [[:es:Santería|santeria]]. Manera otro lugá den [[Latinoamérika]], e misa [[Pentekostal]] ta birando mas popular. Tin hende [[Islam|Mòslem]] i [[Hinduismo|hindú]] ta praktiká na Kòrsou tambe. Maské ta poko hende, kurasoleñonan [[hudaismo|hudiu]] tabatin un impakto signifikante riba historia. Kòrsou tin e kongregashon hudiu mas bieu ku ainda ta aktivo den henter Amérika - for di [[1651]] - i e [[snoa]] mas bieu di henter Amérika ku ainda ta usá for di [[1730]], [[Mikvé Israel-Emanuel]]. == Enseñansa == Enseñansa na Kòrsou, komo otro lugá den Antias, ta bon segun norma regional. E universidatnan prinsipal ta: * [[University of Curaçao]] (UoC) * [[St. Martinus University]] * The University of the Dutch Caribbean (UDC) '''Sentro Pre Eskolar 0 pa 4 aña''' Guia pa siña i tarea dirigi despues di skol 4 te ku 13 aña. Formashon di hòben te ku 17 aña == Bandera == [[File:Flag of Curaçao.svg|thumb|right|200px|Bandera di Kòrsou]] {{See also|Mira artíkulo prinsipal: [[Bandera di Kòrsou]]}} E [[bandera di Kòrsou]] ta blou ku un strepi hel parti abou i dos strea blanku ku sinku punta na e parti ariba. E blou ta simbolisá laman i shelu (parti abou i ariba, respektivamente), partí pa un strepi hel ku ta representá e solo. E dos estreanan ta representá Kòrsou i Klein Kòrsou, pero tambe 'amor i felisidad'. E sinku puntanan riba kada strea ta simbolisá e sinku kontinentenan for di kual Kòrsou su hendenan a bin. E strepinan horizontal tin un proporshon di 5:1:2. E streanan tin diameter di 1/6 i 2/9 di e haltura di e bandera. E sentro di e strea mas chikitu ta 1/6 di e haltura, for di e rant ariba i di man robes, i e sentro di esun mas grandi ta 1/3 for di e rant ariba i di man robes. E azul ta [[Pantone]] 280, i e hel ta Pantone 102. == Transporte == Kòrsou tin un aeropuerto nashonal esei ta [[Aeropuerto Hato]]. == Kurasoleño konosí == {{See also|Mira artíkulo prinsipal: [[Lista di yu di Kòrsou konosí]]}} * [[Jandino Asporaat]] * [[Herman van Bergen]] * [[Izaline Calister]] * [[Izzy Gerstenbluth]] * [[Andruw Jones]] * [[Emily de Jongh-Elhage]] * [[Churandy Martina]] * [[Eugene Rhuggenaath]] * [[Jonathan Schoop]] * [[Gerrit Schotte]] == Link eksterno == * [http://www.curacao.com/ Sitio ofisial di Kòrsou] * [https://web.archive.org/web/20060710085525/http://www.ctb.an/ Curacao Tourism Board] Sentro di turismo di Kòrsou * [http://www.chata.org/ Curaçao Hospitality And Tourism Association] - Informashon riba Kòrsou su hospitalidat i industria di turismo * [https://web.archive.org/web/20060515033454/http://www.experiencecuracao.com/ Experience Curacao] Sitio ofisial di e Curaçao Hotel Association {{Appendix}} {{Antias Hulandes}} [[Category:Kòrsou]] [[Category:Isla]] k67lki8z0f1xxlnjj677p3pzk45v7u6 0 2799 198404 190500 2026-07-26T14:42:27Z Caribiana 8320 nabegashon agrega 198404 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Daaibooi''' ta un playa na [[Kòrsou]], situá serka di [[San Willibròrdu]] na [[Bandabou]], aproksimadamente 30 minüt parti panòrt-pabou di [[Willemstad]]. E bahia di Daaibooi ta rondoná dor di baranka i ta sirbi komo lugá pa turtuga traha nèshi. Na Daaibooi tambe tin un proyekto di reforestashon di [[koral]] pa monitoriá e kresementu di koral. Varios lokalidat riba e isla ta eksperimentando ku plantashon di koral den un esfuerso pa mehorá e estado di e [[ref di koral|refnan di koral]]. == Historia == Den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i [[siglo 20|binti]], e bahia tabata wòrdu usá komo un haf pa transportá salu for di e panchinan di salu di e bahia di Jan Kok, ku a haña su nòmber for di e plantashon den serkania. E salu tabata wòrdu ekstraé dor di e [[Sklabitut|katibunan]] di e plantashi ei i esnan di Rif Sint Marie i [[Porto Mari]]. For di Daaibooi, e tabata wòrdu transportá ku boto chikitu pa [[Haf di Kòrsou|haf di Willemstad]], kaminda e ta wòrdu kargá riba barkunan mas grandi pa manda Oropa. Restunan di e instalashonnan di almasenamentu di salu ainda por wòrdu mira kanto di e playa. E bahia tambe ta kontené restunan di tantu e defensanan hulandes kontra e británikonan komo esnan di [[Di Dos Guera Mundial]], ora ku e [[Estadonan Uni di Amérika|merikanonan]] a reforsá nan. Un kañon bieu ta ankrá riba un baranka chikitu ku ta sali for di awa. == Rekreashon i turismo == Aktualmente, Daaibooi ta un playa popular pa lokalnan i turista. E ta konosí pa su awa trankil i kla, ku ta ofresé bon kondishon pa landamentu i snorkel. Na fondo di e bahia tin varios ref di koral ku ta atraé un diversidat grandi di piska tropikal. Riba e playa mes ta haña fasilidat básiko, inkluso un bar di snèk ku ta bende kuminda i bibida, sombra natural for di palapa i matanan di koko, i espasio pa parkeo. E bahia ta wòrdu mantené relativamente outéntiko, sin desaroyo grandi, loke ta kontribuí na su ambiente trankil i natural. == Galeria == <gallery widths ="220"> Naambord Playa Daaibooi.jpg|Borchi na entrada Playa Daaibooi.jpg|Den sombra Kanon daaibooibaai 2009.png|Kañon bieu riba baranka </gallery> {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Kòrsou]] nj12vkt4z9u8zz0lbstq38uj622s942 198488 198404 2026-07-26T21:24:37Z Caribiana 8320 /* Rekreashon i turismo */ 198488 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Daaibooi''' ta un playa na [[Kòrsou]], situá serka di [[San Willibròrdu]] na [[Bandabou]], aproksimadamente 30 minüt parti panòrt-pabou di [[Willemstad]]. E bahia di Daaibooi ta rondoná dor di baranka i ta sirbi komo lugá pa turtuga traha nèshi. Na Daaibooi tambe tin un proyekto di reforestashon di [[koral]] pa monitoriá e kresementu di koral. Varios lokalidat riba e isla ta eksperimentando ku plantashon di koral den un esfuerso pa mehorá e estado di e [[ref di koral|refnan di koral]]. == Historia == Den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i [[siglo 20|binti]], e bahia tabata wòrdu usá komo un haf pa transportá salu for di e panchinan di salu di e bahia di Jan Kok, ku a haña su nòmber for di e plantashon den serkania. E salu tabata wòrdu ekstraé dor di e [[Sklabitut|katibunan]] di e plantashi ei i esnan di Rif Sint Marie i [[Porto Mari]]. For di Daaibooi, e tabata wòrdu transportá ku boto chikitu pa [[Haf di Kòrsou|haf di Willemstad]], kaminda e ta wòrdu kargá riba barkunan mas grandi pa manda Oropa. Restunan di e instalashonnan di almasenamentu di salu ainda por wòrdu mira kanto di e playa. E bahia tambe ta kontené restunan di tantu e defensanan hulandes kontra e británikonan komo esnan di [[Di Dos Guera Mundial]], ora ku e [[Estadonan Uni di Amérika|merikanonan]] a reforsá nan. Un kañon bieu ta ankrá riba un baranka chikitu ku ta sali for di awa. == Rekreashon i turismo == Aktualmente, Daaibooi ta un playa popular pa lokalnan i turista. E ta konosí pa su awa trankil i kla, ku ta ofresé bon kondishon pa landamentu i snòrkel. Na fondo di e bahia tin varios ref di koral ku ta atraé un diversidat grandi di piska tropikal. Riba e playa mes ta haña fasilidat básiko, inkluso un bar di snèk ku ta bende kuminda i bibida, sombra natural for di palapa i matanan di koko, i espasio pa parkeo. E bahia ta wòrdu mantené relativamente outéntiko, sin desaroyo grandi, loke ta kontribuí na su ambiente trankil i natural. == Galeria == <gallery widths ="220"> Naambord Playa Daaibooi.jpg|Borchi na entrada Playa Daaibooi.jpg|Den sombra Kanon daaibooibaai 2009.png|Kañon bieu riba baranka </gallery> {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Kòrsou]] qzh11j5nprpqqzid0he36z6j0cgnecl 0 2860 198450 189327 2026-07-26T18:45:00Z Kallmemel 14000 +refimprove 198450 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Databox}} [[Image:Solar_Salt_Plant_Bonaire_(NA).jpg|thumb|270px|Saliña di salu na Bonaire (Pereké)]] Saliña (of salinja) ta un [[boka (kosta)|boka]] ku a separá fo'i laman, komo ku nivel di laman a baha òf di tormenta di sùitwèst ku [[siglo]]nan largu a trese un kantidat di piedra i santu sera e boka di laman. E kontenido di salu den un saliña ta mas haltu ku di laman. Ta enkontra saliñanan tantu na [[Aruba]], [[Boneiru]] komo na [[Kòrsou]]. ==Saliña di salu== [[Boneiru]] tabatin 3 saliña ku tabata produsí [[Ekstrakshon di salu na Boneiru|salu]] fio despues ku e [[hulandes]] nan konkista e [[isla]] na aña 1633. Na 1837 nan a eksplota saliña di Pereke i sentralisá e produkshon di salu aya i e katibunan ku tabata na [[saliña]] Frans i [[Slagbaai]] mester a bai [[Pereke]] pa hisa produkto di salu aya kuminda e barkunan tabata karga salu pa produkto di piska [[(haring)]] na Hulanda. ==Saliña komo nòmber== Na Kòrsou tin un bario ta karga e nòmber [[Saliña (Kòrsou)|Saliña]] i na Boneiru [[Nort di Saliña]] i na Aruba [[Saliña Cerca]]. [[Category:Geografia]] [[Category:Economia]] enhfloxgc39ep3x87rv1cmyspzg33em 2 7580 198503 198092 2026-07-27T11:50:28Z Caribiana 8320 198503 wikitext text/x-wiki ''__NOINDEX__'' * [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] - ------------- {{Variante|c}} {{Infobox dignatario| variante = c | nomber = Abelardo de la Espriella | nomber completo = Abelardo Gabriel de la Espriella Otero | alias = ''El Tigre''<br>''El Filipichín'' | descripcion = | fecha nacemento= [[31 di yüli]] [[1978]] | luga nacemento = [[Bogota]] | sucesion = Di 43° Presidente di [[Colombia]] | periodo start = [[7 di ougùstùs]] [[2026]] | periodo fin = | pais = {{COL}} | antecesor = [[Gustavo Petro]] | sucesor = | pareha = |religion = |tata = |mama = |ruman = |yui = | ofishi = abogado, empresario, polítiko | partido = polítiko independiente | vice presidente= José Manuel Restrepo }} '''Abelardo Gabriel de la Espriella Otero''' (☆ [[31 di yüli]] [[1978]] na [[Bogota]]) ta un abogado, empresario i polítiko kolombiano di ekstremo derecha.<ref name="dup-1-95">{{cite web|url=https://www.swissinfo.ch/spa/abelardo-de-la-espriella%2C-candidato-de-ultraderecha-colombiana%3A-%22no-m%C3%A1s-procesos-de-paz%22/91169539|title=Abelardo de la Espriella, candidato de ultraderecha colombiana: «No más procesos de paz»|author=Swissinfo}}</ref><ref name="dup-2-78">{{cite web|url=https://es-us.noticias.yahoo.com/candidato-ultraderechista-colombiano-vine-cambiar-150800916.html|title=Candidato ultraderechista colombiano: "Yo vine a cambiar la política para siempre"|author=Yahoo}}</ref> Aktualmente, e ta presidente-elekto di [[Colombia]] i lo asumi e kargo di presidente dia 7 di ougùstùs 2026. E ta e fundadó i lider di e movementu Defensornan di Patria, establesé na 2024. == Bida i karera == De la Espriella a nase na [[Bogota]] i lanta na Montería, departamentu di Córdoba. El a studia lei na Universidat Sergio Arboleda, a risibí su titulo na Universidat Del Rosario, i na 2012 a optené un [[maestria|master]] den lei na Universidat di Nebrija na [[Madrid]]. El a bira un figura públiko prominente a traves di su defensa di klientenan di perfil altu, inkluyendo polítikonan kustumbrá na gruponan di derechi paramilioso i Alex Saab, un empresario [[Venezuela|venezolano]] ku despues a keda akusá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] riba akusashonnan di [[labamentu di plaka]]. Na 2005, el a funda e Fundashon pa Inisiativanan di Pas (FIPAZ), ku a promové un referèndem pa prohibí ekstradishon na Colombia i a organisá foronan ku a konta ku komandantenan di Forsanan di Defensa Propio Uni di Colombia (AUC). Espriella ta sostené e derecho di karga arma, retiro for di instansianan internashonal manera Nashonnan Uni i Korte Interamerikano di Derechonan Humano, polítikanan ekonómiko di laissez-faire, i un fin na prosesonan di pas ku gruponan armá Colombiano. Riba tereno di polítika eksterior, el a ekspresá sosten pa un alineashon mas estrecho ku Merka bou di presidente [[Donald Trump]] i e restourashon di lasonan diplomátiko ku [[Israel]]. === Elekshon presidensial === Den e elekshon presidensial di Colombia di 2026, de la Espriella a risibí 43.74% di e votonan den e promé buèlta dia 31 di mei, promé ku el a derotá e senador di izquierda Iván Cepeda den e di dos buèlta dia 21 di yüni ku 49.66% kontra e 48.70% di Cepeda—e margen di mas chikitu di viktoria registrá den Colombia eleccion presidencial. Cu 12.9 miyon voto, el a bira e kandidato presidensial mas vota den historia di e pais. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1365305941|titulo=Keiko Fujimori}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Espriella, Abelardo de la}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Politiko]] [[:Kategoria:Colombia]] ------------------ '''Keiko Sofía Fujimori Higuchi''' (☆ [[25 di mei]] [[1975]] na [[Lima]]) ta un polítiko [[peru]]ano i presidente-elekto di [[Peru]]. Dia 28 di yüli 2026 e lo asumi e funshon komo e promé muhé presidente den historia di Peru. E ta líder di e movementu polítiko Fujimorismo i ta dirigí e partido Forsa Popular for di 2010. ==Bida i karera== Keiko Fujimori a nase na Lima komo yu muhé mayó di eks-presidente [[Alberto Fujimori]] i Susana Higuchi.<ref name="Hojadevida2016">{{Cite web |url=https://infogob.jne.gob.pe/Politico/FichaPolitico/keiko-sofia-fujimori-higuchi_historial-partidario_Q43AyhFWlVg=3h |title=Keiko Sofía Fujimori Higuchi |website=Jurado Nacional de Elecciones (Perú) |publisher=Infogob |access-date= |language=es |archive-date=2020-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201004064046/https://infogob.jne.gob.pe/Politico/FichaPolitico/keiko-sofia-fujimori-higuchi_historial-partidario_Q43AyhFWlVg=3h |url-status=live }}</ref> Na 1994, na edat di 19 aña, el a sirbi komo Promé Dama di Peru, despues ku su mama a laga e ròl seremonial aki durante nan separashon.<ref name="fp">{{Cite web |date=2002-02-24|title=Former Peruvian agent backs Fujimori's ex-wife on torture allegations |url=http://www.latinamericanstudies.org/peru/higuchi.htm |access-date= |agency=[[Associated Press]] |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125092356/http://www.latinamericanstudies.org/peru/higuchi.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Víctor |date=14 July 2017 |title=La historia de las primeras damas del Perú en el siglo XXI |url=https://rpp.pe/politica/gobierno/la-historia-de-las-primeras-damas-del-peru-en-el-siglo-xxi-noticia-1064156 |access-date= |website=RPP |language=es |archive-date=2020-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web /20201007235333/https://rpp.pe/politica/gobierno/la-historia-de-las-primeras-damas-del-peru-en-el-siglo-xxi-noticia-1064156 |url-status=live }}</ref> El a okupá e posishon te na e kolapso di e gobièrnu di su tata na 2000. El a studia maneho di negoshi na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]], entre otro na State University of New York na Stony Brook, Boston University i Columbia University.<ref name="cash">{{Cite web |url=http://larepublica.pe/30-05-2009/keiko-fujimori-pagaba-estudios-al-cash |title=Keiko Fujimori pagaba estudios al "cash" |publisher=La República |date=2009-05-30|access-date= |language=es |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180412140205/http://larepublica.pe/politica/401070-keiko-fujimori-pagaba-estudios-al-cash |archive-date=2018-04-12}}</ref> ===Karera polítiko=== Na 2006, Fujimori a drenta polítika elektoral i, ku un kantidat rèkòrt di voto, el a bira miembro di Kongreso di Peru, representando Lima te 2010.<ref name="kf">[https://web.archive.org/web/20240913092753/https://www.cidob.org/lider-politico/keiko-fujimori-higuchi Keiko Fujimori Higuchi], CIDOB</ref> Desde 2010, e ta liderá e partido Forsa Popular. El a postulá su mes komo kandidata pa [[presidente]] den elekshonnan di 2011, 2016 i 2021, tur tres biaha yegando e di dos buèlta pero sin gana.<ref name="kf"/> Na 2026, na su di kuater intento, el a gana e elekshon presidensial.<ref>{{Cite web|title=Keiko Fujimori wins Peru's presidency as the full count confirms her by 49,641 votes |url=https://en.mercopress.com/2026/06/30/keiko-fujimori-wins-peru-s-presidency-as-the-full-count-confirms-her-by-49-641-votes |work=MercoPress |date=2026-06-30}}</ref> ===Kontroversia=== Kuminsando na 2018, Fujimori a wòrdu investigá den konekshon ku e skandal di korupshon di Odebrecht. El a pasa mas ku un aña den detenshon preventivo, pero no a wòrdu kondená.<ref>Nicholas Casey & Andrea Zarate, [https://www.nytimes.com/es/2018/10/10/espanol/america-latina/keiko-fujimori-arresto.html La detención de Keiko Fujimori, un nuevo golpe al fujimorismo], nytimes.com (10 di òktober 2018)</ref> Despues di a pèrdè e elekshon di 2021, el a hasi alegashonnan di froude elektoral, ku a wòrdu rechasá pa opservadónan internashonal.<ref name="ff">{{Cite web |last=Collyns |first=Dan |date=2021-06-08 |title=Peru elections: Fujimori's fraud claims criticised as rival's narrow lead widens |url=http://www.theguardian.com/world/2021/jun/08/keiko-fujimori-claims-irregularities-peru-presidential-election-pedro-castillo |website=The Guardian}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1365305941|titulo=Keiko Fujimori}} {{References}} }} ----------------------- E yu muhé mayó di eks-presidente [[Alberto Fujimori]], e ta e figura prinsipal di Fujimorismo, e movementu polítiko konservativo asosiá ku su tata, i a dirigí su partido, Forsa Popular, for di 2010. Fujimori a sirbi komo Promé Dama di Peru di 1994 pa 2000 i komo miembro di Kongreso di Lima for di 2006 pa 2010 Despues. avansando pa e di dos buèlta pero pèrdiendo den e elekshonnan presidensial di 2011, 2016 i 2021, ela gana e presidensia riba su di kuater intento na 2026 i mester tuma ofisina dia 28 di yüli 2026. Fujimori ta e promé hende muhé pa wòrdu eligi komo Presidente di Peru. Nasé na Lima di Alberto Fujimori i Susana Higuchi, ela bira Promé Dama na edat di 19 aña na 1994, despues ku su tata a kita su mama for di e ròl durante e separashon di e pareha; ela okupá e posishon te na e kolapso di su gobièrnu na 2000. Ela studia atministrashon di negoshi na Merka na universidatnan di Stony Brook i Boston i despues na Columbia. Fujimori a drenta polítika elektoral na 2006, ganando un asiento den kongreso ku un kantidat rèkòrt di voto, i na 2010 el a tuma over e partido ku el a dirigí for di e tempu ei, ku despues a kambia Forsa Popular. Fujimori a pèrdè kada un di su promé tres kandidaturanan presidensial den elekshonnan smal i polarisante kontra Ollanta Humala na 2011, Pedro Pablo Kuczynski na 2016, i Pedro Castillo na 2021. Kuminsando na 2018, el a wòrdu persiguí en konekshon ku e skandal di korupshon di Odebrecht; ela pasa mas ku un aña den detenshon preventivo pero no a wòrdu kondená. Despues di a pèrdè e segunda buelta di 2021, ela hasi deklarashonnan sin base di froude elektoral ku opservadónan internashonal a rechasá. Un di dos kaso di korupshon a keda rechasá djis promé ku ela lansa su kampaña eksitoso di 2026, derotando Roberto Sánchez. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Keiko Fujimori}} {{References}} }} Keiko Sofía Fujimori Higuchi (☆ 25 di mei 1975 na Lima) ta un polítiko peruano. E ta líder di e movementu polítiko Fujimorismo i a dirigí e partido Fuerza Popular for di 2010. E ta yu muhé mayó di eks-presidente Alberto Fujimori. Fujimori a sirbi komo Promé Dama di Peru for di 1994 te 2000. Despues, el a bira miembro di Kongreso di Peru for di 2006 te 2010, representando Lima. El a kandidá pa presidente na elekshonnan di 2011, 2016 i 2021, tur tres biaha yegando na segunda buelta pero sin gana. Na 2026, el a gana e elekshon presidencial na su di kuater intento i mester tuma ofisina dia 28 di yüli 2026, bira e promé muhé presidente di Peru. Bida i karera Fujimori a nase na Lima komo yu di Alberto Fujimori i Susana Higuchi. Na 1994, na edat di 19 aña, el a bira Promé Dama despues ku su mama a laga e ròl. El a keda den e posishon te na 2000. El a studia atministrashon di negoshi na Estados Unidos, inkluyendo na State University of New York at Stony Brook, Boston University i Columbia University. Karera polítiko Na 2006, Fujimori a drenta polítika elektoral, ganando un asiento den kongreso ku hopi voto. Na 2010, el a bira líder di su partido, ku despues a wòrdu yamá Fuerza Popular. El a pèrdè elekshonnan presidensial den 2011, 2016 i 2021, tur den segunda buelta. Kontroversia Kuminsando na 2018, Fujimori a wòrdu investigá den konekshon ku e skandal di korupshon di Odebrecht. El a pasa mas ku un aña den detenshon preventivo, pero no a wòrdu kondená. Despues di e elekshon di 2021, el a hasi alegashonnan di froude elektoral, ku a wòrdu rechasá pa opservadónan internashonal. -------------- {{Variante|c}} {{Infobox dignatario| variante = c | nomber = Keiko Fujimori | descripcion = | sucesion = Presidente-elekto di Colombia | periodo start = | periodo fin = | premier = |pais = {{COL}} | antecesor = José María Balcázar | sucesor = | pareha = |religion = |tata = [[Alberto Fujimori]] |mama = Susana Higuchi |ruman = |yui = 2 | partido = Fuerza Popular (2010-presente) | vice presidente = Máximo San Román (1990-92) <br /> }} '''Abelardo de la Espriella''' ---------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref> AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso. Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''. E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo. Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley. Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable, resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo. {{Appendix}} Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref> Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft. Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba. Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno. Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref> [[:Kategoria:Sociedad]] ------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2] Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5] == Historia == {{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}} Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref> Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13] Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a. Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19] Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20] {{Appendix}} [[:Kategoria:Historia di Aruba]] ----- Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2] Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am -------------- {{Variante|a}} {{infobox organisacion | variante = a | nomber = Scouting Aruba | abrevia = | imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg | funda = April 23, 2000. | pais = {{ABW}} | sede = | afilia = | presidente = | tipo = | obhetivo = desaroyo di | lema = ''Wees paraat'' | cantidad_miembro = | koepel = | europeo = | internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement | website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba }} '''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000. == Historia == E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement. Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1] Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña. Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017. Programa i idealnan Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé) Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí) Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí) Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé) Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé) E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes. E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3] ----------------- {{Variante|a}} {{infobox organisacion | variante = a | nomber = Scouting Aruba | abrevia = | imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg | funda = April 23, 2000. | pais = {{ABW}} | sede = | afilia = | presidente = | tipo = | obhetivo = desaroyo di | lema = ''Wees paraat'' | cantidad_miembro = | koepel = | europeo = | internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement | website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba }} '''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]]. == Historia == E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref> ---- en.wiki: '''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981. E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref> [[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]] ==Programa i idealnan == E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1] Elvita - di edat 4 pa 7 Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña Guia Menor - edatnan di 11 pa 14 Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes. E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide. Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------------ {{Databox}} '''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo. == Ley di consumidor == Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/> === Aruba === Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref> Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor. * Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref> === Corsou === Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref> E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes: Organisacionnan: * Fundashon pa Konsumidó Curaçao * Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref> === Hulanda === E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6] === Merca === Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca. {{Appendix}} [[:Kategoria:Economia]] [[:Kategoria:Sociedad]] Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko. E meta di protekshon di konsumidó ta pa: garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko promovê transparensia den merkado asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado. Derecho di konsumidó Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref> Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di: derecho privá (kontraktnan i responsabilidat) derecho públiko (regulashon di merkado) derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal) Instrumentonan di protekshon Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan: regulashon riba seguridat di produktonan obligashon pa informashon klaro i etiketahe protekshon kontra publicidat engañoso regla riba garantia i devolushon di produktonan supervison di merkado dor di autoridatnan públiko Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan. Protekshon di konsumidó segun pais Aruba Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref> Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref> E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu. Kòrsou Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref> Regulashonnan relevante por inkluí: Kódigo Sivil di Kòrsou legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó influensia di norma internashonal i europeano Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí: Fundashon pa Konsumidó Curaçao Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref> Hulanda Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley aki a introducí, entre otro kosnan: prohibishon di revishonnan falso riba internet regla mas estrikto pa transparensia di prijs mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref> Estados Unidos Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin: Federal Food, Drug, and Cosmetic Act Fair Debt Collection Practices Act Fair Credit Reporting Act Truth in Lending Act Fair Credit Billing Act Gramm–Leach–Bliley Act Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera: Federal Trade Commission (FTC) Consumer Financial Protection Bureau (CFPB) Food and Drug Administration (FDA) Department of Justice (DOJ) Mira tambe Konsumidó Derecho di konsumidó ------------------ {{infobox persona | variante = c | nomber = René van Nie | nomber completo = René Gerrit Anton van Nie | fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]] | luga nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]] | luga fayecimento = {{ABW}} | causa morto = paro cardiaco | residencia = | alma mater = | ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor | periodo activo = | conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975) | lenga literario = Hulandes | website = }} {{DEFAULTSORT:Nie, René van}} [[:Kategoria:Direktor di sine]] [[:Kategoria:Eskritor]] [[:Kategoria:Hulanda]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------------- == Cas floria == titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten. Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba. Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen". Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana. Zie ook: • boek Bouwen op de Wind Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen. Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement. Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis. 1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura. -------- [[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]] E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia. == Historia == Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika. Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia. E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9] Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8] Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10] == Sint Maarten == E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa. Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes. Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11] Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor. Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente. nl.wiki: Rijksgrens van Nederland == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona continuo]] * [[Zona economico exclusivo]] * [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]] [[:Kategoria:Geografia]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Reino Hulandes]] E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio. E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017. -------- === Maneho === E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa: * proteha y maneha e ambiente marino; * controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino; * comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ. Pa e seis islanan mes e ley ta duna: * derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama); * maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla); * un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino. E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino. == Mira tambe == * [[Awanan teritorial]] * [[Zona economico exclusivo]] {{Appendix}} [[:Kategoria:Reino Hulandes]] [[:Kategoria:Venezuela]] ------------ Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu. Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia. Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan. Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia: e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é. Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo. ------- Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten. ------------------ {{Variante|c}} {{Databox}} {{Multiple image | align = right | total_width = 270 | border = | header = '''Turismo krusero''' | header_align = center | perrow = 1/1/2 | image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg | image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg | caption1 = ''Sovereign of the Seas'' | caption2 = ''Carnival Sunshine'' | image3 = | caption3 = | image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg | image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg | caption_align = center | footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina | footer_align = center }} ---------------- {{Variante|a}} {{infobox persona |variante = a | nomber = Clinton Whitfield | nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield | ofishi = empresario | distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small> }} '''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano. == Biografia == Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo. El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]]. Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas. * gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter. * "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]]. J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido. * De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref> Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies). Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar. == Honor == Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref> {{Appendix}} Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach. Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika. Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano. Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar. -- Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use. --- '''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach. Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe. Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon. Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario. Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**. Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**. [[:Kategoria:Aruba]] --------------- {{Variante|a}} {{Infobox fabrica| variante = a |nomber = Coastal Aruba Refining Company }} '''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba. [[Category:Empresa]] [[Category:Aruba]] [[Category:Historia]] == Historia == Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso. * el a pasa den man di Gobierno * a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria. Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V. , durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V. E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref> == Operacionnan == Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo. E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas. == Benta y ciere == Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012. Legado E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad. Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation. == Referencia == “Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007). Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya). “El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000. Valero Energy Corporation Annual Report, 2005. CITGO Aruba Refinery official history page (archival). ------------------- {{infobox persona | variante = a }} '''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba. == Biografia == Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero. Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento. Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company". Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation. Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref> Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]]. Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref> {{Appendix}} . Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor. == Honor == Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor. Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial. Venta di Coastal i bida mas tadia Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company. Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente. Legado i famia Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla. E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba. Falesementu Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor. Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990. {{Stub}} {{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}} [[Category:Hende]] ------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma. E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta: * Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento. * Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento. * Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por. * Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial. Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor. Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref> Dekreto Real Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref> Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.). Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’. E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad). {{Appendix}} -------------------- {{Appendix}} The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref> It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread among the locals who started searching for more gold. When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands sent more troops to safe guard the gold. Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach: Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after the wind blew away the dust from the clay. In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in the nearby rivers. The following years after that first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting. Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal. By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above ground. Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”. Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908. A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out. The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill. According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners. He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners would boost the island’s employment rate. When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable market on the island anymore. The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical monuments. Source: 1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers. 2. Aruba Esso News, 1953 issue. ------------ {{multiple image | total_width = 700 | border = infobox | direction = horizontal | header = Arte mural na San Nicolas | header_align = center | caption_align = center | image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg | height1 = 200 | caption1 = Mural di Chemis | image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg | caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag | image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg | caption3 = Mural crea pa Wild Drawing | image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg | caption4 = | image5 = Mural Black White.jpg | caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers }} ------ == Stadhuis Aruba Aanvulling == === Historia === E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1] Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon. === Construccion y estilo === E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa. --- strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref> Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu ----------- == Mario Croes == Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele. Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr. ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga. Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas. E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi. ”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan --- en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow. NUNKA Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas? Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele. Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita? Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije). Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes- --------- == Lago oil == Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa. Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville. For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital. Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha * 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta * 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta. * 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta. 1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey. 1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata. 1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company. ----- 1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano. -------- ==[[Rebelion Grandi]] == Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat. Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref> ------------------ '''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba. Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> == Historia == Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino. E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref> E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado. == Responsabilidatnan == Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta: * Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.), * Informashon i Relashonnan Públiko, * Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.), * Finansa, * Asuntunan Sosial (S.Z.), * Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo, * Asuntunan Kultural (C.Z.), * Registrashon i Archivo (R. en A.), i * Asuntunan di Personal i Maneho Interno. E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia. * Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda * Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda * toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref> * sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland == Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes == {{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}} E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]]. Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal. == Fin di Antias Hulandes i transishon == E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015. Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes. Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref> == Mira tambe == * [[Arubahuis]] * [[Kas di Kòrsou]] * [[St. Maarten House]] {{Appendix|2= * {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]] {{References}} }} [[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]] -- * 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w. Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.), Voorlichting en Public Relations, Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.), Financiën, Sociale Zaken (S.Z.), Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme, Culturele Zaken (C.Z.), Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer. De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis. --------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario. == Historia == SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki. Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion. Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan. Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan. == Desaroyo residencial y innovashon == Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente. Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia. Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan. Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas. E porta actual Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] == SVGA == Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia. === historia === Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------- Vieja yo?<br> No...No señor<br> Yo soy un vino y del mehor<br> ¿Que si las canas me asustan?<br> No qué va!<br> Ellas no suman años, <br> derrochan sabiduría y verdad.<br> Ay, no,<br> no me vengan con cuentos,<br> entre más grande el numero,<br> más linda me siento.<br> Esas líneas en mis ojos, no,<br> no son quejas del pasado,<br> son las huellas de las risas<br> y los besos dados.<br> ¿Que si todavía me apasiono?<br> Ay, no me haga reír.<br> En este cuerpo lo que hay es<br> mucho fuego por sentir.<br> Ay, no,<br> no me vengan con cuentos,<br> entre más grande el numero,<br> más linda me siento.<br> Yo sí me orgullezco,<br> de los años que tengo,<br> que con cada buelta al sol<br> más valgo y más aprendo<br> así que guardes tus penas<br> y no me mire con compasión<br> Los años a mí no me pesan<br> me coronan el corazón.<br> Ay, no,<br> no me vengan con cuentos,<br> entre más grande el numero,<br> más linda me siento.<br> Sí ........mas linda! -------------- {{Databox}} '''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo. E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu. Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel. ==Tipo di kooperashon== E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda. Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit). Yudansa por ta: * bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente * multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2] ==Fuentenan di yudansa== Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo. ==Yudansa ofisial pa desaroyo== Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi. {{Appendix}} ## Yudansa pa desaroyo **Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo. E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**. Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel. --- ### Tipo di kooperashon E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partner­ship**, i no riba dependencia of dominashon. Kooperashon por tuma diferente forma: * **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais. * **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2] --- ### Fuentenan di yudansa Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen. --- ### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA) **ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4] --- ### Notanan i referensianan [^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int) [^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org) [^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org) [^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac) ------------------- == Faha di horcan == E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar. Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm). Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014. E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008), José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960) i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan. Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un organisashon di preparashon pa kalamidat. Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St. Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba). ----------------- == Historia == Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal: * '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]]. * '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]). E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá. Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial. E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente. Kultura i Herensia E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial. Kaida di e Imperio E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano. ------------- {{Variante|c}} {{Infobox dignatario| variante = c | nomber completo = Petrus Albertus Kasteel | imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg | sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou | periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]] | periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]] | monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948) | antecesor = [[Gielliam Wouters]] | sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters |fecha nacemento= |luga nacemento = |fecha fayecimento= |luga fayecimento = |pareha = Marie Kasteel-Baltussen |religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] |yui = 5 <!-- Seccion di informacion profecional --> |ofishi = gobernante, diplomátiko |partido = }} '''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes. == Bida personal == Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia. == Periodista i trahadón den ekshilio == Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen. == Gobernador di Kòrsou i su dependensianan == Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948. Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial. == Karrera diplomátiko == Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na: Chile (1948–1956) Irlanda (1956–1966) Israel (1966) == Rekonesimentu == Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal: Medal of Freedom with Silver Palm (Merka) Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda) Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano) Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia) == Fayesimentu == Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña. == Referensianan == Wikipedia. Piet Kasteel. Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003). YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel. Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes. ------------------ '''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti''' '''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma. Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento. == Indica y respeta e variante di Papiamento/u == Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan. Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con pa indica e variante di bo escogencia. Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti. == Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia == Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor. Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di Wikipedia. Esaki ta inclui: * E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639. * Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version nobo. * E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di interface via translatewiki.net). * E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo. Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites == Contribui na un comunidad bilingual == No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den islanan ABC y den mundu henter. ------------------ {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} {{Multiple image| total_width = 340 | align = center | caption_align= center | image2 = Bolletjes.jpg | caption2 = Bolitanan den stoma di un mula | image1 = Bird smuggler.jpg | caption1 = Mula transportando parhanan | image3 = Anus-patron (1205687).jpg | caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal | image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg | caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009) }} {{clear}} {{Appendix}} [[Category:Sociedad]] ----------------- == Shoco == De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí. E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko. Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref> {{Appendix}} -------------- {{Variante|c}} {{Infobox persona | variante = a | nomber = Nigel Maduro | ofishi = activista }} '''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref> activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di Aruba National Trust, Nigel Maduro Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref> {{Appendix}} Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo. Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria. Trabao Profesional i Karrera Aktivismo Ambiental i di Klima: Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena. Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel. Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria: Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena. Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat. Representashon Internashonal: Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima. Arte Multidisiplinario A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta. Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe. {{Appendix}} ------------ == Cinema na Aruba == (Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century. The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time. American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land. In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time. The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref> ------------------------- Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten {{Databox}} '''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso. Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba ---------------------------------------- * gabinete di minoria --------------------------------------- '''Hefe di estado''' ta ---------------------------- *gabinete (politica) * izquierdista * pais * eleccion --------------- ----------------------- == Miembro i elekshon == Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo. E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento. Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009. E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4] en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union. Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete. Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen. E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento. Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland. == Reino Hulandes == In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019. === Karibe Hulandes === Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben. De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen. Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde. {{Appendix}} [[:Category:Oropa]] [[:Category:Politika]] ---------------------------- * Muhe * Constitucion * Globalisashon * Progaganda * Cancion ---------------------------- '''Pedro Tirso Maria (Tirso) Sprockel''' (☆ [[28 di yanüari]] [[1916]] na [[Kòrsou]] - † [[23 di sèptèmber]] [[2007]] na Kòrsou) tabata un lingwista di [[Kòrsou]] i luchadó di resistensia na [[Hulanda]] durante di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]]. == Biografia == Tirso Sprockel a nasé dia 28 di yanüari 1916 na Kòrsou. E tabata yu di Isbelia Abbad i Jules Germaan Sprockel. E ta ruman di [[Gerald Sprockel|Cor Sprockel]] i sobrino di [[John Horris Sprockel]], ambos politiko. Na 1931, na edat di 15 aña, el a bai Hulanda pa sigui su estudio na [[Tilburg]]??. Na 1940 el a graduá pa MO-A [[ingles]].<ref name="AD">{{citeer web|url=http://www.norberthendrikse.nl/sprockel.pdf|titel=Tirso Sprockel als verzetsstrijder|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|auteur=Hendrikse, Solange|datum=2020-10-24|bezochtdatum=2024-04-25}}</ref> E guera na Hulanda ta strob'é pa bolbe su isla natal; na 1942 e ta kasa ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg i ta kuminsa un famia. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Na Hulanda su kas a bira un lugá di skondí pa pilotonan hudiu i aliá. Entre otro, den sus aktividatnan di resistensia el a traha huntu ku dos studiante [[Antias Hulandes|antiano]]: [[Boy Ecury]] i [[Delfincio Navarro]]. E kas tabata un eskala riba e ruta di huisio via [[Spaña]] pa [[Inglatera]]. Na 1945 Sprockel ta regresa Korsou i ta bira dosente na Thomas College. Despues di a okupá varios funshon Sprockel a fungi komo inspector di Enseñansa i finalmente a keda nombra direktor di e Departamento di Enseñansa di [[Antias Hulandes]].<ref name="AD"/> E tabatin tambe lasonan estrecho ku diferente fundashon una e tabata forma parti i e direktiva; manera Federatie Antilliaanse Jeugdzorg (FAJ), Stichting Don Bosco, de Katholieke Verkennerij Nederlandse Antillen en de Stichting Culturele Samenwerking ([[Sticusa]]). Sprockel tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G.M. Dudar di Tilburg. Nan tabatin nuebe yu: kuater yu muhé i sinku yu hòmber. Papiamentu Despues di guera, Sprockel a traha komo linguista pa e rekonosementu i estudio di Papiamento. El a publiká hopi buki i ta kofundadó di e dikshonario Papiamentu online. E tabata kasá ku Wilhelmina (Minette) G. M. Dudar (Tilburg, 11 di ougùstùs 1913 - Curaçao, 20 di yüli 1997). Trabou di hóbennan Na 1953 Sprockel a ko-fundá e Federashon di Cuido di Hubentut Antilliano i durante 35 aña el a okupá un funshon di direkshon. E federashon a enfoká riba e trabou di kas den e bario i partikularmente riba e padvinderij i explorashon.[1] 1] Tambe el a traha huntu ku su ruman muhé Aminta Da Costa Gomez-Sprockel pa hobennan ku discapacidat na Kòrsou. Na Kòrsou, na 1986, un sentro di formashon pa hóbennan ku retraso mental a wòrdu nombrá na su nòmber: e Sentro pa Formashon Laboral "Tirso Sprockel". == Honor == Durante su bida Sprockel a risibí varios kondekorashon: Kabayero den [[Orden di Leon Hulandes]] (1983), komander den Orden di St. Silvester[2] (1988) i e plata Vlaamse Gaai (1963),[3] e premio di mas haltu den e mundu di verkennerij. explorashon. Tambe Sprockel a wòrdu nombrá komo Doctor honoris causa na [[University of Curaçao|Universidat di Antia Hulandes]] pa su dedikashon na [[Papiamentu]]. ==Literatuur== * Tirso Sprockel - ''De groei en bloei van het Curaçaose onderwijs in de 20e eeuw'', essay 1999 ==Externe link== * [http://www.papiamentu.nl Mede door Sprockel opgezette site over het Papiamentu] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sprockel, Tirso}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Kòrsou]] [[:Category:Papiamentista]] * Op zondag 6 oktober 1985 zal het sportveld van buurt- centrum Janwe, officieel worden omgedoopt in sportveld Tirso Sprockel. Het buurt- centrum wil op die wijze de heer Sprockel eren voor zijn jarenlange inzet voor metname de formatie van de Curacaose jeugd. De heer Sprockel, die ruim dertig jaar op onderwijs- gebied actief was en ondermeer de functie vervulde van directeur van het departement van Onderwijs, alsmede van President Curator van de Universiteit van de Nederlandse Antillen, heeft zich volgens de leiding van het buurtcentrum Janwe altijd bijzonder ingezet voor de eugd op het eiland en bekleedde onderandere bestuurs- functies in sociale organisaties als de Verkenners, de Jeugd- centrale en de Federatie Antilliaanse Jeugdzorg. Reden waarom het buurtcentrum- bestuur de heer Sprockel. die momenteel als directeur van Cede Antiy as ten behoeve van particuliere instellingen bemiddelt terzake de financiering van sociaal- educatieve projecten, besloot op deze manier eer te bewijzen. Na afloop van een korte plechtigheid, zullen er die zondag om zeven uur savonds op het sportveld Tirso Sprockel basketball- en volleyball wedstrijden worden gehouden, die voor een ieder, met name jongeren, gratis toegankelijk zullen zijn.<ref>Sportveld Janwé krijgt nam ”Tirso Sprockel”. "Amigoe". Curaçao, 10-09-1985, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643391:mpeg21:p007</ref> * algemeen directeur van Sede Antia (Sentro pa Desaroyo di Antia) tot 1990 * president college curatoren UNA - 1979 * Commandeur in de Orde van St. Sylvester: hij was de eerste Curacaoenaar en de eerste Antilliaan die deze kerlijke erkenning kreeg in 1988.<ref>TIRSO SPROCKEL: NAMENS PROCESSIE AANVAARD Voor eerst Antilliaan onderscheiden met Sylvester orde Mgr. Ellis: met talenten door Sprockel gewoekerd. "Amigoe". Curaçao, 16-06-1988, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 24-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642163:mpeg21:p011</ref> -------------------- Te bewerken naar Papiaments: * [[Lijst van scholen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen op Aruba]] * [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]] * [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]] * [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]] * [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]] * [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]] * '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]]) * '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]]) ------------------------ == Preparacion Bandera di Aruba== Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976; A DICIDI: ----------- == Gabinete Mercelina == Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon. [[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia. [[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten. --------------------- {{Databox}} '''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]]. == Nomber == Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou. == Konstelashon == Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan. == Repartishon di asiento == Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba. == Elekshon == Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13] E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente: {| class="wikitable" style="text-align:left;" !colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"|&nbsp;Miembro !colspan=4 style="color: gray"|&nbsp;Periodo parlamentario 1938-1942 |- ! rowspan="1" style="color: gray"|&nbsp;Repartishon ! style="color: gray"|&nbsp;Nòmber ! style="color: gray"|&nbsp;Partido ! style="color: gray"|&nbsp;Remarke |- | rowspan="10" style="color: gray"| Elegí | rowspan="6" |Curacao | [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP || |- | Ernesto Cecilio Martijn || |- | Adolphe Desertine || |- | J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige || |- | J. Rustige || |- | Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal || |- | rowspan="2"| Aruba | Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba || |- | Jean M. de Cuba || |- | rowspan="1"| Bonaire | John de Jongh || CKP || |- | rowspan="1"| Bovenwinden | W.R. Plantz || || |- | rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd | rowspan="5" |Curacao | [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter |- | Isaac Capriles || || |- | Salomon Alfred Senior || || |- | Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || || |- | Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans. |- |} *) oudlid Koloniale Raad {{Appendix}} [[:Category:Karibe Hulandes]] ---------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox person | name = Anouk Balentina | image = | caption = | term = | monarch = | predecessor = | birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] | occupation = hurista, activista y ambientalista | party = }} '''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no. == Bida == Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref> Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref> Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref> Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020 ---------------------- https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/ https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf * Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal * Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho" * Template:Página Prinsipal Articulo destaca ------------- {{Databox}} {{Variante|a}} {{Databox}} '''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref> HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref> == Historia == Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia. Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref> Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022. == Servicionan == Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar. E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref> Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba. == Galeria == <gallery widths="200" heights="200"> Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B </gallery> --------------------- Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022. Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia. Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY. ------------------- '''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan == Historia == E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1] E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes. E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá. == Contenido === E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan: Tereno i unidat * Derecho Fundamental * Gobièrnu i e minister mandatario E Estadonan * Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente * Lejislashon i gobernashon * Hustisia, Ministerio Públiko i Polis Disposishonnan final Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal. E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente: * Capitulo I - Derecho Fundamental * Capitulo II - Gobierno * Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]] * Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho * Capitulo V - Legislacion y Gobernacion * Capitulo VI - Husticia y poder hudicial * Capitulo VII - Disposicion final {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}} {{References}} }} [[:Category:Gobièrnu]] [[:Category:Sint Maarten]] == Mira tambe == * [[Antias Hulandes]] * [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]] ---------------------------- zie encyclopedia NA/CUR '''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}} {{References}} }} [[:Category:]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}} {{References}} }} [[Category:Karibe Hulandes]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Antias Hulandes]] -------------------- Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki) --------------------- '''Aanmaken''': * {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]] * {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) - * General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]] * nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito) * no.wik: Shete Boka nasjonalpark - * en.wiki: Bandariba '''Verbeteren/aanvullen''': * [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/) == Curaçao == # December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref> ----------- == Historia di ATA == Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante. Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> * Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010? {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1159849385|titulo=Spoken word}} {{References}} }} [[:Category:Musika]] ------------------ * [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]] * https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki * https://translatewiki.net {{NPOV language}} {{Refimprove}} {{stub}} -------------------------- == Hooiberg == Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref> De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken. Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero. Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico. --------------- '''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano. NAME: Jay Bryant HAVISER Jr. BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955 MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao) CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao) RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean. tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155 OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201 E-mail: jhaviser@hotmail.com DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A. Awards 1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles) 2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands 2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd 2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio 2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten ------------------ '''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref> Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref> ---------- == Aloe == Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru. === Islanan ABC === Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd. De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref> De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten. De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/> Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi. aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan). Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen. ==== Uzo ==== Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan. {{Appendix}} -------------------- '''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal. {{Appendix}} ---- '''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" /> == Levensloop == Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref> In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> == Persoonlijk == Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" /> == Referenties == {{References}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}} {{References}} }} {{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}} [[:Category:Hende]] [[:Category:Korsou]] k4zscop07um23fqub9jfv8dbjij5psr 2 7903 198500 195964 2026-07-27T09:49:03Z Caribiana 8320 198500 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * pending: [[Bursera karsteniana]] - [[Melocactus stramineus]] - [[Agave cucui]] - [[Agave vivipara]] - [[Agave boldinghiana]] - [[Sargassum]] - [[Philocereus lanuginosus]] - [[Supi]] - [[Palo di Boneiro]] - [[Druif]] - [[Coral]] - [[Cadushi di colebra]] * Aruba: De vier mangrovesoorten''[[Fofoti|Conocarpus erectus]]'' (fofoti), ''[[Laguncularia racemosa]]'' (mangel blanco), ''[[Rhizophora mangel]] (mangel tam), ''[[Avicennia germinans]] (mangel preto) die beschermd zijn conform “Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna AB 2017 nr. 48” in de natuur (“natuur en landschap zone”) en in beschermde gebieden (“natuurreservaten”) mogen niet gesnoeid worden zonder een ontheffingsvergunning van de Minister van Natuur. --------------- == Mangel == '''Mangel Preto''' of Zwartmangel (''Avicennia germinans'') ta haya su nomber paso e takinan nobo di e mata ta color bruin scur te preto. Ademas di esey, na e troncon e ta saca un tiña preto. E mata protegi aki ta crece den suelo salo y den lodo di material organico. Por reconoce e mata aki na e snorkelnan (reis) cu ta sali for di tera of awa. E blachinan ta haya pleki blanco cu ta bin door di concentracion di salo cu ta crea buraconan den e blachi. E flornan ta color crème of blanco den boshi hunto. Su simia ta germina na e mata mes, esaki yama ‘viviparie’. Na San Nicolas, den area di Rincon, tin un luga cu ta yama Zwartmangel, na honor di e mata cu ta crece eynan.<ref>[https://dnmaruba.org/en/flora-3/ Mangel Preto], Directie Natuur & Milieu Aruba</ref> {{Appendix}} ---------------- {{Variante |c}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = Xylosma flexuosa'' | alias = | imagen = XylosmaFlexuosaBerries.JPG | descripcion = ''Xylosma flexuosa'' | status = LC | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Eudicots'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Malpighiales'' | famia = ''Salicaceae'' | genero = '''''Xylosma''''' | autor = (Kunth) Hemsl. | fecha = | sinonimo = * ''Xylosma arnoldii'' Monach. * ''Flacourtia flexuosa'' }} '''''Xylosma flexuosa''''' ta un espesie di mata di flor ku ta pertenesé na famia Salicaceae. E espesie a wòrdu deskribí pa promé biaha dor di Carl Sigismund Kunth i posteriormente a haña su nòmber aktual dor di William Botting Hemsley. == Distribushon == E espesie ta nativo den e parti sur di [[Nort Amérika]] i e parti nort di [[Sur Amérika]]. Su alkanse ta ekstendé pasùit for di sur di [[Teksas]] na Merka, atraves di México i Sentro Amérika, te na [[Venezuela]]. E ta wòrdu hañá tambe na [[Kòrsou]] i segun [[Dutch Caribbean Species Register]] ta konsiderá [[endemismo|endémiko]] riba e isla.<ref name="GRIN">{{citeer web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?42129 |titel=''Xylosma flexuosa'' (Kunth) Hemsl. |werk=Germplasm Resources Information Network |uitgever=United States Department of Agriculture |datum=2005-01-03 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20110605003246/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?42129 |archiefdatum=2011-06-05}}</ref><ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=190024&cat=163 Xylosma flexuosa], [[Dutch Caribbean Species Register]]</ref> ==Deskripshon== ''Xylosma flexuosa'' ta un mata spiná, semper bèrdè, ku generalmente ta alkansá un altura di 1–2 m, pero por krese te 6–8 m bou di kondishonnan favorabel.<ref name="FelgerJohnsonWilson">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=tvk5FN3L-Q0C|author=Felger, Richard Stephen, Johnson, Matthew Brian & Wilson, Michael Francis|title=The Trees of Sonora, Mexico|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-19-512891-8|pages=227}}</ref> E blachinan ta oval i tin un stengel kòrtiku. Nan ta midí aproksimadamente 1–3.5 cm largu i 1–2 cm hanchu. E flornan tin un koló bèrdè te hel-kòrá i ta aparesé den grupo chikitu.<ref>{{cite book|author=[[Frater Arnoldo|Fr. M. Arnoldo]]|url= |year=1964|titel=Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao|pagina=147|uitgever=Martinus Nijhoff}}</ref> E fruta ta un bèshi kòrá-hel, ku tin un diameter di aproksimadamente 7–8 mm i ta presente riba e mata durante gran parti di aña. {{multiple image | total_width = 380 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Xylosma flexuosa 104.jpg | caption1 = Blachi | image3 = Xylosma flexuosa 106596816.jpg | caption3 = Flor | image2 = Xylosma flexuosa 104040413.jpg | caption2 = Fruta }} == Uso == Tin biaha ''X. flexuosa'' ta wòrdu kultivá komo mata ornamental, prinsipalmente pa su foyonan denso i su resistensia den klima seku.<ref name="Everett">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KeGzp-YXrPYC&|title=The New York Botanical Garden Illustrated Encyclopedia of Horticulture|volume=10|author=Everett, Thomas H.|publisher=Taylor & Francis|year=1982|isbn=978-0-8240-7240-7|pages=3572}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ''X. flexuosa'' ta un mata spiná, semper bèrdè, ku por lo general ta alkansá un altura di 1–2 m pero kapas pa alkansá 6–8 m di altura.<ref name="FelgerJohnsonWilson">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=tvk5FN3L-Q0C|author=Felger, Richard Stephen, Johnson, Matthew Brian & Wilson, Michael Francis|title=The Trees of Sonora, Mexico|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-19-512891-8|pages=227}}</ref> E blachinan ku stengel kòrtiku ta oval, 1-3.5 cm largu i 1-2 cm hanchu. E flornan bèrdè-hel-kòrá ta areglá den grupo.<ref>{{cite book|author=[[Frater Arnoldo|Fr. M. Arnoldo]]|url= |year=1964|titel=Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao|pagina=147|uitgever=Martinus Nijhoff}}</ref> Su fruta ta un beishi kòrá-hel di alrededor di 7-8 mm di diameter. E ta wòrdu hañá riba e mata durante henter aña. Tin biaha e espesie ta wòrdu kultivá komo mata ornamental.<ref name="Everett">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KeGzp-YXrPYC&|title=The New York Botanical Garden Illustrated Encyclopedia of Horticulture|volume=10|author=Everett, Thomas H.|publisher=Taylor & Francis|year=1982|isbn=978-0-8240-7240-7|pages=3572}}</ref> -------------- {{Variante |c}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = ''Marcgravia umbellata'' | alias = Monkey paws | imagen = Marcgravia umbellata - Berlin Botanical Garden - IMG 8726.JPG | descripcion = ''Marcgravia umbellata'' | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Eudicots'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Ericales'' | famia = ''Marcgraviaceae'' | genero = '''Marcgravia''' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 | especie = ''M. umbellata'' | sinonimo = }} '''Marcgravia umbellata''' ta un [[espesie]] di mata di flor, pertenesiente na e famia Marcgraviaceae. El a wòrdu deskribí na 1753 pa Carl Linnaeus i publiká den Species Plantarum 1: 503. 1753.[1][2]<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16896842|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|auteur= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|uitgever=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> == Distribushon == E ta nativo di [[Antia Menor]]. de zeldzamere Monkey Paws (Marcgravia umbellata), een plant die alleen op de bovenwindse eilanden voorkomt.<ref>https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/nieuwe-documentaire-onthult-bijzondere-natuur-in-de-cariben?theme=natuur Nieuwe documentaire onthult bijzondere natuur in de Cariben], bnnvara.nl (juli 2026)</ref> E espesie aki ta nativo di Karibe, riba e siguiente islanan: Antigua (Antigua i Barbuda), Dominika, Grenada, Guadalupe i Martinique (Fransia), Saba (Hulanda), Saint Kitts (Saint Kitts i Nevis), Saint Lucia i Saint Vincent (Saint Vincent and the Grenadines) [ 4 ]. ==Taksonomia== Marcgravia umbellata a wòrdu deskribí pa Carl Linnaeus i publiká den Species Plantarum 1: 503. 1753.[1][2] ==Etimologia== Marcgravia: nòmber genériko duná na honor di e botániko Georg Marcgraf. umbellata: epíteto latino ku ta nifiká “ku umbel”. == Deskripshon == fr.wiki: E espesie ta un mata ku ta lastra i subi ku, meskos ku klimop, no ta kambia su blachinan i flornan te ora e yega un sierto altura. E infloresensia horizontal tin glándulanan chikitu na e parti abou ku ta proveé ​​néktar na kolibri i raton di anochi a kambio di e polinisashon di e flornan. {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Cora | alias = | imagen = | descripcion = '''' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Engl. | fecha = 1883 | sinonimo = }} '''Pal'i Siya Cora''' (''Bursera karsteniana'')<ref name=:"0">https://bioportal.naturalis.nl/nl/taxon/Bursera_karsteniana</ref> ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae.<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16823316|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum= 26 May 2014 |författare= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|uitgever=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name = "source">[http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World]</ref> El a wordo describi pa prome biaha na 1883 dor di Adolf Engler.<ref name = "C132">Engl., 1883 ''In: DC. Monog. Phan. 4: 41''</ref> dikotiledóno deskribí pa Adolf Engler. Bursera karsteniana ta pertenesé na e género Bursera i e famia Burseraceae. [ 2 ] [ 3 ] No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida. [ 2 ] == Nomber == ''B. karteniana'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. simaruba'' y ''B. tomentosa'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. Papiamento name Pal'i Siya Cora (Aruba)<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=191432 Bursera karsteniana''], [[Dutch Caribbean Species Register]]</ref> Papiamento name Palu di Sia Kòrá (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Dushi (Curaçao) Papiamento name Palu di sia blanku Valid name Bursera karsteniana Engl. == Distribucion y habitat == Bursera karsteniana ta wordo haya predominantemente den Caribe Hulandes (Aruba, Boneiru, Kòrsou). Konosí lokalmente ku nòmbernan papiamentu manera Pal’i Siya Cora, e ta un palu òf palu spesialisá pa habitatnan tropikal, seku.<ref name=:"0"/> A distinct species commonly known by local names such as Palu di Sia Kòrá in Papiamento. It is often found in the dry forests and vegetation of the Leeward Antilles.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Familie1_2026.html Bursera karsteniana], severens.net</ref> == Descripcion == E especie ta un palo grandi di 4-5 meter halto. E tronkon tin un kaska di palu shinishi-kòrá te shinishi, tin bia kòrá-bèrdè. E blachinan ta plamá, kompakto na otro na e fin di e ramanan, komponé, un bia nòms pluma, tin bia singular, usualmentu ku 3-5(-7-9) blachinan parti; blachinan parti di kueru, tòp di blachi di blachinan parti puntá largu, base di blachi di blachinan parti skèins, rondó te forma di kurason inverso, bèrdè te bèrdè skur, banda di ariba lombrá, rant di blachi di blachinan parti enté; blachinan parti rondó di webu o anchu largu- rondó di webu, 5-10 x 3-6 sèntimeter; stèlchinan chikitu di blachi partí mashá kòrtiku te ousente; stèlchi di blachi te 10 sèntimeter largu, e base tin bia hel. Flornan: Konstrukshon di flor un pluma chikitu, na fin di ramanan o pará den e skèr di blachi, flornan úniseksual o bíseksual; e maskulino te 30 sèntimeter largu, e femenino te 10 sèntimeter largu; blachi di protekshon rondó di webu, tòp puntá largu, 1 x 0.7 milimeter; blachinan di protekshon chikitu menos anto 0.5 milimeter largu; Frutanan: Fruta ku 1 simia; fruta kasi forma di bòl, base i tòp puntá largu, 3-angular, kòrá-maron te maron skur, 8-13 x 7-9 milimeter, habri ku 3 klèp, forma di lèns- rondó di webu, ros te blanku, ku un pilá blanku permanente di mas o menos 2 milimeter largu na e stèlchi di flor chikitu.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Beschrijving1_2026.html ''Bursera karsteniana''], severens.net</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria: Flora]] [[:Kategoria: Islanan ABC]] Palu di sia (B,C), Palu di siya (A) - Esakinan ta matanan di e género Bursera. Na Papiamentu nos tin e palu di sia kòrá (Bursera simaruba) i e palu di sia blanku (Bursera karsteniana). Na Ingles Bursera simaruba ta wordo yama Gumbo-limbo, Copperwood of awendia tambe mata turistico. Sia ta nifiká asiento òf sèl. Pues “palu di sia” lo tradusí literalmente komo “palu di sèl” òf “palu di palu di sèl”. Riba e islanan di Aruba, Curaçao i Boneiru ántes tabata usa e palu di e palunan aki pa traha sèl, spesialmente esnan pa buriku. Riba e islanan aki tin un di tres espesie di Bursera; Bursera tomentosa. E palu aki por lo general ta mas chikitu i su stam i ramanan no ta asina diki; ta asina ménos probabel ku e tabata wòrdu usá pa traha sèl. Na Aruba Bursera tomentosa ta wordo yama palu di siya dushi (ortografia Arubano Papiamento), na Curaçao y Bonaire generalmente e ta wordo yama takamahak. Na Boneiru tambe ta usa e nòmber “palu di sia djaka”.<ref>Gerard van Buurt, [https://tiboko.com/wp-content/uploads/2023/07/Final-version-GvB-Papiamentu-book.pdf ''Caiquetio Indians on Curacao during colonial times and Caquetio words in Papiamentu language''], April 2015</ref> , pèrdè blachi, 4-5(-10) meter altu. Raisnan: Stengelnan: Stam te 80 sèntimeter den promedio; kaska di palu shinishi-kòrá te shinishi, tin bia kòrá-bèrdè, lombrá, lizu; ramanan lateral grandi i hopi bia birá; ramanan chikí lateral pelon o ku masha poko kabèi lana, e kabèinan hel te kòrá-maron; ramanan chikí lateral tapá ku sikatris, forma di kurason, di e base di stèlchi di blachinan kai afó i ku poronan di kòrki, hel. Blachinan: E blachinan plamá, kompakto na otro na e fin di e ramanan, komponé, un bia nòms pluma, tin bia singular, usualmentu ku 3-5(-7-9) blachinan parti; blachinan parti di kueru, tòp di blachi di blachinan parti puntá largu, base di blachi di blachinan parti skèins, rondó te forma di kurason inverso, bèrdè te bèrdè skur, banda di ariba lombrá, rant di blachi di blachinan parti enté; blachinan parti rondó di webu o anchu largu- rondó di webu, 5-10 x 3-6 sèntimeter; stèlchinan chikitu di blachi partí mashá kòrtiku te ousente; stèlchi di blachi te 10 sèntimeter largu, e base tin bia hel. Flornan: Konstrukshon di flor un pluma chikitu, na fin di ramanan o pará den e skèr di blachi, flornan úniseksual o bíseksual; e maskulino te 30 sèntimeter largu, e femenino te 10 sèntimeter largu; blachi di protekshon rondó di webu, tòp puntá largu, 1 x 0.7 milimeter; blachinan di protekshon chikitu menos anto 0.5 milimeter largu; Frutanan: Fruta ku 1 simia; fruta kasi forma di bòl, base i tòp puntá largu, 3-angular, kòrá-maron te maron skur, 8-13 x 7-9 milimeter, habri ku 3 klèp, forma di lèns- rondó di webu, ros te blanku, ku un pilá blanku permanente di mas o menos 2 milimeter largu na e stèlchi di flor chikitu.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Beschrijving1_2026.html ''Bursera karsteniana''], severens.net</ref> ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Blanco | alias = | imagen = Bursera tomentosa.jpg | descripcion = '''' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Jacq. | fecha = | sinonimo = | especie = ''B. tomentosa'' }} '''Pal'i Siya Blanco''' (''Bursera tomentosa'') ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae. El a wordo describi pa prome biaha na ... dor di ..... == Nomber == ''B. tomentosa'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. simaruba'' y ''B. karteniana'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. Papiamento name Pal'i Siya Blanco (Aruba)<ref>https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189516&cat=CTAB_NAMES# ''Bursera tomentosa''</ref> Papiamento name Palu di Sia Blanku (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Dushi (Curaçao) Papiamento name Palu di siya dushi (Aruba) Papiamento name Palu di sia djaka (Bonaire) Papiamento name Takamahak (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Machu Valid name Bursera tomentosa (Jacq.) Triana & Planch. == Distribucion y habitat == E especie ta wordo haya predominantemente den Karibe Hulandes (Aruba, Boneiru, Kòrsou). Konosí lokalmente ku nòmbernan papiamentu manera Pal’i Siya Cora, e ta un palu òf palu spesialisá pa habitatnan tropikal, seku.<ref name=:"0"/> == Descripcion == [[File:Plantarum indigenarum et exoticarum icones ad vivum coloratae, oder, Sammlung nach der Natur gemalter Abbildungen inn- und ausländlischer Pflanzen, für Liebhaber und Beflissene der Botanik (14250148003).jpg|thumb|left|125px|Detaye di ''B. tormentosa'']] Un palu ku un troncon liso y cu mayoria biaha un casca di color cla. E blachinan cu cabey suave ta 3-6 cm largo i 2-4 cm hancho; e petiolo ta distintamente ku ala. E flornan chikitu blanku ta areglá den gruponan chikitu; nan tin un kaliks peludo ku 4 djente, 4 pétalo peludo, i 8 stamen. E fruta ta mas o ménos 7 mm di tamaño.<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroep Nederlandse Antillen|location=Korsou|chapter=Bursera tomentosa|year=november 1964|pages=98}} </ref> {{Appendix}} ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Dushi | alias = Takamahak | imagen = Bursera simaruba 2zz.jpg | descripcion = Blachi | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Jacq. | fecha = | sinonimo = * ''Bursera bonairensis'' Bolaingh | especie = ''B. simaruba'' }} '''Pal'i Siya Dushi''' (''Bursera simaruba'') ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae. El a wordo describi pa prome biaha na ... dor di ..... == Nomber == ''B. simaruba'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. tomentosa'' y ''B. karteniana'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. na [[ingles]]: Gumbo-limbo Papiamento name Tik-tak (Bonaire) Papiamento name Pal’i siya còrá Papiamento name Sia Blanku Papiamento name Palu di Sia Krus (Bonaire) Papiamento name Pal'i Siya Dushi (Aruba) Papiamento name Palu di Sia Djaka (Bonaire) Papiamento name Takamahak (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di sia Kòrá Valid name Bursera simaruba (L.) Sarg. Synonym Bursera bonairensis Bold. Basionym Pistacia simaruba L. == Descripcion == Un palu grandi ku un tronkon liso i un kaska kòrá-bruin ku ta kita den slaknan fini. Riba e blachinan grandi, e parnan di blachi ta hopi espasiá; e blachinan ta 8-13 cm largu i 3.5-7 cm hanchu. E flornan blanku por tin 3 òf 5 pétalo i 6-8-9-10 stamen. E fruta ta kòrá-bruin, mas o ménos 12 mm largu, i triangular.<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroeg Nederlandse Antillen|location=Korsou|chapter=Bursera bonairensis|year=november 1964|pages=97-98}} </ref> == Distribucion y habitat == [[File:Gumbo limbo - Bursera simaruba (13903855779).jpg|thumb|150px|left|Flor macho]] E espesie ta wòrdu hañá na Florida, Mexico, Sentro Amérika, Karibe, Guyana, Venezuela, nort di Brazil i Colombia.[2] E ta duna un resina elemi òf gomart, ku ta wòrdu usá pa traha vernis. Na Sentro Amérika, e resina ta wòrdu usá den medisina tradishonal. E blachinan por wòrdu usá komo un sustituto pa te. == Descripcion == Bursera simaruba ta un palu chikitu pa mediano ku ta krese te 30 meter haltu, ku un diameter di un meter òf ménos na 1.5 meter riba tera.[5] E kaska ta kòrá skur briante, i e blachinan ta spiral i piná ku 7-11 blachi, kada blachi hanchu oval, 4–10 cm largu i 2–5 cm hanchu.[6] Gumbo-limbo ta semi-semperberde.[7] (en.wiki) {{Appendix}} ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = | alias = | imagen = Agave americana R01.jpg | descripcion = ''A. americana'' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Magnoliophyta'' | clase = ''Liliopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = '''Agave''' | autor = | fecha = | sinonimo = }} '''Manzanilla''' (''Hippomane mancinella'') ta un palu/mata sumamente venenoso den e famia di spurge (Euphorbiaceae). E ta komun den Sentro Amérika i Karibe, inkluyendo Kòrsou, Boneiru, i Aruba. E nòmber manzanilla ta nifiká “apel chikitu” na spañó; e ta debe e nòmber aki na e aparensia di su fruta. == Descripcion == Un palu òf mata grandi ku kaska di koló kla i blachinan largu, elíptiko, 6-8 cm largu i 4-6 cm hanchu, debil dentá, ku ta karga un glándula sèsil na su base. E flornan uniseksual ta areglá den gruponan den infloresensianan den forma di punta 5-10 cm largu. E fruta bèrdè tin forma di un apel chikí (venenoso).<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroep Nederlandse Antillen|location=Kòrsou|chapter=''Hippomane mancinella''|year=november 1964|pages=128-129}} </ref> -- palunan di Mansaliña. Ounke ku kasi tur kaminda ku tin e palunan aki na Westpunt tin bòrchinan indikando ku ta trata di fruta venenoso, <ref>https://vigilantekorsou.news/turista-ta-kome-mansalina-bira-basta-malu/</ref> {{Appendix}} ------------ '''''Agave sisalana''''' (antes ''agave rigida var. sisalana'') ta un [[espesie|especie]] di mata [[suculento]] cu ta pertenece na e [[Famia (biologia)|famia]] Asparagaceae. El a wordo describi pa prome biaha na 1838 pa e medico y botanista Mericano Henry Perrine (1797-1840).<ref>{{Citeer boek|paginas=24-25|auteur=Bart A de Boer|jaar=1996|uitgever=Curaçao : Stichting Dierenbescherming Curaçao|plaats=Curaçao|hoofdstukurl=https://archive.org/details/nosmataipalunanc0000debo/page/24/mode/1up?q=kukuisa|hoofdstuk=Pita, Kuk'i indjan, Kukuisa|titel=Nos mata-i palunan : Curaçao, Bonaire, Aruba}}</ref> E ta un mata di fibra importante. == Distribucion natural y cultivacion mundial == E especie ta nativo di peninsula di Yucatan na [[México|Mexico]], caminda e ta conoci localmente como ''henequén''.<ref>Sterling Evans: ''Dependent Harvests: Grain Production on the American and Canadian Plains and the Double Dependency with Mexico, 1880–1950''. In: ''Agricultural History''. Band 80, Nummer 1, 2006, S. 40, {{JSTOR|3745103}}.</ref> E nomber “sisalana” ta bini di Sisal, un pueblo na costa di Yucatan for di unda e fibra tabata wordo exporta mundialmente. E especie ta crece den suelo semi-arido. Pa mas di 8.000 aña, e pueblonan Azteca y Maya di Mexico ta uza e fibranan di ''A. sisalana'' pa traha hilo, cuerde, tela simpel y reda di piska.<ref>https://web.archive.org/web/20151122011519/http://www.bergianska.se/om-oss/press-media-och-nyheter/nyheter/sisalfibrer-anv%C3%A4nds-mest-till-rep-och-sn%C3%B6ren-1.171914 Sisal fibers are most commonly used for ropes and cords.], bergianska.se (22 di april 2014)</ref> Na principio di [[siglo 20]], e especie a wordo introduci den hopi pais tropical y subtropical, entre otro, Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], [[Israel]], Florida y Caribe. Despues e cultivo a bira importante na [[Brasil|Brazil]], [[Tanzania]] y [[Kenia]], cu awendia ta e paisnan productor y exportador mas grandi di sisal na mundo.<ref>[https://www.fao.org/economic/futurefibres/fibres/sisal/en/ Sisal], FAO</ref> == Descripcion == E ta un especie monocarpico: e mata ta floria solamente un biaha den nan bida y despues ta muri. E tin un stam di 40-100 cm; rozet di 1.5 pa 2 m di diameter, cu rama. E blachinan ta largo, 60-150 cm di largura y 2.5-9 cm di hanchura, normalmente di color berde briyante. Su randnan tin poco djente chikito y su lomba ta maron scur te na e punta. E flor, di color berde-geel, ta aparece riba un stengel halto di 5–6 meter cu hopi ramo. Blachinan 60-150 x 2.5 pa 5 (-9) cm, ensiforme, e hóben glaukoso, ku poko djente chikitu, normalmente bèrdè briante i sin djente na madures; lomba 2-2.5 cm, kóniko pa subulado, maron skur, no-dekurente, algu ranura na e base, rondoná na e superfisie superior; margennan no ta kachó. Panicle 5-6 m, bulbilifero, brakteado, elipsoide; ramanan 10-,15 (-25), den e mitar ariba di e scape. E flor ta 4-6.5 cm, color berde-geel. E mata ta monocárpico, ku ta nifiká ku el a floria solamente un biaha den su bida, despues di kua el ta muri. E tin un stam di 40–100 cm y un rozet di 1.5–2 m di diámetro. Blachinan ta largo, ensiforme, 60–150 cm di longitud y 2.5–9 cm di ancho, di koló bèrdè briante, a bes ku un tinu glaucoso. Margenan ta casi sin djente, ku lomba maron escuro den e punta. E flor, di koló berde-hel, ta aparesé den un panikla alto di 5–6 meter ku hopi ramita y bulbil (pequeño brot). == Uzo == E cultivo di ''A. sisalana'' ta dirigi principalmente na obtene fibra for di e blachinan, cu ta wordo procesa specialmente pa traha cuerde, cabuya, saco, tela y mat. Un promedio di 1.000 blachi ta produci rond di 40 liber (18 kilogram) di fibra.<ref name=":0" /> Un bebida tradicional Mexicano conoci como ''pulque'' ta wordo extrae for di ''A. sisalana''. Pa logra esaki, e stam di flor ta wordo corta na un cierto haltura, unda e djus ta wordo acumula. E rendimento ta mas o menos 5 pa 6 liter pa dia.<ref name=":0">{{Citeer boek|paginas=127-128|titel=Buniteza den Secura|hoofdstuk=Kalkheuvels|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-SECURA-1969/page/123/mode/1up|jaar=1969|bezochtdatum=2025-04-22|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders}}</ref> E kultivo di A. sisalana ta dirigí principalmente na e produccion di fibra natural for di e blachinan. Despues di korta, nan ta pasa e blachinan den makina di decorticacion pa separá e fibra for di e pulpa. Na promedio, 1.000 blachi ta duna rond di 18 kilogram di fibra sekó.[3] E fibra ta fuerte, duradero y resistí agua salá, y por eso ta uza pa traha cuerde, cabuya, saco, tapete, y material di amarra pa barko. Den siglo 20, sisal tabata un di e produkto agrikultural mas eksportá den hopi pais tropikal, antes ku fibra sintétiko substituí gran parti di su uzo industrial. == Cultivo den Caribe Hulandes == Rond di comienso di siglo 20 ''A. sisalana'' a wordo introduci na e [[islanan ABC]]. Aki e especie tabata crece miho riba suelo di [[Piedra di kalki|calichi]]. Na [[Kòrsou|Corsou]] tabata yama e especie 'huncu' y na Aruba 'cucuisa'. Sinembargo den uso general, e palabra cucuisa tabata referi na e mata ''[[A. karatto]]''.[7] Na [[Kòrsou|Corsou]], el a bira un cultura agriculo nobo. Na plantashi Mount Pleasant cu un superficie di 200 hectar na Malpais,<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280307:mpeg21:a0005|titel=Landbouw|bezochtdatum=2025-04-22|datum=1913-11-15|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij|via=delpher.nl|citaat=Op de terreinen van de „Eerste Sisal-Cultuur Maatschappij" van de plantage „Malpais" (Mount Pleasant) zijn,}}</ref> [[Kòrsou|Corsou]] tambe tabatin cultivacion di e especie pa prona Aruba duccion di sisal y hasta a establece un fabrica ekipa cu machin. Sinembargo, produccion a fracasa y a termina despues di algun tempo.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Plantenbeschrijvingen: Agavaceae|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-PLANTEN-1967/page/46/mode/1up|titel=Handleiding tot het gebruik van inheemse en ingevoerde planten op Aruba, Bonaire en Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders|jaar=1967|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|pagina=46}}</ref><ref name=":0" /> Na Aruba, e parti abou blanco di e blachinan di ''A. sisalana'' tabata wordo fermenta cu rom blanco puro y uza como ingrediente pa traha likeur di [[cucui]].<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Antepasadonan tabata referi na e especie como cucuisa, mientras tabata comun tambe pa uza cucuisa pa indica e especie ''A. karatto''.<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> -- Rond di kuminsamentu di siglo 20, Agave sisalana a wòrdu introducí den e islanan ABC. E mata a demonstra ku e ta prosperá bon den suelo di kalichi. Na Curaçao, e kultivo di sisal a bira un eksperimento agrikultural nobo. Na plantashi Mount Pleasant na Malpais, ku un superficie di 200 hectar, tabatin un fabríka ku makina pa prosesá fibra.[4] Sinembargo, e produccion no a resultá rentabel y eventualmente a para despues di algun aña.[5][3] Na Aruba, e parti blanco di bou di e blachinan tabata fermentá ku rom blanco y sirbí komo ingrediente pa traha likeur di cucui.[6] Den uso popular, e mata tabata yama cucuisa, i den algun lugá tabata meskla ku e nomber di Agave karatto.[7] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] ------ Tabatin di nos antepasadonan cu ta uza e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa) fermenta cu rom blanco puro y pa e color cora ta uza fruta di tuna[1] -- Rond di cambio di siglo, sisal a bira e cultura agricola nobo pa e colonia di Curacao. Plantage Mount Pleasance - 200 hectar beplant met agave sisalana voor de sisalcultuur. Eerste twee decennia van 20ste eeuw op Curacao sisalcultuur - met machine E palabra ''cucuisa'' (ortografia bieu: kukwisa) a origina for di e likeur di [[cucui]] cu ta uza ''a. sisalana'' como ingrediente.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Nombernan alternativo ta encera ''huncu'' of ''sisal.''<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463018:mpeg21:a0088|titel=Alcohol|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1966-09-17|uitgever=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|taal=nl|via=delpher.nl}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462793:mpeg21:a0118|titel=SAMBUMBU|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1969-12-20|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij}}</ref> Ademas, ''cucuisa'' tambe por referi na e especie ''agave karatto.''<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> == Nomber == E nomber di e especie ta referí na e ciudad portuario di Sisal na e costa nort di Yucatan, [[México|Mexico]].<ref>Sterling Evans: ''Dependent Harvests: Grain Production on the American and Canadian Plains and the Double Dependency with Mexico, 1880–1950''. In: ''Agricultural History''. Band 80, Nummer 1, 2006, S. 40, {{JSTOR|3745103}}.</ref> Na Yucatán i Mexico, e ta wòrdu yamá henequen. ---- E orígen eksakto di e espesie aki no ta konosí. El a wNa cuminsamentu di [[siglo 20]], e cultivo a wordo introduci tambe pa Florida, Caribe incluso [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Corsou]], Israel y algun pais africano, manera Kenia y Tanzania. Finalmente, cultivo a wòrdu establesé na Brazil, cu aktualmente ta e produktor i eksportadó di mas grandi na mundu.[3] E por a originá den e provinsia mehikano di Chiapas.<ref name="FM">''Flora Mesoamericana''. ([{{Tropicos|ID=50183169|WissName=Agave sisalana|ProjektID=3|Linktext=nein}} online]), Zugriff am 26. Juni 2008.</ref> E mata ta nativo di Yucatán, Mexico, i a risibí su nòmber pasobra e haf for di kua e tabata manda pa mundu ta yama Sisal. Durante e tempu di flor di e agroindustria henequen na Yucatán, e haf aki tabata e haf prinsipal, awor remplasá pa e haf di Progreso. Na Yucatán i Mexico, e ta wòrdu yamá henequen, ounke e por ta diferente variedat tambe (Agave sisalana i Agave fourcroydes). El a kontribuí na e gran rikesa di Yucatán i su kapital, Mérida, den e promé añanan di siglo 20, ounke e rikesa aki tabata konsentrá den algun famia. Na cuminsamentu di [[siglo 20]], e cultivo a wordo introduci tambe pa Florida, Caribe incluso [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Corsou]], Israel y algun pais africano, manera Kenia y Tanzania. Finalmente, cultivo a wòrdu establesé na Brazil, cu aktualmente ta e produktor i eksportadó di mas grandi na mundu.[3] ''A. sisalana'' ta originalmente di [[Amérika Sentral|Centro America]], y a wordo introduci, entre otro, na Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], y [[Israel]]. Te ku 8.000 aña pasá, e Aztekanan i Mayanonan tabata usa e fibranan di e mata di sisal pa traha hilo, kòrda, tela simpel i reda di piska. [ 2 ] == Descripcion == E ta un espesie monokarpiko; ku stam di 40-100 cm òf acaule; rosetanan di 1.5 pa 2 m di diameter, ku rama. Blachinan 60-150 x 2.5 pa 5 (-9) cm, ensiforme, e hóben glaukoso, ku poko djente chikitu, normalmente bèrdè briante i sin djente na madures; lomba 2-2.5 cm, kóniko pa subulado, maron skur, no-dekurente, algu ranura na e base, rondoná na e superfisie superior; margennan no ta kachó. Panicle 5-6 m, bulbilifero, brakteado, elipsoide; ramanan 10-15 (-25), den e mitar ariba di e scape. Flornan 4-6.5 cm, berde-hel; tepalnan 17-18 x 5-6 mm, igual, lineal-lanceola; Filamentonan 50-60 mm, hinká riba e mitar di e tubo; anteranan 23-25 ​​mm; ovario 15-25 x 8-9 mm. Kapsula i simia generalmente no ta desaroyá.[2] E palabra ''cucuisa'' (ortografia bieu: kukwisa) a origina for di e likeur di [[cucui]] cu ta uza ''a. sisalana'' como ingrediente.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Nombernan alternativo ta encera ''huncu'' of ''sisal.''<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463018:mpeg21:a0088|titel=Alcohol|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1966-09-17|uitgever=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|taal=nl|via=delpher.nl}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462793:mpeg21:a0118|titel=SAMBUMBU|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1969-12-20|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij}}</ref> Ademas, ''cucuisa'' tambe por referi na e especie ''agave karatto.''<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> == Distribucion y uzo == ''A. sisalana'' ta originalmente di [[Amérika Sentral|Centro America]], y a wordo introduci, entre otro, na Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], y [[Israel]]. E cultivo ta dirigi principalmente na obtene fibra for di e blachinan, cu ta wordo uza pa produccion di cabuya. ''A. sisalana'' ta crece miho riba suelo di [[Piedra di kalki|calichi]]. Un promedio di 1.000 blachi ta produci rond di 40 liber (18 kilogram) di fibra.<ref name=":0" /> Antes, na Malpais (plantashi Mount Pleasant),<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280307:mpeg21:a0005|titel=Landbouw|bezochtdatum=2025-04-22|datum=1913-11-15|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij|via=delpher.nl|citaat=Op de terreinen van de „Eerste Sisal-Cultuur Maatschappij" van de plantage „Malpais" (Mount Pleasant) zijn,}}</ref> [[Kòrsou|Corsou]] tambe tabatin cultivacion di ''A. sisalana'' y hasta a establece un fabrica. Sinembargo, produccion a fracasa y a termina despues di algun tempo.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Plantenbeschrijvingen: Agavaceae|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-PLANTEN-1967/page/46/mode/1up|titel=Handleiding tot het gebruik van inheemse en ingevoerde planten op Aruba, Bonaire en Curaçao|auteur=Arnolodo N Broeders|jaar=1967|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|pagina=46}}</ref><ref name=":0" /> Un bebida tradicional Mexicano conoci como ''pulque'' ta wordo extrae for di ''A. sisalana''. Pa logra esaki, e stam di flor ta wordo corta na un cierto haltura, unda e djus ta wordo acumula. E rendimento ta mas o menos 5 pa 6 liter pa dia.<ref name=":0">{{Citeer boek|paginas=127-128|titel=Buniteza den Secura|hoofdstuk=Kalkheuvels|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-SECURA-1969/page/123/mode/1up|jaar=1969|bezochtdatum=2025-04-22|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders}}</ref> {{multiple image | image1 = KITLV A204 - Kweekbedden van sisal op onderneming Mount Pleasant te Curaçao, KITLV 35015.tiff | caption1 = Cultivacion di sisal na empresa di Mount Pleasant na Corsou. | image2 = KITLV A204 - Gedroogde sisal op onderneming Mount Pleasant te Curaçao, KITLV 75887.tiff | caption2 = Sisal seco na Mount Pleasant na Corsou | align = center }} {{Appendix}} Tabatin di nos antepasadonan cu ta uza e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa) fermenta cu rom blanco puro y pa e color cora ta uza fruta di tuna<ref>https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2020-12-07/page/n8/mode/1up?q=agave+sisalana Tradicion di dande revisa], BDA (7 di december 2020)</ref> -- Rond di cambio di siglo, sisal a bira e cultura agricola nobo pa e colonia di Curacao. Plantage Mount Pleasance - 200 hectar beplant met agave sisalana voor de sisalcultuur. Eerste twee decennia van 20ste eeuw op Curacao sisalcultuur - met machine ------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Agave cocui | alias = | imagen = Agavecocui.jpg | descripcion = | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Trel. | fecha = 1913 | species = A. cocui | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = }} '''Agave cocui''' ta un [[espesie|especie]] di pita of cuco di indjan (agave), cu ta pertenece na [[Famia (biologia)|famia]] Asparagaceae. sv.wiki: Agave cocui [ 1 ] is a species of asparagus plant described by William Trelease . Agave cocui is in the genus Agave and the family Asparagaceae . [ 2 ] [ 3 ] No subspecies are listed in the Catalogue of Life . [ 2 ] de.wiki:Cocui di agave ta krese den rosetanan individual. Su blachinan konkavo inicialmente glaukoso, ampliamente lanceolá, ku ranura, profundamente i tin bia arku pronto ta bira bèrdè i briante. Nan ta skerpi punta òf un poko koniko. E blachi di blachi ta 100 pa 120 centimeter (rara vez 80 pa 140 centimeter) largo y mas o menos 30 centimeter hancho. E rand di e blachi ta konkávo. Na e margen aki tin djentenan marginal kòrá-kastanja-bruin, di 2.5 pa 6 milimeter largu, ku por lo general ta 1 pa 2 sentimeter for di otro. E djentenan marginal ta generalmente kurvá bai ariba serka di e punta di e blachi i bai abou den direkshon di e base di e blachi. Nan ta triangular konik òf ta surgi for di un base den forma di kresente riba proyekshonnan bèrdè òf ku ta bira duru den transkurso di tempu. E lomba terminal di tres rand kòrá-bruin, liso, kóniko ta snuif poko bou di su sentro i tin randnan ku ta bira paden den direkshon di e base. E ta 12 pa 20 milimeter (rara bes 10 pa 30 milimeter) largu. E lomba terminal, ku ta kore bai abou, ta hinka den e tehido di blachi bèrdè na e parti patras. ----------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Agave vivipara | alias = | imagen = Starr 071024-0211 Agave vivipara.jpg | descripcion = | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 | species = A. vivipara | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = * ''A. augustifolia'' }} '''Agave vivipara''' (tambe ''A. augustifolia'') ta un [[espesie|especie]] di mata di e [[Famia (biologia)|famia]] di Asparagaceae. == Etimologia == Papiamento name Kuki di Indjan (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Tekla (Curaçao) Papiamento name Cuco di Indjan (Aruba) Valid name Agave vivipara L. Synonym Agave angustifolia Haw. == Distribucion == , nativo di Amérika Sentral. [ 2 ] Endemico na Islanan ABC. de.wiki:It is the most widespread species in the subfamily Agaveaceae ( Agavoideae ) . == Deskripshon == E ta un espesie chikí. E tin blachinan punta, bèrdè skur ku un liña blanku fini kantu di e margen. Konservashon E Lista Kòrá di IUCN ta klasifiká Agave vivipara komo un espesie vulnerabel. [ 1 ] Usonan E ta wòrdu usá pa produsí mescal (un likor mehikano) [ 3 ] , i tambe komo un mata ornamental. Agave vivipara L. is a plant ofthe Asparagaceae family , native to Central America . [ 2 ] Description It is a small species. It has pointed, dark green leaves with a thin white line along the margin. Conservation The IUCN Red List classifies Agave vivipara as a vulnerable species . [ 1 ] Uses It is used to produce mescal (a Mexican liquor) [ 3 ] , and also as an ornamental plant. --------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = Agave boldinghiana/A. vivipara interchangeable | alias = | imagen = | descripcion = | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Trel. | fecha = 1913 | species = A. boldinghiana | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = }} '''Agave boldinghiana''' [ 1 ] Agave boldinghiana [1] ta un [[espesie]] di mata di asparagus deskribí pa William Trelease. Agave boldinghiana ta den e género Agave i e famia Asparagaceae. [2] [3] No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida. [ 2 ] Agave boldinghiana is widespread on the Leeward Islands of Aruba , Bonaire and Curaçao . The first description by William Trelease was published in 1913. [ 1 ] * endemico na Korsou i Boneiru sv.wiki: is a species of asparagus plant described by William Trelease . Agave boldinghiana is in the genus Agave and the family Asparagaceae . [ 2 ] [ 3 ] No subspecies are listed in the Catalogue of Life . [ 2 ] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Aruba]] [[:Kategoria:Mata endemico di Aruba]] ------------ {{Taxobox| variante = a | tipo=mata | status = LC | fuente status = 2011 | nomber = ''Melocactus stramineus'' | imagen= | descripcion=''Melocactus stramineus'' | reino= [[Matanan|Plantae]] | division= [[Embryophyta]] | clase= [[Spermatopsida]] | orden= [[Caryophyllales]] | famia= [[Cadushi (famia)|Cactaceae]] | genero = ''[[Melocactus]]'' | taxon= [[Espesie|Especie]] | c-nomber= ''Melocactus stramineus'' | autor= Suringar | fecha= 1886 | imagen2= | descripcion2 = |sinonimo= }} '''Melocactus stramineus''' ta un [[espesie|especie]] di mata cu flor di e [[Famia (biologia)|famia]] Cactaceae. E nomber specifico stramineus ta bini di [[Latin]], cu ta nifica ‘geel-straw’ (straw yellow), i ta referí na e spina di e especie. [ 1 ] El a wordo describi na 1886 pa e botanico Hulandes Willem Frederik Reinier Suringar. [ 2 ] espesie di datu di e género Melocactus ku ta konstitui pa mas òf menos 30 pa 40 espesie.?? == Descripcion == ''M. stramineus'' ta crece cu brote mediano pa bèrdè skur pa gris- glaukoso, sfériko te kòrtiku silíndriko deprimí ku ta yega haltura di 15 pa 18 sentimeter ku diameternan di 9.5 pa 25 centimeter. Tin dies pa 18 ribchi ku rand un poko skèrpi, rekto òf un poko tuberkulá. E spina gris òf kòrá-bruin pa maron tin bia ta bira pretu ku edat. Apenas nan ta distinguibel den spinanan sentral i radial. E un pa kuater spina sentral ta 3 pa 4 sentimeter largu. E sinku pa diesdos spina radial ta 3 pa 4.5 sentimeter largu. Esunnan mas abou di esakinan ta esunnan mas largu. E cephalium, ku ta konsistí di numeroso borchi kòrá briante te kòrá-bruin, ta krese te 12.7 sentimeter haltu i tin un diameter di 8 centimeter. E ta por lo ménos mes hanchu ku mitar di e diameter di e mata. E flornan, cu ta sali for di e sefalio, tin un diameter di 1 pa 1.4 cm. E frutanan cora-magenta ta 3 pa 3.4 cm largu. == Distribucion == E especie ta hopi plama na [[Aruba]]. E espesie ta lista komo “ Peliger di Extinshon (EN) ” riba e Lista Kòrá di Especienan Menasá di IUCN. [ 4 ] No tin subespecie registra den "Catalogue of Life".[5] == Mira tambe == * [[Matanan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Aruba]] Melocactus stramineus is widespread in Aruba . It was first described in 1886 by Willem Frederik Reinier Suringar . [ 2 ] A nomenclatural synonym is Melocactus macracanthos subsp. stramineus (Suringar) Guiggi (2010). [ 3 ] The species is listed as “ Endangered (EN) ” on the IUCN Red List of Threatened Species . [ 4 ] -------------------------- {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =162540437|titulo=Pereskia guamacho}} {{References}} ;Lista di fuente * {{cite journal |last=Griffiths |first=Howard |title=Ecophysiology of Pereskia guamacho, a cactus with leaves |journal=Annals of Botany |volume=98 |issue=5 |year=2006 |pages=1061–1070 |doi=10.1093/aob/mcl188 |pmid=17080640}} }} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Islanan ABC]] ----------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = ''Pilosocereus lanuginosus'' | alias = breba di pushi (Aruba); kadushi di pushi (Boneiro/Corsou) | exhibi titulo = cursivo | imagen= | descripcion= | reino = [[Matanan|Plantae]] | division = | clase = [[Tracheophyta]] | orden = [[Poales]] | famia= [[Cactaceae]] | genero = ''Pilosocereus'' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 }} '''''Pilosocereus lanuginosus''''' ta un [[espesie|especie]] di mata den e [[Famia (biologia)|famia]] Cactaceae.[2][3] E prome descripcion a wordo publica na 1753 pa Carl Linnaeus den ''Species plantarum''.[4] == Descripcion == E especie ta crese manera un palo y ta rama for di un solo troncon, alkansando te cu 10 meter di haltura. E brotenan drechi ta inicialmente fuertemente blou, despues ta bira blou-bèrdè y glas y tin un diameter di 6 pa 10 cm. Normalmente tin 9 pa 13 ribchi, cu tin ranuranan transversal. Esun ku tabata pretu na promé instante cu spina còrá despues ta bira gris of geel. Algun spina central ta claramente mas largo cu otro y ta dirigi pabou. Un 9 pa 15 spina radial ta 10 pa 20 mm largo. E parti di flor di e brote ta cla i ta consisti di dos pa tres ribchi. For di e areolnan ta sali spina y un lana blanco pa maron cla, 2 pa 3 cm largo. E flornan blanco den forma di klok ta 6 pa 7.5 cm largo y por yega un diameter di te cu 4 cm. E frutanan lila-cora ta sferico y plat. Nan por crese te na un diameter di 3 pa 3.5 cm y tin un carne masomenos color lila. == Distribucion == Pilosocereus lanuginosus ta presente den Caribe y den e parti nort di continente [[Sur Amérika|Sur America]]. E ta un especie nativo riba e [[islanan ABC]]. E ta wordo yama kadushi (di) pushi na [[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]] y breba di pushi na [[Aruba]], unda e especie tambe ta proteha pa ley. Otro nombernan uza ta cadushi Spaño, foño y funfun.[5] == Etimologia y taxonomia == Ronald Stewart Byles y Gordon Douglas Rowley a clasifica e especie den e genero ''Pilosocereus'' na 1957.[6] E epíteto specifico ''lanuginosus'' ta nifica ‘pelu di lana, lana cortico, suave’. No tin subespecie riba lista den e Katalogo di Bida.[7] --------------- {{Taxobox | variante = c | tipo = mata | nomber = Palo di Boneiro | imagen = | descripcion = | reino = ''[[Matanan|Plantae]]'' | division = Tracheopyta | clase = | orden = Malpighiales | famia = ''[[Salicaceae]]'' | genero = ''Casearia'' | subfamia = | autor = ([[August Grisebach|Griseb.]]) [[August Grisebach|Griseb.]] ex [[Charles Wright (botanicus)|C.Wright]] | fecha = | species = tremula | imagen2= | descripcion2= }} '''Palo di Boneiro''' (''Casearia tremula'', na [[ingles]]: ''yellowwood'' i [[hulandes]]: ''geelhout'') ta un especie di mata chikito cu ta wordo haya den Caribe y Sur America. E ta un espesie nativo di e [[Islanan ABC]]. Na Boneiru i Aruba e ta wòrdu yamá palu di Bonaire i na Curaçao kenepa spirito.[1] E palu ta produsí frutanan ku ta parse apel chikí. Ora nan ta madurá nan ta bula habri i e simianan ta sali. Promé ku e frutanan kibra habri, e amazona ku ala hel (Amazona barbadensis) por kome nan. Nan no ta adekuá pa konsumo humano. Casearia tremula [1] ta un espesie di mata di willow deskribí pa promé biaha pa August Heinrich Rudolf Grisebach i ku a haña su nòmber aktual pa August Heinrich Rudolf Grisebach i John Wright. Casearia tremula ta parti di e género Casearia i e famia di willow. No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida.<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16754869|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum= 26 May 2014 |författare= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|verk= |utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> --------- == Mesa di kwihi == Sr. Zacharias Kelly di Savaneta tabata e pionero den trahamento di mesa di kwihi. Despues el a uni su mes na Sr. Jaco Henriquez cu a nace dia 14 di januari 1928, kende tabata traha boto crioyo. Nan tabata traha den un cas cu tabata pertenece originalmente na Francisco Vicente (Chento) Thijsen, casa di Abellona v/d Linden, esta Savaneta 196, net pariba di Sra. Chindy de Kort. Chento, e tempo ey, a ofrece e cas na benta na Sr. Debaristo Thijsen, pero ta Jaco a cumpr'e. Aki Jaco a establece un shop di carpinte.<ref>Adolf (Dufi) Kock, ''Historia di Savaneta'', Interprint Aruba, pag. 78-79</ref> Jaco, e tempo ey, tabata traha pa e contratista Badger den Lago. El a conoce un Americano cu yama MacDonald. Dia MacDonald a termina na Lago, e tabata bisa Jaco cu e kier hiba algo di cultura di Aruba hunto cu ne. Jaco a pensa ta kico e por traha p'e? Un dia e tabata wak un mata di kwihi y el a dicidi di corta e stam y purba traha un mesa pa e regala MacDonald. Den cas di Sili Thijsen cu tabata bou construccion ainda, nan a hiba e troncon. Nan a clab'e pa sigur'e bon y cu un ranza grandi (un zaag grandi cu un hende cada banda ta tene pa corta palo), nan a partie den dos pida. Ora di bay schaaf e, Jaco a dicidi di traha un "chapi" (un pida hero den e forma di e letter "S" mula riba mashin). Riba un motor di 220V, el a pone e chapi na un shaft y asina nan a bin schaaf e palonan. Despues nan a cap e kita tur su mahosnan, coba e bastronan for di e troncon. Pa e pianan, nan a uza palo di wayaca y kwihi. Dos di nos grandinan cu tabata yuda Jaco tabata Nicasio Noguera y Humberto de Cuba. Sr. Juan de Cuba, miho conoci como Juan di Maria, tabata traha cu Jaco y despues e mes a lanta su negoshi pa traha e mesanan, cu despues su yiu Roque a keda cu ne. Chimbo Thijsen y su ruman, Sili, tambe a traha dos aña cu Jaco y Sili tabata spuit e mesanan cu lacquer. Jaco tabata bende 100 mesa pa luna cu local y turista. Jaco a muri dia 9 di october 2007. Despues ta Chona Henriquez a keda cu e negoshi. Pero despues cu esaki a cera, Chona a bende e cas cu Sr. Charlie Jr. di Charlie's Bar. Otro cu tabata traha na Lago cu tabata dedica su tempo liber na trahamento di mesa di kwihi of brazil tabata Sr. Mario (Mai) Alberts. Fuera di esey nan tabata traha diferente otro artefacto cu tabata hopi bendi cu tanto local como turista. E tabata un trabou masha duro di ora bo bay den mondi busca e tronconnan grandi ey te ora bo yega na e producto final. Segun mi tin entendi, no ta traha mesa di kwihi mas pa motibo cu no ta permiti pa uza e matanan di kwihi mas. Esaki indudablemente lo caba cu nos medio ambiente. Pero ainda tin algun hende ta traha algun articulo chikito, manera plakkaat, trofeo, etc. -------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Cadushi di colebra''' o '''Kadushi di kolebra''' (''Acanthocereus tetragonus'') ta un especie di cadushi di e genero Acanthocereus cu ta pertenece na e famia di Cactaceae. El a wordo describi pa prome biaha na 1753 pa Carl Linnaeus den ''Species Plantarum''. Na 1938 [[Pieter Wagenaar Hummelinck]] a pone e especie den e genero Acanthocereus.<ref>P. Wagenaar Hummelinck: ''Over Cereus repandus, Cephalocereus lanuginosus, Lemaireocereus griseus en Acanthocereus tetragonus.'' In: ''Succulenta.'' Band 20, Nummer 11, 1938, S. 165 ([https://www.cactuspro.com/biblio_fichiers/pdf/Succulenta/Succulenta_1938.pdf online]).</ref> Un otro nomenclatuurlijk sinonim ta Cereus tetragonus (L.) Mill. (1768). == Distribucion y habitat == E ta un especie nativo di estadonan [[Teksas|Texas]] i [[Florida]] na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca], [[Mexico]], [[Amérika Sentral|Centro America]], [[Colombia]], [[Venezuela]] y Caribe. E ta un espesie straño den kolekshonnan. Komo ku e ta un planta ku a kultivá pa motibu ornamental, == Taxonomia == E nomber di e tipo, tetragonus, ta derivá for di e palabra [[griego]] tetra- pa 'cuater' y gonia pa 'rand' y ta referi comunmente na e cuater angulo di e especie. [1] Nòmbernan komun ta inkluí cereus ku ta flor den anochi,[5] kaktus di alambre piká,[2] kaktus di spada-pera,[2] kaktus di dildo,[6] kaktus di triángulo,[2] i Órgano-alado de pitaya (español).[ E kultivar miniatura ta konosí komo kaktus di kastigu di fada. Carl Linnaeus a deskrib'é na 1753 komo Cactus tetragonus, pero Pieter Wagenaar Hummelinck a trese e genero aki den Acanthocereus na 1938.[1] 2] Papiamento name Kadushi di Kolebra (Curaçao) Papiamento name Cadushi di Colebra (Aruba) Papiamento name Cushicuri (Aruba)<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189519&cat=163 Acanthocereun tetragonus]</ref> == Descripcion == E especie ta un cadushi halto cu crece den forma di un pilar o columna, alkansando un altura di 2 pa 7 meter largo, e promedio di altura ta di 2 pa 3 m. E stamnan ta berde scur cu tres pa cinco angulo di 6 pa 8 cm di diametro. Riba e stamnan tin randnan longitudinal cu spinanan gris di 2,5 cm. Den luganan habri e stamnan ta bin abou y unda esaki ta mishi cu tera ta produci raiz y ta forma ramanan nobo. Flornan di colo berde cla cu lana di colo bruin pafo y colo bina crema paden. E ta florece na fin di zomer y su flornan ta habri durante anochi. E fruta briyante y kòrá ta mas o ménos 5 cm largu. E flornan ta mustra atrayente i ta blanku ku un koló rojo profundo i naranja òf rojo-aranja den nan sentro. E flornan ta habri anochi y ta sera durante dia. E cadushi aki ta florece un par di biaha pa aña pa varios siman largo. E ta produci fruta comibel. E fruta ta 2,5 cm di colo cora, 3 di 14 pa 25 cm largu i kasi 10 cm di diámetro, nocturno, e tubo receptakular, ku areolanan distante, skama i tricomas brun ku 1 pa 2 spina akilar; partinan sepaloid di e perianto lineal-elíptiko, berde pálido ku margen blanku-bes òf kòrá; e partinan petaloid di perianto blanku òf bèrdè. Fruto oblong di koló kòrá òf púrpura ora madurá, 10 cm largu pa 5 cm largu, ku areolanan sirkulá di 2 pa 5 mm largu i terminá na punta; simia pretu, lustroso i numeroso.4 E ta un kaktus rampante, di bes en kuando kolumná i arbustivo, e tronkonan mas grandi ta ronde. Planta erekto òf arko, di te ku 7 m largu, e promedio di altura ta di 2 te ku 3 m, hopi bia formando matanan ku stèmnan múltiple, di 3 te ku 8 cm gruesu, formá di 3 te ku 5 ribil longitudinal, e spinan griyo i asicular, sin founan evidente. Na lugá habrí nan ta dekupí i e partinan ku ta mishi ku suela ta produsí rais i forma ramanan nobo. E tronconan bieu ta bira cilíndrico di te ku 5 cm di diametro. E areolanan mester ta entre 3 i 5 cm for di otro. E spina radial na inicio ta 6 pa 7 i 1 pa 4 cm largu, spina sentral solitario, mas largu ku e radial. Flores di koló berde kla ku lana di koló brun pafó i koló púrpura crema paden. E ta florece na fin di zomer y su flornan ta habri durante anochi. E ta produsí fruta komebel di 2,5 cm di koló kòrá,3 di 14 pa 25 cm largu i kasi 10 cm di diámetro, nocturno, e tubo receptakular, ku areolanan distante, skama i tricomas brun ku 1 pa 2 spina akilar; partinan sepaloid di e perianto lineal-elíptiko, berde pálido ku margen blanku-bes òf kòrá; e partinan petaloid di perianto blanku òf bèrdè. Fruto oblong di koló kòrá òf púrpura ora madurá, 10 cm largu pa 5 cm largu, ku areolanan sirkulá di 2 pa 5 mm largu i terminá na punta; simia pretu, lustroso i numeroso.4 == Literatura == * Proosdij, A.S.J. van 2012. Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao. 318 pp. Walburg Pers, Zutphen. en.wiki:''Acanthocereus tetragonus'' ta un cadushi haltu cu ta alcansa un altura di 2 ⁇ 7 m (6.6 ⁇ 23.0 ft). E stèmnan ta berde skur, tin tres te sinku angulo, i ta 6 ⁇ 8 cm (2.4 ⁇ 3.1 in) di diametro. E areolnan ta gris i separá pa 2 ⁇ 3 cm (0.79 ⁇ 1.18 in). Areola sentral tin un te dos spina te ku 4 cm di largura, mientras ku areola radial tin seis te ku ocho spina te ku 2.5 cm di largura.[ E flornan ta di 14 ⁇ 20 cm di diametro ku un tubo di 8 ⁇ 15 cm di largura. 8] E tepalanan externo ta berde-blanku, e tepalanan interno ta blanku puro, i e pistilanan ta blanku krémiko. E flornan ta habri for di meimei di anochi te den oranan di mainta, i ta atrae e molinan di kolibri (Hemaris spp.). E fruta briyante y kòrá ta mas o ménos 5 cm largu. E flornan ta mustra atrayente i ta blanku ku un koló rojo profundo i naranja òf rojo-aranja den nan sentro. E flornan ta habri anochi y ta sera durante dia. E cadushi aki ta florece un par di biaha pa aña pa varios siman largo. de.wiki:Acanthocereus tetragonus ta krese di forma di kolumna te ku e ta para, ta hopi variabel i ta alkansá un altura di 2 pa 7 meter. Tin biaha ta forma un stoma ku un diametro di te ku 50 centimeter. E bròtonan di tres te ku sinku banda, di koló berde skur, tin un diametro di 6 te ku 8 sentímetro. Nan bordanan ta suavemente ondulante. E areolas grisnan ta 2 pa 3 centimeter apart. E spikanan, ku ta parse di ta un spik, ta brun i ta bira griyo ora nan bira mas bieu. E un òf dos spíkulo sentralnan ta te ku 4 sentímetro largu, e seis te ku ocho (algun biaha mas) spíkulo marginalnan ta te ku 2,5 sentímetro largu E stèmnan, ku tin entre tres i sinku ribes, ta di ala lihé i por yega 3 meter haltu. Nan ta generalmente kurba i por kore den kontakto ku tera. E spikenan, rígido, ta grupá den bundel di sinku te ocho, i ta mas o ménos 4 cm largu. fr.wiki"De stengels, die tussen de drie en vijf ribben hebben, zijn licht gevleugeld en kunnen 3 m hoog worden. Ze zijn over het algemeen gebogen en kunnen wortelen in contact met de grond. De stekels, stijf, zijn gegroepeerd in bundels van vijf tot acht, en zijn ongeveer 4 cm lang.<ref>{{cite book|author=Griffiths, Mark, 1963-|title=Index of garden plants|uitgever=Timber Press|datum=1994|isbn=0-88192-246-3|isbn2=978-0-88192-246-2|isbn3=0-333-59149-6|oclc=30718536|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/30718536|consulté le=2021-01-23}}</ref>. {{Appendix}} en.wiki:Acanthocereus tetragonus ta un espesie di kaktus ku ta nativo di Florida i e Lower Rio Grande Valley di Texas na Estádos Unídos, Méksiko, Sentral Amérika, Karibe, i nort di Sur Amérika. E espesie ta invasivo na New Caledonia.[ 4] Nòmbernan komun ta inkluí cereus ku ta flor den anochi,[5] kaktus di alambre piká,[2] kaktus di spada-pera,[2] kaktus di dildo,[6] kaktus di triángulo,[2] i Órgano-alado de pitaya (español).[ E kultivar miniatura ta konosí komo kaktus di kastigu di fada. Carl Linnaeus a deskrib'é na 1753 komo Cactus tetragonus, pero Pieter Wagenaar Hummelinck a trese e genero aki den Acanthocereus na 1938.[1] 2] -------------------------- * ''[[opuntia wentiana]]''=[[tuna]] *''[[Croton flavens]]'' ('''Walishali-wilde salie''') *[[Bushi|Melocactus macracanthos]] ('''bushi, kabes di indjan''') ([[:de:Melocactus macracanthos|de]] / [[:es:Melocactus macracanthos|es]] (endemisch ABC) *[[Stenocereus griseus]] '''kadushi''' ([[:en:Stenocereus griseus|en]] / [[:fr:Stenocereus griseus|fr]]) (ABC) * Jathrophia = seida * ''Cordia curassavica''=basora preto; ===Flora den Caribe Hulandes=== <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> *[[Acanthocereus tetragonus]] '''cadushi di culebra''' ([[:en:Acanthocereus tetragonus|en]] / [[:es:Acanthocereus tetragonus|es]]) *[[Cuco di indjan|Agave arubensis]] ([[:sv:Agave arubensis|sv]]) *[[Agave rutteniae]] ([[:sv:Agave rutteniae|sv]]) *''[[Bourreria succulenta]]'' '''Mata di yuana''' *[[Brassavola cucullata]] ([[:en:Brassavola cucullata|en]] / [[:es:Brassavola cucullata|es]]) (https://www.dcnanature.org/small-island-survival/) *[[Bromelia humilis]] ([[:en:Bromelia humilis|en]] / [[:fr:Bromelia humilis|fr]]) *[[Bursera karsteniana]] '''Palu di siya blanco''' ([[:sv:Bursera karsteniana|sv]]) *[[Bursera simaruba]] '''Palu di siya cora''' ([[:de:Bursera simaruba|de]] / [[:fr:Bursera simaruba|fr]]) *[[Bursera tomentosa]] ([[:es:Bursera tomentosa|es]] / [[:sv:Bursera tomentosa|sv]]) *[[Cakile lanceolata]] ([[:sv:Cakile lanceolata|sv]]) (AUA - BON - SSS) *[[Canavalia rosea]] '''bonchi di lama''' ([[:es:Canavalia rosea|es]] / [[:fr:Canavalia rosea|fr]]) (AUA - SSS) *''[[Capparis indica]]'' '''Huliba macho''' *[[Beishi di yuana|Celtis iguanaea]] '''beishi di yuana''' ([[:en:Celtis iguanaea|en]] / [[:es:Celtis iguanaea|es]]) (ABC-SSS) *''[[Cordia cylindrostachya]]'' *''[[Croton flavens]]'' ('''Walishali-wilde salie''') *[[Cynophalla flexuosa]] ([[:en:Cynophalla flexuosa|en]] / [[:es:Cynophalla flexuosa|es]]) (ABC-SSS) *[[Castela erecta]] ([[:sv:Castela erecta|sv]]) - Aruba, Curacao *[[Clusia rosea]] ([[:es:Clusia rosea|es]] / [[:sv:Clusia rosea|sv]]) *[[Erythrina velutina]] ([[:es:Erythrina velutina|es]] / [[:fr:Erythrina velutina|fr]]) (ABC) *[[Guaiacum sanctum]] ([[:es:Guaiacum sanctum|es]] / [[:fr:Guaiacum sanctum|fr]]) (ABC) *[[Haematoxylum brasiletto]] ([[:en:Haematoxylum brasiletto|en]] / [[:es:Haematoxylum brasiletto|es]]) (ABC) *[[Halodule wrightii]] ([[:en:Halodule wrightii|en]] / [[:sv:Halodule wrightii|sv]]) (ABC-SXM) *[[Jacquemontia nodiflora]] ([[:sv:Jacquemontia nodiflora|sv]]) *[[Krugiodendron ferreum]] ([[:en:Krugiodendron ferreumii|en]] / [[:de:Krugiodendron ferreum|de]]) (ABC-SXM- Statia) *''[[Malphigia punicifolia]]'' *[[Maytenus sieberiana]] ([[:sv:Maytenus sieberiana|sv]]) *[[Maytenus tetragona]] ([[:sv:Maytenus tetregona|sv]]) *[[Melocactus koolwijkianus]] of [[Melocactus curvispinus koolwijkianus]] (Aruba- endemisch) *[[Melocactus intortus]] is endemisch voor SSS **[[Kabes di indjan|Melocactus macracanthos]] ('''bushi, kabes di indjan''') ([[:de:Melocactus macracanthos|de]] / [[:es:Melocactus macracanthos|es]] (endemisch ABC) **[[Melocactus stramineus]] ([[:de:Melocactus stramineus|de]]) (Aruba- endemisch) **[[Metopium brownei]] ([[:en:Metopium brownei|en]] / [[:es:Metopium brownei|es]]) (ABC) **[[Opuntia caracassana]] ([[:de:Opuntia Caracassana|de]] / [[:es:Opuntia Caracassana|es]] (ABC) *[[Opuntia curassavica]]<ref>[[Carel de Haseth]], [https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/wordpresssite/wp-content/uploads/2021/05/Kaka-di-pushi-Carel-de-Haseth-in-Antilliaans-Dagblad-13-juni-2020.pdf Geduld is een schone zaak], [[Antilliaans Dagblad]], 13 juni 2020</ref> ([[:de:Opuntia Curacassavica|de]]) (ABC-Statia) *[[Pereskia guamacho]] ([[:de:Pereskia guamacho|de]] / [[:es:Perekis guamacho|es]] (ABC) *[[Philosocereus lanunginosus]] '''Breba di pushi''' ([[:de:Pilosocereus lanuginosus|de]] / [[:sv:Pilosocereus lanuginosus|sv]]) (ABC) **[[Stenocereus griseus]] '''kadushi''' ([[:en:Stenocereus griseus|en]] / [[:fr:Stenocereus griseus|fr]]) (ABC) *''[[Stenocereus heptagonus]]'' *''[[Strumpfia maritima]]'' '''Bai no bolbe''' ([[:es:Strumpfia|es]] / [[:fr:Strumpfia|fr]]) (ABC-SXM-Statia) *''[[Yerba di Caña|Thalassia testudinum]]'' ([[:en:Thalassia testudinum|en]] / [[:de:Thalassia testudinum|de]]) (ABC-SXM- Statia), inheemse schildpadgras </div> ''Agave karatto''=Kukwisa; ''cnidoscolus urens''=bringamosa; ''solanum agrarium''=patia shimaron; ''Cenchrus echinatus''=pegasaya; ''Crescentia cujete''=calbas; Coccoloba uvifera=druif; ''Malpighia emarginata''=shimarucu; ''Conocarpus erecta''=mangel; ''Caesalpinia coriaria''=watapana; ''Prosopis juliflora''=kwihi; ''lantana camara''=flor di sanger; --------- ==Flora and fauna unique to Aruba== '''Endemic reptiles''' include: * the Aruba Leaf-toed Gecko ''Phyllodactylus julieni'' ([[:nl:Phyllodactylus julieni|nl]])(DCSR) (iNaturalist), * the Aruba Whiptail ''Cnemidophorus arubensis'' (DCSR) (iNaturalist), and * the Aruba Island Rattlesnake ''Crotalus unicolor'' (ARKive WM) (iNaturalist). '''Endemic birds''': The Aruba Brown-throated Parakeet ''Eupsittula pertinax arubensis'' (DCSR) (iNaturalist) is an endemic subspecies. '''Endemic Invertebrates''' unique to the island include * the longhorned beetle ''Urgleptes hummelincki'' ([[:es:Urgleptes hummelincki|es]]) (Internet Archive), ** a darkling beetle=kalander ''Stictodera gridelli'' (Internet Archive), ** a flattie spider haraña ''Selenops arikok'' ([[:fr:Selenops arikok|fr]]) (GBIF) (DCSR), * a rock bristletail ''Meinertellus xerophilus'' (Internet Archive), * a scorpion ''Centruroides simplex'' (ResearchGate), * a pseudoscorpion ''Pachychernes corticalis'' (p. 3 of Zool. Med Leiden WM pdf), * a cave-dwelling silverfish ''Anelpistina arubana'' (Wikispecies) (BHL), * the freshwater isopods ''Arubolana imula'' (fig. D at BHL) and * ''Stygocyathura hummelincki'' (Internet Archive), * a copepod ''Metacyclops mutatus'' (Internet Archive), ** a sponge ''Dercitus arubensis'' ([[:nl:Dercitus arubensis|nl]]) (ZooKeys), and several land snails: * ''Cerion arubanum'' (Femorale WM), * ''Neosubulina (or Leptinaria) scopulorum'' (figs. 1-2 at ResearchGate) (Internet Archive), * ''Cistulops arubana'' (Femorale WM), * ''Hojeda vanattai'' (Plate 5 at ResearchGate), and * ''Brachypodella arubana'' (fig. 70 at Internet Archive). Among the marine molluscs known only from Aruban waters are the cone shells * ''Tenorioconus monicae'' (ResearchGate), * ''Conus wendrosi'' = conasprella wendrosi (Femorale WM), <ref>https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=742466</ref> * ''Conus vantwoudti'' (Femorale WM), =conasprella vantwoudti <ref>https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=866559</ref> * ''Jaspidiconus booti'' (fig. b at BHL), * ''Conasprella hendrikae'' (figs. 1A-D at ResearchGate), and ** ''Conus hieroglyphus'' ([[:nl:Conus hieroglyphus|nl]]) (IUCN). ** ''Conus curassaviensis'' ([[:fr:Conus curassaviensis|fr]]) (Eddie Hardy), ** ''Conasprella wendrosi'' ([[:nl:Conasprella wendrosi|nl]]) Other endemic marine molluscs include * ''Gibberula arubagrandis'' (BHL), * ''Granulina plagula'' (BHL), * ''Splendrillia stellae'' (GBIF), ** soldachi ''Cerodrillia arubensis'' ([[:nl:Cerodrillia arubensis|nl]]) (GBIF), and * ''Eratoidea infera'' (GBIF). Plants unique to Aruba include * a cactus ''Melocactus stramineus'' ([[:de:Melocactus stramineus|de]])(iNaturalist) and the agaves * ''Agave rutteniae'' (fhirt) and * [[Cuco di indjan|Agave arubensis]] (fhirt) (overheid.aw WM). Aruba is included in the Caribbean Islands biodiversity hotspot (Biodiversity Hotspots WM) and is part of the Aruba-Curaçao-Bonaire Cactus Scrub ecoregion ------------ {{Databox}} '''Bonaire National Marine Park''' (BNMP) ta e reserva marino di mas bieu na mundu.<ref>{{nl}}[https://www.beautiful-bonaire.nl/natuur/bonaire-national-marine-park-geschiedenis.php Geschiedenis Bonaire National Marine Park], beautiful-bonaire.nl</ref> E ta enserá e laman ront di e [[isla]]nan [[Boneiru]] i [[Klein Bonaire]] for di e liña di awa altu te ku 60 meter di profundidat. E parke a keda establesé na 1979 i ta konsistí di 27 km² di [[ref di koral]], mondinan di yerba di laman i di mangel. E ta inkluí tambe dos zona "Ramsar", esta e [[laguna]] di [[Lac]] i Klein Bonaire.<ref>{{en}}[https://infobonaire.com/about-bonaire/nature/marine/bonaire-national-marine-park/ Bonaire National Marine PArk], infobonaire.com </ref> Na aña 1999 BNMP a risibí e status di 'parke nashonal' di [[Antias Hulandes]]. Na 2001 Klein Bonaire, isla chikitu inhabitá, a wòrdu agregá na e parke marino komo un zona di [[naturalesa]] legalmente protehá. Den laman west di Boneiru tin yen di lugánan di buseo ku ta fásil pa yega for di e kosta. Pa buseadónan e lugánan di buseo rondó di Klein Bonaire ta aksesibel ku boto. Ku eksepshon di un área chikitu, akseso na e parke bou awa ta kompletamente liber pa buseadónan. Loke ta úniko na BNMP ta ku e ta funshoná riba su mes entrada (sin subsidio). E fondonan ta bini for di un entrada ku ta kobra pa buseadó. Otro usuario, manera landadó, koredó di surf i kiteboard, kayakista i deportistanan akuátiko, ta paga un preis di entrada mas abou. Esaki simultaneamente ta duna entrada na e [[Washington Slagbaai National Park]]. Ademas di protekshon di naturalesa, e parke marino ta enkargá ku informashon pa turista tokante buseo responsabel i mantenshon di buinan pa barkunan ku buseadó. E maneho di e parke marino ta den man di [[STINAPA Boneiru]] ku tambe ta manehá Washington Slagbaai National Park. Piskadónan tambe tin entrada na e parke marino, pero nan reda mester ta sertifiká pa STINAPA Boneiru. ==Link eksterno== * [http://www.bmp.org/ Bonaire National Marine Park] {{Appendix}} [[Category:Naturalesa]] [[Category:Boneiru]] Het '''Bonaire National Marine Park''' of '''BNMP''' is het oudste [[zeereservaat]] ter wereld. Het omvat de zee rond [[Bonaire]] en [[Klein Bonaire]] van de hoogwaterlijn tot zestig meter diepte. Het park is in [[1979]] ingesteld en omvat 2600 hectare [[koraalrif]], [[zeegras]]- en [[Mangrove|mangrovevegetaties]]. Ook de [[lagune]] [[Bonaire#Lac|Lac]] maakt deel uit van het onderwaterpark. In [[1999]] ontving het onderwaterpark de status van ''nationaal park'' van de [[Nederlandse Antillen]]. Het onbewoonde eilandje [[Klein Bonaire]] werd in [[2001]] als wettelijk beschermd natuurgebied aan het onderwaterpark toegevoegd. De westzijde van Bonaire is bezaaid met [[duikgebied|duikplaatsen]] die eenvoudig vanaf het strand bereikbaar zijn. De duikplaatsen rondom Klein Bonaire zijn voor duikers per boot bereikbaar. Met uitzondering van een klein gebied is het BNMP geheel vrij toegankelijk voor duikers. --------------------- '''Brassavola nodosa''' heeft spitse bladeren en grote, witte bloemen. Beide soorten op Curaçao vooral in het Christoffelgebied, op Aruba in Rooi Prins, op Bonaire op kalkgebied van Plantage Colombia en Plantage Bolivia. Op de Bovenwindse Eilanden groeit een twintigtal soorten orchideeën, vooral in hogere delen vah Saba en Sint Eustatius, o.a. de wild lily of eyelash orchid (Epidendrum ciliare) en de dancing doll (Oncidium species). --------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Banana shimaron''' (''Myrmecophila humboldtii'') ta un especie di orkidea. E especie a keda deskribí dor di Heinrich Gustav Reichenbach bou di e nòmber ''Epidendrum humboldtii''. Robert Allen Rolfe a clasifica e especie den e género ''Myrmecophila''.<ref name="kew">{{Citeer web |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=132047 | titel=Myrmecophila humboldtii (Rchb.f.) Rolfe, Orchid Rev. 25: 51 (1917). |first=R. |last=Govaerts |werk=World Checklist of Selected Plant Families |uitgever=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> == Origen i habitat == Su area di distribucion natural ta extende den e planonan abou di [[Colombia]] y [[Venezuela]] y e [[islanan ABC]]. Riba e islanan e tin presencia den e partinan mas halto di [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel|parke nacional di Christoffel]], na zuidoost di [[Rincon]] y den e [[Parke Nacional Arikok]].<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644234:mpeg21:a0286|titel=Zeldzame orchideeën nu beschermd|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-08-20|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> Na Aruba e especie ta practicamente extinto y ta wordo protega pa ley desde 2017.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20160406004135/http://www.diario.aw/2013/10/posibel-banana-shimaron-di-aruba-localisa-den-mondi/|taal=pap|titel=Posibel banana shimaron di Aruba localisa den mondi|datum=2013-10-08|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> == Descripcion == E sorto ta epifitico. Su pseudobulbonan cilindrico ta crece entre 15 pa 20 cm di altura y ta hol di paden. Den e cavidad tin colonianan di fruminga, cu ta proteha e partinan vulnerabel di e planta, manera e raiznan. Na cada bulbo tin dos of tres blachi rigido ku ta parce di cueru.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20210513145908/https://nov-orchidee.nl/images/NOV-Orchidee/Orchitheek/M/Myrmecophila_humboldtii%20.pdf|titel=Myrmecophila humboldtii (Rchb.f.) Rolfe|werk=Nederlandse Orchideeënvereniging|datum=|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> Na final di e stelchi di flor, cu ta mas ku un meter largo, tin un troshi di seis te cu dies flor den forma di pluma. E flor cu perfume por tin un diametro di entre 5 pa 7 centimeter y ta varia den colo for di ros cla te biña. Den e paisnan di origen e temporada di florece ta generalmente den luna di juli/augustus. {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Kòrsou]] ----------------- '''Kabana''' o '''Palma di Kòrsou''' (''Sabal antillensis''), ta un espesie di palma di e genero Sabal. E espesie aki ta raro i ta eksistí solamente na [[Kòrsou]]. El a keda deskribí pa promé biaha na 2017 pa Griff. & Freitas.<ref name="DCSR">{{citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=192026|titel=Sabalpalm ''Sabal antillensis''|werk=Dutch Caribbean Species Register|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> Promé ku esei e palma tabata klasifiká komo ''Sabal mauritiiformis'' i ''Sabal causiarium''. Inisialmente e espesie ''Sabal antillensis'' a wòrdu deskribi komo endémiko na Kòrsou i [[Boneiru]], pero desde 2019 e poblashon na Boneiru a wòrdu reklasifiká komo [[Kabana (Boneiru)|''Sabal lougheediana'']].<ref name="DCSR"/> == Distribushon == E kabana ta un úniko palma endémiko di e [[isla]] di Kòrsou. E ta situá prinsipalmente rib’e serunan di Knip, spesífikamente na Seru Gracia i Seru Bientu, ost di [[Seru Kristòfel]]. Na 2023 a deskubri un poblashon deskonosí te e momento ei, n’e banda ost di Seru Kristòfel, ampliando asina e área di distribushon natural.<ref name="AweMainta">{{citeer web|url=https://awemainta.com/wp-content/uploads/2023/12/AM231229.pdf|titel=A descubri poblacion scondi di Palma Kabana di Corsou|werk=Awemainta|datum=2023-12-29|bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> Durante e di dos konteo na 1979 a registra 323 ehemplar adulto. Despues ku a elimina e kantidat di kabritu fo’i [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel]] na prinsipio di e añanan 90, e poblashon a oumenta te 1000 ehemplar adulto. == Deskripshon == E palma ta destaká pa su tronkon di dwars y sunu ku por alkansa te 45 sèntimeter di diameter.<ref>{{citeer web|url=https://www.palmpedia.net/wiki/Sabal_antillensis|titel=''Sabal antillensis''|werk=Palmpedia.net|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> E blachinan ta singular i kompakto riba otro na e tòp di e tronkon. E disko di blachi tin forma di wairu kòrtá ku mashá slepnan, di kueru, smal largu te 1 meter. Su flor ta blanku den forma di pluma te 20 sèntimeter largu. E mata terestial ta produsi un fruta bòl manera un bèshi i simia maron, rondó di 0.6 sèntimeter den promedio.<ref>{{citeer web|url=https://www.severens.net/Soorten_2023/SpeciesS_2023/SabaAnti_2023/Beschrijving1_2023.html|titel=''Sabal antillensis''|werk=Severens.net|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> En general e tin un altura di 4 pa 5 meter y por biba durante un periodo eksepshonalmente largu.<ref name="AweMainta"/> == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=tG6qbem3BqI&t=99s&ab_channel=DutchCaribbeanNatureAlliance%28DCNA%29 DCNA BioNews: Sabal Palm en loslopende geiten], [[Youtube]] video (2021) {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Kòrsou]] Rais: Rondó e base di e tronkon mashá kòrtiku rais di sostené. Ramanan: Tronkon shinishi kla, stret, tin bia birá, diki te 60 sèntimeter o mas den diameter, lizu; despues forma di bòter; ku sikatris forma di renchi di blachinan kai afó. Blachinan: Blachinan singular, kompakto riba otro na e tòp di e tronkon, firme; disko di blachi forma di wairu kòrtá ku mashá slepnan, di kueru, smal largu, mas anto 1 meter largu; stèlchi di blachi diki, igual largu o mas largu anto e disko di blachi, forma di kanal, sin spiñanan, mas o menos 15 sèntimeter prolongá den e disko di blachi; base di blachi 15 sèntimeter anchu, rondoná pa un baliña di blachi kòrtiku, splet habri, burusí, forma di fibra, maron. Flornan: Flornan mashá, bíseksual, blanku, mas o menos 3 milimeter largu, pará den un pluma 1-3 meter largu; ramanan lateral di e konstrukshon di flor forma di pluma, te 20 sèntimeter largu, ku na e base un blachi di protekshon chikitu, 3-5.5 sèntimeter largu; flornan sinta, kèlki forma di pipa ku 3 djente, 2 milimeter largu; pétalo 3, smal, blanku, 4 milimeter largu; stámen 6, blanku, 2 milimeter largu, uni na e base, ovario blanku, 3 milimeter largu, ku 3 sèlnan i estilo fuerte. Frutanan: Fruta un bèshi, maron, bòl, 1 sèntimeter den promedio; kaska di fruta di kueru. Simianan: Simianan maron, rondó, 0.6 sèntimeter den promedio. Previously reported as Sabal spec., Sabal mauritiiformis and Sabal cf. causiarum. Later described as a new species endemic for Bonaire and Curaçao, S. antillensis. In 2019, the Bonaire population was reported as another new species, S. lougheediana.<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=192026 Sabalpalm ''Sabal antillensis'']</ref> cientificonan di CARMABI y di e Universidad y Investigacion di Wageningen, a haci e siman aki un descubrimento revolucionario: un poblacion desconoci te aworaki n’e banda oost di Christoffelberg na Corsou. E Palma Kabana di Corsou (Sabal antillensis) ta exclusivo di Corsou y ta situa principalmente rib’e seronan di Knip, concretamente na Seru Gracia y Seru Bientu, oost di Christoffelberg. E palmanan aki ta destaca pa su tronconnan di dwars y sunu y por biba durante un periodo excepcionalmente largo. Un investigacion di veld intensivo cu tecnica moderno a devela e palmanan scondi den Christoffelpark, ampliando e area di distribucion natural di e kabana raro aki mas leu di e suposicionnan anterior.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2023/12/AM231229.pdf A descubri poblacion scondi di Palma Kabana di Corsou], Awemainta (29 di december 2023)</ref> Aña pasa, durante un trabao riba veld den Christoffelberg, Andre van Proosdij (WUR) y Erik Houtepen (CARMABI) a descubri un palma n’e banda oost di Christoffelberg for di un distancia considerabel. Aunke inalcansabel for di e luga caminda e cientificonan tabata, e uzo di prismatico a confirma rapidamente cu tabata trata aki di un Kabana. E descubrimento aki ta digno di mencion, ya cu te asina leu e Kabana solamente tabata conoci n’e seronan situa west di Christoffelberg. Poco despues a lanta rumor riba e palmanan riba Christoffelberg, aunke sin detaye concreto riba su ubicacion. E siman aki, Houtepen y Van Proosdij, cu ayudo di imagen di drone y prismatico, a sali riba un biahe pa localisa e palmanan en cuestion. Subiendo e sero y dificil banda oost, leu di caminda, nan a descubri cinco ehemplar hoben y sano. Ta posibel cu tin mas mientrastanto, loke ta rekeri un exploracion mas profundo. E palmanan parce sano, tin entre 20 y 50 aña y ainda no a produci flor ni fruta. E storia y origen di e ehemplarnan aki no ta conoci. Un expansion di e poblacion di west pa oost parce por t’e causa, pero no logica. Ya cu p’e simianan por propaga den e direccion aki, nan lo mester supera biento fuerte y pasa riba Christoffelberg. Ta mas probabel cu semper tin cantidad chikito di palma Kabana lo a crece den e banda oost di Christoffel, pero cu ningun hende a ripara nan te aworaki. Un investigacion intensivo di e zona asisti pa drone, a devela e matanan scondi aki durante hopi tempo den Christoffelpark. E cientificonan a acumula DNA pa investigacion e relacion genetico cu e poblacion di west. E palmanan ta den un area di por lo menos 8 kilometer cuadra, e mayor parti dentro di Christoffelpark. E poblacion recien descubri ta representa un expansion rond di 15% di e area di distribucion conoci den direccion oost. Den e reconteo inicial di e palmanan di Kabana na 1979, solamente a registra 323 ehemplar adulto. Despues di a elimina e cantidad di cabrito fo’i Christoffelpark na principio di e añanan 90, poniendo fin n’e ‘overgrazing’, e vegetacion natural a experencia un espectacular recuperacion. E poblacion di kabana tambe a aumenta considerablemente for di e momento ey, superando mil. E palma Kabana di Corsou ta un ehempel di exito di e restauracion di un especie vegetal raro den Christoffelpark. --------------------------- [[File:Cereus repandus in Aruba - on the way back from Altovista chapel (2896840490).jpg|thumb|Cereus repandus na [[Aruba]]]] '''Cereus repandus''' ta un espesie di kadushi di e genero Cereus den e famia di Cactaceae. E dianan aki Boneiru ta sofoká bou di un sekura pisá. Pero asta den sekura tin bunitesa. Riba e foto aki por mira floramentu di kadushi. Kadushi (Cereus repandus) ta e tipo di káktus riba e islanan aki ku ta bira mas haltu. Ademas e ta forma un tronkon hopi diki ku nan sa usa ántes pa traha kozein di bentana i porta. Asta sa usa e palu di e tronkon di kadushi pa traha muebel. E fruta di kadushi (ku nan sa yama dader) ta hopi dushi, basta kompletamente hechu. E no tin sumpiña manera e parimentu di yatu. Na Kòrsou i Boneiru e nòmber kadushi ta konosí, miéntras ku na Aruba nan ta yam’é breba.<ref>[https://extraboneiru.com/2020/06/bunitesa-den-sekura/# Bunitesa den sekura], Extra Boneriano, 9 juni 2020</ref> De '''appelcactus'''<ref name=bt>[https://www.botanischetuinen.nl/planten/plant/6760/cereus-repandus/ botanische tuinen]{{Dode link|datum=februari 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> (''Cereus repandus'') is een grote [[zuilcactus]] die 10 tot 12 meter hoog kan worden. De cactus komt van nature waarschijnlijk in het westelijke Caribische gebied en Venezuela voor, maar hij is nu te vinden in veel tuinen in tropische en subtropische gebieden van de wereld. Op de voormalige [[Nederlandse Antillen]] wordt de plant verbouwd vanwege zijn vruchten of gebruikt als heg. Hij wordt op Curaçao en Bonaire ''kadushi'' genoemd en op Aruba ''breba''. In Zuid-Afrika is het een invasieve soort.<ref>[http://www.llifle.com/Encyclopedia/CACTI/Family/Cactaceae/6464/Cereus_repandus llife]. [https://web.archive.org/web/20210226093523/http://www.llifle.com/Encyclopedia/CACTI/Family/Cactaceae/6464/Cereus_repandus Gearchiveerd] op 26 februari 2021.</ref> De cactus bloeit 's nachts. De bloemen zijn wit of lichtroze. De vruchten zijn rood en hun smaak herinnert enigszins aan appel. De rest van de plant is ook eetbaar, hoewel de stekels en de harde huid wel verwijderd moeten worden.<ref name=bt/> == Galeria== <gallery> Bestand:Caryophyllales - Cereus repandus - 1.jpg Bestand:Cereus repandus in Aruba - on the way back from Altovista chapel (2896840490).jpg|Op [[Aruba]] Bestand:Cereus repandus in Aruba - On the way to Natural Bridge (2904735959).jpg|Op Aruba Bestand:Cereus repandus monstrosus1.jpg|De stekels File:天輪柱(鬼面角) Cereus peruvianus -香港公園 Hong Kong Park- (9219874393).jpg|Bloemknop in Hong Kong </gallery> == Link eksterno == * [https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189522&cat=CTAB_NAMES Cereus Repandus] {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Antia Hulandes]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =150943996|titulo=Thalassia testudinum}} {{References}} ;Video * [http://www.youtube.com/watch?v=kzWPEi7QMjI Youtube: Seagrass bed, San Salvador, Bahamas] }} [[Category:Flora]] -------------------- == Acerola (Shimarucu) Malpighia Emarginata== # vertalen en toevoegen aan Nederlandse lemma # aanvullen voor Papiamentse lemma ORA nos tabata mucha hopi biaha nos tabata cana den mondi p’asina bay piki '''Shimarucu'''. Despues di tempo por a tuma nota cu e fruta aki tabata manda un señal na momento cu eta pari. E molester di e bestianan chikito conoci na Aruba como “lebelebe” ta masha hopi. Esey ta dunabo un indicacion cu e mata di Shimarucu ta pariendo.<ref>[http://www.awemainta.com/papers/AM200828/offline/download.pdf Conoce un poco di e mata di shimarucu], Awemainta, 28 augustus 2020</ref> Hopi di nos tabata come e Shimarucu te hasta ora e ta berde. Na momento cu ta completamente hecho nos ta piki delaster un fruta cu tin na e mata. Sin corda mes cu e mata aki tambe ta haci bo curpa grawata na momento di piki e fruta. Mata di Shimarucu cu originalmente ta for Yucatan, Mexico, conoci como “'''Malpighia Emarginata'''” cual ta su number cientifico. Un famia di “Malphiaceae”, e Shimarucu ta wordo yama tambe manera “Acerola Cherry” Barbados Cherry of West Indian Cherry. E ta un mata cu no ta bira mucho grandi y por yega un grandura 2.5 pa 3 meter. Un mata cu durante aña ta mustra manera seco. Ta wanta secura pa un period basta largo y lo bira berde y pari despues di yobida. E mata por crece bon riba tur tipo di suelo. Ta wordo haya tanto na Bonaire y tambe Corsou. E ta un mata cu no tin takinan diki. Takinan ta manera fini y flexible. Durante secura e ta perde tur su blachinan. E ta un mata cu ta floria masha liher despues di yobida y despues di floria ta cuminsa duna fruta hopi liher tambe. Kiermen su periodo di floria ta cortico. E mata despues di tres aña planta ta duna cantidad significante di fruta cora. E frutanan aki ta contene cantidad di vitamina C mas tanto den e fruta cu ta berde ainda. Dos of tres fruta diario ta suficiente pa un persona di 65kg haya vitamina C cu e mester. Ta contene antioxidante. E fruta tin tres simiya triangular parti paden. E bast ta contene 20 pa 25% di Tannin cu ta wordo uza den industrianan di cuero. Na Venezuela e takinan flexibel ta wordo uza pa tara stul y banki. Na paisnan manera Puerto Rico tin plantacionnan grandi di Shimarucu. For di esaki ta produci juice. E juice aki tambe ta wordo uza of combina cu otro juicenan cu tin menos vitamina C pa haci nan mas rico na Vitamina C. E fruta ta wordo uza namomento cu tin diarea. E ta un mata ta wordo multiplica mas facil via di stek. E fruta Shimarucu ta wordo comi fresco manera e wordo piki na mata. Na Aruba mata di Shimarucu ta crece den mondi. Un fruta hopi gusta. Bon conoci pa traha “Dushi di Shimarucu” y Jam. Sr. Vicente Kock (dfm) na varios ocasion a yega di produci Biña di Shimarucu. Awendia tambe por mira personanan para bandi caminda ta piki Shimarucu. Por mira tambe e fruta di Shimarucu a bay riba rednan social caminda personanan ta bende na saco y por mira e ta hopi solicita pa come. E mata por wordo mira for di un distancia debi na su frutanan cora cu ta sobresali entre cualkier otro mata. Mata di Shimarucu ta obtenibel na Santa Rosa por pasa cumpra esaki si ta desea. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} --------- '''Oreaster Reticulatus''' DNM kier reitera cu e especie aki Oreaster Reticulatus, strea di lama, red cushion seastar, tambe conoci como e West Indian Sea Star, ta un especie protegi manera stipula den e Decreto Nacional flora y fauna local (Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna), segun e Ordenansa nacional di proteccion di naturalesa (Natuurbeschermingsverordening - AB1995no2). <ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=182860 Cushion sea star Oreaster reticulatus]</ref> {{Appendix}} ------------------ pu5p2b1ykhym7ergbm3g1w48tdl20qc 198501 198500 2026-07-27T10:10:13Z Caribiana 8320 198501 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * pending: [[Bursera karsteniana]] - [[Melocactus stramineus]] - [[Agave cucui]] - [[Agave vivipara]] - [[Agave boldinghiana]] - [[Sargassum]] - [[Philocereus lanuginosus]] - [[Supi]] - [[Palo di Boneiro]] - [[Druif]] - [[Coral]] - [[Cadushi di colebra]] * Aruba: De vier mangrovesoorten''[[Fofoti|Conocarpus erectus]]'' (fofoti), ''[[Laguncularia racemosa]]'' (mangel blanco), ''[[Rhizophora mangel]] (mangel tam), ''[[Avicennia germinans]] (mangel preto) die beschermd zijn conform “Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna AB 2017 nr. 48” in de natuur (“natuur en landschap zone”) en in beschermde gebieden (“natuurreservaten”) mogen niet gesnoeid worden zonder een ontheffingsvergunning van de Minister van Natuur. --------------- == Mangel == '''Mangel preto''' (''Avicennia germinans'') ta un [[espesie|especie]] di mangel di e famia Acanthaceae.[4]. E ta wordo haya den areanan tropiko i subtrópiko di Nort i Sur Amérika i Wèst Afrika, unda hunto cu e mangel cora (''Rhizophora mangle'') y e mangel blanco (''Laguncularia racemosa''), e ta domina e mondinan di mangel. == Etimologia == E mangel pretu (Avicennia germinans), yamá parwa na Sürnam, mangel blanku na Boneiru i Kòrsou, i mangel preto na Aruba, ta un di e tres espesienan di mangel prinsipal, huntu ku e mangel blanku i e mangel kòrá. == Descripcion== de.wiki:E mangel pretu (Avicennia germinans) ta un espesie di mangel ku ta haña den e tropiko i subtrópiko di Nort i Sur Amérika i Wèst Afrika. Eynan, hunto cu e mangel cora (Rhizophora mangle) y e mangel blanco (Laguncularia racemosa), e ta domina e mondinan di mangel. Meskos ku tur mangel di e género Avicennia, e tin pneumatoforonan diki manera potlood (raisnan ku ta hala rosea) ku ta sali for di tera na intervalonan regular i ta suministrá e sistema di rais ku oksígeno. Kontrali na otro géneronan di mangel, e no ta desaroyá raisnan di palu. Parti di e salu apsorbé for di awa di laman ta wòrdu ekskretá komo un solushon salu a traves di glándulanan riba e blachinan, regulando asina e konsentrashon di salu den e tehidonan. Di tur e espesie di Avicennia, e mangel pretu ta produsí e flornan di mas grandi. -------- '''Mangel Preto''' of Zwartmangel (''Avicennia germinans'') ta haya su nomber paso e takinan nobo di e mata ta color bruin scur te preto. Ademas di esey, na e troncon e ta saca un tiña preto. E mata protegi aki ta crece den suelo salo y den lodo di material organico. Por reconoce e mata aki na e snorkelnan (reis) cu ta sali for di tera of awa. E blachinan ta haya pleki blanco cu ta bin door di concentracion di salo cu ta crea buraconan den e blachi. E flornan ta color crème of blanco den boshi hunto. Su simia ta germina na e mata mes, esaki yama ‘viviparie’. Na San Nicolas, den area di Rincon, tin un luga cu ta yama Zwartmangel, na honor di e mata cu ta crece eynan.<ref>[https://dnmaruba.org/en/flora-3/ Mangel Preto], Directie Natuur & Milieu Aruba</ref> {{Appendix}} ===Mangel Shimaron=== Laguncularia racemosa Na Aruba nos ta prefera di yam’e Mangel Shimaron pa preveni e bruhamento. E motibo ta cu na Ingles nan ta yam’e ‘White Mangrove’ y na pais bisiña nan ta yam’e Mangel Blanco miemtras cu na Aruba nos ta referi n’e Mangel Blanco como e Fofoti. Esun aki, Mangel Shimaron, tin masha poco di nan. E mata aki no ta crece mas di 6 meter halto y ta saca un flor color blanco di onverveer 0.5 cm cu ta manda un holo dushi y suave. Su flornan ta yen di nectar y ta atrae abeha. Su blachinan ta oval y color berde cla. E ta saca un fruta (no pa come) color berde plat di 1-2 cm largo y 1 cm hancho, tin forma di crecemento manera di un hala chikito, e simia color cora ta spruit na e palo, esaki yama ‘viviparie’. E mata aki ta crece band’i lama hunto cu otro sorto di mata di mangel. Por reconoce e Mangel Shimaron na su ‘stengel’ cora, ora e mata ta jong. Mangel Shimaron ta absorba e awa di lama mediante su reis, ta saca exceso di salo via conopinan cu ta crece riba e taki net bou di e blachinan. Mangel Shimaron ta crece den areanan di Baby Beach, Spaans Lagoen, Magel Halto y Santo Largo na Savaneta. E tendencia actual di e cantidad di e Mangel Shimaron ta reduciendo.<ref>[https://dnmaruba.org/en/flora-3/ Mangel Preto], Directie Natuur & Milieu Aruba</ref> {{Appendix}} ===Mangel Tam=== Rhizophora mangle Si nos no paga tino riba Mangel Tam, e ta perd’e bataya. Delaster tempo, hopi mata di mangel ta sucumbi den hopi area. Riba rif (cay), e Mangel Tam ta sufri pa via di kapmento. E mata aki cu ta semper berde y ta crece band’i lama of unda e lodo di awa dushi ta topa cu e awa di lama. E mata ki por crece te 10 meter halto. Su blachinan ta diki y ta sinti manera cuero. E blachi ta crece grandi te casi 10 centimeter largo y 6 centimeter hancho. E parti ariba di e blachi ta berde scur cu ta lombra. Y e parti abou ta mas berde cla cu puntanan preto den dje. E flor di e mata aki ta color geel di 4 punta y ta cerce te 2 centimeter. Su frutanan ta di un simia y ta crece entre 20 pa 30 centimeter largo y ta caba den un punta color bruin. Ora e fruta aki cay for di e mata y cay den lodo of ancra den suela, esey ta e comienso di e mata. Despues esaki ta saca blachi y ta bira e mata cu ta ancra den e awa of lodo. Den e pianan di e Mangel Tam hopi pisca chikito, cocolishi y otro organismo marino ta sconde y come. E reisnan por produci awa dushi for di lama door di su habilidad pa filtra e awa. Mangel Tam ta proteha nos costa contra awasero torencial y olanan bruto di lama of tambe yuda frena erosion.<ref>[https://dnmaruba.org/en/flora-3/ Mangel Preto], Directie Natuur & Milieu Aruba</ref> {{Appendix}} ---------------- {{Variante |c}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = Xylosma flexuosa'' | alias = | imagen = XylosmaFlexuosaBerries.JPG | descripcion = ''Xylosma flexuosa'' | status = LC | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Eudicots'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Malpighiales'' | famia = ''Salicaceae'' | genero = '''''Xylosma''''' | autor = (Kunth) Hemsl. | fecha = | sinonimo = * ''Xylosma arnoldii'' Monach. * ''Flacourtia flexuosa'' }} '''''Xylosma flexuosa''''' ta un espesie di mata di flor ku ta pertenesé na famia Salicaceae. E espesie a wòrdu deskribí pa promé biaha dor di Carl Sigismund Kunth i posteriormente a haña su nòmber aktual dor di William Botting Hemsley. == Distribushon == E espesie ta nativo den e parti sur di [[Nort Amérika]] i e parti nort di [[Sur Amérika]]. Su alkanse ta ekstendé pasùit for di sur di [[Teksas]] na Merka, atraves di México i Sentro Amérika, te na [[Venezuela]]. E ta wòrdu hañá tambe na [[Kòrsou]] i segun [[Dutch Caribbean Species Register]] ta konsiderá [[endemismo|endémiko]] riba e isla.<ref name="GRIN">{{citeer web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?42129 |titel=''Xylosma flexuosa'' (Kunth) Hemsl. |werk=Germplasm Resources Information Network |uitgever=United States Department of Agriculture |datum=2005-01-03 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20110605003246/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?42129 |archiefdatum=2011-06-05}}</ref><ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=190024&cat=163 Xylosma flexuosa], [[Dutch Caribbean Species Register]]</ref> ==Deskripshon== ''Xylosma flexuosa'' ta un mata spiná, semper bèrdè, ku generalmente ta alkansá un altura di 1–2 m, pero por krese te 6–8 m bou di kondishonnan favorabel.<ref name="FelgerJohnsonWilson">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=tvk5FN3L-Q0C|author=Felger, Richard Stephen, Johnson, Matthew Brian & Wilson, Michael Francis|title=The Trees of Sonora, Mexico|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-19-512891-8|pages=227}}</ref> E blachinan ta oval i tin un stengel kòrtiku. Nan ta midí aproksimadamente 1–3.5 cm largu i 1–2 cm hanchu. E flornan tin un koló bèrdè te hel-kòrá i ta aparesé den grupo chikitu.<ref>{{cite book|author=[[Frater Arnoldo|Fr. M. Arnoldo]]|url= |year=1964|titel=Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao|pagina=147|uitgever=Martinus Nijhoff}}</ref> E fruta ta un bèshi kòrá-hel, ku tin un diameter di aproksimadamente 7–8 mm i ta presente riba e mata durante gran parti di aña. {{multiple image | total_width = 380 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Xylosma flexuosa 104.jpg | caption1 = Blachi | image3 = Xylosma flexuosa 106596816.jpg | caption3 = Flor | image2 = Xylosma flexuosa 104040413.jpg | caption2 = Fruta }} == Uso == Tin biaha ''X. flexuosa'' ta wòrdu kultivá komo mata ornamental, prinsipalmente pa su foyonan denso i su resistensia den klima seku.<ref name="Everett">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KeGzp-YXrPYC&|title=The New York Botanical Garden Illustrated Encyclopedia of Horticulture|volume=10|author=Everett, Thomas H.|publisher=Taylor & Francis|year=1982|isbn=978-0-8240-7240-7|pages=3572}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ''X. flexuosa'' ta un mata spiná, semper bèrdè, ku por lo general ta alkansá un altura di 1–2 m pero kapas pa alkansá 6–8 m di altura.<ref name="FelgerJohnsonWilson">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=tvk5FN3L-Q0C|author=Felger, Richard Stephen, Johnson, Matthew Brian & Wilson, Michael Francis|title=The Trees of Sonora, Mexico|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-19-512891-8|pages=227}}</ref> E blachinan ku stengel kòrtiku ta oval, 1-3.5 cm largu i 1-2 cm hanchu. E flornan bèrdè-hel-kòrá ta areglá den grupo.<ref>{{cite book|author=[[Frater Arnoldo|Fr. M. Arnoldo]]|url= |year=1964|titel=Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao|pagina=147|uitgever=Martinus Nijhoff}}</ref> Su fruta ta un beishi kòrá-hel di alrededor di 7-8 mm di diameter. E ta wòrdu hañá riba e mata durante henter aña. Tin biaha e espesie ta wòrdu kultivá komo mata ornamental.<ref name="Everett">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KeGzp-YXrPYC&|title=The New York Botanical Garden Illustrated Encyclopedia of Horticulture|volume=10|author=Everett, Thomas H.|publisher=Taylor & Francis|year=1982|isbn=978-0-8240-7240-7|pages=3572}}</ref> -------------- {{Variante |c}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = ''Marcgravia umbellata'' | alias = Monkey paws | imagen = Marcgravia umbellata - Berlin Botanical Garden - IMG 8726.JPG | descripcion = ''Marcgravia umbellata'' | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Eudicots'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Ericales'' | famia = ''Marcgraviaceae'' | genero = '''Marcgravia''' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 | especie = ''M. umbellata'' | sinonimo = }} '''Marcgravia umbellata''' ta un [[espesie]] di mata di flor, pertenesiente na e famia Marcgraviaceae. El a wòrdu deskribí na 1753 pa Carl Linnaeus i publiká den Species Plantarum 1: 503. 1753.[1][2]<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16896842|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|auteur= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|uitgever=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> == Distribushon == E ta nativo di [[Antia Menor]]. de zeldzamere Monkey Paws (Marcgravia umbellata), een plant die alleen op de bovenwindse eilanden voorkomt.<ref>https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/nieuwe-documentaire-onthult-bijzondere-natuur-in-de-cariben?theme=natuur Nieuwe documentaire onthult bijzondere natuur in de Cariben], bnnvara.nl (juli 2026)</ref> E espesie aki ta nativo di Karibe, riba e siguiente islanan: Antigua (Antigua i Barbuda), Dominika, Grenada, Guadalupe i Martinique (Fransia), Saba (Hulanda), Saint Kitts (Saint Kitts i Nevis), Saint Lucia i Saint Vincent (Saint Vincent and the Grenadines) [ 4 ]. ==Taksonomia== Marcgravia umbellata a wòrdu deskribí pa Carl Linnaeus i publiká den Species Plantarum 1: 503. 1753.[1][2] ==Etimologia== Marcgravia: nòmber genériko duná na honor di e botániko Georg Marcgraf. umbellata: epíteto latino ku ta nifiká “ku umbel”. == Deskripshon == fr.wiki: E espesie ta un mata ku ta lastra i subi ku, meskos ku klimop, no ta kambia su blachinan i flornan te ora e yega un sierto altura. E infloresensia horizontal tin glándulanan chikitu na e parti abou ku ta proveé ​​néktar na kolibri i raton di anochi a kambio di e polinisashon di e flornan. {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Cora | alias = | imagen = | descripcion = '''' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Engl. | fecha = 1883 | sinonimo = }} '''Pal'i Siya Cora''' (''Bursera karsteniana'')<ref name=:"0">https://bioportal.naturalis.nl/nl/taxon/Bursera_karsteniana</ref> ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae.<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16823316|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum= 26 May 2014 |författare= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|uitgever=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name = "source">[http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World]</ref> El a wordo describi pa prome biaha na 1883 dor di Adolf Engler.<ref name = "C132">Engl., 1883 ''In: DC. Monog. Phan. 4: 41''</ref> dikotiledóno deskribí pa Adolf Engler. Bursera karsteniana ta pertenesé na e género Bursera i e famia Burseraceae. [ 2 ] [ 3 ] No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida. [ 2 ] == Nomber == ''B. karteniana'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. simaruba'' y ''B. tomentosa'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. Papiamento name Pal'i Siya Cora (Aruba)<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=191432 Bursera karsteniana''], [[Dutch Caribbean Species Register]]</ref> Papiamento name Palu di Sia Kòrá (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Dushi (Curaçao) Papiamento name Palu di sia blanku Valid name Bursera karsteniana Engl. == Distribucion y habitat == Bursera karsteniana ta wordo haya predominantemente den Caribe Hulandes (Aruba, Boneiru, Kòrsou). Konosí lokalmente ku nòmbernan papiamentu manera Pal’i Siya Cora, e ta un palu òf palu spesialisá pa habitatnan tropikal, seku.<ref name=:"0"/> A distinct species commonly known by local names such as Palu di Sia Kòrá in Papiamento. It is often found in the dry forests and vegetation of the Leeward Antilles.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Familie1_2026.html Bursera karsteniana], severens.net</ref> == Descripcion == E especie ta un palo grandi di 4-5 meter halto. E tronkon tin un kaska di palu shinishi-kòrá te shinishi, tin bia kòrá-bèrdè. E blachinan ta plamá, kompakto na otro na e fin di e ramanan, komponé, un bia nòms pluma, tin bia singular, usualmentu ku 3-5(-7-9) blachinan parti; blachinan parti di kueru, tòp di blachi di blachinan parti puntá largu, base di blachi di blachinan parti skèins, rondó te forma di kurason inverso, bèrdè te bèrdè skur, banda di ariba lombrá, rant di blachi di blachinan parti enté; blachinan parti rondó di webu o anchu largu- rondó di webu, 5-10 x 3-6 sèntimeter; stèlchinan chikitu di blachi partí mashá kòrtiku te ousente; stèlchi di blachi te 10 sèntimeter largu, e base tin bia hel. Flornan: Konstrukshon di flor un pluma chikitu, na fin di ramanan o pará den e skèr di blachi, flornan úniseksual o bíseksual; e maskulino te 30 sèntimeter largu, e femenino te 10 sèntimeter largu; blachi di protekshon rondó di webu, tòp puntá largu, 1 x 0.7 milimeter; blachinan di protekshon chikitu menos anto 0.5 milimeter largu; Frutanan: Fruta ku 1 simia; fruta kasi forma di bòl, base i tòp puntá largu, 3-angular, kòrá-maron te maron skur, 8-13 x 7-9 milimeter, habri ku 3 klèp, forma di lèns- rondó di webu, ros te blanku, ku un pilá blanku permanente di mas o menos 2 milimeter largu na e stèlchi di flor chikitu.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Beschrijving1_2026.html ''Bursera karsteniana''], severens.net</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria: Flora]] [[:Kategoria: Islanan ABC]] Palu di sia (B,C), Palu di siya (A) - Esakinan ta matanan di e género Bursera. Na Papiamentu nos tin e palu di sia kòrá (Bursera simaruba) i e palu di sia blanku (Bursera karsteniana). Na Ingles Bursera simaruba ta wordo yama Gumbo-limbo, Copperwood of awendia tambe mata turistico. Sia ta nifiká asiento òf sèl. Pues “palu di sia” lo tradusí literalmente komo “palu di sèl” òf “palu di palu di sèl”. Riba e islanan di Aruba, Curaçao i Boneiru ántes tabata usa e palu di e palunan aki pa traha sèl, spesialmente esnan pa buriku. Riba e islanan aki tin un di tres espesie di Bursera; Bursera tomentosa. E palu aki por lo general ta mas chikitu i su stam i ramanan no ta asina diki; ta asina ménos probabel ku e tabata wòrdu usá pa traha sèl. Na Aruba Bursera tomentosa ta wordo yama palu di siya dushi (ortografia Arubano Papiamento), na Curaçao y Bonaire generalmente e ta wordo yama takamahak. Na Boneiru tambe ta usa e nòmber “palu di sia djaka”.<ref>Gerard van Buurt, [https://tiboko.com/wp-content/uploads/2023/07/Final-version-GvB-Papiamentu-book.pdf ''Caiquetio Indians on Curacao during colonial times and Caquetio words in Papiamentu language''], April 2015</ref> , pèrdè blachi, 4-5(-10) meter altu. Raisnan: Stengelnan: Stam te 80 sèntimeter den promedio; kaska di palu shinishi-kòrá te shinishi, tin bia kòrá-bèrdè, lombrá, lizu; ramanan lateral grandi i hopi bia birá; ramanan chikí lateral pelon o ku masha poko kabèi lana, e kabèinan hel te kòrá-maron; ramanan chikí lateral tapá ku sikatris, forma di kurason, di e base di stèlchi di blachinan kai afó i ku poronan di kòrki, hel. Blachinan: E blachinan plamá, kompakto na otro na e fin di e ramanan, komponé, un bia nòms pluma, tin bia singular, usualmentu ku 3-5(-7-9) blachinan parti; blachinan parti di kueru, tòp di blachi di blachinan parti puntá largu, base di blachi di blachinan parti skèins, rondó te forma di kurason inverso, bèrdè te bèrdè skur, banda di ariba lombrá, rant di blachi di blachinan parti enté; blachinan parti rondó di webu o anchu largu- rondó di webu, 5-10 x 3-6 sèntimeter; stèlchinan chikitu di blachi partí mashá kòrtiku te ousente; stèlchi di blachi te 10 sèntimeter largu, e base tin bia hel. Flornan: Konstrukshon di flor un pluma chikitu, na fin di ramanan o pará den e skèr di blachi, flornan úniseksual o bíseksual; e maskulino te 30 sèntimeter largu, e femenino te 10 sèntimeter largu; blachi di protekshon rondó di webu, tòp puntá largu, 1 x 0.7 milimeter; blachinan di protekshon chikitu menos anto 0.5 milimeter largu; Frutanan: Fruta ku 1 simia; fruta kasi forma di bòl, base i tòp puntá largu, 3-angular, kòrá-maron te maron skur, 8-13 x 7-9 milimeter, habri ku 3 klèp, forma di lèns- rondó di webu, ros te blanku, ku un pilá blanku permanente di mas o menos 2 milimeter largu na e stèlchi di flor chikitu.<ref>https://www.severens.net/Soorten_2026/SpeciesB_2026/BursKars_2026/Beschrijving1_2026.html ''Bursera karsteniana''], severens.net</ref> ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Blanco | alias = | imagen = Bursera tomentosa.jpg | descripcion = '''' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Jacq. | fecha = | sinonimo = | especie = ''B. tomentosa'' }} '''Pal'i Siya Blanco''' (''Bursera tomentosa'') ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae. El a wordo describi pa prome biaha na ... dor di ..... == Nomber == ''B. tomentosa'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. simaruba'' y ''B. karteniana'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. Papiamento name Pal'i Siya Blanco (Aruba)<ref>https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189516&cat=CTAB_NAMES# ''Bursera tomentosa''</ref> Papiamento name Palu di Sia Blanku (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Dushi (Curaçao) Papiamento name Palu di siya dushi (Aruba) Papiamento name Palu di sia djaka (Bonaire) Papiamento name Takamahak (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di Sia Machu Valid name Bursera tomentosa (Jacq.) Triana & Planch. == Distribucion y habitat == E especie ta wordo haya predominantemente den Karibe Hulandes (Aruba, Boneiru, Kòrsou). Konosí lokalmente ku nòmbernan papiamentu manera Pal’i Siya Cora, e ta un palu òf palu spesialisá pa habitatnan tropikal, seku.<ref name=:"0"/> == Descripcion == [[File:Plantarum indigenarum et exoticarum icones ad vivum coloratae, oder, Sammlung nach der Natur gemalter Abbildungen inn- und ausländlischer Pflanzen, für Liebhaber und Beflissene der Botanik (14250148003).jpg|thumb|left|125px|Detaye di ''B. tormentosa'']] Un palu ku un troncon liso y cu mayoria biaha un casca di color cla. E blachinan cu cabey suave ta 3-6 cm largo i 2-4 cm hancho; e petiolo ta distintamente ku ala. E flornan chikitu blanku ta areglá den gruponan chikitu; nan tin un kaliks peludo ku 4 djente, 4 pétalo peludo, i 8 stamen. E fruta ta mas o ménos 7 mm di tamaño.<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroep Nederlandse Antillen|location=Korsou|chapter=Bursera tomentosa|year=november 1964|pages=98}} </ref> {{Appendix}} ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Pal'i Siya Dushi | alias = Takamahak | imagen = Bursera simaruba 2zz.jpg | descripcion = Blachi | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Magnoliopsida'' | orden = ''Sapindales'' | famia = '' Burseraceae'' | genero = '''Bursera''' | autor = Jacq. | fecha = | sinonimo = * ''Bursera bonairensis'' Bolaingh | especie = ''B. simaruba'' }} '''Pal'i Siya Dushi''' (''Bursera simaruba'') ta un [[espesie|especie]] di mata di flor cu ta pertenece na e famia Burseraceae. El a wordo describi pa prome biaha na ... dor di ..... == Nomber == ''B. simaruba'' ta un di e tres especie di Bursera cu, hunto cu ''B. tomentosa'' y ''B. karteniana'', ta presente den naturalesa salvahe di [[Islanan ABC]]. E nomber uza pa e especienan aki ta wordo hopi biaha intercambia. na [[ingles]]: Gumbo-limbo Papiamento name Tik-tak (Bonaire) Papiamento name Pal’i siya còrá Papiamento name Sia Blanku Papiamento name Palu di Sia Krus (Bonaire) Papiamento name Pal'i Siya Dushi (Aruba) Papiamento name Palu di Sia Djaka (Bonaire) Papiamento name Takamahak (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Palu di sia Kòrá Valid name Bursera simaruba (L.) Sarg. Synonym Bursera bonairensis Bold. Basionym Pistacia simaruba L. == Descripcion == Un palu grandi ku un tronkon liso i un kaska kòrá-bruin ku ta kita den slaknan fini. Riba e blachinan grandi, e parnan di blachi ta hopi espasiá; e blachinan ta 8-13 cm largu i 3.5-7 cm hanchu. E flornan blanku por tin 3 òf 5 pétalo i 6-8-9-10 stamen. E fruta ta kòrá-bruin, mas o ménos 12 mm largu, i triangular.<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroeg Nederlandse Antillen|location=Korsou|chapter=Bursera bonairensis|year=november 1964|pages=97-98}} </ref> == Distribucion y habitat == [[File:Gumbo limbo - Bursera simaruba (13903855779).jpg|thumb|150px|left|Flor macho]] E espesie ta wòrdu hañá na Florida, Mexico, Sentro Amérika, Karibe, Guyana, Venezuela, nort di Brazil i Colombia.[2] E ta duna un resina elemi òf gomart, ku ta wòrdu usá pa traha vernis. Na Sentro Amérika, e resina ta wòrdu usá den medisina tradishonal. E blachinan por wòrdu usá komo un sustituto pa te. == Descripcion == Bursera simaruba ta un palu chikitu pa mediano ku ta krese te 30 meter haltu, ku un diameter di un meter òf ménos na 1.5 meter riba tera.[5] E kaska ta kòrá skur briante, i e blachinan ta spiral i piná ku 7-11 blachi, kada blachi hanchu oval, 4–10 cm largu i 2–5 cm hanchu.[6] Gumbo-limbo ta semi-semperberde.[7] (en.wiki) {{Appendix}} ----------------- {{Variante |a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = | alias = | imagen = Agave americana R01.jpg | descripcion = ''A. americana'' | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Magnoliophyta'' | clase = ''Liliopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = '''Agave''' | autor = | fecha = | sinonimo = }} '''Manzanilla''' (''Hippomane mancinella'') ta un palu/mata sumamente venenoso den e famia di spurge (Euphorbiaceae). E ta komun den Sentro Amérika i Karibe, inkluyendo Kòrsou, Boneiru, i Aruba. E nòmber manzanilla ta nifiká “apel chikitu” na spañó; e ta debe e nòmber aki na e aparensia di su fruta. == Descripcion == Un palu òf mata grandi ku kaska di koló kla i blachinan largu, elíptiko, 6-8 cm largu i 4-6 cm hanchu, debil dentá, ku ta karga un glándula sèsil na su base. E flornan uniseksual ta areglá den gruponan den infloresensianan den forma di punta 5-10 cm largu. E fruta bèrdè tin forma di un apel chikí (venenoso).<ref>{{cite book|author=Fr. M. Arnoldo|titel=Zakflora: wat in het wild groeit en bloeit op Curacao, Aruba en Bonaire|publisher=Natuurwetenschappelijke Werkgroep Nederlandse Antillen|location=Kòrsou|chapter=''Hippomane mancinella''|year=november 1964|pages=128-129}} </ref> -- palunan di Mansaliña. Ounke ku kasi tur kaminda ku tin e palunan aki na Westpunt tin bòrchinan indikando ku ta trata di fruta venenoso, <ref>https://vigilantekorsou.news/turista-ta-kome-mansalina-bira-basta-malu/</ref> {{Appendix}} ------------ '''''Agave sisalana''''' (antes ''agave rigida var. sisalana'') ta un [[espesie|especie]] di mata [[suculento]] cu ta pertenece na e [[Famia (biologia)|famia]] Asparagaceae. El a wordo describi pa prome biaha na 1838 pa e medico y botanista Mericano Henry Perrine (1797-1840).<ref>{{Citeer boek|paginas=24-25|auteur=Bart A de Boer|jaar=1996|uitgever=Curaçao : Stichting Dierenbescherming Curaçao|plaats=Curaçao|hoofdstukurl=https://archive.org/details/nosmataipalunanc0000debo/page/24/mode/1up?q=kukuisa|hoofdstuk=Pita, Kuk'i indjan, Kukuisa|titel=Nos mata-i palunan : Curaçao, Bonaire, Aruba}}</ref> E ta un mata di fibra importante. == Distribucion natural y cultivacion mundial == E especie ta nativo di peninsula di Yucatan na [[México|Mexico]], caminda e ta conoci localmente como ''henequén''.<ref>Sterling Evans: ''Dependent Harvests: Grain Production on the American and Canadian Plains and the Double Dependency with Mexico, 1880–1950''. In: ''Agricultural History''. Band 80, Nummer 1, 2006, S. 40, {{JSTOR|3745103}}.</ref> E nomber “sisalana” ta bini di Sisal, un pueblo na costa di Yucatan for di unda e fibra tabata wordo exporta mundialmente. E especie ta crece den suelo semi-arido. Pa mas di 8.000 aña, e pueblonan Azteca y Maya di Mexico ta uza e fibranan di ''A. sisalana'' pa traha hilo, cuerde, tela simpel y reda di piska.<ref>https://web.archive.org/web/20151122011519/http://www.bergianska.se/om-oss/press-media-och-nyheter/nyheter/sisalfibrer-anv%C3%A4nds-mest-till-rep-och-sn%C3%B6ren-1.171914 Sisal fibers are most commonly used for ropes and cords.], bergianska.se (22 di april 2014)</ref> Na principio di [[siglo 20]], e especie a wordo introduci den hopi pais tropical y subtropical, entre otro, Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], [[Israel]], Florida y Caribe. Despues e cultivo a bira importante na [[Brasil|Brazil]], [[Tanzania]] y [[Kenia]], cu awendia ta e paisnan productor y exportador mas grandi di sisal na mundo.<ref>[https://www.fao.org/economic/futurefibres/fibres/sisal/en/ Sisal], FAO</ref> == Descripcion == E ta un especie monocarpico: e mata ta floria solamente un biaha den nan bida y despues ta muri. E tin un stam di 40-100 cm; rozet di 1.5 pa 2 m di diameter, cu rama. E blachinan ta largo, 60-150 cm di largura y 2.5-9 cm di hanchura, normalmente di color berde briyante. Su randnan tin poco djente chikito y su lomba ta maron scur te na e punta. E flor, di color berde-geel, ta aparece riba un stengel halto di 5–6 meter cu hopi ramo. Blachinan 60-150 x 2.5 pa 5 (-9) cm, ensiforme, e hóben glaukoso, ku poko djente chikitu, normalmente bèrdè briante i sin djente na madures; lomba 2-2.5 cm, kóniko pa subulado, maron skur, no-dekurente, algu ranura na e base, rondoná na e superfisie superior; margennan no ta kachó. Panicle 5-6 m, bulbilifero, brakteado, elipsoide; ramanan 10-,15 (-25), den e mitar ariba di e scape. E flor ta 4-6.5 cm, color berde-geel. E mata ta monocárpico, ku ta nifiká ku el a floria solamente un biaha den su bida, despues di kua el ta muri. E tin un stam di 40–100 cm y un rozet di 1.5–2 m di diámetro. Blachinan ta largo, ensiforme, 60–150 cm di longitud y 2.5–9 cm di ancho, di koló bèrdè briante, a bes ku un tinu glaucoso. Margenan ta casi sin djente, ku lomba maron escuro den e punta. E flor, di koló berde-hel, ta aparesé den un panikla alto di 5–6 meter ku hopi ramita y bulbil (pequeño brot). == Uzo == E cultivo di ''A. sisalana'' ta dirigi principalmente na obtene fibra for di e blachinan, cu ta wordo procesa specialmente pa traha cuerde, cabuya, saco, tela y mat. Un promedio di 1.000 blachi ta produci rond di 40 liber (18 kilogram) di fibra.<ref name=":0" /> Un bebida tradicional Mexicano conoci como ''pulque'' ta wordo extrae for di ''A. sisalana''. Pa logra esaki, e stam di flor ta wordo corta na un cierto haltura, unda e djus ta wordo acumula. E rendimento ta mas o menos 5 pa 6 liter pa dia.<ref name=":0">{{Citeer boek|paginas=127-128|titel=Buniteza den Secura|hoofdstuk=Kalkheuvels|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-SECURA-1969/page/123/mode/1up|jaar=1969|bezochtdatum=2025-04-22|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders}}</ref> E kultivo di A. sisalana ta dirigí principalmente na e produccion di fibra natural for di e blachinan. Despues di korta, nan ta pasa e blachinan den makina di decorticacion pa separá e fibra for di e pulpa. Na promedio, 1.000 blachi ta duna rond di 18 kilogram di fibra sekó.[3] E fibra ta fuerte, duradero y resistí agua salá, y por eso ta uza pa traha cuerde, cabuya, saco, tapete, y material di amarra pa barko. Den siglo 20, sisal tabata un di e produkto agrikultural mas eksportá den hopi pais tropikal, antes ku fibra sintétiko substituí gran parti di su uzo industrial. == Cultivo den Caribe Hulandes == Rond di comienso di siglo 20 ''A. sisalana'' a wordo introduci na e [[islanan ABC]]. Aki e especie tabata crece miho riba suelo di [[Piedra di kalki|calichi]]. Na [[Kòrsou|Corsou]] tabata yama e especie 'huncu' y na Aruba 'cucuisa'. Sinembargo den uso general, e palabra cucuisa tabata referi na e mata ''[[A. karatto]]''.[7] Na [[Kòrsou|Corsou]], el a bira un cultura agriculo nobo. Na plantashi Mount Pleasant cu un superficie di 200 hectar na Malpais,<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280307:mpeg21:a0005|titel=Landbouw|bezochtdatum=2025-04-22|datum=1913-11-15|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij|via=delpher.nl|citaat=Op de terreinen van de „Eerste Sisal-Cultuur Maatschappij" van de plantage „Malpais" (Mount Pleasant) zijn,}}</ref> [[Kòrsou|Corsou]] tambe tabatin cultivacion di e especie pa prona Aruba duccion di sisal y hasta a establece un fabrica ekipa cu machin. Sinembargo, produccion a fracasa y a termina despues di algun tempo.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Plantenbeschrijvingen: Agavaceae|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-PLANTEN-1967/page/46/mode/1up|titel=Handleiding tot het gebruik van inheemse en ingevoerde planten op Aruba, Bonaire en Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders|jaar=1967|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|pagina=46}}</ref><ref name=":0" /> Na Aruba, e parti abou blanco di e blachinan di ''A. sisalana'' tabata wordo fermenta cu rom blanco puro y uza como ingrediente pa traha likeur di [[cucui]].<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Antepasadonan tabata referi na e especie como cucuisa, mientras tabata comun tambe pa uza cucuisa pa indica e especie ''A. karatto''.<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> -- Rond di kuminsamentu di siglo 20, Agave sisalana a wòrdu introducí den e islanan ABC. E mata a demonstra ku e ta prosperá bon den suelo di kalichi. Na Curaçao, e kultivo di sisal a bira un eksperimento agrikultural nobo. Na plantashi Mount Pleasant na Malpais, ku un superficie di 200 hectar, tabatin un fabríka ku makina pa prosesá fibra.[4] Sinembargo, e produccion no a resultá rentabel y eventualmente a para despues di algun aña.[5][3] Na Aruba, e parti blanco di bou di e blachinan tabata fermentá ku rom blanco y sirbí komo ingrediente pa traha likeur di cucui.[6] Den uso popular, e mata tabata yama cucuisa, i den algun lugá tabata meskla ku e nomber di Agave karatto.[7] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] ------ Tabatin di nos antepasadonan cu ta uza e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa) fermenta cu rom blanco puro y pa e color cora ta uza fruta di tuna[1] -- Rond di cambio di siglo, sisal a bira e cultura agricola nobo pa e colonia di Curacao. Plantage Mount Pleasance - 200 hectar beplant met agave sisalana voor de sisalcultuur. Eerste twee decennia van 20ste eeuw op Curacao sisalcultuur - met machine E palabra ''cucuisa'' (ortografia bieu: kukwisa) a origina for di e likeur di [[cucui]] cu ta uza ''a. sisalana'' como ingrediente.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Nombernan alternativo ta encera ''huncu'' of ''sisal.''<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463018:mpeg21:a0088|titel=Alcohol|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1966-09-17|uitgever=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|taal=nl|via=delpher.nl}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462793:mpeg21:a0118|titel=SAMBUMBU|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1969-12-20|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij}}</ref> Ademas, ''cucuisa'' tambe por referi na e especie ''agave karatto.''<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> == Nomber == E nomber di e especie ta referí na e ciudad portuario di Sisal na e costa nort di Yucatan, [[México|Mexico]].<ref>Sterling Evans: ''Dependent Harvests: Grain Production on the American and Canadian Plains and the Double Dependency with Mexico, 1880–1950''. In: ''Agricultural History''. Band 80, Nummer 1, 2006, S. 40, {{JSTOR|3745103}}.</ref> Na Yucatán i Mexico, e ta wòrdu yamá henequen. ---- E orígen eksakto di e espesie aki no ta konosí. El a wNa cuminsamentu di [[siglo 20]], e cultivo a wordo introduci tambe pa Florida, Caribe incluso [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Corsou]], Israel y algun pais africano, manera Kenia y Tanzania. Finalmente, cultivo a wòrdu establesé na Brazil, cu aktualmente ta e produktor i eksportadó di mas grandi na mundu.[3] E por a originá den e provinsia mehikano di Chiapas.<ref name="FM">''Flora Mesoamericana''. ([{{Tropicos|ID=50183169|WissName=Agave sisalana|ProjektID=3|Linktext=nein}} online]), Zugriff am 26. Juni 2008.</ref> E mata ta nativo di Yucatán, Mexico, i a risibí su nòmber pasobra e haf for di kua e tabata manda pa mundu ta yama Sisal. Durante e tempu di flor di e agroindustria henequen na Yucatán, e haf aki tabata e haf prinsipal, awor remplasá pa e haf di Progreso. Na Yucatán i Mexico, e ta wòrdu yamá henequen, ounke e por ta diferente variedat tambe (Agave sisalana i Agave fourcroydes). El a kontribuí na e gran rikesa di Yucatán i su kapital, Mérida, den e promé añanan di siglo 20, ounke e rikesa aki tabata konsentrá den algun famia. Na cuminsamentu di [[siglo 20]], e cultivo a wordo introduci tambe pa Florida, Caribe incluso [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Corsou]], Israel y algun pais africano, manera Kenia y Tanzania. Finalmente, cultivo a wòrdu establesé na Brazil, cu aktualmente ta e produktor i eksportadó di mas grandi na mundu.[3] ''A. sisalana'' ta originalmente di [[Amérika Sentral|Centro America]], y a wordo introduci, entre otro, na Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], y [[Israel]]. Te ku 8.000 aña pasá, e Aztekanan i Mayanonan tabata usa e fibranan di e mata di sisal pa traha hilo, kòrda, tela simpel i reda di piska. [ 2 ] == Descripcion == E ta un espesie monokarpiko; ku stam di 40-100 cm òf acaule; rosetanan di 1.5 pa 2 m di diameter, ku rama. Blachinan 60-150 x 2.5 pa 5 (-9) cm, ensiforme, e hóben glaukoso, ku poko djente chikitu, normalmente bèrdè briante i sin djente na madures; lomba 2-2.5 cm, kóniko pa subulado, maron skur, no-dekurente, algu ranura na e base, rondoná na e superfisie superior; margennan no ta kachó. Panicle 5-6 m, bulbilifero, brakteado, elipsoide; ramanan 10-15 (-25), den e mitar ariba di e scape. Flornan 4-6.5 cm, berde-hel; tepalnan 17-18 x 5-6 mm, igual, lineal-lanceola; Filamentonan 50-60 mm, hinká riba e mitar di e tubo; anteranan 23-25 ​​mm; ovario 15-25 x 8-9 mm. Kapsula i simia generalmente no ta desaroyá.[2] E palabra ''cucuisa'' (ortografia bieu: kukwisa) a origina for di e likeur di [[cucui]] cu ta uza ''a. sisalana'' como ingrediente.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|titel=Cultura Di Aruba Y Su Tradicion Di Dande|bezochtdatum=2025-04-22|datum=2009-12-30|uitgever=Diario|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190720125623/https://www.diario.aw/2009/12/cultura-di-aruba-y-su-tradicion-di-dande/|archiefdatum=2019-07-20|dodeurl=ja|via=web.archive.org|citaat=Tabatin di nos antepasadonan cu ta usa e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa)}}</ref> Nombernan alternativo ta encera ''huncu'' of ''sisal.''<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463018:mpeg21:a0088|titel=Alcohol|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1966-09-17|uitgever=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|taal=nl|via=delpher.nl}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462793:mpeg21:a0118|titel=SAMBUMBU|bezochtdatum=2025-04-22|auteur=Paul Brenneker|datum=1969-12-20|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij}}</ref> Ademas, ''cucuisa'' tambe por referi na e especie ''agave karatto.''<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177349|titel=Agave ''Agave karlatto''|bezochtdatum=2025-04-22|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> == Distribucion y uzo == ''A. sisalana'' ta originalmente di [[Amérika Sentral|Centro America]], y a wordo introduci, entre otro, na Oost-Africa, [[Sri Lanka]], [[Indonesia]], y [[Israel]]. E cultivo ta dirigi principalmente na obtene fibra for di e blachinan, cu ta wordo uza pa produccion di cabuya. ''A. sisalana'' ta crece miho riba suelo di [[Piedra di kalki|calichi]]. Un promedio di 1.000 blachi ta produci rond di 40 liber (18 kilogram) di fibra.<ref name=":0" /> Antes, na Malpais (plantashi Mount Pleasant),<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280307:mpeg21:a0005|titel=Landbouw|bezochtdatum=2025-04-22|datum=1913-11-15|werk=Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden|uitgever=NV Paulus Drukkerij|via=delpher.nl|citaat=Op de terreinen van de „Eerste Sisal-Cultuur Maatschappij" van de plantage „Malpais" (Mount Pleasant) zijn,}}</ref> [[Kòrsou|Corsou]] tambe tabatin cultivacion di ''A. sisalana'' y hasta a establece un fabrica. Sinembargo, produccion a fracasa y a termina despues di algun tempo.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Plantenbeschrijvingen: Agavaceae|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-PLANTEN-1967/page/46/mode/1up|titel=Handleiding tot het gebruik van inheemse en ingevoerde planten op Aruba, Bonaire en Curaçao|auteur=Arnolodo N Broeders|jaar=1967|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|pagina=46}}</ref><ref name=":0" /> Un bebida tradicional Mexicano conoci como ''pulque'' ta wordo extrae for di ''A. sisalana''. Pa logra esaki, e stam di flor ta wordo corta na un cierto haltura, unda e djus ta wordo acumula. E rendimento ta mas o menos 5 pa 6 liter pa dia.<ref name=":0">{{Citeer boek|paginas=127-128|titel=Buniteza den Secura|hoofdstuk=Kalkheuvels|hoofdstukurl=https://archive.org/details/BNA-DIG-ARNOLDO-SECURA-1969/page/123/mode/1up|jaar=1969|bezochtdatum=2025-04-22|uitgever=Boekhandel St. Augustinus|plaats=Curaçao|auteur=Arnoldo N Broeders}}</ref> {{multiple image | image1 = KITLV A204 - Kweekbedden van sisal op onderneming Mount Pleasant te Curaçao, KITLV 35015.tiff | caption1 = Cultivacion di sisal na empresa di Mount Pleasant na Corsou. | image2 = KITLV A204 - Gedroogde sisal op onderneming Mount Pleasant te Curaçao, KITLV 75887.tiff | caption2 = Sisal seco na Mount Pleasant na Corsou | align = center }} {{Appendix}} Tabatin di nos antepasadonan cu ta uza e siguiente ingredientenan pa traha coecoei (cucui): e parti abao blanco di e blachinan di mata di agave (Agave sisalana, tin hende ta yame cucuisa) fermenta cu rom blanco puro y pa e color cora ta uza fruta di tuna<ref>https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2020-12-07/page/n8/mode/1up?q=agave+sisalana Tradicion di dande revisa], BDA (7 di december 2020)</ref> -- Rond di cambio di siglo, sisal a bira e cultura agricola nobo pa e colonia di Curacao. Plantage Mount Pleasance - 200 hectar beplant met agave sisalana voor de sisalcultuur. Eerste twee decennia van 20ste eeuw op Curacao sisalcultuur - met machine ------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Agave cocui | alias = | imagen = Agavecocui.jpg | descripcion = | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Trel. | fecha = 1913 | species = A. cocui | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = }} '''Agave cocui''' ta un [[espesie|especie]] di pita of cuco di indjan (agave), cu ta pertenece na [[Famia (biologia)|famia]] Asparagaceae. sv.wiki: Agave cocui [ 1 ] is a species of asparagus plant described by William Trelease . Agave cocui is in the genus Agave and the family Asparagaceae . [ 2 ] [ 3 ] No subspecies are listed in the Catalogue of Life . [ 2 ] de.wiki:Cocui di agave ta krese den rosetanan individual. Su blachinan konkavo inicialmente glaukoso, ampliamente lanceolá, ku ranura, profundamente i tin bia arku pronto ta bira bèrdè i briante. Nan ta skerpi punta òf un poko koniko. E blachi di blachi ta 100 pa 120 centimeter (rara vez 80 pa 140 centimeter) largo y mas o menos 30 centimeter hancho. E rand di e blachi ta konkávo. Na e margen aki tin djentenan marginal kòrá-kastanja-bruin, di 2.5 pa 6 milimeter largu, ku por lo general ta 1 pa 2 sentimeter for di otro. E djentenan marginal ta generalmente kurvá bai ariba serka di e punta di e blachi i bai abou den direkshon di e base di e blachi. Nan ta triangular konik òf ta surgi for di un base den forma di kresente riba proyekshonnan bèrdè òf ku ta bira duru den transkurso di tempu. E lomba terminal di tres rand kòrá-bruin, liso, kóniko ta snuif poko bou di su sentro i tin randnan ku ta bira paden den direkshon di e base. E ta 12 pa 20 milimeter (rara bes 10 pa 30 milimeter) largu. E lomba terminal, ku ta kore bai abou, ta hinka den e tehido di blachi bèrdè na e parti patras. ----------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = Agave vivipara | alias = | imagen = Starr 071024-0211 Agave vivipara.jpg | descripcion = | status = EN ? | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 | species = A. vivipara | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = * ''A. augustifolia'' }} '''Agave vivipara''' (tambe ''A. augustifolia'') ta un [[espesie|especie]] di mata di e [[Famia (biologia)|famia]] di Asparagaceae. == Etimologia == Papiamento name Kuki di Indjan (Bonaire, Curaçao) Papiamento name Tekla (Curaçao) Papiamento name Cuco di Indjan (Aruba) Valid name Agave vivipara L. Synonym Agave angustifolia Haw. == Distribucion == , nativo di Amérika Sentral. [ 2 ] Endemico na Islanan ABC. de.wiki:It is the most widespread species in the subfamily Agaveaceae ( Agavoideae ) . == Deskripshon == E ta un espesie chikí. E tin blachinan punta, bèrdè skur ku un liña blanku fini kantu di e margen. Konservashon E Lista Kòrá di IUCN ta klasifiká Agave vivipara komo un espesie vulnerabel. [ 1 ] Usonan E ta wòrdu usá pa produsí mescal (un likor mehikano) [ 3 ] , i tambe komo un mata ornamental. Agave vivipara L. is a plant ofthe Asparagaceae family , native to Central America . [ 2 ] Description It is a small species. It has pointed, dark green leaves with a thin white line along the margin. Conservation The IUCN Red List classifies Agave vivipara as a vulnerable species . [ 1 ] Uses It is used to produce mescal (a Mexican liquor) [ 3 ] , and also as an ornamental plant. --------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = c | tipo = mata | nomber = Agave boldinghiana/A. vivipara interchangeable | alias = | imagen = | descripcion = | status = | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division= ''Tracheophyta'' | clase = ''Spermatopsida'' | orden = ''Asparagales'' | famia = ''Asparagaceae'' | genero = ''Agave'' | autor = Trel. | fecha = 1913 | species = A. boldinghiana | imagen2 = | descripcion2= | sinonimo = }} '''Agave boldinghiana''' [ 1 ] Agave boldinghiana [1] ta un [[espesie]] di mata di asparagus deskribí pa William Trelease. Agave boldinghiana ta den e género Agave i e famia Asparagaceae. [2] [3] No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida. [ 2 ] Agave boldinghiana is widespread on the Leeward Islands of Aruba , Bonaire and Curaçao . The first description by William Trelease was published in 1913. [ 1 ] * endemico na Korsou i Boneiru sv.wiki: is a species of asparagus plant described by William Trelease . Agave boldinghiana is in the genus Agave and the family Asparagaceae . [ 2 ] [ 3 ] No subspecies are listed in the Catalogue of Life . [ 2 ] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Aruba]] [[:Kategoria:Mata endemico di Aruba]] ------------ {{Taxobox| variante = a | tipo=mata | status = LC | fuente status = 2011 | nomber = ''Melocactus stramineus'' | imagen= | descripcion=''Melocactus stramineus'' | reino= [[Matanan|Plantae]] | division= [[Embryophyta]] | clase= [[Spermatopsida]] | orden= [[Caryophyllales]] | famia= [[Cadushi (famia)|Cactaceae]] | genero = ''[[Melocactus]]'' | taxon= [[Espesie|Especie]] | c-nomber= ''Melocactus stramineus'' | autor= Suringar | fecha= 1886 | imagen2= | descripcion2 = |sinonimo= }} '''Melocactus stramineus''' ta un [[espesie|especie]] di mata cu flor di e [[Famia (biologia)|famia]] Cactaceae. E nomber specifico stramineus ta bini di [[Latin]], cu ta nifica ‘geel-straw’ (straw yellow), i ta referí na e spina di e especie. [ 1 ] El a wordo describi na 1886 pa e botanico Hulandes Willem Frederik Reinier Suringar. [ 2 ] espesie di datu di e género Melocactus ku ta konstitui pa mas òf menos 30 pa 40 espesie.?? == Descripcion == ''M. stramineus'' ta crece cu brote mediano pa bèrdè skur pa gris- glaukoso, sfériko te kòrtiku silíndriko deprimí ku ta yega haltura di 15 pa 18 sentimeter ku diameternan di 9.5 pa 25 centimeter. Tin dies pa 18 ribchi ku rand un poko skèrpi, rekto òf un poko tuberkulá. E spina gris òf kòrá-bruin pa maron tin bia ta bira pretu ku edat. Apenas nan ta distinguibel den spinanan sentral i radial. E un pa kuater spina sentral ta 3 pa 4 sentimeter largu. E sinku pa diesdos spina radial ta 3 pa 4.5 sentimeter largu. Esunnan mas abou di esakinan ta esunnan mas largu. E cephalium, ku ta konsistí di numeroso borchi kòrá briante te kòrá-bruin, ta krese te 12.7 sentimeter haltu i tin un diameter di 8 centimeter. E ta por lo ménos mes hanchu ku mitar di e diameter di e mata. E flornan, cu ta sali for di e sefalio, tin un diameter di 1 pa 1.4 cm. E frutanan cora-magenta ta 3 pa 3.4 cm largu. == Distribucion == E especie ta hopi plama na [[Aruba]]. E espesie ta lista komo “ Peliger di Extinshon (EN) ” riba e Lista Kòrá di Especienan Menasá di IUCN. [ 4 ] No tin subespecie registra den "Catalogue of Life".[5] == Mira tambe == * [[Matanan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Aruba]] Melocactus stramineus is widespread in Aruba . It was first described in 1886 by Willem Frederik Reinier Suringar . [ 2 ] A nomenclatural synonym is Melocactus macracanthos subsp. stramineus (Suringar) Guiggi (2010). [ 3 ] The species is listed as “ Endangered (EN) ” on the IUCN Red List of Threatened Species . [ 4 ] -------------------------- {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =162540437|titulo=Pereskia guamacho}} {{References}} ;Lista di fuente * {{cite journal |last=Griffiths |first=Howard |title=Ecophysiology of Pereskia guamacho, a cactus with leaves |journal=Annals of Botany |volume=98 |issue=5 |year=2006 |pages=1061–1070 |doi=10.1093/aob/mcl188 |pmid=17080640}} }} [[:Kategoria:Flora]] [[:Kategoria:Islanan ABC]] ----------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | tipo = mata | nomber = ''Pilosocereus lanuginosus'' | alias = breba di pushi (Aruba); kadushi di pushi (Boneiro/Corsou) | exhibi titulo = cursivo | imagen= | descripcion= | reino = [[Matanan|Plantae]] | division = | clase = [[Tracheophyta]] | orden = [[Poales]] | famia= [[Cactaceae]] | genero = ''Pilosocereus'' | autor = Linnaeus | fecha = 1753 }} '''''Pilosocereus lanuginosus''''' ta un [[espesie|especie]] di mata den e [[Famia (biologia)|famia]] Cactaceae.[2][3] E prome descripcion a wordo publica na 1753 pa Carl Linnaeus den ''Species plantarum''.[4] == Descripcion == E especie ta crese manera un palo y ta rama for di un solo troncon, alkansando te cu 10 meter di haltura. E brotenan drechi ta inicialmente fuertemente blou, despues ta bira blou-bèrdè y glas y tin un diameter di 6 pa 10 cm. Normalmente tin 9 pa 13 ribchi, cu tin ranuranan transversal. Esun ku tabata pretu na promé instante cu spina còrá despues ta bira gris of geel. Algun spina central ta claramente mas largo cu otro y ta dirigi pabou. Un 9 pa 15 spina radial ta 10 pa 20 mm largo. E parti di flor di e brote ta cla i ta consisti di dos pa tres ribchi. For di e areolnan ta sali spina y un lana blanco pa maron cla, 2 pa 3 cm largo. E flornan blanco den forma di klok ta 6 pa 7.5 cm largo y por yega un diameter di te cu 4 cm. E frutanan lila-cora ta sferico y plat. Nan por crese te na un diameter di 3 pa 3.5 cm y tin un carne masomenos color lila. == Distribucion == Pilosocereus lanuginosus ta presente den Caribe y den e parti nort di continente [[Sur Amérika|Sur America]]. E ta un especie nativo riba e [[islanan ABC]]. E ta wordo yama kadushi (di) pushi na [[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]] y breba di pushi na [[Aruba]], unda e especie tambe ta proteha pa ley. Otro nombernan uza ta cadushi Spaño, foño y funfun.[5] == Etimologia y taxonomia == Ronald Stewart Byles y Gordon Douglas Rowley a clasifica e especie den e genero ''Pilosocereus'' na 1957.[6] E epíteto specifico ''lanuginosus'' ta nifica ‘pelu di lana, lana cortico, suave’. No tin subespecie riba lista den e Katalogo di Bida.[7] --------------- {{Taxobox | variante = c | tipo = mata | nomber = Palo di Boneiro | imagen = | descripcion = | reino = ''[[Matanan|Plantae]]'' | division = Tracheopyta | clase = | orden = Malpighiales | famia = ''[[Salicaceae]]'' | genero = ''Casearia'' | subfamia = | autor = ([[August Grisebach|Griseb.]]) [[August Grisebach|Griseb.]] ex [[Charles Wright (botanicus)|C.Wright]] | fecha = | species = tremula | imagen2= | descripcion2= }} '''Palo di Boneiro''' (''Casearia tremula'', na [[ingles]]: ''yellowwood'' i [[hulandes]]: ''geelhout'') ta un especie di mata chikito cu ta wordo haya den Caribe y Sur America. E ta un espesie nativo di e [[Islanan ABC]]. Na Boneiru i Aruba e ta wòrdu yamá palu di Bonaire i na Curaçao kenepa spirito.[1] E palu ta produsí frutanan ku ta parse apel chikí. Ora nan ta madurá nan ta bula habri i e simianan ta sali. Promé ku e frutanan kibra habri, e amazona ku ala hel (Amazona barbadensis) por kome nan. Nan no ta adekuá pa konsumo humano. Casearia tremula [1] ta un espesie di mata di willow deskribí pa promé biaha pa August Heinrich Rudolf Grisebach i ku a haña su nòmber aktual pa August Heinrich Rudolf Grisebach i John Wright. Casearia tremula ta parti di e género Casearia i e famia di willow. No tin subespesie lista den e Katalogo di Bida.<ref name = "COL">{{citeer web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16754869|titel= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum= 26 May 2014 |författare= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum= 2014|verk= |utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> --------- == Mesa di kwihi == Sr. Zacharias Kelly di Savaneta tabata e pionero den trahamento di mesa di kwihi. Despues el a uni su mes na Sr. Jaco Henriquez cu a nace dia 14 di januari 1928, kende tabata traha boto crioyo. Nan tabata traha den un cas cu tabata pertenece originalmente na Francisco Vicente (Chento) Thijsen, casa di Abellona v/d Linden, esta Savaneta 196, net pariba di Sra. Chindy de Kort. Chento, e tempo ey, a ofrece e cas na benta na Sr. Debaristo Thijsen, pero ta Jaco a cumpr'e. Aki Jaco a establece un shop di carpinte.<ref>Adolf (Dufi) Kock, ''Historia di Savaneta'', Interprint Aruba, pag. 78-79</ref> Jaco, e tempo ey, tabata traha pa e contratista Badger den Lago. El a conoce un Americano cu yama MacDonald. Dia MacDonald a termina na Lago, e tabata bisa Jaco cu e kier hiba algo di cultura di Aruba hunto cu ne. Jaco a pensa ta kico e por traha p'e? Un dia e tabata wak un mata di kwihi y el a dicidi di corta e stam y purba traha un mesa pa e regala MacDonald. Den cas di Sili Thijsen cu tabata bou construccion ainda, nan a hiba e troncon. Nan a clab'e pa sigur'e bon y cu un ranza grandi (un zaag grandi cu un hende cada banda ta tene pa corta palo), nan a partie den dos pida. Ora di bay schaaf e, Jaco a dicidi di traha un "chapi" (un pida hero den e forma di e letter "S" mula riba mashin). Riba un motor di 220V, el a pone e chapi na un shaft y asina nan a bin schaaf e palonan. Despues nan a cap e kita tur su mahosnan, coba e bastronan for di e troncon. Pa e pianan, nan a uza palo di wayaca y kwihi. Dos di nos grandinan cu tabata yuda Jaco tabata Nicasio Noguera y Humberto de Cuba. Sr. Juan de Cuba, miho conoci como Juan di Maria, tabata traha cu Jaco y despues e mes a lanta su negoshi pa traha e mesanan, cu despues su yiu Roque a keda cu ne. Chimbo Thijsen y su ruman, Sili, tambe a traha dos aña cu Jaco y Sili tabata spuit e mesanan cu lacquer. Jaco tabata bende 100 mesa pa luna cu local y turista. Jaco a muri dia 9 di october 2007. Despues ta Chona Henriquez a keda cu e negoshi. Pero despues cu esaki a cera, Chona a bende e cas cu Sr. Charlie Jr. di Charlie's Bar. Otro cu tabata traha na Lago cu tabata dedica su tempo liber na trahamento di mesa di kwihi of brazil tabata Sr. Mario (Mai) Alberts. Fuera di esey nan tabata traha diferente otro artefacto cu tabata hopi bendi cu tanto local como turista. E tabata un trabou masha duro di ora bo bay den mondi busca e tronconnan grandi ey te ora bo yega na e producto final. Segun mi tin entendi, no ta traha mesa di kwihi mas pa motibo cu no ta permiti pa uza e matanan di kwihi mas. Esaki indudablemente lo caba cu nos medio ambiente. Pero ainda tin algun hende ta traha algun articulo chikito, manera plakkaat, trofeo, etc. -------------------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Cadushi di colebra''' o '''Kadushi di kolebra''' (''Acanthocereus tetragonus'') ta un especie di cadushi di e genero Acanthocereus cu ta pertenece na e famia di Cactaceae. El a wordo describi pa prome biaha na 1753 pa Carl Linnaeus den ''Species Plantarum''. Na 1938 [[Pieter Wagenaar Hummelinck]] a pone e especie den e genero Acanthocereus.<ref>P. Wagenaar Hummelinck: ''Over Cereus repandus, Cephalocereus lanuginosus, Lemaireocereus griseus en Acanthocereus tetragonus.'' In: ''Succulenta.'' Band 20, Nummer 11, 1938, S. 165 ([https://www.cactuspro.com/biblio_fichiers/pdf/Succulenta/Succulenta_1938.pdf online]).</ref> Un otro nomenclatuurlijk sinonim ta Cereus tetragonus (L.) Mill. (1768). == Distribucion y habitat == E ta un especie nativo di estadonan [[Teksas|Texas]] i [[Florida]] na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca], [[Mexico]], [[Amérika Sentral|Centro America]], [[Colombia]], [[Venezuela]] y Caribe. E ta un espesie straño den kolekshonnan. Komo ku e ta un planta ku a kultivá pa motibu ornamental, == Taxonomia == E nomber di e tipo, tetragonus, ta derivá for di e palabra [[griego]] tetra- pa 'cuater' y gonia pa 'rand' y ta referi comunmente na e cuater angulo di e especie. [1] Nòmbernan komun ta inkluí cereus ku ta flor den anochi,[5] kaktus di alambre piká,[2] kaktus di spada-pera,[2] kaktus di dildo,[6] kaktus di triángulo,[2] i Órgano-alado de pitaya (español).[ E kultivar miniatura ta konosí komo kaktus di kastigu di fada. Carl Linnaeus a deskrib'é na 1753 komo Cactus tetragonus, pero Pieter Wagenaar Hummelinck a trese e genero aki den Acanthocereus na 1938.[1] 2] Papiamento name Kadushi di Kolebra (Curaçao) Papiamento name Cadushi di Colebra (Aruba) Papiamento name Cushicuri (Aruba)<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189519&cat=163 Acanthocereun tetragonus]</ref> == Descripcion == E especie ta un cadushi halto cu crece den forma di un pilar o columna, alkansando un altura di 2 pa 7 meter largo, e promedio di altura ta di 2 pa 3 m. E stamnan ta berde scur cu tres pa cinco angulo di 6 pa 8 cm di diametro. Riba e stamnan tin randnan longitudinal cu spinanan gris di 2,5 cm. Den luganan habri e stamnan ta bin abou y unda esaki ta mishi cu tera ta produci raiz y ta forma ramanan nobo. Flornan di colo berde cla cu lana di colo bruin pafo y colo bina crema paden. E ta florece na fin di zomer y su flornan ta habri durante anochi. E fruta briyante y kòrá ta mas o ménos 5 cm largu. E flornan ta mustra atrayente i ta blanku ku un koló rojo profundo i naranja òf rojo-aranja den nan sentro. E flornan ta habri anochi y ta sera durante dia. E cadushi aki ta florece un par di biaha pa aña pa varios siman largo. E ta produci fruta comibel. E fruta ta 2,5 cm di colo cora, 3 di 14 pa 25 cm largu i kasi 10 cm di diámetro, nocturno, e tubo receptakular, ku areolanan distante, skama i tricomas brun ku 1 pa 2 spina akilar; partinan sepaloid di e perianto lineal-elíptiko, berde pálido ku margen blanku-bes òf kòrá; e partinan petaloid di perianto blanku òf bèrdè. Fruto oblong di koló kòrá òf púrpura ora madurá, 10 cm largu pa 5 cm largu, ku areolanan sirkulá di 2 pa 5 mm largu i terminá na punta; simia pretu, lustroso i numeroso.4 E ta un kaktus rampante, di bes en kuando kolumná i arbustivo, e tronkonan mas grandi ta ronde. Planta erekto òf arko, di te ku 7 m largu, e promedio di altura ta di 2 te ku 3 m, hopi bia formando matanan ku stèmnan múltiple, di 3 te ku 8 cm gruesu, formá di 3 te ku 5 ribil longitudinal, e spinan griyo i asicular, sin founan evidente. Na lugá habrí nan ta dekupí i e partinan ku ta mishi ku suela ta produsí rais i forma ramanan nobo. E tronconan bieu ta bira cilíndrico di te ku 5 cm di diametro. E areolanan mester ta entre 3 i 5 cm for di otro. E spina radial na inicio ta 6 pa 7 i 1 pa 4 cm largu, spina sentral solitario, mas largu ku e radial. Flores di koló berde kla ku lana di koló brun pafó i koló púrpura crema paden. E ta florece na fin di zomer y su flornan ta habri durante anochi. E ta produsí fruta komebel di 2,5 cm di koló kòrá,3 di 14 pa 25 cm largu i kasi 10 cm di diámetro, nocturno, e tubo receptakular, ku areolanan distante, skama i tricomas brun ku 1 pa 2 spina akilar; partinan sepaloid di e perianto lineal-elíptiko, berde pálido ku margen blanku-bes òf kòrá; e partinan petaloid di perianto blanku òf bèrdè. Fruto oblong di koló kòrá òf púrpura ora madurá, 10 cm largu pa 5 cm largu, ku areolanan sirkulá di 2 pa 5 mm largu i terminá na punta; simia pretu, lustroso i numeroso.4 == Literatura == * Proosdij, A.S.J. van 2012. Arnoldo's Zakflora: Wat in het wild groeit en bloeit op Aruba, Bonaire en Curaçao. 318 pp. Walburg Pers, Zutphen. en.wiki:''Acanthocereus tetragonus'' ta un cadushi haltu cu ta alcansa un altura di 2 ⁇ 7 m (6.6 ⁇ 23.0 ft). E stèmnan ta berde skur, tin tres te sinku angulo, i ta 6 ⁇ 8 cm (2.4 ⁇ 3.1 in) di diametro. E areolnan ta gris i separá pa 2 ⁇ 3 cm (0.79 ⁇ 1.18 in). Areola sentral tin un te dos spina te ku 4 cm di largura, mientras ku areola radial tin seis te ku ocho spina te ku 2.5 cm di largura.[ E flornan ta di 14 ⁇ 20 cm di diametro ku un tubo di 8 ⁇ 15 cm di largura. 8] E tepalanan externo ta berde-blanku, e tepalanan interno ta blanku puro, i e pistilanan ta blanku krémiko. E flornan ta habri for di meimei di anochi te den oranan di mainta, i ta atrae e molinan di kolibri (Hemaris spp.). E fruta briyante y kòrá ta mas o ménos 5 cm largu. E flornan ta mustra atrayente i ta blanku ku un koló rojo profundo i naranja òf rojo-aranja den nan sentro. E flornan ta habri anochi y ta sera durante dia. E cadushi aki ta florece un par di biaha pa aña pa varios siman largo. de.wiki:Acanthocereus tetragonus ta krese di forma di kolumna te ku e ta para, ta hopi variabel i ta alkansá un altura di 2 pa 7 meter. Tin biaha ta forma un stoma ku un diametro di te ku 50 centimeter. E bròtonan di tres te ku sinku banda, di koló berde skur, tin un diametro di 6 te ku 8 sentímetro. Nan bordanan ta suavemente ondulante. E areolas grisnan ta 2 pa 3 centimeter apart. E spikanan, ku ta parse di ta un spik, ta brun i ta bira griyo ora nan bira mas bieu. E un òf dos spíkulo sentralnan ta te ku 4 sentímetro largu, e seis te ku ocho (algun biaha mas) spíkulo marginalnan ta te ku 2,5 sentímetro largu E stèmnan, ku tin entre tres i sinku ribes, ta di ala lihé i por yega 3 meter haltu. Nan ta generalmente kurba i por kore den kontakto ku tera. E spikenan, rígido, ta grupá den bundel di sinku te ocho, i ta mas o ménos 4 cm largu. fr.wiki"De stengels, die tussen de drie en vijf ribben hebben, zijn licht gevleugeld en kunnen 3 m hoog worden. Ze zijn over het algemeen gebogen en kunnen wortelen in contact met de grond. De stekels, stijf, zijn gegroepeerd in bundels van vijf tot acht, en zijn ongeveer 4 cm lang.<ref>{{cite book|author=Griffiths, Mark, 1963-|title=Index of garden plants|uitgever=Timber Press|datum=1994|isbn=0-88192-246-3|isbn2=978-0-88192-246-2|isbn3=0-333-59149-6|oclc=30718536|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/30718536|consulté le=2021-01-23}}</ref>. {{Appendix}} en.wiki:Acanthocereus tetragonus ta un espesie di kaktus ku ta nativo di Florida i e Lower Rio Grande Valley di Texas na Estádos Unídos, Méksiko, Sentral Amérika, Karibe, i nort di Sur Amérika. E espesie ta invasivo na New Caledonia.[ 4] Nòmbernan komun ta inkluí cereus ku ta flor den anochi,[5] kaktus di alambre piká,[2] kaktus di spada-pera,[2] kaktus di dildo,[6] kaktus di triángulo,[2] i Órgano-alado de pitaya (español).[ E kultivar miniatura ta konosí komo kaktus di kastigu di fada. Carl Linnaeus a deskrib'é na 1753 komo Cactus tetragonus, pero Pieter Wagenaar Hummelinck a trese e genero aki den Acanthocereus na 1938.[1] 2] -------------------------- * ''[[opuntia wentiana]]''=[[tuna]] *''[[Croton flavens]]'' ('''Walishali-wilde salie''') *[[Bushi|Melocactus macracanthos]] ('''bushi, kabes di indjan''') ([[:de:Melocactus macracanthos|de]] / [[:es:Melocactus macracanthos|es]] (endemisch ABC) *[[Stenocereus griseus]] '''kadushi''' ([[:en:Stenocereus griseus|en]] / [[:fr:Stenocereus griseus|fr]]) (ABC) * Jathrophia = seida * ''Cordia curassavica''=basora preto; ===Flora den Caribe Hulandes=== <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> *[[Acanthocereus tetragonus]] '''cadushi di culebra''' ([[:en:Acanthocereus tetragonus|en]] / [[:es:Acanthocereus tetragonus|es]]) *[[Cuco di indjan|Agave arubensis]] ([[:sv:Agave arubensis|sv]]) *[[Agave rutteniae]] ([[:sv:Agave rutteniae|sv]]) *''[[Bourreria succulenta]]'' '''Mata di yuana''' *[[Brassavola cucullata]] ([[:en:Brassavola cucullata|en]] / [[:es:Brassavola cucullata|es]]) (https://www.dcnanature.org/small-island-survival/) *[[Bromelia humilis]] ([[:en:Bromelia humilis|en]] / [[:fr:Bromelia humilis|fr]]) *[[Bursera karsteniana]] '''Palu di siya blanco''' ([[:sv:Bursera karsteniana|sv]]) *[[Bursera simaruba]] '''Palu di siya cora''' ([[:de:Bursera simaruba|de]] / [[:fr:Bursera simaruba|fr]]) *[[Bursera tomentosa]] ([[:es:Bursera tomentosa|es]] / [[:sv:Bursera tomentosa|sv]]) *[[Cakile lanceolata]] ([[:sv:Cakile lanceolata|sv]]) (AUA - BON - SSS) *[[Canavalia rosea]] '''bonchi di lama''' ([[:es:Canavalia rosea|es]] / [[:fr:Canavalia rosea|fr]]) (AUA - SSS) *''[[Capparis indica]]'' '''Huliba macho''' *[[Beishi di yuana|Celtis iguanaea]] '''beishi di yuana''' ([[:en:Celtis iguanaea|en]] / [[:es:Celtis iguanaea|es]]) (ABC-SSS) *''[[Cordia cylindrostachya]]'' *''[[Croton flavens]]'' ('''Walishali-wilde salie''') *[[Cynophalla flexuosa]] ([[:en:Cynophalla flexuosa|en]] / [[:es:Cynophalla flexuosa|es]]) (ABC-SSS) *[[Castela erecta]] ([[:sv:Castela erecta|sv]]) - Aruba, Curacao *[[Clusia rosea]] ([[:es:Clusia rosea|es]] / [[:sv:Clusia rosea|sv]]) *[[Erythrina velutina]] ([[:es:Erythrina velutina|es]] / [[:fr:Erythrina velutina|fr]]) (ABC) *[[Guaiacum sanctum]] ([[:es:Guaiacum sanctum|es]] / [[:fr:Guaiacum sanctum|fr]]) (ABC) *[[Haematoxylum brasiletto]] ([[:en:Haematoxylum brasiletto|en]] / [[:es:Haematoxylum brasiletto|es]]) (ABC) *[[Halodule wrightii]] ([[:en:Halodule wrightii|en]] / [[:sv:Halodule wrightii|sv]]) (ABC-SXM) *[[Jacquemontia nodiflora]] ([[:sv:Jacquemontia nodiflora|sv]]) *[[Krugiodendron ferreum]] ([[:en:Krugiodendron ferreumii|en]] / [[:de:Krugiodendron ferreum|de]]) (ABC-SXM- Statia) *''[[Malphigia punicifolia]]'' *[[Maytenus sieberiana]] ([[:sv:Maytenus sieberiana|sv]]) *[[Maytenus tetragona]] ([[:sv:Maytenus tetregona|sv]]) *[[Melocactus koolwijkianus]] of [[Melocactus curvispinus koolwijkianus]] (Aruba- endemisch) *[[Melocactus intortus]] is endemisch voor SSS **[[Kabes di indjan|Melocactus macracanthos]] ('''bushi, kabes di indjan''') ([[:de:Melocactus macracanthos|de]] / [[:es:Melocactus macracanthos|es]] (endemisch ABC) **[[Melocactus stramineus]] ([[:de:Melocactus stramineus|de]]) (Aruba- endemisch) **[[Metopium brownei]] ([[:en:Metopium brownei|en]] / [[:es:Metopium brownei|es]]) (ABC) **[[Opuntia caracassana]] ([[:de:Opuntia Caracassana|de]] / [[:es:Opuntia Caracassana|es]] (ABC) *[[Opuntia curassavica]]<ref>[[Carel de Haseth]], [https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/wordpresssite/wp-content/uploads/2021/05/Kaka-di-pushi-Carel-de-Haseth-in-Antilliaans-Dagblad-13-juni-2020.pdf Geduld is een schone zaak], [[Antilliaans Dagblad]], 13 juni 2020</ref> ([[:de:Opuntia Curacassavica|de]]) (ABC-Statia) *[[Pereskia guamacho]] ([[:de:Pereskia guamacho|de]] / [[:es:Perekis guamacho|es]] (ABC) *[[Philosocereus lanunginosus]] '''Breba di pushi''' ([[:de:Pilosocereus lanuginosus|de]] / [[:sv:Pilosocereus lanuginosus|sv]]) (ABC) **[[Stenocereus griseus]] '''kadushi''' ([[:en:Stenocereus griseus|en]] / [[:fr:Stenocereus griseus|fr]]) (ABC) *''[[Stenocereus heptagonus]]'' *''[[Strumpfia maritima]]'' '''Bai no bolbe''' ([[:es:Strumpfia|es]] / [[:fr:Strumpfia|fr]]) (ABC-SXM-Statia) *''[[Yerba di Caña|Thalassia testudinum]]'' ([[:en:Thalassia testudinum|en]] / [[:de:Thalassia testudinum|de]]) (ABC-SXM- Statia), inheemse schildpadgras </div> ''Agave karatto''=Kukwisa; ''cnidoscolus urens''=bringamosa; ''solanum agrarium''=patia shimaron; ''Cenchrus echinatus''=pegasaya; ''Crescentia cujete''=calbas; Coccoloba uvifera=druif; ''Malpighia emarginata''=shimarucu; ''Conocarpus erecta''=mangel; ''Caesalpinia coriaria''=watapana; ''Prosopis juliflora''=kwihi; ''lantana camara''=flor di sanger; --------- ==Flora and fauna unique to Aruba== '''Endemic reptiles''' include: * the Aruba Leaf-toed Gecko ''Phyllodactylus julieni'' ([[:nl:Phyllodactylus julieni|nl]])(DCSR) (iNaturalist), * the Aruba Whiptail ''Cnemidophorus arubensis'' (DCSR) (iNaturalist), and * the Aruba Island Rattlesnake ''Crotalus unicolor'' (ARKive WM) (iNaturalist). '''Endemic birds''': The Aruba Brown-throated Parakeet ''Eupsittula pertinax arubensis'' (DCSR) (iNaturalist) is an endemic subspecies. '''Endemic Invertebrates''' unique to the island include * the longhorned beetle ''Urgleptes hummelincki'' ([[:es:Urgleptes hummelincki|es]]) (Internet Archive), ** a darkling beetle=kalander ''Stictodera gridelli'' (Internet Archive), ** a flattie spider haraña ''Selenops arikok'' ([[:fr:Selenops arikok|fr]]) (GBIF) (DCSR), * a rock bristletail ''Meinertellus xerophilus'' (Internet Archive), * a scorpion ''Centruroides simplex'' (ResearchGate), * a pseudoscorpion ''Pachychernes corticalis'' (p. 3 of Zool. Med Leiden WM pdf), * a cave-dwelling silverfish ''Anelpistina arubana'' (Wikispecies) (BHL), * the freshwater isopods ''Arubolana imula'' (fig. D at BHL) and * ''Stygocyathura hummelincki'' (Internet Archive), * a copepod ''Metacyclops mutatus'' (Internet Archive), ** a sponge ''Dercitus arubensis'' ([[:nl:Dercitus arubensis|nl]]) (ZooKeys), and several land snails: * ''Cerion arubanum'' (Femorale WM), * ''Neosubulina (or Leptinaria) scopulorum'' (figs. 1-2 at ResearchGate) (Internet Archive), * ''Cistulops arubana'' (Femorale WM), * ''Hojeda vanattai'' (Plate 5 at ResearchGate), and * ''Brachypodella arubana'' (fig. 70 at Internet Archive). Among the marine molluscs known only from Aruban waters are the cone shells * ''Tenorioconus monicae'' (ResearchGate), * ''Conus wendrosi'' = conasprella wendrosi (Femorale WM), <ref>https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=742466</ref> * ''Conus vantwoudti'' (Femorale WM), =conasprella vantwoudti <ref>https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=866559</ref> * ''Jaspidiconus booti'' (fig. b at BHL), * ''Conasprella hendrikae'' (figs. 1A-D at ResearchGate), and ** ''Conus hieroglyphus'' ([[:nl:Conus hieroglyphus|nl]]) (IUCN). ** ''Conus curassaviensis'' ([[:fr:Conus curassaviensis|fr]]) (Eddie Hardy), ** ''Conasprella wendrosi'' ([[:nl:Conasprella wendrosi|nl]]) Other endemic marine molluscs include * ''Gibberula arubagrandis'' (BHL), * ''Granulina plagula'' (BHL), * ''Splendrillia stellae'' (GBIF), ** soldachi ''Cerodrillia arubensis'' ([[:nl:Cerodrillia arubensis|nl]]) (GBIF), and * ''Eratoidea infera'' (GBIF). Plants unique to Aruba include * a cactus ''Melocactus stramineus'' ([[:de:Melocactus stramineus|de]])(iNaturalist) and the agaves * ''Agave rutteniae'' (fhirt) and * [[Cuco di indjan|Agave arubensis]] (fhirt) (overheid.aw WM). Aruba is included in the Caribbean Islands biodiversity hotspot (Biodiversity Hotspots WM) and is part of the Aruba-Curaçao-Bonaire Cactus Scrub ecoregion ------------ {{Databox}} '''Bonaire National Marine Park''' (BNMP) ta e reserva marino di mas bieu na mundu.<ref>{{nl}}[https://www.beautiful-bonaire.nl/natuur/bonaire-national-marine-park-geschiedenis.php Geschiedenis Bonaire National Marine Park], beautiful-bonaire.nl</ref> E ta enserá e laman ront di e [[isla]]nan [[Boneiru]] i [[Klein Bonaire]] for di e liña di awa altu te ku 60 meter di profundidat. E parke a keda establesé na 1979 i ta konsistí di 27 km² di [[ref di koral]], mondinan di yerba di laman i di mangel. E ta inkluí tambe dos zona "Ramsar", esta e [[laguna]] di [[Lac]] i Klein Bonaire.<ref>{{en}}[https://infobonaire.com/about-bonaire/nature/marine/bonaire-national-marine-park/ Bonaire National Marine PArk], infobonaire.com </ref> Na aña 1999 BNMP a risibí e status di 'parke nashonal' di [[Antias Hulandes]]. Na 2001 Klein Bonaire, isla chikitu inhabitá, a wòrdu agregá na e parke marino komo un zona di [[naturalesa]] legalmente protehá. Den laman west di Boneiru tin yen di lugánan di buseo ku ta fásil pa yega for di e kosta. Pa buseadónan e lugánan di buseo rondó di Klein Bonaire ta aksesibel ku boto. Ku eksepshon di un área chikitu, akseso na e parke bou awa ta kompletamente liber pa buseadónan. Loke ta úniko na BNMP ta ku e ta funshoná riba su mes entrada (sin subsidio). E fondonan ta bini for di un entrada ku ta kobra pa buseadó. Otro usuario, manera landadó, koredó di surf i kiteboard, kayakista i deportistanan akuátiko, ta paga un preis di entrada mas abou. Esaki simultaneamente ta duna entrada na e [[Washington Slagbaai National Park]]. Ademas di protekshon di naturalesa, e parke marino ta enkargá ku informashon pa turista tokante buseo responsabel i mantenshon di buinan pa barkunan ku buseadó. E maneho di e parke marino ta den man di [[STINAPA Boneiru]] ku tambe ta manehá Washington Slagbaai National Park. Piskadónan tambe tin entrada na e parke marino, pero nan reda mester ta sertifiká pa STINAPA Boneiru. ==Link eksterno== * [http://www.bmp.org/ Bonaire National Marine Park] {{Appendix}} [[Category:Naturalesa]] [[Category:Boneiru]] Het '''Bonaire National Marine Park''' of '''BNMP''' is het oudste [[zeereservaat]] ter wereld. Het omvat de zee rond [[Bonaire]] en [[Klein Bonaire]] van de hoogwaterlijn tot zestig meter diepte. Het park is in [[1979]] ingesteld en omvat 2600 hectare [[koraalrif]], [[zeegras]]- en [[Mangrove|mangrovevegetaties]]. Ook de [[lagune]] [[Bonaire#Lac|Lac]] maakt deel uit van het onderwaterpark. In [[1999]] ontving het onderwaterpark de status van ''nationaal park'' van de [[Nederlandse Antillen]]. Het onbewoonde eilandje [[Klein Bonaire]] werd in [[2001]] als wettelijk beschermd natuurgebied aan het onderwaterpark toegevoegd. De westzijde van Bonaire is bezaaid met [[duikgebied|duikplaatsen]] die eenvoudig vanaf het strand bereikbaar zijn. De duikplaatsen rondom Klein Bonaire zijn voor duikers per boot bereikbaar. Met uitzondering van een klein gebied is het BNMP geheel vrij toegankelijk voor duikers. --------------------- '''Brassavola nodosa''' heeft spitse bladeren en grote, witte bloemen. Beide soorten op Curaçao vooral in het Christoffelgebied, op Aruba in Rooi Prins, op Bonaire op kalkgebied van Plantage Colombia en Plantage Bolivia. Op de Bovenwindse Eilanden groeit een twintigtal soorten orchideeën, vooral in hogere delen vah Saba en Sint Eustatius, o.a. de wild lily of eyelash orchid (Epidendrum ciliare) en de dancing doll (Oncidium species). --------- {{Variante|a}} {{Databox}} '''Banana shimaron''' (''Myrmecophila humboldtii'') ta un especie di orkidea. E especie a keda deskribí dor di Heinrich Gustav Reichenbach bou di e nòmber ''Epidendrum humboldtii''. Robert Allen Rolfe a clasifica e especie den e género ''Myrmecophila''.<ref name="kew">{{Citeer web |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=132047 | titel=Myrmecophila humboldtii (Rchb.f.) Rolfe, Orchid Rev. 25: 51 (1917). |first=R. |last=Govaerts |werk=World Checklist of Selected Plant Families |uitgever=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> == Origen i habitat == Su area di distribucion natural ta extende den e planonan abou di [[Colombia]] y [[Venezuela]] y e [[islanan ABC]]. Riba e islanan e tin presencia den e partinan mas halto di [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel|parke nacional di Christoffel]], na zuidoost di [[Rincon]] y den e [[Parke Nacional Arikok]].<ref>{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644234:mpeg21:a0286|titel=Zeldzame orchideeën nu beschermd|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-08-20|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> Na Aruba e especie ta practicamente extinto y ta wordo protega pa ley desde 2017.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20160406004135/http://www.diario.aw/2013/10/posibel-banana-shimaron-di-aruba-localisa-den-mondi/|taal=pap|titel=Posibel banana shimaron di Aruba localisa den mondi|datum=2013-10-08|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> == Descripcion == E sorto ta epifitico. Su pseudobulbonan cilindrico ta crece entre 15 pa 20 cm di altura y ta hol di paden. Den e cavidad tin colonianan di fruminga, cu ta proteha e partinan vulnerabel di e planta, manera e raiznan. Na cada bulbo tin dos of tres blachi rigido ku ta parce di cueru.<ref>{{Citeer web|url=https://web.archive.org/web/20210513145908/https://nov-orchidee.nl/images/NOV-Orchidee/Orchitheek/M/Myrmecophila_humboldtii%20.pdf|titel=Myrmecophila humboldtii (Rchb.f.) Rolfe|werk=Nederlandse Orchideeënvereniging|datum=|bezochtdatum=2024-01-15}}</ref> Na final di e stelchi di flor, cu ta mas ku un meter largo, tin un troshi di seis te cu dies flor den forma di pluma. E flor cu perfume por tin un diametro di entre 5 pa 7 centimeter y ta varia den colo for di ros cla te biña. Den e paisnan di origen e temporada di florece ta generalmente den luna di juli/augustus. {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Kòrsou]] ----------------- '''Kabana''' o '''Palma di Kòrsou''' (''Sabal antillensis''), ta un espesie di palma di e genero Sabal. E espesie aki ta raro i ta eksistí solamente na [[Kòrsou]]. El a keda deskribí pa promé biaha na 2017 pa Griff. & Freitas.<ref name="DCSR">{{citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=192026|titel=Sabalpalm ''Sabal antillensis''|werk=Dutch Caribbean Species Register|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> Promé ku esei e palma tabata klasifiká komo ''Sabal mauritiiformis'' i ''Sabal causiarium''. Inisialmente e espesie ''Sabal antillensis'' a wòrdu deskribi komo endémiko na Kòrsou i [[Boneiru]], pero desde 2019 e poblashon na Boneiru a wòrdu reklasifiká komo [[Kabana (Boneiru)|''Sabal lougheediana'']].<ref name="DCSR"/> == Distribushon == E kabana ta un úniko palma endémiko di e [[isla]] di Kòrsou. E ta situá prinsipalmente rib’e serunan di Knip, spesífikamente na Seru Gracia i Seru Bientu, ost di [[Seru Kristòfel]]. Na 2023 a deskubri un poblashon deskonosí te e momento ei, n’e banda ost di Seru Kristòfel, ampliando asina e área di distribushon natural.<ref name="AweMainta">{{citeer web|url=https://awemainta.com/wp-content/uploads/2023/12/AM231229.pdf|titel=A descubri poblacion scondi di Palma Kabana di Corsou|werk=Awemainta|datum=2023-12-29|bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> Durante e di dos konteo na 1979 a registra 323 ehemplar adulto. Despues ku a elimina e kantidat di kabritu fo’i [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel]] na prinsipio di e añanan 90, e poblashon a oumenta te 1000 ehemplar adulto. == Deskripshon == E palma ta destaká pa su tronkon di dwars y sunu ku por alkansa te 45 sèntimeter di diameter.<ref>{{citeer web|url=https://www.palmpedia.net/wiki/Sabal_antillensis|titel=''Sabal antillensis''|werk=Palmpedia.net|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> E blachinan ta singular i kompakto riba otro na e tòp di e tronkon. E disko di blachi tin forma di wairu kòrtá ku mashá slepnan, di kueru, smal largu te 1 meter. Su flor ta blanku den forma di pluma te 20 sèntimeter largu. E mata terestial ta produsi un fruta bòl manera un bèshi i simia maron, rondó di 0.6 sèntimeter den promedio.<ref>{{citeer web|url=https://www.severens.net/Soorten_2023/SpeciesS_2023/SabaAnti_2023/Beschrijving1_2023.html|titel=''Sabal antillensis''|werk=Severens.net|datum= |bezochtdatum=2023-12-30}}</ref> En general e tin un altura di 4 pa 5 meter y por biba durante un periodo eksepshonalmente largu.<ref name="AweMainta"/> == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=tG6qbem3BqI&t=99s&ab_channel=DutchCaribbeanNatureAlliance%28DCNA%29 DCNA BioNews: Sabal Palm en loslopende geiten], [[Youtube]] video (2021) {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Kòrsou]] Rais: Rondó e base di e tronkon mashá kòrtiku rais di sostené. Ramanan: Tronkon shinishi kla, stret, tin bia birá, diki te 60 sèntimeter o mas den diameter, lizu; despues forma di bòter; ku sikatris forma di renchi di blachinan kai afó. Blachinan: Blachinan singular, kompakto riba otro na e tòp di e tronkon, firme; disko di blachi forma di wairu kòrtá ku mashá slepnan, di kueru, smal largu, mas anto 1 meter largu; stèlchi di blachi diki, igual largu o mas largu anto e disko di blachi, forma di kanal, sin spiñanan, mas o menos 15 sèntimeter prolongá den e disko di blachi; base di blachi 15 sèntimeter anchu, rondoná pa un baliña di blachi kòrtiku, splet habri, burusí, forma di fibra, maron. Flornan: Flornan mashá, bíseksual, blanku, mas o menos 3 milimeter largu, pará den un pluma 1-3 meter largu; ramanan lateral di e konstrukshon di flor forma di pluma, te 20 sèntimeter largu, ku na e base un blachi di protekshon chikitu, 3-5.5 sèntimeter largu; flornan sinta, kèlki forma di pipa ku 3 djente, 2 milimeter largu; pétalo 3, smal, blanku, 4 milimeter largu; stámen 6, blanku, 2 milimeter largu, uni na e base, ovario blanku, 3 milimeter largu, ku 3 sèlnan i estilo fuerte. Frutanan: Fruta un bèshi, maron, bòl, 1 sèntimeter den promedio; kaska di fruta di kueru. Simianan: Simianan maron, rondó, 0.6 sèntimeter den promedio. Previously reported as Sabal spec., Sabal mauritiiformis and Sabal cf. causiarum. Later described as a new species endemic for Bonaire and Curaçao, S. antillensis. In 2019, the Bonaire population was reported as another new species, S. lougheediana.<ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=192026 Sabalpalm ''Sabal antillensis'']</ref> cientificonan di CARMABI y di e Universidad y Investigacion di Wageningen, a haci e siman aki un descubrimento revolucionario: un poblacion desconoci te aworaki n’e banda oost di Christoffelberg na Corsou. E Palma Kabana di Corsou (Sabal antillensis) ta exclusivo di Corsou y ta situa principalmente rib’e seronan di Knip, concretamente na Seru Gracia y Seru Bientu, oost di Christoffelberg. E palmanan aki ta destaca pa su tronconnan di dwars y sunu y por biba durante un periodo excepcionalmente largo. Un investigacion di veld intensivo cu tecnica moderno a devela e palmanan scondi den Christoffelpark, ampliando e area di distribucion natural di e kabana raro aki mas leu di e suposicionnan anterior.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2023/12/AM231229.pdf A descubri poblacion scondi di Palma Kabana di Corsou], Awemainta (29 di december 2023)</ref> Aña pasa, durante un trabao riba veld den Christoffelberg, Andre van Proosdij (WUR) y Erik Houtepen (CARMABI) a descubri un palma n’e banda oost di Christoffelberg for di un distancia considerabel. Aunke inalcansabel for di e luga caminda e cientificonan tabata, e uzo di prismatico a confirma rapidamente cu tabata trata aki di un Kabana. E descubrimento aki ta digno di mencion, ya cu te asina leu e Kabana solamente tabata conoci n’e seronan situa west di Christoffelberg. Poco despues a lanta rumor riba e palmanan riba Christoffelberg, aunke sin detaye concreto riba su ubicacion. E siman aki, Houtepen y Van Proosdij, cu ayudo di imagen di drone y prismatico, a sali riba un biahe pa localisa e palmanan en cuestion. Subiendo e sero y dificil banda oost, leu di caminda, nan a descubri cinco ehemplar hoben y sano. Ta posibel cu tin mas mientrastanto, loke ta rekeri un exploracion mas profundo. E palmanan parce sano, tin entre 20 y 50 aña y ainda no a produci flor ni fruta. E storia y origen di e ehemplarnan aki no ta conoci. Un expansion di e poblacion di west pa oost parce por t’e causa, pero no logica. Ya cu p’e simianan por propaga den e direccion aki, nan lo mester supera biento fuerte y pasa riba Christoffelberg. Ta mas probabel cu semper tin cantidad chikito di palma Kabana lo a crece den e banda oost di Christoffel, pero cu ningun hende a ripara nan te aworaki. Un investigacion intensivo di e zona asisti pa drone, a devela e matanan scondi aki durante hopi tempo den Christoffelpark. E cientificonan a acumula DNA pa investigacion e relacion genetico cu e poblacion di west. E palmanan ta den un area di por lo menos 8 kilometer cuadra, e mayor parti dentro di Christoffelpark. E poblacion recien descubri ta representa un expansion rond di 15% di e area di distribucion conoci den direccion oost. Den e reconteo inicial di e palmanan di Kabana na 1979, solamente a registra 323 ehemplar adulto. Despues di a elimina e cantidad di cabrito fo’i Christoffelpark na principio di e añanan 90, poniendo fin n’e ‘overgrazing’, e vegetacion natural a experencia un espectacular recuperacion. E poblacion di kabana tambe a aumenta considerablemente for di e momento ey, superando mil. E palma Kabana di Corsou ta un ehempel di exito di e restauracion di un especie vegetal raro den Christoffelpark. --------------------------- [[File:Cereus repandus in Aruba - on the way back from Altovista chapel (2896840490).jpg|thumb|Cereus repandus na [[Aruba]]]] '''Cereus repandus''' ta un espesie di kadushi di e genero Cereus den e famia di Cactaceae. E dianan aki Boneiru ta sofoká bou di un sekura pisá. Pero asta den sekura tin bunitesa. Riba e foto aki por mira floramentu di kadushi. Kadushi (Cereus repandus) ta e tipo di káktus riba e islanan aki ku ta bira mas haltu. Ademas e ta forma un tronkon hopi diki ku nan sa usa ántes pa traha kozein di bentana i porta. Asta sa usa e palu di e tronkon di kadushi pa traha muebel. E fruta di kadushi (ku nan sa yama dader) ta hopi dushi, basta kompletamente hechu. E no tin sumpiña manera e parimentu di yatu. Na Kòrsou i Boneiru e nòmber kadushi ta konosí, miéntras ku na Aruba nan ta yam’é breba.<ref>[https://extraboneiru.com/2020/06/bunitesa-den-sekura/# Bunitesa den sekura], Extra Boneriano, 9 juni 2020</ref> De '''appelcactus'''<ref name=bt>[https://www.botanischetuinen.nl/planten/plant/6760/cereus-repandus/ botanische tuinen]{{Dode link|datum=februari 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> (''Cereus repandus'') is een grote [[zuilcactus]] die 10 tot 12 meter hoog kan worden. De cactus komt van nature waarschijnlijk in het westelijke Caribische gebied en Venezuela voor, maar hij is nu te vinden in veel tuinen in tropische en subtropische gebieden van de wereld. Op de voormalige [[Nederlandse Antillen]] wordt de plant verbouwd vanwege zijn vruchten of gebruikt als heg. Hij wordt op Curaçao en Bonaire ''kadushi'' genoemd en op Aruba ''breba''. In Zuid-Afrika is het een invasieve soort.<ref>[http://www.llifle.com/Encyclopedia/CACTI/Family/Cactaceae/6464/Cereus_repandus llife]. [https://web.archive.org/web/20210226093523/http://www.llifle.com/Encyclopedia/CACTI/Family/Cactaceae/6464/Cereus_repandus Gearchiveerd] op 26 februari 2021.</ref> De cactus bloeit 's nachts. De bloemen zijn wit of lichtroze. De vruchten zijn rood en hun smaak herinnert enigszins aan appel. De rest van de plant is ook eetbaar, hoewel de stekels en de harde huid wel verwijderd moeten worden.<ref name=bt/> == Galeria== <gallery> Bestand:Caryophyllales - Cereus repandus - 1.jpg Bestand:Cereus repandus in Aruba - on the way back from Altovista chapel (2896840490).jpg|Op [[Aruba]] Bestand:Cereus repandus in Aruba - On the way to Natural Bridge (2904735959).jpg|Op Aruba Bestand:Cereus repandus monstrosus1.jpg|De stekels File:天輪柱(鬼面角) Cereus peruvianus -香港公園 Hong Kong Park- (9219874393).jpg|Bloemknop in Hong Kong </gallery> == Link eksterno == * [https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=189522&cat=CTAB_NAMES Cereus Repandus] {{Appendix}} [[Category:Flora]] [[Category:Antia Hulandes]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =150943996|titulo=Thalassia testudinum}} {{References}} ;Video * [http://www.youtube.com/watch?v=kzWPEi7QMjI Youtube: Seagrass bed, San Salvador, Bahamas] }} [[Category:Flora]] -------------------- == Acerola (Shimarucu) Malpighia Emarginata== # vertalen en toevoegen aan Nederlandse lemma # aanvullen voor Papiamentse lemma ORA nos tabata mucha hopi biaha nos tabata cana den mondi p’asina bay piki '''Shimarucu'''. Despues di tempo por a tuma nota cu e fruta aki tabata manda un señal na momento cu eta pari. E molester di e bestianan chikito conoci na Aruba como “lebelebe” ta masha hopi. Esey ta dunabo un indicacion cu e mata di Shimarucu ta pariendo.<ref>[http://www.awemainta.com/papers/AM200828/offline/download.pdf Conoce un poco di e mata di shimarucu], Awemainta, 28 augustus 2020</ref> Hopi di nos tabata come e Shimarucu te hasta ora e ta berde. Na momento cu ta completamente hecho nos ta piki delaster un fruta cu tin na e mata. Sin corda mes cu e mata aki tambe ta haci bo curpa grawata na momento di piki e fruta. Mata di Shimarucu cu originalmente ta for Yucatan, Mexico, conoci como “'''Malpighia Emarginata'''” cual ta su number cientifico. Un famia di “Malphiaceae”, e Shimarucu ta wordo yama tambe manera “Acerola Cherry” Barbados Cherry of West Indian Cherry. E ta un mata cu no ta bira mucho grandi y por yega un grandura 2.5 pa 3 meter. Un mata cu durante aña ta mustra manera seco. Ta wanta secura pa un period basta largo y lo bira berde y pari despues di yobida. E mata por crece bon riba tur tipo di suelo. Ta wordo haya tanto na Bonaire y tambe Corsou. E ta un mata cu no tin takinan diki. Takinan ta manera fini y flexible. Durante secura e ta perde tur su blachinan. E ta un mata cu ta floria masha liher despues di yobida y despues di floria ta cuminsa duna fruta hopi liher tambe. Kiermen su periodo di floria ta cortico. E mata despues di tres aña planta ta duna cantidad significante di fruta cora. E frutanan aki ta contene cantidad di vitamina C mas tanto den e fruta cu ta berde ainda. Dos of tres fruta diario ta suficiente pa un persona di 65kg haya vitamina C cu e mester. Ta contene antioxidante. E fruta tin tres simiya triangular parti paden. E bast ta contene 20 pa 25% di Tannin cu ta wordo uza den industrianan di cuero. Na Venezuela e takinan flexibel ta wordo uza pa tara stul y banki. Na paisnan manera Puerto Rico tin plantacionnan grandi di Shimarucu. For di esaki ta produci juice. E juice aki tambe ta wordo uza of combina cu otro juicenan cu tin menos vitamina C pa haci nan mas rico na Vitamina C. E fruta ta wordo uza namomento cu tin diarea. E ta un mata ta wordo multiplica mas facil via di stek. E fruta Shimarucu ta wordo comi fresco manera e wordo piki na mata. Na Aruba mata di Shimarucu ta crece den mondi. Un fruta hopi gusta. Bon conoci pa traha “Dushi di Shimarucu” y Jam. Sr. Vicente Kock (dfm) na varios ocasion a yega di produci Biña di Shimarucu. Awendia tambe por mira personanan para bandi caminda ta piki Shimarucu. Por mira tambe e fruta di Shimarucu a bay riba rednan social caminda personanan ta bende na saco y por mira e ta hopi solicita pa come. E mata por wordo mira for di un distancia debi na su frutanan cora cu ta sobresali entre cualkier otro mata. Mata di Shimarucu ta obtenibel na Santa Rosa por pasa cumpra esaki si ta desea. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=es|oldid =|titulo=}} {{References}} }} --------- '''Oreaster Reticulatus''' DNM kier reitera cu e especie aki Oreaster Reticulatus, strea di lama, red cushion seastar, tambe conoci como e West Indian Sea Star, ta un especie protegi manera stipula den e Decreto Nacional flora y fauna local (Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna), segun e Ordenansa nacional di proteccion di naturalesa (Natuurbeschermingsverordening - AB1995no2). <ref>[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=182860 Cushion sea star Oreaster reticulatus]</ref> {{Appendix}} ------------------ f6arldn07fc365qxlworkhzak6yulch 2 8004 198394 198316 2026-07-26T13:56:51Z Caribiana 8320 198394 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{Nabegacion | naam = Navigashon Playanan di Kòrsou | titel = Playanan di [[Kòrsou]] | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px]] | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Daaibooi]] · [[Grote Knip]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kleine Knip]] · [[Kokomo Beach]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Gipy]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] }}<noinclude>[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> ------------------ Template:Página Prinsipal Actual ------------------ {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} ----------- {{Nabegacion | naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952 | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952 [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = | [[Ergilio Hato|1. Hato]] | [[Lucas Hernández|2. Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> {{National squad no numbers | name = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics | bg = #E00000 | fg = white | bordercolor = #1C65CC | country = Netherlands | team link = Netherlands Antilles national football team | flagvar = 1952 | title = Netherlands Antilles football squad | comp link = Football at the 1952 Summer Olympics | comp = 1952 Summer Olympics | pos1 = GK | p1 = [[Ergilio Hato|Hato]] | pos2 = GK | p2 = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }} <noinclude> [[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]] [[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]] </noinclude> ---------------- {{Nabegacion | naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026 | titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]] | afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | inhoud = {{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}} {{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}} {{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}} }}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}} [[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]] </noinclude> --------------------- {{Broodkruimel}} [[Category:Categories]] {{Commonscat|World War II}} ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Hosé''' por referi na: == Hende == * [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Martha''' por referi na: == Hende == * [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]]. * [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman ** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]]. * [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]]. == Otro == * Santa Martha {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Coffie''' por referi na: == Hende == * [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]]. * [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]]. * [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou. * [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Newton''' por referi na: == Hende == * [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ? * [[Isaac Newton]], * [[Micheal Newton]], {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] ------------- '''Ignacio''' por referi na: == Hende == === Fam === * [[Julien Ignacio]], * [[Jurino Ignacio]], * [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt. == Otro == *[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''.....''' por referi na: * [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]] * [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]] * [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]] * [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]] * Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial * [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu: ** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]] ------------------ {{Navegacion | naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]] Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]] [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ---------------- {{Navegacion | naam = Navegacion ....... | afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]] | titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]] | inhoud = }} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ------ ----------------------- {{Databox}} Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.<ref name="Avia"/> == Datonan di kodigo == * [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: "3R" * [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: " 'ARB " ' *Signal di yamada: Aviair == Historia == Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e<ref name="Avia">Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.<ref>Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007</ref> == Flota == *[[Short 360gadgadShort 360-200]] Embraer EMB 110 Bandeirante '''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]]. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==History== Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.<ref>[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003</ref> ==Flota== *[[Short 360|Short 360-200]] *[[Embraer EMB 110 Bandeirante]] {{Appendix}} ---------- {{Databox}} '''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]] West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña. E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e "Snip" riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki. Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey. Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}} {{References}} ;Lista di fuente }} [[:Category:Karibe Hulandes]] [[:Category:Aviashon]] -------------------------------------- '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015. == Historia == Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3] Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5] Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8] Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10] [[:Category:Aviashon]] [[:Categpru:Aruba]] ------------------------ {{Variante|c}} '''Kabana''' por referi na: * [[Kabana (Boneiru)]] * [[Kabana (Korsou)]] == Otro == * Adriaan Lacle Boulevard [[Category:Disambiguation pages]] ----------- {{Variante|c}} '''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].<ref>Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag</ref> E por referi na: == Hende == * === Luga === === Otro === ----------- Beschermd monument in Aruba {{Broodkruimel}} {{Commonscat|Beschermde monumenten}} [[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]] [[Categorie:Beschermd monument|Aruba]] Bouwwerk in Aruba {{Broodkruimel}} {{Hoofding categorie | onderwerp = bouwwerken in Aruba | detailomschrijving = | plaatje = | overig = }} {{Commonscat|Buildings in Aruba}} * Category:Monumento protehi {{Broodkruimel}} Overzicht van [[beschermde monumenten]] [[:Categorie:Cultureel erfgoed]] [[:Categorie:Architectuur]] ------------- {{Navigatie | naam = Navigatie hoofdsteden Afrika | titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]] }} }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]] </noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF85 style="text-align: center;" | <center>Klup di futbòl na [[Boneiru]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]] · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]] · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]] · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] |} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates]] </noinclude> --------- {{Navigatie | titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen | afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]] | afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]] | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]] [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] </noinclude> ----------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]] | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 95%;"|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------------------- {{Navigatie uitklapbaar | naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika | titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]] }} }}<noinclude> </noinclude> --------- To do * drecha pa uzo Template:Infobox stadion * traha/drecha template "cite web" or cite news" or cite book" (tradusi "retrieved" den template) * traha template infobox atleta / deportista * traha template pa {{noindex}} Artikulo nobo * Ping pong (ht.wiki verkort) * K-pop (nl.wiki verkort) * Lenga krioyo * Alfabet * Alfabet latino * German Gruber jr., filmmaker * Selwyn de Wind, filmmaker * Awry, rapper * Isla Bouvet I * Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi * Kolonia (zie ht.wiki) * toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China ------------------ <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Aruba.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF65 style="text-align: center;" | <center>Luga i bario di [[Kòrsou]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]<br/ > | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] |} ----------------------------------------------- {{Navbox generic | titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]] | afb_rechts = {{CW-VLAG|30}} | inhoud= {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Nationale parken:''' | R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]] | R2C1 = '''Natuurreservaten:''' | R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]] }} }}<noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Italy.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | <center>Luga na [[Sardegna]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] | [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | [[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------- {{Navbox generic | name = Luga i bario na Kòrsou | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]] | inhoud = {{Navigation/Table | R1C1 = '''[[Bandabou]]:''' | R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]] | R2C1 = '''[[Bandariba]]:''' | R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | R3C1 = '''[[Willemstad]]:''' | R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] }} }}<noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> lwh9tcdn3huwllfl91150hzj4cz6ehj 198395 198394 2026-07-26T14:09:26Z Caribiana 8320 198395 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{Nabegacion | naam = Navigashon Playanan di Kòrsou | titel = Playanan di [[Kòrsou]] | afb_links = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px]] | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px]] | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Largu]] · [[Playa Manzaliña]] · [[Playa Marie Pampoen]] · [[Playa Piskadó]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa San Juan]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Playa Santa Martha]] · [[Playa Shon Mosa]] · [[Playa Wachi]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] · [[Tugboat Beach]] }}<noinclude>[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> ------------------ Template:Página Prinsipal Actual ------------------ {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} ----------- {{Nabegacion | naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952 | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952 [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = | [[Ergilio Hato|1. Hato]] | [[Lucas Hernández|2. Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> {{National squad no numbers | name = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics | bg = #E00000 | fg = white | bordercolor = #1C65CC | country = Netherlands | team link = Netherlands Antilles national football team | flagvar = 1952 | title = Netherlands Antilles football squad | comp link = Football at the 1952 Summer Olympics | comp = 1952 Summer Olympics | pos1 = GK | p1 = [[Ergilio Hato|Hato]] | pos2 = GK | p2 = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }} <noinclude> [[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]] [[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]] </noinclude> ---------------- {{Nabegacion | naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026 | titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]] | afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | inhoud = {{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}} {{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}} {{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}} }}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}} [[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]] </noinclude> --------------------- {{Broodkruimel}} [[Category:Categories]] {{Commonscat|World War II}} ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Hosé''' por referi na: == Hende == * [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Martha''' por referi na: == Hende == * [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]]. * [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman ** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]]. * [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]]. == Otro == * Santa Martha {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Coffie''' por referi na: == Hende == * [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]]. * [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]]. * [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou. * [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Newton''' por referi na: == Hende == * [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ? * [[Isaac Newton]], * [[Micheal Newton]], {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] ------------- '''Ignacio''' por referi na: == Hende == === Fam === * [[Julien Ignacio]], * [[Jurino Ignacio]], * [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt. == Otro == *[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''.....''' por referi na: * [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]] * [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]] * [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]] * [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]] * Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial * [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu: ** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]] ------------------ {{Navegacion | naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]] Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]] [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ---------------- {{Navegacion | naam = Navegacion ....... | afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]] | titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]] | inhoud = }} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ------ ----------------------- {{Databox}} Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.<ref name="Avia"/> == Datonan di kodigo == * [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: "3R" * [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: " 'ARB " ' *Signal di yamada: Aviair == Historia == Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e<ref name="Avia">Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.<ref>Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007</ref> == Flota == *[[Short 360gadgadShort 360-200]] Embraer EMB 110 Bandeirante '''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]]. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==History== Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.<ref>[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003</ref> ==Flota== *[[Short 360|Short 360-200]] *[[Embraer EMB 110 Bandeirante]] {{Appendix}} ---------- {{Databox}} '''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]] West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña. E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e "Snip" riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki. Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey. Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}} {{References}} ;Lista di fuente }} [[:Category:Karibe Hulandes]] [[:Category:Aviashon]] -------------------------------------- '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015. == Historia == Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3] Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5] Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8] Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10] [[:Category:Aviashon]] [[:Categpru:Aruba]] ------------------------ {{Variante|c}} '''Kabana''' por referi na: * [[Kabana (Boneiru)]] * [[Kabana (Korsou)]] == Otro == * Adriaan Lacle Boulevard [[Category:Disambiguation pages]] ----------- {{Variante|c}} '''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].<ref>Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag</ref> E por referi na: == Hende == * === Luga === === Otro === ----------- Beschermd monument in Aruba {{Broodkruimel}} {{Commonscat|Beschermde monumenten}} [[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]] [[Categorie:Beschermd monument|Aruba]] Bouwwerk in Aruba {{Broodkruimel}} {{Hoofding categorie | onderwerp = bouwwerken in Aruba | detailomschrijving = | plaatje = | overig = }} {{Commonscat|Buildings in Aruba}} * Category:Monumento protehi {{Broodkruimel}} Overzicht van [[beschermde monumenten]] [[:Categorie:Cultureel erfgoed]] [[:Categorie:Architectuur]] ------------- {{Navigatie | naam = Navigatie hoofdsteden Afrika | titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]] }} }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]] </noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF85 style="text-align: center;" | <center>Klup di futbòl na [[Boneiru]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]] · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]] · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]] · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] |} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates]] </noinclude> --------- {{Navigatie | titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen | afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]] | afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]] | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]] [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] </noinclude> ----------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]] | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 95%;"|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------------------- {{Navigatie uitklapbaar | naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika | titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]] }} }}<noinclude> </noinclude> --------- To do * drecha pa uzo Template:Infobox stadion * traha/drecha template "cite web" or cite news" or cite book" (tradusi "retrieved" den template) * traha template infobox atleta / deportista * traha template pa {{noindex}} Artikulo nobo * Ping pong (ht.wiki verkort) * K-pop (nl.wiki verkort) * Lenga krioyo * Alfabet * Alfabet latino * German Gruber jr., filmmaker * Selwyn de Wind, filmmaker * Awry, rapper * Isla Bouvet I * Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi * Kolonia (zie ht.wiki) * toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China ------------------ <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Aruba.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF65 style="text-align: center;" | <center>Luga i bario di [[Kòrsou]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]<br/ > | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] |} ----------------------------------------------- {{Navbox generic | titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]] | afb_rechts = {{CW-VLAG|30}} | inhoud= {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Nationale parken:''' | R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]] | R2C1 = '''Natuurreservaten:''' | R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]] }} }}<noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Italy.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | <center>Luga na [[Sardegna]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] | [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | [[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------- {{Navbox generic | name = Luga i bario na Kòrsou | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]] | inhoud = {{Navigation/Table | R1C1 = '''[[Bandabou]]:''' | R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]] | R2C1 = '''[[Bandariba]]:''' | R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | R3C1 = '''[[Willemstad]]:''' | R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] }} }}<noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> geqmkozn8bpypo3tjcujujh48u2cubt 198397 198395 2026-07-26T14:12:31Z Caribiana 8320 198397 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{Nabegacion | naam = Navigashon Playanan di Kòrsou | titel = [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Playanan di [[Kòrsou]] [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Largu]] · [[Playa Manzaliña]] · [[Playa Marie Pampoen]] · [[Playa Piskadó]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa San Juan]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Playa Santa Martha]] · [[Playa Shon Mosa]] · [[Playa Wachi]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] · [[Tugboat Beach]] }}<noinclude>[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> ------------------ Template:Página Prinsipal Actual ------------------ {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} ----------- {{Nabegacion | naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952 | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952 [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = | [[Ergilio Hato|1. Hato]] | [[Lucas Hernández|2. Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> {{National squad no numbers | name = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics | bg = #E00000 | fg = white | bordercolor = #1C65CC | country = Netherlands | team link = Netherlands Antilles national football team | flagvar = 1952 | title = Netherlands Antilles football squad | comp link = Football at the 1952 Summer Olympics | comp = 1952 Summer Olympics | pos1 = GK | p1 = [[Ergilio Hato|Hato]] | pos2 = GK | p2 = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }} <noinclude> [[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]] [[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]] </noinclude> ---------------- {{Nabegacion | naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026 | titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]] | afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | inhoud = {{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}} {{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}} {{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}} }}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}} [[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]] </noinclude> --------------------- {{Broodkruimel}} [[Category:Categories]] {{Commonscat|World War II}} ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Hosé''' por referi na: == Hende == * [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Martha''' por referi na: == Hende == * [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]]. * [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman ** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]]. * [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]]. == Otro == * Santa Martha {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Coffie''' por referi na: == Hende == * [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]]. * [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]]. * [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou. * [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Newton''' por referi na: == Hende == * [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ? * [[Isaac Newton]], * [[Micheal Newton]], {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] ------------- '''Ignacio''' por referi na: == Hende == === Fam === * [[Julien Ignacio]], * [[Jurino Ignacio]], * [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt. == Otro == *[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''.....''' por referi na: * [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]] * [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]] * [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]] * [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]] * Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial * [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu: ** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]] ------------------ {{Navegacion | naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]] Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]] [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ---------------- {{Navegacion | naam = Navegacion ....... | afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]] | titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]] | inhoud = }} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ------ ----------------------- {{Databox}} Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.<ref name="Avia"/> == Datonan di kodigo == * [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: "3R" * [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: " 'ARB " ' *Signal di yamada: Aviair == Historia == Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e<ref name="Avia">Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.<ref>Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007</ref> == Flota == *[[Short 360gadgadShort 360-200]] Embraer EMB 110 Bandeirante '''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]]. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==History== Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.<ref>[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003</ref> ==Flota== *[[Short 360|Short 360-200]] *[[Embraer EMB 110 Bandeirante]] {{Appendix}} ---------- {{Databox}} '''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]] West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña. E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e "Snip" riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki. Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey. Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}} {{References}} ;Lista di fuente }} [[:Category:Karibe Hulandes]] [[:Category:Aviashon]] -------------------------------------- '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015. == Historia == Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3] Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5] Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8] Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10] [[:Category:Aviashon]] [[:Categpru:Aruba]] ------------------------ {{Variante|c}} '''Kabana''' por referi na: * [[Kabana (Boneiru)]] * [[Kabana (Korsou)]] == Otro == * Adriaan Lacle Boulevard [[Category:Disambiguation pages]] ----------- {{Variante|c}} '''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].<ref>Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag</ref> E por referi na: == Hende == * === Luga === === Otro === ----------- Beschermd monument in Aruba {{Broodkruimel}} {{Commonscat|Beschermde monumenten}} [[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]] [[Categorie:Beschermd monument|Aruba]] Bouwwerk in Aruba {{Broodkruimel}} {{Hoofding categorie | onderwerp = bouwwerken in Aruba | detailomschrijving = | plaatje = | overig = }} {{Commonscat|Buildings in Aruba}} * Category:Monumento protehi {{Broodkruimel}} Overzicht van [[beschermde monumenten]] [[:Categorie:Cultureel erfgoed]] [[:Categorie:Architectuur]] ------------- {{Navigatie | naam = Navigatie hoofdsteden Afrika | titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]] }} }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]] </noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF85 style="text-align: center;" | <center>Klup di futbòl na [[Boneiru]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]] · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]] · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]] · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] |} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates]] </noinclude> --------- {{Navigatie | titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen | afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]] | afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]] | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]] [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] </noinclude> ----------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]] | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 95%;"|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------------------- {{Navigatie uitklapbaar | naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika | titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]] }} }}<noinclude> </noinclude> --------- To do * drecha pa uzo Template:Infobox stadion * traha/drecha template "cite web" or cite news" or cite book" (tradusi "retrieved" den template) * traha template infobox atleta / deportista * traha template pa {{noindex}} Artikulo nobo * Ping pong (ht.wiki verkort) * K-pop (nl.wiki verkort) * Lenga krioyo * Alfabet * Alfabet latino * German Gruber jr., filmmaker * Selwyn de Wind, filmmaker * Awry, rapper * Isla Bouvet I * Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi * Kolonia (zie ht.wiki) * toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China ------------------ <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Aruba.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF65 style="text-align: center;" | <center>Luga i bario di [[Kòrsou]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]<br/ > | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] |} ----------------------------------------------- {{Navbox generic | titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]] | afb_rechts = {{CW-VLAG|30}} | inhoud= {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Nationale parken:''' | R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]] | R2C1 = '''Natuurreservaten:''' | R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]] }} }}<noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Italy.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | <center>Luga na [[Sardegna]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] | [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | [[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------- {{Navbox generic | name = Luga i bario na Kòrsou | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]] | inhoud = {{Navigation/Table | R1C1 = '''[[Bandabou]]:''' | R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]] | R2C1 = '''[[Bandariba]]:''' | R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | R3C1 = '''[[Willemstad]]:''' | R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] }} }}<noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> qa2z2kt89eqfjc32qgflrn9mmuqvbys 198400 198397 2026-07-26T14:21:32Z Caribiana 8320 198400 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{Nabegacion | naam = Nabegashon Playanan di Kòrsou | titel = [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Playanan di [[Kòrsou]] [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Largu]] · [[Playa Manzaliña]] · [[Playa Marie Pampoen]] · [[Playa Piskadó]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa San Juan]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Playa Santa Martha]] · [[Playa Shon Mosa]] · [[Playa Wachi]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] · [[Tugboat Beach]] }}<noinclude>[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> ------------------ Template:Página Prinsipal Actual ------------------ {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} ----------- {{Nabegacion | naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952 | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952 [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = | [[Ergilio Hato|1. Hato]] | [[Lucas Hernández|2. Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> {{National squad no numbers | name = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics | bg = #E00000 | fg = white | bordercolor = #1C65CC | country = Netherlands | team link = Netherlands Antilles national football team | flagvar = 1952 | title = Netherlands Antilles football squad | comp link = Football at the 1952 Summer Olympics | comp = 1952 Summer Olympics | pos1 = GK | p1 = [[Ergilio Hato|Hato]] | pos2 = GK | p2 = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]] | pos3 = DF | p3 = [[Wilhelm Canword|Canword]] | pos4 = DF | p4 = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]] | pos5 = DF | p5 = [[Pedro Matrona|Matrona]] | pos6 = DF | p6 = [[Raymundo Kemp|Kemp]] | pos7 = MF | p7 = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]] | pos8 = MF | p8 = [[Eddy Vlinder|Vlinder]] | pos9 = MF | p9 = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]] | pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]] | pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]] | pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]] | pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]] | pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]] | pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]] | pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]] | pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]] | pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]] | pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]] | pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]] | coach = [[Antoine Maduro|Maduro]] }} <noinclude> [[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]] [[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]] </noinclude> ---------------- {{Nabegacion | naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026 | titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]] | afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}} | inhoud = {{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}} {{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}} {{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}} {{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}} }}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}} [[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]] </noinclude> --------------------- {{Broodkruimel}} [[Category:Categories]] {{Commonscat|World War II}} ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Hosé''' por referi na: == Hende == * [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Martha''' por referi na: == Hende == * [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]]. * [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman ** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]. * [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]]. * [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]]. == Otro == * Santa Martha {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- * [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]]. * [[Robert Hosé]], == Otro == * Colegio San Hose {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Coffie''' por referi na: == Hende == * [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]]. * [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]]. * [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou. * [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Newton''' por referi na: == Hende == * [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ? * [[Isaac Newton]], * [[Micheal Newton]], {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] ------------- '''Ignacio''' por referi na: == Hende == === Fam === * [[Julien Ignacio]], * [[Jurino Ignacio]], * [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt. == Otro == *[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba. {{Dp}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Disambiguation pages]] --------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''.....''' por referi na: * [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]] * [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]] * [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]] * [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]] * Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]] * Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial * [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu: ** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]] ------------------ {{Navegacion | naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes | titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]] Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]] [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ---------------- {{Navegacion | naam = Navegacion ....... | afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]] | titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]] | inhoud = }} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates navegacion]] </noinclude> ------ ----------------------- {{Databox}} Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.<ref name="Avia"/> == Datonan di kodigo == * [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: "3R" * [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: " 'ARB " ' *Signal di yamada: Aviair == Historia == Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e<ref name="Avia">Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.<ref>Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. "Amigoe". Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007</ref> == Flota == *[[Short 360gadgadShort 360-200]] Embraer EMB 110 Bandeirante '''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]]. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==History== Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.<ref>[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003</ref> ==Flota== *[[Short 360|Short 360-200]] *[[Embraer EMB 110 Bandeirante]] {{Appendix}} ---------- {{Databox}} '''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]] West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña. E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e "Snip" riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki. Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey. Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}} {{References}} ;Lista di fuente }} [[:Category:Karibe Hulandes]] [[:Category:Aviashon]] -------------------------------------- '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015. == Historia == Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3] Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5] Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8] Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10] [[:Category:Aviashon]] [[:Categpru:Aruba]] ------------------------ {{Variante|c}} '''Kabana''' por referi na: * [[Kabana (Boneiru)]] * [[Kabana (Korsou)]] == Otro == * Adriaan Lacle Boulevard [[Category:Disambiguation pages]] ----------- {{Variante|c}} '''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].<ref>Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag</ref> E por referi na: == Hende == * === Luga === === Otro === ----------- Beschermd monument in Aruba {{Broodkruimel}} {{Commonscat|Beschermde monumenten}} [[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]] [[Categorie:Beschermd monument|Aruba]] Bouwwerk in Aruba {{Broodkruimel}} {{Hoofding categorie | onderwerp = bouwwerken in Aruba | detailomschrijving = | plaatje = | overig = }} {{Commonscat|Buildings in Aruba}} * Category:Monumento protehi {{Broodkruimel}} Overzicht van [[beschermde monumenten]] [[:Categorie:Cultureel erfgoed]] [[:Categorie:Architectuur]] ------------- {{Navigatie | naam = Navigatie hoofdsteden Afrika | titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]] }} }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]] </noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF85 style="text-align: center;" | <center>Klup di futbòl na [[Boneiru]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]] · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]] · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]] · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] |} <noinclude> [[:Category:Wikipedia templates]] </noinclude> --------- {{Navigatie | titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen | afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]] | afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]] | inhoud = [[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · [[Efraïn Jonckheer]] · [[Ciro Kroon]] · [[Gerald Sprockel]] · [[Ernesto Petronia]] · [[Ronchi Isa]] · [[Otto Beaujon]] · [[Juancho Evertsz]] · [[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] · [[Boy Rozendal]] · [[Miguel Pourier]] · [[Don Martina]] · [[Maria Liberia-Peters]] · [[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] · [[Alejandro Felippe Paula]] · [[Etienne Ys]] · [[Ben Komproe]] · [[Mirna Louisa-Godett]] · [[Emily de Jongh-Elhage]] }}<noinclude> [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]] [[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] </noinclude> ----------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]] | [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]] |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 95%;"|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------------------- {{Navigatie uitklapbaar | naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika | titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]] | inhoud = {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' | R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] | R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}} | R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]] }} }}<noinclude> </noinclude> --------- To do * drecha pa uzo Template:Infobox stadion * traha/drecha template "cite web" or cite news" or cite book" (tradusi "retrieved" den template) * traha template infobox atleta / deportista * traha template pa {{noindex}} Artikulo nobo * Ping pong (ht.wiki verkort) * K-pop (nl.wiki verkort) * Lenga krioyo * Alfabet * Alfabet latino * German Gruber jr., filmmaker * Selwyn de Wind, filmmaker * Awry, rapper * Isla Bouvet I * Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi * Kolonia (zie ht.wiki) * toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China ------------------ <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Aruba.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFFF65 style="text-align: center;" | <center>Luga i bario di [[Kòrsou]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]<br/ > | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] |} ----------------------------------------------- {{Navbox generic | titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]] | afb_rechts = {{CW-VLAG|30}} | inhoud= {{Navigatie/Tabel | R1C1 = '''Nationale parken:''' | R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]] | R2C1 = '''Natuurreservaten:''' | R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]] }} }}<noinclude> -------------- <br clear=all /> {| class="toccolours" |- | [[File:Flag of Italy.svg|35px]] ! width="100%" bgcolor=#FFEFD5 style="text-align: center;" | <center>Luga na [[Sardegna]]</center> |- | colspan="2" align="center" style="font-size: 90%;"| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] | [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | [[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]] |} <noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> --------- {{Navbox generic | name = Luga i bario na Kòrsou | afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]] | inhoud = {{Navigation/Table | R1C1 = '''[[Bandabou]]:''' | R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]] | R2C1 = '''[[Bandariba]]:''' | R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]] | R3C1 = '''[[Willemstad]]:''' | R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]] }} }}<noinclude>[[Category:Wikipedia templates]]</noinclude> 300n124tekzidye0teoi4tcz3l3a03v 2 8146 198502 193035 2026-07-27T11:38:15Z Caribiana 8320 198502 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * [https://tiboko.com/wp-content/uploads/2023/07/Final-version-GvB-Papiamentu-book.pdf Caiquetio Indians on Curacao during colonial times and Caquetio words in Papiamentu language], Gerard van Buurt April 2015 Pending: [[ROPV]] - [[Voluta damula]] - [[glas di lama]] - [[strea di lama]] - [[Conenchi di rabo di catuna]] - [[hòmber di guera portugues]] (''Physalia physalis'') - [[Agaue arubaensis]] - [[Tuna Hala Hel]] (''Thunus albacares'') ---------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | exhibi titulo = cursivo | tipo = | nomber = Pechi portugues | status = <!-- Categoria di Lista Cora di IUCN --> | imagen = | imagen tamaño = | descripcion = | reino = Animalia | troncon = | clase = | orden = |famia = |genero = |especie = |c-nomber = ''Physalia physalis'' |fecha = |autor = }} E '''pèchi portugues''' of '''hòmber di guera portugues''' (''Physalia physalis'') ta un medusa estatal ku ta wòrdu hañá den lamannan mas kayente. E no ta un berdadero medusa, pero un kolonia kompleho di sentenares di pólip di kuater tipo.[1] ---- The scientific name for the "Pèchi Portugues" (often referred to as the Portuguese Man O' War or Bluebottle in Papiamentu) is Physalia physalis. It is a marine siphonophore known for its purple/blue gas-filled float and long venomous tentacles, frequently spotted in the Dutch Caribbean (Aruba, Bonaire, Curaçao). Facebook ·NosTv Bonaire +4 Key Facts regarding Physalia physalis (Pèchi Portugues): Appearance: A purple/blue, bladder-like, or "balloon" float. Danger: They are not true jellyfish but a colony of organisms with highly venomous tentacles that can reach 15 meters in length. Safety Advice: If spotted, keep a safe distance, even when washed up on the beach. Treatment: If stung, remove tentacles with a plastic card, rinse with saltwater (not fresh), and use vinegar or warm water (not ice) to relieve pain. Facebook ·STINAPA Bonaire +4 Note: The results also mention "Chipe Pèchi Pretu," which is a bird (Setophaga striata), but "Pèchi Portugues" specifically refers to the Portuguese Man O' War. Dutch Caribbean Species Register +2 Pèchi Portugues ta relativamente fásil pa mira den laman. Bo ta rekonosé na su forma di un blas òf saku di plèstik lilá yená ku airu di mas òf ----------------- ---------------- ==ROPV Aruba == E '''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan Volkshuisvesting''', conoci como ROPV, ta e framework di zonificacion y desaroyo espacial na [[Aruba]]. E ta designa diferente zona riba henter e isla, for di zonanan di vivienda, zonanan di naturalesa pa hasta zonanan marino. E ROPV ta determina ki tipo di actividad y desaroya ta permiti den cada area.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260219.pdf E problema cu zonificacion di naturalesa den ROPV], BDA (19 di februari 2026</ref> == Tipo di actividad == * Vivienda * Zona di naturalesa Pa loke ta zonanan di naturalesa, e ROPV ta reconoce dos diferente area: area di ‘natuurgebied)’ y area di ‘natuur en landschap’. Aunke tur dos zona tin como prome funcion e proteccion y restauracion di naturalesa, e diferencia principal entre e dos zona aki tin di haber cu e nivel di proteccion y maneho. Den areanan marca como ‘natuurgebied’, proteccion pa flora y fauna ta mas estricto, unda maneho y supervision ta cay bao responsabilidad di [[Aruba Conservation Foundation]]. Cualkier actividad of intervencion humano ta depende di e autorisacion di ACF. Den areanan marca como ‘natuur en landschap’, proteccion ta menos estricto, unda DNM ta actua como autoridad di maneho, pero en realidad no tin control directo manera ACF tin den areanan di natuurgebied. Den zonanan marca como natuur en landschap, actividad humano no ta ser monitoria estrictamente, loke ta presenta un menasa pa especienan di bestia y mata den e area. Tambe tin un falta di consistencia den kico ta marca como natuurgebied y kico ta natuur en lanschapgebied den cuadra di ROPV. {{Appendix}} ------------- {{Variante|c}} {{Taxobox | variante = c | nomber = ''Voluta damula'' | exhibi titulo = cursivo | imagen = | descripcion = | status = | dominio = [[Eukaryota]] | reino = [[Animal|Animalia]] | troncon = [[Molusko|Mollusca]] | clase = [[Sòldachi|Gastropoda]] | clade1 = Caenogastropoda | orden = Neogastropoda | superfamia = Volutoidea | famia = Volutidae | genero = ''Voluta'' | c-nomber = ''Voluta damula'' | autor = | fecha = | parentesis = si | original = | commons = | species = | sinonimo = ''Voluta musica damula'' }} '''''Voluta damula''''' ta un [[espesie]] di [[Sòldachi|soldachi]] marino di e [[famia (biologia)|famia]] di Volutidae, originalmente deskribí na 1907 pa William Healey Dall komo un supespesie di ''V. musica''. == Etimologia i taxonomia == E espesie ta wordu haya na Kòrsou i inisialmente duná e nòmber ''Voluta musica damula'', komo parti di e ''kompleho Voluta musica'' i supespesie di ''V. musica'', un molusko presente den Karibe i na costa di Colombia i [[Venezuela]].[[File:Volutidae - Voluta musica.JPG|thumb|left|180px|Kaska di un ''V. musica''.]] E “kompleho Voluta musica” ta un kaso di radiashon insular: unda un poblashon riba islanan separá por evolushoná distinto a largu tempu, ounke nan ta sigui parse hopi similar den forma general. ''V. damula'' ta un ehèmpel klaro di esaki. Na 2024 un revision sientífiko a propone pa e molusko wòrdu trata komo un espesie separá, basá riba morfologia, isolashon geográfiko i variashon ku e ''kompleho Voluta musica''. Sinembargo, base di dato ofisial manera WoRMS<ref>[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1578853 ''Voluta musica damula'' Dall, 1907 ], World Register of Marine Species (WoRMS)</ref> ta sigui registr'é komo un supespesie. E artíkulo aki ta reflehá e dos posishon. == Distribushon i habitat == E espesie ta [[endemismo|endemico]] na e isla [[Kòrsou]]. Voluta damula ta endémiko na Kòrsou. No tin registrashon konfirmá di otro isla of di e kontinente sur-merdikunal. E molusko ta biba Riba fondo di arena òf arena meskla ku yerba di awa (seagrass) Den zòna sublitoral Na profundidat ku tipikamente ta keda entre 0 i ±40 meter . Manera hopi voluta, e sa hala na e dia ora na santu òf medio kubrí pa protekshon. == Deskripshon == E kaska tin un forma conico-oval, cu un largura cu ta varia tipicamente entre ... i ... mm. E kurpa manera spiral ta E kaska di Voluta damula ta relativamente chikí i mas oval-elongá kompará ku e forma típica di Voluta musica. Karakterístika prinsipalnan: *Longitud: típikamente entre 42 i 57 mm (según deskrepshon di Dall i material resientemente estudiá) *Ancho: proporcionalmente estrecho, ku un spire mas haltu *Kolo: fondo kla òf blanquis, ku e patrón karakterístiko di “linja musikal” – línjanan spiralis i pònchi marón ku ta fèrmente parse ku notashon musikal *Apertura: largu, ku un ton rosá of violasio *Kolumela: tin entre 9 i 10 plegamento *Kanaal sifonal: presenta 4–5 ribanan plano E kombinashon di su forma mas estrecho, su spire haltu i su palèt di kolo ta separá damula di e forma mas anchura di V. musica ku ta biba den otro parti di Karibe. == Konservashon == E espesie no tin un evaluacion oficial pa e [[Lista Kòrá di IUCN|Lista Cora di IUCN]] (Union Internacional pa Conservacion di Naturalesa), pero su status di especie endemico ta ser considera di importancia pa monitorea. [[File:Volutidae - Voluta musica.JPG|thumb|left|180px|Kaska di un ''V. musica''.]] == Mira tambe == * [[Voluta caquetio]] {{Appendix}} Su nòmber sientífiko a wordu publiká na 1907 pa Dall.<ref>[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1578853 ''Voluta musica damula'' Dall, 1907 ], World Register of Marine Species (WoRMS)</ref> {{DEFAULTSORT:Voluta damula}} [[:Kategoria:Animal endemico di Kòrsou]] [[:Kategoria:Sòldachi]] Na 2024 un revision sientifiko a propone pa e molusko wòrdu trata komo un espesie separá, basá riba morfologia, isolashon geográfiko i variashon ku e kompleho Voluta musica. Na base di un análisis di 2024 riba e “kompleho Voluta musica”, hopi malakólogo ta trata damula komo un espesie endémiko di Kòrsou. Sinembargo, base di dato ofisial manera WoRMS<ref>[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1578853 ''Voluta musica damula'' Dall, 1907 ], World Register of Marine Species (WoRMS)</ref> E ta sigui registrá e komo un supespesie. E artíkulo aki ta reflehá e dos posishon. '''Voluta damula''' ta un molusko gastropodo marino di famia Volutidae, originalmente deskribí na 1907 pa William Healey Dall komo un supespesie di '''Voluta musica'''. Un revisión sientífiko resientemente (2024) ta propone ku e forma di Kòrsou mester wòrdu trata komo un espesie separá, basá riba morfologia, isolashon geográfiko i variashon den e kompleho di Voluta musica. E “kompleho Voluta musica” ta un ehèmpel interesant di radiashon insular: poblashonnan separá na isla por evolushoná distinto na tempu largu, aunke nan ta parse hopi similar den forma general. Voluta damula ta un ehèmpel klaro di esaki na Kòrsou. Na 2024 un revision sientifiko a propone pa e molusko wòrdu trata komo un espesie separá, basá riba morfologia, isolashon geográfiko i variashon ku e kompleho Voluta musica. ----- V. musica typica specimen from the Berschauer Collection, photographed by the author. Voluta musica damula Dall, 1907 (Figure 8, Plate 4 Figures A-D) Description. "Shell small, oval, with eight or nine low ribs, slightly nodulous at the shoulder; nucleus pale brown; ground color whitish, with the usual tracery in fawn-color and pale brown, with vertical brown fringe-like lines and distinct spiral sculpture in front of the suture and four or five flattish ridges on the canal; aperture livid pink, or sometimes violaceous, with brown spots on the outer lip and nine or ten plaits on the inner lip; a specimen of four whorls, beside the nucleus, measures 42 mm. long and 21 mm. wide." (Dall, 1907) Type Specimens. U.S. National Museum Nos. 54521 holotype, and 29249 paratype. Type Locality. Curaçao.<ref>https://www.researchgate.net/figure/musica-typica-specimen-from-the-Berschauer-Collection-photographed-by-the-author-Voluta_fig3_380528676 ], The Festivus issue 2 volumen 56</ref> Accordingly, the Aruban population is designated herein as V. musica. Dall named a specimen from Curaçao as Voluta musica damula, which when compared with other specimens from Curaçao appears to be a narrower and higher spired form which otherwise shares the same morphology. Plate 4 illustrates Dall’s holotype of V. musica damula together with five other specimens from Curaçao, and three specimens from Bonaire. The specimens from Curaçao, denoted as V. musica damula are distinct from other populations, and therefore V. damula is recognized herein as a full species.<ref>David P. Berschauer,[file:///Users/lorraine/Downloads/Volutamusicacomplexarticle%20(1).pdf Review of the Voluta musica Complex], The Festivus, issue 2 volume 56</ref> Voluta damula is generally considered a geographic subspecies or form of the wider species Voluta musica (the common music volute), rather than a distinct species itself, though some recent research recognizes it as a full species. The formal name is Voluta musica damula Dall, 1907. ----- '''Voluta musica damula''' (Dall, 1907) was originally described as a subspecies of the “music volute” (Voluta musica), from shells collected at Curaçao. However, a recent 2024 revision of the “Voluta musica complex” argues that damula — along with several other geographically isolated forms — should be considered a distinct species, now often referred to as Voluta damula. == Distribution and habitat == Voluta damula appears to be endemic to Curaçao. Like other volutes, it lives on sandy (or sandy–seagrass) bottoms, often partially buried; recorded depths range from near-shore to about 40 m, though in some related populations much deeper records (even 100 m) exist. == Morphology / Description == The shell is relatively small and oval, with a narrow, higher spire than “typical” volutes. Colouration: pale (whitish) base with the characteristic “music-staff” pattern of brown to fawn spiral lines and spots. The aperture is long, with a pink or violaceous interior; the columella has multiple plaits (9–10), and the siphonal canal has ridges. Typical shell lengths (from type and other specimens) are ~42–57 mm (for the shell, excluding protoconch). == Taxonomic status and notes == Where older works lumped all variation under a single variable species, modern morphological, biogeographic and developmental arguments point to V. damula being a separate species derived by long-term isolation (allopatry). == Conservation / Uncertain status == No formal global conservation status exists for V. damula. Given its apparent restriction to one island and specialised habitat, it may be vulnerable to habitat disruption, collection pressure, or environmental change — but data are lacking. -------------------- == Sea glass == Especially on the strip on white sand between the famous Natural Bridge” and the huge red anchor close to “Grapefield” beach you will be able to find your own pieces of sea glass. The sea glass that was created is the product of a very long and interesting process. It can take anywhere from 10 to 30 years to make sea glass. The name for any piece of glass that finds its way to the ocean and tumbles around in the water long enough is “Sea glass.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250731.pdf Another Treasure of Aruba’s Beaches: Sea Glass!], Aruba Today (31 di juli 2025)</ref> The colorful pieces of glass are being used for decoration, handcrafts and jewelry! Once glass makes its way into the ocean, the glass is broken up into shards and is tumbled around in the water, where sand and other rocks act like sandpaper to smooth out its rough edges. Sometimes as the sea glass is passed through fire, it becomes fire glass, the rarest of sea glass with certain inclusions, just like precious gems. {{Appendix}} --------------- {{Taxobox parha| variante = a | nomber = ''Sternchi'' | exhibi titulo = cursivo | imagen = Sterna hirundo - Common Tern.jpg | descripcion = Sternchi comun of meuchi pico cora (''Sterna hirundo'') | status = | reino = [[Animal]]ia | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Para|Aves]] | orden = Charadriiformes | famia = Sternidae | genero = | taxon = | c-nomber = Sternini | autor = Vigors | fecha = 1825 | imagen2 = | descripcion2 = | commons = | species = | sinonimo = * ''Sterninae'' (tradicional) * ''Sternini'' (den algun sistema) }} -------- {{Variante|a}} {{Taxobox | variante = a | nomber = ''Oreaster reticulatus'' | exhibi titulo= cursivo | imagen = Oreaster reticulatus (reticulated starfish) (San Salvador Island, Bahamas) 2.jpg | descripcion = | status = | dominio = Eukaryota | reino = [[Animal|Animalia]] | troncon = Echinodermata | clase = Asteroidea | subclase = | orden = Valvatida | famia = Oreasteridae | genero = ''Oreaster'' | c-nomber = ''O. reticulatus'' | autor = Linnaeus | fecha = 1758 | parentesis = si | original = | commons = | species = | sinonimo = * ''Asterias reticulata'' <small>Linnaeus, 1758</small> * ''Pentaceros reticulatus'' <small>(Gray, 1840)</small> * ''Oreaster gigas'' <small>(Lutken, 1859)</small> }} '''Strea di lama''' (''Oreaster reticulatus'') ta un [[espesie|especie]] di strea di laman tropical di e [[Famia (biologia)|famia]] Oreasteridae. E nomber cientifico a wordo publica na 1758 pa Carl Linnaeus den e di dies edicion di Systema naturae.[1] O. reticulatus ta un di e streanan di laman mas pisá na mundu, yegando un diameter di te ku 50 sentimeter (20 inch). E ta biba banda di e costanan di [[Florida]] y [[Bahamas]].[2] {{Appendix}} zie fr.wiki {{DEFAULTSORT:Oreaster reticulatus}} [[:Kategoria:Animalnan]] *Strea di lama (''Oreaster reticulatus'') E '''Strea di lama''' na Ingles nan ta yam’e Red Cushion Sea Star of West Indian Sea Star. E ta un especie di invertebra marino, un strea di lama ta di e famia Oreasteridae. E especie aki ta masha yamativo pa wowo di hende y ta un bestia magistral. Normalmente e tin 5 tengla diki cu ta sali for di su memey, pero algun especie por tin 4 of 6 tengla pero esaki ta inusual. E parti ariba di su curpa ta duru y ta cubri cu punta punta. E color di e adultonan ta den tono cora, oraño of te bruin. Nan ta biba den awa tiki hundo den oceano Atlantico y occidental y den lama Caribe. Nan habitat ta e fondo di lama te den profundidad te cu 37 meter den santo blanco. Pero e streanan di lama hubenil ta biba den area di yerba di lama na unda nan por camufla y evita turbulencia. E strea di lama ta omnivoro, nan ta come sedimentonan den fondo di lama manera alga, sponsnan y invertebra chikito. E ta hopia sedimento hunto y despues e ta bira su stoma pa robes y ta guli e masa. Un gran cantidad di strea di lama por reuni na un luga na momento di reproduccion. E concentracion aki ta aumenta e posibilidad di fertilisacion. Despues cu e larvanan pasa door di diferente etapa di desaroyo, nan ta somete na metamorfosis y ta comberti den strea di lama hubenil. E menasa pa e streanan di lama ta malesanan asocia cu cambio di clima, polucion, destruccion di habitat y hende cu ta saca strea di lama for di awa. E strea di lama por muri di stress y stik ora di expone nan na aire. No mishi cu nan como cu hende por introduci bacteria cu ta dañino pa e strea di lama.<ref>https://dnmaruba.org/en/fauna-3/ Strea di lama], Directie Natuur en Milieu Aruba</ref> --------------- {{Taxobox mamifero | nomber = Conenchi di rabo di catuna | exhibi titulo = | imagen = | descripcion = | orden = | famia = | genero = | taxon = | c-nomber = | autor = | fecha = | parentesis = | original = | imagen2 = | descripcion2 = | commons = | species = }} '''Conenchi di rabo di catuna''' (''Sylvilagus floridanus nigronuchalis'', conoci localmente como '''coneu''' ta un especie endemico di conenchi na [[Aruba]]. Aruba ta un isla chikito den Caribe cu ecosistemanan cu ta keda cambia y RIU a dicidi di contribui n’e proteccion, preservacion y restauracion di un especie endemico manera e conenchi “cottontail”. E cadena hotelero ta agrega e proyecto di conservacion di biodiversidad aki na su proyecto di sosten na comunidad, avansando di e manera aki e obhetivonan di su strategia di sostenibilidad “Proudly Committed”.<ref>https://24ora.com/riu-ta-lansa-proyecto-pa-proteha-e-conenchi-endemico-di-aruba/ Riu ta lansa proyecto pa proteha e conenchi endemico di Aruba], 24ora.com (12 di februari 2025)</ref> {{Appendix}} Aruba su conenchi nativo, e subspecies Aruban Cotton Tail, ta den posibel peliger di extincion y den un esfuerso pa salba e especie endemico aki, Aruba Conservation Foundation(ACF) a lansa un proyecto pa proteha y colecta mas informacion tocante e especie aki. Natasha Silva, Chief Conservation Officer na ACF, a splica den un entrevista cu Bon DiaAruba con nan a yega na e proyecto, kico ta e meta y loke nan kier logra cu e proyecto aki. Silva a splica cu Aruba tin su propio conenchi cual ta un subspecies, un especie cu ta bin di e Eastern Cotton Tail.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250219.pdf Aruban Cotton Tail, e especie di conenchi nativo di Aruba], BDA (19 di februari 2025)</ref> E especie Eastern Cotton Tail ta biba for di e sur di Canada te cu Venezuela y Colombia. E subspecies aki ta biba na dos isla so, Aruba y Corsou, y na Aruba e ta conoci como e Aruban Cotton Tail. Su nomber cientifico mes ta nifica coneu di mondi. E subspecies di Aruba y Corsou tin un parti preto riba nan nek, loke ta diferente na e especie di otro paisnan, locual ta hacie echt nativo di Aruba. Silva a sigui splica cu antes tabatin hopi y por a topa nan riba caminda frecuentemente, pero aworaki no tin hopi y tin biaha por wak un pa aña den Arikok, cu ta un area protegi. El a indica cu sa tin otro luga riba e isla cu tambe tin nan, pero si a nota cu tin hopi menos cu antes. Esaki ta algo cu ta pone e fundacion preocupa y pa tin bista riba e biodiversidad nativo pa haya si nan ta na peliger di extincion. “Pa e coneu nos no sa con hopi tin ainda y esey tabata e eigenlijk e prome pregunta cu a pone cu nos mester sa mas di e coneu, si nan ta okay si of no. Nos ta kere nan ta na peliger di extincion pasobra nos ta wak menos y nos ta wak cu tur e menasanan a bira mas, e ta mas duro pa nan sobrevivi na Aruba,” el a bisa. El a splica cu un aña pasa ACF a traha riba su Conservation Framework den cual a identifica kico ta e prioridadnan pa e siguiente dies aña. Dentro di e framework a bisa cu e prioridad mester ta riba e especienan nativo, flora y fauna. E fundacion a identifica cual eseynan ta y coneu tabata tambe riba e lista. E proyecto aki ta den colaboracion cu e cadena hotelero Riu International, cu a acerca ACF mas cu un aña pasa pa haci un proyecto multianual cu fundacion. Silva a indica cu di banda di ACF nunca a traha cu un cadena di hotel of cu un hotel local y pues prome cu a bay di acuerdo pa realisa e colaboracion aki, nan a sinta cu nan na mesa hopi biaha y tambe a haci investigacion pa wak ki tipo di cadena hotelero nan ta, si nan ta hopi serio den e aspecto di sostenibilidad, si nan ta desaroyando y birando mas sotenibel, y kico ta nan aspiracion y ambicionnan bayendo na futuro pa e parti di sostenibilidad y tambe e parti di medio ambiente y naturalesa. A base di criteria cu ACF mes a pone na mesa, a bay di acuerdo pa concretisa e colaboracion aki. Un di e criterianan ta cu e partner mester ta serio den e parti di sostenibilidad, y otro ta cu e fundacion no kier ser envolvi den ningun tipo di “green washing”. Despues di e dialogo y combersacionnan ambos a bay di acuerdo pa realisa e colaboracion aki y ACF a ricibi un fondo pa tres aña, pero ta un proyecto cu eventualmente ACF lo continua pa decadas. Pa loke ta trata kico e proyecto y e fondo aki ta encera, Silva a splica cu den e fondo aki ACF por contrata un ranger cu ta dedica na e proyecto aki, cual ta algo significante. Cu e fondonan aki tambe ACF ta bay wak con e populacion ta, pa motibo cu ta wak hopi tiki. Tambe ta bay tin un aspecto di educacion, teniendo na cuenta cu tin hopi hende na Aruba cu no sa cu nan t’ey, cual el a señala ta un fout di ACF pasobra no a duna suficiente educacion. E otro parti ta pa haya data pasobra tin falta di data. E fundacion no tin conocemento di con grandi e populacion ta, unda nan ta biba, kico ta e habitat cu nan mester y kico ta e menasanan. Silva a splica cu nan tin un idea di kico ta e menasanan pasobra ta wak nan na otro pais, pero el a remarca cu e ser humano, specialmente trafico manera UTV y ATV, ta un problema, tin hopi coneu cu ta ser haya placha riba caminda. “Cu esey nos ta bisa nos mester haci un proyecto unda nos ta bay gara tur e data esencial tocante e populacion, tocante e habitat y cu esey nos por traha un plan pa restaura e habitat cu nan ta --- Conew (cottontail rabbit, Sylvilagus floridanus nigronuchalis) The Eastern Cottontail rabbit (Syl- vilagus floridanus) was probably brought over to the island by Indian settlers thousands of years ago as a source of food. This rabbit, locally known as Conew, has spread all over the island and has become part of our ecosystem. The very adaptable Conew can live in a wide variety of habitats, includ- ing Aruba’s xeric scrublands, where it typically grazes on weeds and grasses. The Aruban Conew has a brownish grey color and a distinctive white belly. This white fur extends to the bottom of the tail which becomes visible as the rabbit runs. These rabbits can grow up to approximately 40 centimeters in length over their short lifespan of 3 years. Cottontail rabbits reach reproductive maturity when they are just 2 to 3 months old. A female rabbit, called a doe, finds a suitable nest spot under a shrub or rocks and lines it with fur. She can have an average of 3 to 4 litters per year averaging 5 young each. The doe only visits her young once or twice a day to nurse her babies for a period of 2 to 3 weeks. The young reach independence at 4 to 5 weeks. The Aruban Conew is an endangered species and protected by Aruban law. The Conew is thought to have drastically declined due to an increase in human activities, habitat fragmentation and predation by the invasive Boa constrictor as well as feral cats and dogs. However, recently there seem to be more rabbit sightings in rural and wilderness areas and also in the National Park. This could be linked to a recent decline of the invasive Boa population after the long period of drought. As the Conew can reproduce very quickly, a short break in predation pressure can lead to a fast increase of rabbits. Sadly, the Boas are back on the rise again with the truly wet rainy seasons we have recently experienced. This could cause a new decline in the Conew population that was just starting to recover.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241212.pdf Unique fauna of Aruba], Aruba Today (12 di december 2024)</ref> {{Appendix}} *Coneu/Conenchi (''Sylvilagus floridanus nigronuchalis'') E Coneu su nomber na Ingles ta describi’e como ‘the Arubian Cottontail’ riba e website di Dutch Caribbean Species. E coneu ta crece te aproximadamente 35 centimeter y ta pisa entre 1.1 y 1.8 kilogram. E tin lana fini, color ta un variacion di bruin mescla den otro. Loke ta yamativo ta cu tin un pleki preto ta core di su nek y schouder ta caba te riba su lomba. E coneu ta pari entre 3 pa 8 yiu despues di dura 32 dia pa haya e conenchinan. E coneu ta come e placenta despues di haya su crianan. Si e sinti su mes menasa, e ta move hopi lihe, ta scapa den forma zigzag y ta sconde. Nan por morde tambe si nan ta sinti nan mes menasa. E coneu ta biba den mondi meymey di matanan cu no ta crece halto. Nan ta traha nan neishi den forma di un buraco cu no ta hundo den tera y ta tap’e cu lana y foyo. Nan cuminda ta yerba berde, blachi di mata cu ta sali di simia y frutanan di mata den mondi. Door di e invasion di e boa na Aruba, e cantidad di coneu a baha drasticamente sin conta e hendenan cu a mata nan pa come y gara esakinan pa mascota di cas. Leu aleu hende por wak coneunan ainda den nos naturalesa. Nan ta mas activo parti atardi te anochi y ta descansa den nan neishi den dia.<ref>[https://dnmaruba.org/en/fauna-3/ Strea di lama], Directie Natuur en Milieu Aruba</ref> ------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | exhibi titulo = cursivo | tipo = pisca | nomber = | status = <!-- Categoria di Lista Cora di IUCN --> | imagen = | imagen tamaño = | descripcion = | reino = Animalia | troncon = | clase = | orden = |famia = Tuna |genero = |especie = |c-nomber =''Thunus albacares'' |fecha = |autor = }} '''Tuna Hala Hel''' (''Thunus albacares''), [[ingles]]:Yellowfin Tuna, [[hulandes]]: geelvintonijn, ta un di tunanan mas grandi cu ta ser gara den nos awanan. E ta pertenece den e famia di Tuna. Tuna tin diferente tipo pero por lo general ta caracterisa pa nan curpa gordo y den forma oval manera di un bala di futbol Americano.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/AM240308.pdf Nomber di pisca na Papiamento: Tuna Hala Hel], AweNainta (8 di maart 2024)</ref> Tuna Hala Hel, su caracteristica cu mas ta resalta ta su 2 finnan grandi y color geel. E por alcansa tamaño di 2 meter largo y pisa te casi 400 liber of 180 kilo. Tuna ta un grupo di pisca di importancia rond mundo pa alimentacion y ta ser uza tanto den mochi, filet pero tambe empaketa den e.o. bleki. Ademas Tuna ta popular tambe pa pesca recreativo. == Descripcion == Tuna Hala Hel ta un pisca oval, gordo, den forma di un bala di futbol Americano. Su lomba ta blauw y e tin un strepi geel ta core memey di su curpa di dilanti te patras. Su aletanan of finnan ta caracteristicamente geel of hel manera nos ta pronunciele. Nan ta pisca di careda, referiendo traha pa landa distancia largo y cu hopi velocidad. P’esey nan diseño, largo manera torpedo y cu fin chikito a lo largo di lomba te na rabo. Nan rabo tambe ta fini manera luna nobo, y cual ta corta awe pa bay dilanti rapidamente. {{Appendix}} [[:Category:Fauna na Aruba]] -------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | exhibi titulo = cursivo | tipo = carpata | nomber = Agaue arubaensis | status = <!-- Categoria di Lista Cora di IUCN --> | imagen = | imagen tamaño = | descripcion = | reino = Animalia | troncon = | clase = | orden = |famia = Halacaridae |genero = |especie = |c-nomber = ''Agaue arubaensis'' |fecha = 1994 |autor = Bartsch }} '''Agaue arubaensis''' ta un especie di carpata den e famia Halacaridae.<ref>Bartsch, I. (2012). <i>Agaue arubaensis</i> Bartsch, 1994. Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=406495. [https://web.archive.org/web/20201111192837/http://marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails Gearchiveerd] op 11 november 2020.</ref> E nomber cientifico di e especie a wordo publica pa prome biaha na 1994 pa Bartsch. {{Appendix}} [[:Category:Fauna na Aruba]] [[:Category:Naturalesa na Aruba]] -------------------------- DNM: Tin hende y hasta companianan ta strobando dolfijnnan den nos awa teritorial Noticla: Posted on 01/8/2021 5:33 pm AST | Updated on 01/8/2021 5:34 pm AST ORANJESTAD - Directie Natuur en Milieu (DNM) a tuma nota cu recientemente tin hendenan y hasta companianan ta strobando dolfijnnan den nos awanan teritorial. Aruba su awa tin masha hopi actividad di dolfijn y bayena durante henter aña. Mester ta alerta ora topa e especienan aki den nos awanan. E motibo pa cual nan ta cerca di nos costanan no ta pa entretene hende, pero pa algun motibo di necesidad. En bes cu hende scoge pa molestia e bestianan, DNM ta haci e peticion pa aleha di e sitio y laga nan na paz. Den nos awa teritiorial tin 6 especie di dolfijn cu tin luga di refugio cerca di nos costa. E sortonan ta: ''Tursiops truncatus, Steno bredanensis, Stenella longirostris, Stenella frontalis, Stenella attenuata, y Stenella coeruleoalba'' Aruba ta un "nursery" di e 6 especienan aki y e nursery belt ta 3 kilometer rond di costa. E especienan ta bini cerca ora tin necesidad di proteccion, ora ta duna luz of recupera di nan heridanan (injuries). Nan ta bini pa sconde tambe di nan predatornan, manera tribon. DNM kier a enfatisa y ta recorda tur hende cu tur dolfijn y bayena ta proteha pa nos leynan local. Articulo 7 inciso 3 di Natuurbeschermingsverordening ta specifica cu ta prohibi pa stroba e sortonan di bestianan protegi. E actonan aki ta castigabel pa ley(strafbaar). Den ley tin para: “Het is verboden een in het wild le¬vend dier als bedoeld in het eerste lid, te van¬gen of opzettelijk in zijn rust te ver¬sto¬ren”. Nos ta pidi encarecidamente pa coopera cu proteccion di nos fauna protegi na Aruba, pa asina yuda cu conservacion di nos recursonan natural. E specienan aki di dolfijn y bayenanan ta bini mas tanto pa busca refugio cerca di nos costa; ora nan ta den necesidad di proteccion, pa haya y cuida nan yiunan, como tambe pa recupera ora nan ta malo. Pues hende cu encontra e dolfijnnan no mag di stroba nan, bay cerca di nan, duna nan cuminda, saca potret of filma nan. Semper ta mihor pa observa e dolfijnnan for di un distancia respetabel cu ta sigur pa nan y abo mes. Mundialmente e norma ta cu ora ta observa e mamiferonan marino, pa no landa, no core riba, no mishi, no purba interactua cu e especienan aki. Keda na un distancia di 50 meter si ta riba lama grandi ora nan ta djis hungando y bulando den e olanan. Pero ta recomenda pa keda 100 meter leu ora cu nan ta cerca nos costa pasobra nan ta bini pa haya yiu y recupera (birth and recovery). Mayoría biaha nan ta den un grupo mas grandi pa yuda cu proteccion. DNM y Kustwacht ta traha di cerca cu Aruba Mammal Foundation cu ta e NGO encarga pa proteccion y investigacion di e especienan mamifero manera esunnan menciona den e relato aki. Sra. Angiolina Henriquez di Aruba Marine Mammal Foundation a manda nos hopi informacion y comparti articulonan scientifico y potretnan pa uza den investigacion. Tambe e la duna DNM tambe e siguiente mensahe pa comparti cu pueblo; {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Taxobox| variante = a | exhibi titulo = cursivo | tipo = | nomber = | status = <!-- Categoria di Lista Cora di IUCN --> | imagen = | imagen tamaño = | descripcion = | reino = Animalia | troncon = | clase = | orden = |famia = |genero = |especie = |c-nomber = ''Triops longicaudatus'' |fecha = 1864 |autor = LeConte }} '''Hobo hobo''' (''triops longicaudatus'')<ref name = "col3"> (1996), database, NODC Taxonomic Code</ref> ta un especie di crustaceo di e famia di Triopsidae. E especie a ser describi pa prome biaha na 1846 pa John Lawrence LeConte. especie di cangrue minusculo Triops longicaudatus [1] [2] ta un krustacea ku a ser deskribí pa promé biaha pa John Lawrence LeConte na 1846. Triops longicaudatus ta un miembro di e género Triops i e famia Triopsidae. [ 3 ] [ 4 ] No tin sub-species menshoná den e Catalogo di Bida . [ 3 ] == Distribucion y habitat == Su teritorio ta surdi for di e parti sur-oest di Canada, rond di latitud 50 grado N, i ta bai pa parti sur di e region di Centro i Sur Amerika. E cancer tambe ta aparece den otro parti di mundo, manera Hapon, e islanan Galapagos y West India. Na Merka e ta presentá prinsipalmente den áreanan di desierto i stepa i, ku eksepshon di Alaska, ta presentá den tur estado inkluyendo Hawaii. * distribuí na Nort i Sur Amérika. * islanan ABC E ta biba den curpa di awa dushi chikito no hundo manera plas di awa, rooi, dam y lagonan temporal cu ta seca den temporada di secura òf di calor, caminda nan ta pone nan yiunan ku ta keda intacto te ora e awaceronan bin bèk i nan ta kria.[1]. Triops leeft in kleine, rustige, ondiepe zoetwaterpoelen met schoon, niet-koud water. Hij zwemt vrij, maar kruipt en graaft vaak langs de bodem. == Descripcion == E especie tin un curpa chikitu, midiendo rond di 4.5 pa 5 cm for di cabes te cu lomba y ta yega na madurez den 2 pa 3 siman. Den naturalesa e ta biba mas o menos 6 pa 12 siman y ora captura e ta biba 10 pa 13 siman. kleine en minuscule waterlichamen Nan tin un bida kòrtiku, di mas o ménos 20 pa 90 dia i ta krese hopi lihé ku un largura di 25 pa 75 mm. E kresementu aki ta dependé di e kantidat di lus i kuminda ku nan ta haña. Despues di nan nasementu, nan ta dobla nan tamaño diariamente. E tin un shell manera un escudo protector, compuesto di wowo fiho y di 35 pa 71 pareha di filamento cu e ta usa pa landa y respira. E krustaceo aki tin mandibula i mandíbula. Triops heeft drie ogen, die in een driehoek op de bovenkant van het hoofd zijn gerangschikt en gaven het geslacht zijn naam ("de drieogige"). No tin sub-species menshoná den e Catalogo di Bida . [ 3 ] Triops longicaudatus ta prefera di keda na fondo di awa, kaminda e ta move su kurpa abou. Aki e ta kai i ta buska kuminda constantemente ku su pia i e parti dilanti fortifiká di su spinal. E kraba ta un omnivoro ku kasi no ta satura ku por konsumi te ku 40% di su propio peso di kuminda kada dia. Ademas di tur e presanan animal ku e por dominá, manera larva di mosquito i kachó pa piskánan di rana, e ta kome tambe kuminda vegetal i kuminda, i e no ta stòp na miembro di su mes especie ku ta fresku aburí òf aktualmente rumiando. {{Appendix}} In our story this week we will talk about a bizarre looking prehistoric creature which emerges of very tiny eggs and starts to swim around in these seasonal pounds of our desert island, egg which can stay dormant for many decades awaiting the downpour. These tiny creatures of approximately 4.5 to 5 cm from head to tail will reach matureness in 2 to 3 weeks and will live about 6 to 12 weeks in the wild and 10 to 13 weeks in captivity. Locals know these tiny creatures under the name Hobo hobo or Hobi in Papiamento. However many people confuses these with tadpoles, but these animals do not have nothing to do with frogs or any other amphibians present on the island but are prehistoric fresh water crustaceous or shrimps known as Triops or popularly as tadpole shrimp in English. Most Triops are hermaphrodites, meaning they can fertilize their own eggs. The one we find on Aruba is called Triops longicaudatus by scientists. It looks much like a miniature horseshoe crab, whit an elongated, segmented body, a flattened shield-like olive or brownish colored carapace which covers most part of its body, whit two long filaments on the end tail and whiskers like filaments on its face. Despite their potential contribution in mosquito control, limited evidence for their effectiveness in mosquito larval control is available. However, Triops are considered a pest in some countries. It`s believed that egg could be carried by water fowl, in the mud that stick to their feet when feeding in pound and seasonal lake<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240520.pdf Aruba’s living fossil Triops longicaudatus: “Hobo hobo”], Aruba oday (20 di mei 2024)</ref> k501xdo7z4djam5x39x5hwa4pkx0wop 2 8649 198362 198361 2026-07-26T11:59:02Z Caribiana 8320 198362 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Marshe Nobo]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- == Playanan di Kòrsou== {{Databox}} Esaki ta un lista di '''playa di Kòrsou''', un [[isla]] rondoná pa [[Laman Karibe]] y ku tin alrededor di 364 km di kosta.<ref>[https://geofactbook.com/countries/curaao/coastline Coastline Length (km) in Curaçao (2010 - 2025)], geofactbook.com</ref> Kòrsou tin 37 playa<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart], Algemeen Dagblad (25 novèmber 2014).</ref>, di kual mayoria ta situá na e parti sùit di e isla. Su playanan ta karakterisá pa un variedat grandi den tipo, entre otro [[bahia]], [[boka]], [[laguna]], [[saliña]] te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. == Lista di playa == {| class="wikitable sortable" width=90% ! № !! Imagen !! width=20% |Nòmber !! Region !! Koordinato !! Remarke |- ! style="text-align:center"| 1 |[[File:Baya Beach Curacao (213574239).jpeg|110px]]|| [[Baya Beach]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.070611| -68.861389|format=dms|name=Baya Beach}}<ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Baya_Beach&params=12_4_14.2_N_68_51_41.0_W_ Baya Beach], geohack.toolforge.org</ref>|| |- ! style="text-align:center"| 2 | [[File:Blue Bay - Curacao.jpg|110px]] ||[[Blauwbaai]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.13333|-68.98333|format=dms|name=Blauwbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513891/blauwbaai.html|title=Blauwbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago">[https://www.opnaarcuracao.nl/stranden/?gad_source=1&gad_campaignid=7402047007&gbraid=0AAAAACoq06Z7IyFzjTQYX2BfgFrkxQg6W&gclid=Cj0KCQjw94bTBhDQARIsAN3vv0zb8EVo2lXtD6e1dumhHk03oYMCN7KTOHfseQOzAeXQ1rX8eikoNkAaAmLtEALw_wcB Stranden Curaçao], opnaarcuracao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 3 | [[File:Sint Michielsbaai en Boka Sint Michiel, Curaçao.jpg|110px]] ||[[Boka Samí]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 3 | [[110px]] ||[[Boka Santu Pretu]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || pasùit di playa Santa Cruz |- ! style="text-align:center"| 4 | ||[[Cabana Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0878| -68.90042||format=dms|name=Cabana Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/N9046330150|title=Cabana Beach|website=mapcarta.com}}</ref> || banda di Mambo Beach; entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 5 |[[File:Beach of Daaibooi, Curacao.jpeg|110px]]|| [[Daaibooi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.212222| -69.084444||format=dms|name=Daaibooi}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Daaibooi&params=12_12_44_N_69_05_04_W_region:AN_source:kolossus-nlwiki_type:city|title=Daaibooi|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 6 |[[File:Director's Bay Direkteursbaai Curacao (35890041353).jpg|110px]] || [[Director's Bay]] || [[Bandariba]] ||{{coord|12.066255| -68.860139||format=dms|name=Director's Bay}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=File:Director%27s_Bay_Direkteursbaai_Curacao_(35890041353).jpg&params=012.066255_N_-068.860139_E_globe:Earth_type:camera_source:Flickr_&language=nl|title=Director's Bay|website=Geohack}}</ref> ||situá riba e peninsula di [[Caracasbaai]]. Apropiá pa landamento, buseo i snorkel.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/directors-bay.php Director's Bay], beautiful-curacao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 7 |[[File:Curacao beach Jan Thiel (36699644845).jpg|110px]]|| [[Jan Thielbaai]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.06667|-68.86667|format=dms|name=Jan Thielbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513637/jan-thielbaai.html|title=Jan Thielbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 8 |[[File:Kleine Knip Curacao (34800925191).jpg|110px]]|| [[Kenepa Chikí]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}} || |- ! style="text-align:center"| 9 | [[File:Grote Knip Kenepa Grandi Curacao (36561697451).jpg|110px]] ||[[Kenepa Grandi]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 10 | [[File:Beach Klein Curacao (35864727094).jpg|110px]] ||[[Klein Kòrsou]] || [[Klein Kòrsou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 11 | [[File:Kokomo Beach.jpg|110px]] ||[[Kokoma Beach]] / Vaersenbaai || [[Bandabou]]|| {{coord|12.1606|-69.0108|format=dms|name=Vaersenbaai}} || |- ! style="text-align:center"| 12 | ||[[Mambo Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.08678| -68.89924|format=dms|name=Mambo Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10236368/mambo-beach.html|title=Mambo Beach|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 13 |[[File:Piscadera Fort and Bay.jpg|110px]]|| [[Piscaderabaai]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.1186| -68.9833|format=dms|name=Piscaderabaai}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=12_7_6.96_N_68_58_59.88_W_type:landmark_scale:25000&pagename=Piscaderabaai|title=Piscaderabaai|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 14 | [[File:Playa Forti jump (30393478833).jpg|110px]] ||[[Playa Fòrti]] /<br>Playa Westpunt || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 15 | [[File:Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg|110px]] ||[[Playa Guepi]] /<br>Playa Gipy|| [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || playa chikitu<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl </ref> |- ! style="text-align:center"| 16 |[[File:Playa Jeremi.jpg|110px]]|| [[Playa Jeremi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 17 | [[File:Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg|110px]] ||[[Playa Kalki]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 18 | [[110px]] ||[[Playa Kanoa]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W313159341|title=Playa Kanoa|website=mapcarta.com|access-date=2026-07-24}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 19 |[[File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg|110px]]|| [[Playa Kas Abou]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 20 | [[File:Playa Lagun.jpg|110px]] ||[[Playa Lagun]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.3187| -69.15168|format=dms|name=Playa Lagun}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513547/playa-lagun.html|title=Playa Lagun|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 21 ||| [[Playa Largu]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.23528| -69.10222|format=dms|name=Playa Largu}} || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan"/>; ekselente pa snorkel i buseo ku presensia di hopi koral dilanti kosta.<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref> |- ! style="text-align:center"| 22 | || [[Playa Manzaliña]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.24508| -69.10622|format=dms|name=Playa Manzaliña}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10375763/playa-manzalina.html|title=Playa Manzaliña|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan">[https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 23 | [[File:Marie Pampoen, Willemstad, Curaçao - panoramio (2).jpg|110px]] ||[[Playa Marie Pampoen]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0918|-68.9063|format=dms|name=Playa Marie Pampoen}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W1014199714|title=Marie Pampoen beach phase 3|website=Mapcarta}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 24 | || [[Playa Piskadó]] /<br>Playa Grandi || [[Bandabou]] || {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia, serka di Westpunt<ref name="famia"/> |- ! style="text-align:center"| 25 | [[File:Playa Porto Mari beach (34089797754).jpg|110px]] ||[[Playa Porto Marie]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref>|| entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 26 | || [[Playa San Juan]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 27 | || [[Playa Santa Cruz]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 28 | ||[[Playa Santa Martha]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 29 |[[110px]]|| [[Playa Shon Mosa]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 33 | [[110px]] ||[[Playa Wachi]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 30 | [[File:Santa Barbara Curacaco (213574235).jpeg|110px]] ||[[Santa Barbara Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 31 |[[File:Wilhemstad from the coast.JPG|110px]]|| [[Seaquarium Beach]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 32 |[[110px]]|| [[St. Jorisbaai]] || [[]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || situá na kosta nort, popular komo lugá pa práktika [[windsurf]] i kitesurf.<ref>[https://curacao.for91days.com/st-joris-bay/ St. Joris Bay], curacao.for91days.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 33 | [[File:Curacao Tugboat beach (35890036793).jpg|110px]] ||[[Tugboat Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia"/> |- |} {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} nl.wiki:Curaçao heeft 37 stranden.<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart]. [[Algemeen Dagblad|AD]] (25 november 2014).</ref> De meeste liggen aan de zuidkant van het eiland. De bekendste zijn: <ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/vakantie/42960/de-top-12-mooiste-stranden-van-curacao De top 12 mooiste stranden van Curaçao], curacao.nu (1 di februari 2026)</ref> en.wiki:Kòrsou ta dispone di un skala grandi di playanan na di su kostanan ku ta varia di bahia, boka, laguna, saliña te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. Baya Beach --> Riba mesun península tin tambe Director’s Bay i Tugboat Beach, dos otro playa popular pa buseo i snorkel.<ref name=:"1"/> Blauwbaai, Blue Bay Daaibooi Grote Knip, Kenepa Grandi Kleine Knip, Kenepa Chiki Kokomo Beach, Vaersenbaai [[Piscaderabaai]] Playa Cas Abao Playa Forti Playa Jeremi [[Playa Kalki]] [[Playa Kanoa]] [[Playa Lagun]] Playa Porto Marie Playa Santa Cruz Playa Santa Martha Santa Barbara Beach Seaquarium Beach (of Mambo Beach) Sint Michielsbaai, Boca Samí ------------------ {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Kaya | nomber = Scharlooweg | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2/2 | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 102 (1).jpg | caption1 = Scharlooweg 102 | image2 = Scharlooweg 106, balustrade front facade.png | caption2 = Scharlooweg 106 | image3 = Scharlooweg 29, cornice decorations.png | caption3 = Scharlooweg 29 }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Zona | division_adm = [[Skalo]] | tipo_subdivision_adm= Bario | subdivision_adm = De Zwaan / Sint Jago | zoom = 13 }} '''Scharlooweg''' ta un kaya den e zona di [[Skalo]] na [[Willemstad]], [[Kòrsou]].<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> E kaya ta forma e wes'i lomba di e zona i ta kore paralelo na [[Waaigat]], konektando Skalo ku e área históriko di [[Punda]].<ref>https://whc.unesco.org/document/154358 </ref> E ta konosí pa su konsentrashon di mansionnan monumental ku ta data for di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i kuminsamentu di [[siglo 20|siglo binti]]. ==Historia i desaroyo== Den siglo 18, e área di Skalo tabata skars poblá, ku algun edifisio kant'i Waaigat. Scharlooweg mes tabata un kaminda simpel. E kaya ta ekstendé den dos bario: De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Den e di dos mitar di siglo 19, despues di ±1870, e kaya a desaroyá rapidamente. E mehorashon di e ekonomia di Kòrsou a permití komersiante, partikularmente di komunidat hudiu, pa sali for di Punda i traha kas grandi na Skalo. Durante un periodo relativamente kortiku Scharlooweg a bira un avenida residensial ku mansionnan luhoso na ambos banda. E parselanan tabata hundu i amplio, ku kasnan ku patio interno, kurá grandi i dependensianan. Na banda sùit di e kaya, e terenonan tabata yega te na Waaigat te meimei di siglo 20, ora ku A.M. Chumaceiro Bulevar a wòrdu konstruí.<ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Den siglo 20 i 21, Scharlooweg a pasa for di un área puramente residensial pa un zona di uso miksto. Awendia, e kaya ta konta ku ofisina, institushon públiko, galeria i negoshinan kreativo. Scharlooweg ta forma parti di e área históriko di Willemstad, ku ta rekonosí komo Patrimonio Mundial pa [[UNESCO]]. ==Arkitektura== E edifisionan na Scharlooweg ta típiko pa e arkitektura kolonial di Kòrsou, konstruí entre ±1830 i 1900 ku un meskla di: *estilo hulandes (gablenan, detaye dekorativo) *estilo neoklásiko (simetria, kolumnanan, fachada monumental ku detaye dekorativo) Hopi kas ta konstruí rònt di un patio interno i tin galeria. E kolónan kla i vibrante ta karakterístiko pa e kaya i ta kontribuí na e aparensia visual di e zona. E kaya ta forma un di e kolekshonnan mas representativo di e estilo aki den Willemstad. Un di e kasnan mas emblemátiko di Scharlooweg ta ''Bolo di Batrei'', situa na Scharlooweg 77. El a wòrdu konstruí na 1917 dor di Elias Salomon Levy Maduro komo regalo di kasamentu pa su yu muhé. E edifisio ta sobresalí pa su dekorashon elaborá i forma distintivo. Aktualmente, e ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. Otro edifisionan notabel ta ''La Maria'', Scharlooweg 72–76 di e famia protestant Winkel i Scharlooweg 100, un kas grandi den forma di kubo di 1875. {{multiple image | total_width = 750 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 29, fan shaped stairs.png | caption1 = nr. 29 | image2 = De woonhuizen op nr. 31 en nr. 33 aan de Scharlooweg in Willemstad op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7123.jpg | caption2 = nr. 31 & 33 | image3 = Scharlooweg 75, seen from hill.png | caption3 = nr. 75 | image4 = Scharlooweg 79.png | image5 = Scharlooweg 51, front facade.png | image6 = Voorgevel woonhuis Scharlooweg 138-140 - 20652472 - RCE.jpg | header = Mansionnan na Scharlooweg |header_align= center }} == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} * {{citeer web|url=https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf|titel= Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven|werk=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|plaats=Amersfoort|jaar=2024}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] *Bolo di Batrei (Kas di Bolo di Kasamentu): Situá na Scharlooweg 77, esaki ta e propiedat mas famoso riba kaya. Elias Salomon Levy Maduro a laga basha e edifisio original abou i remplas’é ku e villa neoklásiko elaborá aki, pintá na un manera orná komo un regalo di kasamentu pa su yu muhé na 1917. Aktualmente e ta albergá e Archivo Nashonal di Kòrsou. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorná den e kòrá di sanger di baka di e famia protestant Winkel, e kas neo-klásiko aki a wòrdu restourá ku hopi esfuerso dor di Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: Un ehèmpel impreshonante di un kas grandi den forma di kubo di 1875 ku ta konta ku un fachada dilanti simétriko, un tranké ku pilar, i daknan tradishonal ku stènt. -------------- i tin e mansionnan mas grandi i luhoso di e zona. E edifisionan a wòrdu konstruí den estilo spañó rònt di un patio ku hopi biaha un fontein meimei.[2] == Historia i deskripshon == Na fin di siglo 19, Scharlooweg a desaroyá for di un simple kaminda te un avenida ku kasnan lujoso na ambos banda. Sin embargo, posterior infrastructura, manera e oprit (kaminda di subida pa) di [[Koningin Julianabrug]], a krea un separashon urbano den e bario. E kaya ta pertenese parsialmente na e barionan De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Scharlooweg is a notable street in Willemstad, the capital of Curaçao, which is part of the Caribbean Netherlands. This street is renowned for its collection of historic buildings, many of which date back to the late 19th and early 20th centuries. The architecture along Scharlooweg reflects the island's colonial past, with colorful facades and intricate detailing that are characteristic of Dutch Caribbean design. Scharlooweg is part of the larger Willemstad historic area, which is recognized as a UNESCO World Heritage Site. Visitors to Scharlooweg can enjoy a walk through history, observing the well-preserved structures that tell the story of Curaçao's cultural and economic development.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/scharlooweg/at-TiPIjfPZ Scharlooweg</ref> -------------- In de 18e eeuw werden er ook villa’s meer richting het oosten aan het Waaigat gebouwd, ten zuiden van de Scharlooweg. Maar pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontstond de lintbebouwing met prestigieuze villa’s op riante kavels aan weerszijden van de Scharlooweg. De kavels aan de zuidzijde grensden nog tot halverwege de 20e eeuw aan het Waaigat, totdat een weg rond Waaigat, de A.M.Chumaceiro Bouvelard, werd aangelegd. <ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Pas na de verkaveling van grote particuliere terreinen aan de noordzijde van de Scharlooweg in de tweede helft van de 19e-eeuw ontstond een lintbebouwing aanweerszijden van Scharlooweg. Op de zeer diepe kavels werden riante villa’s met patio’s en bijgebouwen gerealiseerd met diepe voor- en achtertuinen.<ref name="Kern"/> Doordat tegen het einde van de 19e eeuw de economie van Curaçao aantrok hadden Joodse kooplieden de mogelijkheid om te ontsnappen aan het benauwde Punda. In korte tijd werd Scharloo verdicht en werden nu ook aan de noordzijde van de Scharlooweg monumentale villa’s gebouwd in de neoclassicistische stijl.<ref name="Kern"/> In Scharloo zijn veel monumentale villa’s in de neoklassicistische bouwstijl gerealiseerd: (Scharlooweg 55, 1875). {{Appendix}} ----------------- Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorant, i monumento restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Skalo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.<ref name=:"2"/>[8] Den kaya grandi, Scharlooweg, i su ekstenshon, Bitterstraat, un representashon amplio di fasilidatnan di ofisina tambe por wòrdu opservá. Edifisionan di ofisina ku un funshon públiko ta inkluí E edifisio di Miami riba e Bitterstraat, i Unidat di Bario Kòrsou ta situá riba e Van Raderstraat. Riba e Scharlooweg tin e Prinses Wilhelminafonds Foundation, e Konsulado di Repúblika Bolivariano di Venezuela, Fundashon Monumentenzorg, un oficina di General Savings and Credit Cooperative Credit Union (ACU), Banco Central, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Departamento di Cultura & Educacion, i Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Edifisionan notabel den Scharlooweg== Famous Mansions on Scharlooweg *Bolo di Batrei (Wedding Cake House): Located at Scharlooweg 77, this is the most famous property on the street. Elias Salomon Levy Maduro had the original building torn down and replaced with this elaborate, ornately painted neoclassical villa as a wedding present for his daughter in 1917. It currently houses the National Archive of Curaçao. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorned in the signature oxblood-red of the Protestant Winkel family, this neo-classical home was painstakingly restored by the Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: A stunning example of an 1875 cube-shaped mansion featuring a symmetrical front facade, a pillared fence, and traditional hipped roofs. == Sitio di interes == Algun lugá importante den Scharlooweg ta: * [[Archivo Nashonal Kòrsou]] (''Bolo di Batrei''), Scharlooweg 77 * Museo Yotin Kortá, Scharlooweg 11 Hendrik Muskus, better known as Shon Còchi, along with his wife Shon Annie and their seven children, moved into their newly built home in 1922. Muskus was very successful as a hardware store owner and actively involved in the Sociedad Bolivariana de Curaçao. He sold the building around 1950. Initially, it was still being used for residential purposes, but a few years later Pension Ida became more of a brothel than a boarding house. In 2002, the Curaçao Heritage Foundation bought and restored the building. It was returned to its original sober, grey color, paying homage to the Scandinavian roots of the Muskus family. In 2009, a branch of the Central Bank opened the coin museum in the building. It is currently in use as the office of the Electoral Council of Curaçao.<ref>[https://curacaomonuments.org/sites/scharlooweg-11/ Scharlooweg 011], curacaomonuments.org</ref> en.wiki:''Bolo di Batrei'' (Bolo di Kasamentu) na Scharlooweg 77 ta e edifisio mas konosí di e kaya. Elias Salomon Levy Maduro tabata yiu di e fundadó di S.E.L. Maduro. Ora Deborah Rebecca, su yu muhé di 18 aña, a kasa, e edifisio original a wòrdu basha abou i remplasá pa un edifisio nobo ku plafonnan pintá elaborá. Dia 6 di yüni 1917, e dia di kasamentu, Bolo di Batrei a wòrdu duná na e resien kasánan komo regalo. Awendia, e edifisio ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]].[2] {{Appendix}} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalisá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8][2][15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]<ref name=:"3"/> Today, Scharloo stands as Willemstad's youngest colonial district, emerging as a vibrant hub for startups, art galleries, street art installations by local artists, and boutique eateries, while preserving its role in Curaçao's cultural and maritime heritage.<ref name=:"2"/><ref name=:"3"/> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. ------------- Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> {{Appendix|1=|2= '''Fuente i referensia''' {{References}} '''Link eksterno''' * {{Citeer web |url=https://www.youtube.com/watch?v=GKaNFFPIWfg&ab_channel=SmartCapture|titel=A trip to Scharloo Abou|werk=Smart Capture|auteur=|datum=2021 |bezochtdatum=}} }} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> === Status di herensia mundial === Wijk van Willemstad riba e otro banda di Waaigat kontra Punda i Pietermaai. E poko kasnan mas bieu, ku tin biaha ta di siglo 18, ta na Van den Brandhofstraat, Werfstraat i Scharlooweg. Banda di nr. 12 E sinku fraccionnan i No. 154 ta atrae atenshon spesífikamente No. 150 / 152, konosí komo Kas di Pachi De Sola. E edifisio, di propiedat di Stichting Monumentenzorg, despues di restorashon (arkitekto G.J. Manders) den uso komo Oficina di Estadístiko Sivil, Registro di Poblashon i Elekshon di e Teritorio Insular di Kòrsou. Den e kas aki ku un piso di aparensia di komienso di siglo XIX, e plan di plato kustumber a wòrdu ampliá ku un prefabrikashon di estilo peristilo riba e banda di kaminda ku ta konektá ku un vestibul sentral; riba e banda di Waaigat un trapi dobel ta hiba na e galeria di arko ku ta habri ku un fachada di palu ku a wòrdu koroná entre tragalusnan (''dakkapel'') ku fachadanan di punta. Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Wijk van Willemstad aan de overzijde van het Waaigat tegenover Punda en Pietermaai. De weinige oudere, soms in oorsprong nog 18de-eeuwse huizen liggen aan de Van den Brandhofstraat, de Werfstraat en de Scharlooweg. Naast nr. 12 De vijf zinnen en nr. 154 trekt in het bijzonder de aandacht nr. 150 / 152, bekend als Kas di Pachi De Sola. Het pand, eigendom van de Stichting Monumentenzorg, is na restauratie (architect G.J. Manders) in gebruik genomen als Bureau Burgerlijke Stand, Bevolkingsregister en Verkiezingen van het Eilandgebied Curaçao. Bij dit huis met verdieping van vroeg 19de-eeuws uiterlijk is de gebruikelijke plattegrond uitgebreid met een van een peristyle voorziene voorbouw aan de wegkant aansluitend bij een centrale vestibule; aan de Waaigatzijde leidt een dubbele trap naar de geopende bogengalerij met bekroonde voluutgevel tussen dakkapellen met puntgevels. Aan de Scharlooweg ligt ook een aantal ruim gesitueerde, deftige blokvormige huizen uit het eind van de 19de eeuw, al dan niet met verdieping en soms met haakse achtervleugels, die karakteristieke details tonen voor de tijd van ontstaan. Scharloo is helaas geschonden door de oprit naar de Koningin Julianabrug.<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Na aña 1999 Scharloo a wòrdu poné riba e lista di Patrimonio Mundial komo parti di e sentro históriko di Willemstad.<ref>{{Citeer web|url=https://news.curacao.com/historische-wijken/ |titel=Historische Wijken|website=Curacao.com|bezochtdatum=3 mei 2021}}</ref> In de hoofdstraat, de Scharlooweg, en in het verlengde ervan de Bitterstraat, is eveneens een ruime vertegenwoordiging van kantoorvoorzieningen waar te nemen. Kantoorpanden met een publieke functie betreft The Miami-building aan de Bitterstraat en aan de Van Raderstraat zetelt Unidat di Bario Kòrsou. Aan de Scharlooweg zit Stichting Prinses Wilhelminafonds, het consulaat van de Bolivariaanse Republiek van Venezuela, Stichting Mo<ref name="Buurt"/>numentenzorg, een kantoor van de Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie Credit Union (ACU), de Centrale Bank, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Dienst Cultuur & Educatie en Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao asqsk2n1z8xc52ib7yxa432gguijii0 198418 198362 2026-07-26T16:04:15Z Caribiana 8320 198418 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Marshe Nobo]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- == Playanan di Kòrsou== {{Databox}} Esaki ta un lista di '''playa di Kòrsou''', un [[isla]] rondoná pa [[Laman Karibe]] y ku tin alrededor di 364 km di kosta.<ref>[https://geofactbook.com/countries/curaao/coastline Coastline Length (km) in Curaçao (2010 - 2025)], geofactbook.com</ref> Kòrsou tin 37 playa<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart], Algemeen Dagblad (25 novèmber 2014).</ref>, di kual mayoria ta situá na e parti sùit di e isla. Su playanan ta karakterisá pa un variedat grandi den tipo, entre otro [[bahia]], [[boka]], [[laguna]], [[saliña]] te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. == Lista di playa == {| class="wikitable sortable" width=90% ! № !! Imagen !! width=20% |Nòmber !! Region !! Koordinato !! Remarke |- ! style="text-align:center"| 1 |[[File:Baya Beach Curacao (213574239).jpeg|110px]]|| [[Baya Beach]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.070611| -68.861389|format=dms|name=Baya Beach}}<ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Baya_Beach&params=12_4_14.2_N_68_51_41.0_W_ Baya Beach], geohack.toolforge.org</ref>|| |- ! style="text-align:center"| 2 | [[File:Blue Bay - Curacao.jpg|110px]] ||[[Blauwbaai]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.13333|-68.98333|format=dms|name=Blauwbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513891/blauwbaai.html|title=Blauwbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago">[https://www.opnaarcuracao.nl/stranden/?gad_source=1&gad_campaignid=7402047007&gbraid=0AAAAACoq06Z7IyFzjTQYX2BfgFrkxQg6W&gclid=Cj0KCQjw94bTBhDQARIsAN3vv0zb8EVo2lXtD6e1dumhHk03oYMCN7KTOHfseQOzAeXQ1rX8eikoNkAaAmLtEALw_wcB Stranden Curaçao], opnaarcuracao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 3 | [[110px]] ||[[Boka Hulu]] || [[]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 4 | [[File:Sint Michielsbaai en Boka Sint Michiel, Curaçao.jpg|110px]] ||[[Boka Samí]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 5 | [[110px]] ||[[Boka Santu Pretu]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || pasùit di playa Santa Cruz |- ! style="text-align:center"| 6 | ||[[Cabana Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0878| -68.90042||format=dms|name=Cabana Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/N9046330150|title=Cabana Beach|website=mapcarta.com}}</ref> || banda di Mambo Beach; entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 7 |[[File:Beach of Daaibooi, Curacao.jpeg|110px]]|| [[Daaibooi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.212222| -69.084444||format=dms|name=Daaibooi}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Daaibooi&params=12_12_44_N_69_05_04_W_region:AN_source:kolossus-nlwiki_type:city|title=Daaibooi|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 8 |[[File:Director's Bay Direkteursbaai Curacao (35890041353).jpg|110px]] || [[Director's Bay]] || [[Bandariba]] ||{{coord|12.066255| -68.860139||format=dms|name=Director's Bay}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=File:Director%27s_Bay_Direkteursbaai_Curacao_(35890041353).jpg&params=012.066255_N_-068.860139_E_globe:Earth_type:camera_source:Flickr_&language=nl|title=Director's Bay|website=Geohack}}</ref> ||situá riba e peninsula di [[Caracasbaai]]. Apropiá pa landamento, buseo i snorkel.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/directors-bay.php Director's Bay], beautiful-curacao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 9 |[[File:Curacao beach Jan Thiel (36699644845).jpg|110px]]|| [[Jan Thielbaai]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.06667|-68.86667|format=dms|name=Jan Thielbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513637/jan-thielbaai.html|title=Jan Thielbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 10 |[[File:Kleine Knip Curacao (34800925191).jpg|110px]]|| [[Kenepa Chikí]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}} || |- ! style="text-align:center"| 11 | [[File:Grote Knip Kenepa Grandi Curacao (36561697451).jpg|110px]] ||[[Kenepa Grandi]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 12 | [[File:Beach Klein Curacao (35864727094).jpg|110px]] ||[[Klein Kòrsou]] || [[Klein Kòrsou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 13 | [[File:Kokomo Beach.jpg|110px]] ||[[Kokoma Beach]] / Vaersenbaai || [[Bandabou]]|| {{coord|12.1606|-69.0108|format=dms|name=Vaersenbaai}} || |- ! style="text-align:center"| 14 | ||[[Mambo Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.08678| -68.89924|format=dms|name=Mambo Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10236368/mambo-beach.html|title=Mambo Beach|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 15 |[[File:Piscadera Fort and Bay.jpg|110px]]|| [[Piscaderabaai]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.1186| -68.9833|format=dms|name=Piscaderabaai}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=12_7_6.96_N_68_58_59.88_W_type:landmark_scale:25000&pagename=Piscaderabaai|title=Piscaderabaai|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 16 | [[File:Playa Forti jump (30393478833).jpg|110px]] ||[[Playa Fòrti]] /<br>Playa Westpunt || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 17 | [[File:Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg|110px]] ||[[Playa Guepi]] /<br>Playa Gipy|| [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || playa chikitu<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl </ref> |- ! style="text-align:center"| 18 |[[File:Playa Jeremi.jpg|110px]]|| [[Playa Jeremi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 19 | [[File:Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg|110px]] ||[[Playa Kalki]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 20 | [[110px]] ||[[Playa Kanoa]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W313159341|title=Playa Kanoa|website=mapcarta.com|access-date=2026-07-24}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 21 |[[File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg|110px]]|| [[Playa Kas Abou]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 22 | [[File:Playa Lagun.jpg|110px]] ||[[Playa Lagun]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.3187| -69.15168|format=dms|name=Playa Lagun}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513547/playa-lagun.html|title=Playa Lagun|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 23 ||| [[Playa Largu]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.23528| -69.10222|format=dms|name=Playa Largu}} || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan"/>; ekselente pa snorkel i buseo ku presensia di hopi koral dilanti kosta.<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref> |- ! style="text-align:center"| 24 | || [[Playa Manzaliña]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.24508| -69.10622|format=dms|name=Playa Manzaliña}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10375763/playa-manzalina.html|title=Playa Manzaliña|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan">[https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 25 | [[File:Marie Pampoen, Willemstad, Curaçao - panoramio (2).jpg|110px]] ||[[Playa Marie Pampoen]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0918|-68.9063|format=dms|name=Playa Marie Pampoen}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W1014199714|title=Marie Pampoen beach phase 3|website=Mapcarta}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 26 | || [[Playa Piskadó]] /<br>Playa Grandi || [[Bandabou]] || {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia, serka di Westpunt<ref name="famia"/> |- ! style="text-align:center"| 27 | [[File:Playa Porto Mari beach (34089797754).jpg|110px]] ||[[Playa Porto Marie]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref>|| entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 28 | || [[Playa San Juan]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 29 | || [[Playa Santa Cruz]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 30 | ||[[Playa Santa Martha]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 31 |[[110px]]|| [[Playa Shon Mosa]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 32 | [[110px]] ||[[Playa Wachi]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 33 | [[File:Santa Barbara Curacaco (213574235).jpeg|110px]] ||[[Santa Barbara Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 34 |[[File:Wilhemstad from the coast.JPG|110px]]|| [[Seaquarium Beach]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 35 |[[110px]]|| [[St. Jorisbaai]] || [[]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || situá na kosta nort, popular komo lugá pa práktika [[windsurf]] i kitesurf.<ref>[https://curacao.for91days.com/st-joris-bay/ St. Joris Bay], curacao.for91days.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 36 | [[File:Curacao Tugboat beach (35890036793).jpg|110px]] ||[[Tugboat Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia"/> |- |} {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} nl.wiki:Curaçao heeft 37 stranden.<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart]. [[Algemeen Dagblad|AD]] (25 november 2014).</ref> De meeste liggen aan de zuidkant van het eiland. De bekendste zijn: <ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/vakantie/42960/de-top-12-mooiste-stranden-van-curacao De top 12 mooiste stranden van Curaçao], curacao.nu (1 di februari 2026)</ref> en.wiki:Kòrsou ta dispone di un skala grandi di playanan na di su kostanan ku ta varia di bahia, boka, laguna, saliña te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. Baya Beach --> Riba mesun península tin tambe Director’s Bay i Tugboat Beach, dos otro playa popular pa buseo i snorkel.<ref name=:"1"/> Blauwbaai, Blue Bay Daaibooi Grote Knip, Kenepa Grandi Kleine Knip, Kenepa Chiki Kokomo Beach, Vaersenbaai [[Piscaderabaai]] Playa Cas Abao Playa Forti Playa Jeremi [[Playa Kalki]] [[Playa Kanoa]] [[Playa Lagun]] Playa Porto Marie Playa Santa Cruz Playa Santa Martha Santa Barbara Beach Seaquarium Beach (of Mambo Beach) Sint Michielsbaai, Boca Samí ------------------ {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Kaya | nomber = Scharlooweg | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2/2 | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 102 (1).jpg | caption1 = Scharlooweg 102 | image2 = Scharlooweg 106, balustrade front facade.png | caption2 = Scharlooweg 106 | image3 = Scharlooweg 29, cornice decorations.png | caption3 = Scharlooweg 29 }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Zona | division_adm = [[Skalo]] | tipo_subdivision_adm= Bario | subdivision_adm = De Zwaan / Sint Jago | zoom = 13 }} '''Scharlooweg''' ta un kaya den e zona di [[Skalo]] na [[Willemstad]], [[Kòrsou]].<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> E kaya ta forma e wes'i lomba di e zona i ta kore paralelo na [[Waaigat]], konektando Skalo ku e área históriko di [[Punda]].<ref>https://whc.unesco.org/document/154358 </ref> E ta konosí pa su konsentrashon di mansionnan monumental ku ta data for di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i kuminsamentu di [[siglo 20|siglo binti]]. ==Historia i desaroyo== Den siglo 18, e área di Skalo tabata skars poblá, ku algun edifisio kant'i Waaigat. Scharlooweg mes tabata un kaminda simpel. E kaya ta ekstendé den dos bario: De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Den e di dos mitar di siglo 19, despues di ±1870, e kaya a desaroyá rapidamente. E mehorashon di e ekonomia di Kòrsou a permití komersiante, partikularmente di komunidat hudiu, pa sali for di Punda i traha kas grandi na Skalo. Durante un periodo relativamente kortiku Scharlooweg a bira un avenida residensial ku mansionnan luhoso na ambos banda. E parselanan tabata hundu i amplio, ku kasnan ku patio interno, kurá grandi i dependensianan. Na banda sùit di e kaya, e terenonan tabata yega te na Waaigat te meimei di siglo 20, ora ku A.M. Chumaceiro Bulevar a wòrdu konstruí.<ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Den siglo 20 i 21, Scharlooweg a pasa for di un área puramente residensial pa un zona di uso miksto. Awendia, e kaya ta konta ku ofisina, institushon públiko, galeria i negoshinan kreativo. Scharlooweg ta forma parti di e área históriko di Willemstad, ku ta rekonosí komo Patrimonio Mundial pa [[UNESCO]]. ==Arkitektura== E edifisionan na Scharlooweg ta típiko pa e arkitektura kolonial di Kòrsou, konstruí entre ±1830 i 1900 ku un meskla di: *estilo hulandes (gablenan, detaye dekorativo) *estilo neoklásiko (simetria, kolumnanan, fachada monumental ku detaye dekorativo) Hopi kas ta konstruí rònt di un patio interno i tin galeria. E kolónan kla i vibrante ta karakterístiko pa e kaya i ta kontribuí na e aparensia visual di e zona. E kaya ta forma un di e kolekshonnan mas representativo di e estilo aki den Willemstad. Un di e kasnan mas emblemátiko di Scharlooweg ta ''Bolo di Batrei'', situa na Scharlooweg 77. El a wòrdu konstruí na 1917 dor di Elias Salomon Levy Maduro komo regalo di kasamentu pa su yu muhé. E edifisio ta sobresalí pa su dekorashon elaborá i forma distintivo. Aktualmente, e ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. Otro edifisionan notabel ta ''La Maria'', Scharlooweg 72–76 di e famia protestant Winkel i Scharlooweg 100, un kas grandi den forma di kubo di 1875. {{multiple image | total_width = 750 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 29, fan shaped stairs.png | caption1 = nr. 29 | image2 = De woonhuizen op nr. 31 en nr. 33 aan de Scharlooweg in Willemstad op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7123.jpg | caption2 = nr. 31 & 33 | image3 = Scharlooweg 75, seen from hill.png | caption3 = nr. 75 | image4 = Scharlooweg 79.png | image5 = Scharlooweg 51, front facade.png | image6 = Voorgevel woonhuis Scharlooweg 138-140 - 20652472 - RCE.jpg | header = Mansionnan na Scharlooweg |header_align= center }} == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} * {{citeer web|url=https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf|titel= Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven|werk=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|plaats=Amersfoort|jaar=2024}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] *Bolo di Batrei (Kas di Bolo di Kasamentu): Situá na Scharlooweg 77, esaki ta e propiedat mas famoso riba kaya. Elias Salomon Levy Maduro a laga basha e edifisio original abou i remplas’é ku e villa neoklásiko elaborá aki, pintá na un manera orná komo un regalo di kasamentu pa su yu muhé na 1917. Aktualmente e ta albergá e Archivo Nashonal di Kòrsou. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorná den e kòrá di sanger di baka di e famia protestant Winkel, e kas neo-klásiko aki a wòrdu restourá ku hopi esfuerso dor di Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: Un ehèmpel impreshonante di un kas grandi den forma di kubo di 1875 ku ta konta ku un fachada dilanti simétriko, un tranké ku pilar, i daknan tradishonal ku stènt. -------------- i tin e mansionnan mas grandi i luhoso di e zona. E edifisionan a wòrdu konstruí den estilo spañó rònt di un patio ku hopi biaha un fontein meimei.[2] == Historia i deskripshon == Na fin di siglo 19, Scharlooweg a desaroyá for di un simple kaminda te un avenida ku kasnan lujoso na ambos banda. Sin embargo, posterior infrastructura, manera e oprit (kaminda di subida pa) di [[Koningin Julianabrug]], a krea un separashon urbano den e bario. E kaya ta pertenese parsialmente na e barionan De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Scharlooweg is a notable street in Willemstad, the capital of Curaçao, which is part of the Caribbean Netherlands. This street is renowned for its collection of historic buildings, many of which date back to the late 19th and early 20th centuries. The architecture along Scharlooweg reflects the island's colonial past, with colorful facades and intricate detailing that are characteristic of Dutch Caribbean design. Scharlooweg is part of the larger Willemstad historic area, which is recognized as a UNESCO World Heritage Site. Visitors to Scharlooweg can enjoy a walk through history, observing the well-preserved structures that tell the story of Curaçao's cultural and economic development.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/scharlooweg/at-TiPIjfPZ Scharlooweg</ref> -------------- In de 18e eeuw werden er ook villa’s meer richting het oosten aan het Waaigat gebouwd, ten zuiden van de Scharlooweg. Maar pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontstond de lintbebouwing met prestigieuze villa’s op riante kavels aan weerszijden van de Scharlooweg. De kavels aan de zuidzijde grensden nog tot halverwege de 20e eeuw aan het Waaigat, totdat een weg rond Waaigat, de A.M.Chumaceiro Bouvelard, werd aangelegd. <ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Pas na de verkaveling van grote particuliere terreinen aan de noordzijde van de Scharlooweg in de tweede helft van de 19e-eeuw ontstond een lintbebouwing aanweerszijden van Scharlooweg. Op de zeer diepe kavels werden riante villa’s met patio’s en bijgebouwen gerealiseerd met diepe voor- en achtertuinen.<ref name="Kern"/> Doordat tegen het einde van de 19e eeuw de economie van Curaçao aantrok hadden Joodse kooplieden de mogelijkheid om te ontsnappen aan het benauwde Punda. In korte tijd werd Scharloo verdicht en werden nu ook aan de noordzijde van de Scharlooweg monumentale villa’s gebouwd in de neoclassicistische stijl.<ref name="Kern"/> In Scharloo zijn veel monumentale villa’s in de neoklassicistische bouwstijl gerealiseerd: (Scharlooweg 55, 1875). {{Appendix}} ----------------- Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorant, i monumento restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Skalo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.<ref name=:"2"/>[8] Den kaya grandi, Scharlooweg, i su ekstenshon, Bitterstraat, un representashon amplio di fasilidatnan di ofisina tambe por wòrdu opservá. Edifisionan di ofisina ku un funshon públiko ta inkluí E edifisio di Miami riba e Bitterstraat, i Unidat di Bario Kòrsou ta situá riba e Van Raderstraat. Riba e Scharlooweg tin e Prinses Wilhelminafonds Foundation, e Konsulado di Repúblika Bolivariano di Venezuela, Fundashon Monumentenzorg, un oficina di General Savings and Credit Cooperative Credit Union (ACU), Banco Central, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Departamento di Cultura & Educacion, i Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Edifisionan notabel den Scharlooweg== Famous Mansions on Scharlooweg *Bolo di Batrei (Wedding Cake House): Located at Scharlooweg 77, this is the most famous property on the street. Elias Salomon Levy Maduro had the original building torn down and replaced with this elaborate, ornately painted neoclassical villa as a wedding present for his daughter in 1917. It currently houses the National Archive of Curaçao. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorned in the signature oxblood-red of the Protestant Winkel family, this neo-classical home was painstakingly restored by the Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: A stunning example of an 1875 cube-shaped mansion featuring a symmetrical front facade, a pillared fence, and traditional hipped roofs. == Sitio di interes == Algun lugá importante den Scharlooweg ta: * [[Archivo Nashonal Kòrsou]] (''Bolo di Batrei''), Scharlooweg 77 * Museo Yotin Kortá, Scharlooweg 11 Hendrik Muskus, better known as Shon Còchi, along with his wife Shon Annie and their seven children, moved into their newly built home in 1922. Muskus was very successful as a hardware store owner and actively involved in the Sociedad Bolivariana de Curaçao. He sold the building around 1950. Initially, it was still being used for residential purposes, but a few years later Pension Ida became more of a brothel than a boarding house. In 2002, the Curaçao Heritage Foundation bought and restored the building. It was returned to its original sober, grey color, paying homage to the Scandinavian roots of the Muskus family. In 2009, a branch of the Central Bank opened the coin museum in the building. It is currently in use as the office of the Electoral Council of Curaçao.<ref>[https://curacaomonuments.org/sites/scharlooweg-11/ Scharlooweg 011], curacaomonuments.org</ref> en.wiki:''Bolo di Batrei'' (Bolo di Kasamentu) na Scharlooweg 77 ta e edifisio mas konosí di e kaya. Elias Salomon Levy Maduro tabata yiu di e fundadó di S.E.L. Maduro. Ora Deborah Rebecca, su yu muhé di 18 aña, a kasa, e edifisio original a wòrdu basha abou i remplasá pa un edifisio nobo ku plafonnan pintá elaborá. Dia 6 di yüni 1917, e dia di kasamentu, Bolo di Batrei a wòrdu duná na e resien kasánan komo regalo. Awendia, e edifisio ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]].[2] {{Appendix}} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalisá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8][2][15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]<ref name=:"3"/> Today, Scharloo stands as Willemstad's youngest colonial district, emerging as a vibrant hub for startups, art galleries, street art installations by local artists, and boutique eateries, while preserving its role in Curaçao's cultural and maritime heritage.<ref name=:"2"/><ref name=:"3"/> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. ------------- Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> {{Appendix|1=|2= '''Fuente i referensia''' {{References}} '''Link eksterno''' * {{Citeer web |url=https://www.youtube.com/watch?v=GKaNFFPIWfg&ab_channel=SmartCapture|titel=A trip to Scharloo Abou|werk=Smart Capture|auteur=|datum=2021 |bezochtdatum=}} }} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> === Status di herensia mundial === Wijk van Willemstad riba e otro banda di Waaigat kontra Punda i Pietermaai. E poko kasnan mas bieu, ku tin biaha ta di siglo 18, ta na Van den Brandhofstraat, Werfstraat i Scharlooweg. Banda di nr. 12 E sinku fraccionnan i No. 154 ta atrae atenshon spesífikamente No. 150 / 152, konosí komo Kas di Pachi De Sola. E edifisio, di propiedat di Stichting Monumentenzorg, despues di restorashon (arkitekto G.J. Manders) den uso komo Oficina di Estadístiko Sivil, Registro di Poblashon i Elekshon di e Teritorio Insular di Kòrsou. Den e kas aki ku un piso di aparensia di komienso di siglo XIX, e plan di plato kustumber a wòrdu ampliá ku un prefabrikashon di estilo peristilo riba e banda di kaminda ku ta konektá ku un vestibul sentral; riba e banda di Waaigat un trapi dobel ta hiba na e galeria di arko ku ta habri ku un fachada di palu ku a wòrdu koroná entre tragalusnan (''dakkapel'') ku fachadanan di punta. Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Wijk van Willemstad aan de overzijde van het Waaigat tegenover Punda en Pietermaai. De weinige oudere, soms in oorsprong nog 18de-eeuwse huizen liggen aan de Van den Brandhofstraat, de Werfstraat en de Scharlooweg. Naast nr. 12 De vijf zinnen en nr. 154 trekt in het bijzonder de aandacht nr. 150 / 152, bekend als Kas di Pachi De Sola. Het pand, eigendom van de Stichting Monumentenzorg, is na restauratie (architect G.J. Manders) in gebruik genomen als Bureau Burgerlijke Stand, Bevolkingsregister en Verkiezingen van het Eilandgebied Curaçao. Bij dit huis met verdieping van vroeg 19de-eeuws uiterlijk is de gebruikelijke plattegrond uitgebreid met een van een peristyle voorziene voorbouw aan de wegkant aansluitend bij een centrale vestibule; aan de Waaigatzijde leidt een dubbele trap naar de geopende bogengalerij met bekroonde voluutgevel tussen dakkapellen met puntgevels. Aan de Scharlooweg ligt ook een aantal ruim gesitueerde, deftige blokvormige huizen uit het eind van de 19de eeuw, al dan niet met verdieping en soms met haakse achtervleugels, die karakteristieke details tonen voor de tijd van ontstaan. Scharloo is helaas geschonden door de oprit naar de Koningin Julianabrug.<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Na aña 1999 Scharloo a wòrdu poné riba e lista di Patrimonio Mundial komo parti di e sentro históriko di Willemstad.<ref>{{Citeer web|url=https://news.curacao.com/historische-wijken/ |titel=Historische Wijken|website=Curacao.com|bezochtdatum=3 mei 2021}}</ref> In de hoofdstraat, de Scharlooweg, en in het verlengde ervan de Bitterstraat, is eveneens een ruime vertegenwoordiging van kantoorvoorzieningen waar te nemen. Kantoorpanden met een publieke functie betreft The Miami-building aan de Bitterstraat en aan de Van Raderstraat zetelt Unidat di Bario Kòrsou. Aan de Scharlooweg zit Stichting Prinses Wilhelminafonds, het consulaat van de Bolivariaanse Republiek van Venezuela, Stichting Mo<ref name="Buurt"/>numentenzorg, een kantoor van de Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie Credit Union (ACU), de Centrale Bank, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Dienst Cultuur & Educatie en Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao l0357zy3l1ess8epl7hnxvhwplqyzn7 198419 198418 2026-07-26T16:08:28Z Caribiana 8320 198419 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Marshe Nobo]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- == Playanan di Kòrsou== {{Databox}} Esaki ta un lista di '''playa di Kòrsou''', un [[isla]] rondoná pa [[Laman Karibe]] y ku tin alrededor di 364 km di kosta.<ref>[https://geofactbook.com/countries/curaao/coastline Coastline Length (km) in Curaçao (2010 - 2025)], geofactbook.com</ref> Kòrsou tin 37 playa<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart], Algemeen Dagblad (25 novèmber 2014).</ref>, di kual mayoria ta situá na e parti sùit di e isla. Su playanan ta karakterisá pa un variedat grandi den tipo, entre otro [[bahia]], [[boka]], [[laguna]], [[saliña]] te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. == Lista di playa == {| class="wikitable sortable" width=90% ! № !! Imagen !! width=20% |Nòmber !! Region !! Koordinato !! Remarke |- ! style="text-align:center"| 1 |[[File:Baya Beach Curacao (213574239).jpeg|110px]]|| [[Baya Beach]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.070611| -68.861389|format=dms|name=Baya Beach}}<ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Baya_Beach&params=12_4_14.2_N_68_51_41.0_W_ Baya Beach], geohack.toolforge.org</ref>|| |- ! style="text-align:center"| 2 | [[File:Blue Bay - Curacao.jpg|110px]] ||[[Blauwbaai]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.13333|-68.98333|format=dms|name=Blauwbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513891/blauwbaai.html|title=Blauwbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago">[https://www.opnaarcuracao.nl/stranden/?gad_source=1&gad_campaignid=7402047007&gbraid=0AAAAACoq06Z7IyFzjTQYX2BfgFrkxQg6W&gclid=Cj0KCQjw94bTBhDQARIsAN3vv0zb8EVo2lXtD6e1dumhHk03oYMCN7KTOHfseQOzAeXQ1rX8eikoNkAaAmLtEALw_wcB Stranden Curaçao], opnaarcuracao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 3 | [[110px]] ||[[Boka Hulu]] || [[]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 4 | [[File:Sint Michielsbaai en Boka Sint Michiel, Curaçao.jpg|110px]] ||[[Boka Samí]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 5 | [[110px]] ||[[Boka Santu Pretu]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || pasùit di playa Santa Cruz |- ! style="text-align:center"| 6 | ||[[Cabana Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0878| -68.90042||format=dms|name=Cabana Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/N9046330150|title=Cabana Beach|website=mapcarta.com}}</ref> || banda di Mambo Beach; entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 7 |[[File:Beach of Daaibooi, Curacao.jpeg|110px]]|| [[Daaibooi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.212222| -69.084444||format=dms|name=Daaibooi}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Daaibooi&params=12_12_44_N_69_05_04_W_region:AN_source:kolossus-nlwiki_type:city|title=Daaibooi|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 8 |[[File:Director's Bay Direkteursbaai Curacao (35890041353).jpg|110px]] || [[Director's Bay]] || [[Bandariba]] ||{{coord|12.066255| -68.860139||format=dms|name=Director's Bay}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=File:Director%27s_Bay_Direkteursbaai_Curacao_(35890041353).jpg&params=012.066255_N_-068.860139_E_globe:Earth_type:camera_source:Flickr_&language=nl|title=Director's Bay|website=Geohack}}</ref> ||situá riba e peninsula di [[Caracasbaai]]. Apropiá pa landamento, buseo i snorkel.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/directors-bay.php Director's Bay], beautiful-curacao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 9 |[[File:Curacao beach Jan Thiel (36699644845).jpg|110px]]|| [[Jan Thielbaai]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.06667|-68.86667|format=dms|name=Jan Thielbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513637/jan-thielbaai.html|title=Jan Thielbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 10 |[[File:Kleine Knip Curacao (34800925191).jpg|110px]]|| [[Kenepa Chikí]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}} || |- ! style="text-align:center"| 11 | [[File:Grote Knip Kenepa Grandi Curacao (36561697451).jpg|110px]] ||[[Kenepa Grandi]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 12 | [[File:Beach Klein Curacao (35864727094).jpg|110px]] ||[[Klein Kòrsou]] || [[Klein Kòrsou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 13 | [[File:Kokomo Beach.jpg|110px]] ||[[Kokoma Beach]] / Vaersenbaai || [[Bandabou]]|| {{coord|12.1606|-69.0108|format=dms|name=Vaersenbaai}} || |- ! style="text-align:center"| 14 |[[File:Piscadera Fort and Bay.jpg|110px]]|| [[Piscaderabaai]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.1186| -68.9833|format=dms|name=Piscaderabaai}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=12_7_6.96_N_68_58_59.88_W_type:landmark_scale:25000&pagename=Piscaderabaai|title=Piscaderabaai|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 15 | [[File:Playa Forti jump (30393478833).jpg|110px]] ||[[Playa Fòrti]] /<br>Playa Westpunt || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 16 | [[File:Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg|110px]] ||[[Playa Guepi]] /<br>Playa Gipy|| [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || playa chikitu<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl </ref> |- ! style="text-align:center"| 17 |[[File:Playa Jeremi.jpg|110px]]|| [[Playa Jeremi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 18 | [[File:Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg|110px]] ||[[Playa Kalki]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 19 | [[110px]] ||[[Playa Kanoa]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W313159341|title=Playa Kanoa|website=mapcarta.com|access-date=2026-07-24}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 20 |[[File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg|110px]]|| [[Playa Kas Abou]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 21 | [[File:Playa Lagun.jpg|110px]] ||[[Playa Lagun]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.3187| -69.15168|format=dms|name=Playa Lagun}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513547/playa-lagun.html|title=Playa Lagun|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 22 ||| [[Playa Largu]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.23528| -69.10222|format=dms|name=Playa Largu}} || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan"/>; ekselente pa snorkel i buseo ku presensia di hopi koral dilanti kosta.<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref> |- ! style="text-align:center"| 23 | || [[Playa Manzaliña]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.24508| -69.10622|format=dms|name=Playa Manzaliña}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10375763/playa-manzalina.html|title=Playa Manzaliña|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan">[https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 24 | [[File:Marie Pampoen, Willemstad, Curaçao - panoramio (2).jpg|110px]] ||[[Playa Marie Pampoen]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0918|-68.9063|format=dms|name=Playa Marie Pampoen}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W1014199714|title=Marie Pampoen beach phase 3|website=Mapcarta}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 25 | || [[Playa Piskadó]] /<br>Playa Grandi || [[Bandabou]] || {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia, serka di Westpunt<ref name="famia"/> |- ! style="text-align:center"| 26 | [[File:Playa Porto Mari beach (34089797754).jpg|110px]] ||[[Playa Porto Marie]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref>|| entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 27 | || [[Playa San Juan]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 28 | || [[Playa Santa Cruz]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 29 | ||[[Playa Santa Martha]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 30 |[[110px]]|| [[Playa Shon Mosa]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 31 | [[110px]] ||[[Playa Wachi]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 32 | [[File:Santa Barbara Curacaco (213574235).jpeg|110px]] ||[[Santa Barbara Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 33 |[[File:Wilhemstad from the coast.JPG|110px]]|| [[Seaquarium Beach]] / Mambo Beach || [[Willemstad]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 34 |[[110px]]|| [[St. Jorisbaai]] || [[]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || situá na kosta nort, popular komo lugá pa práktika [[windsurf]] i kitesurf.<ref>[https://curacao.for91days.com/st-joris-bay/ St. Joris Bay], curacao.for91days.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 35 | [[File:Curacao Tugboat beach (35890036793).jpg|110px]] ||[[Tugboat Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia"/> |- |} ! style="text-align:center"| 14 | ||[[Mambo Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.08678| -68.89924|format=dms|name=Mambo Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10236368/mambo-beach.html|title=Mambo Beach|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ------------------- {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} nl.wiki:Curaçao heeft 37 stranden.<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart]. [[Algemeen Dagblad|AD]] (25 november 2014).</ref> De meeste liggen aan de zuidkant van het eiland. De bekendste zijn: <ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/vakantie/42960/de-top-12-mooiste-stranden-van-curacao De top 12 mooiste stranden van Curaçao], curacao.nu (1 di februari 2026)</ref> en.wiki:Kòrsou ta dispone di un skala grandi di playanan na di su kostanan ku ta varia di bahia, boka, laguna, saliña te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. Baya Beach --> Riba mesun península tin tambe Director’s Bay i Tugboat Beach, dos otro playa popular pa buseo i snorkel.<ref name=:"1"/> Blauwbaai, Blue Bay Daaibooi Grote Knip, Kenepa Grandi Kleine Knip, Kenepa Chiki Kokomo Beach, Vaersenbaai [[Piscaderabaai]] Playa Cas Abao Playa Forti Playa Jeremi [[Playa Kalki]] [[Playa Kanoa]] [[Playa Lagun]] Playa Porto Marie Playa Santa Cruz Playa Santa Martha Santa Barbara Beach Seaquarium Beach (of Mambo Beach) Sint Michielsbaai, Boca Samí ------------------ {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Kaya | nomber = Scharlooweg | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2/2 | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 102 (1).jpg | caption1 = Scharlooweg 102 | image2 = Scharlooweg 106, balustrade front facade.png | caption2 = Scharlooweg 106 | image3 = Scharlooweg 29, cornice decorations.png | caption3 = Scharlooweg 29 }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Zona | division_adm = [[Skalo]] | tipo_subdivision_adm= Bario | subdivision_adm = De Zwaan / Sint Jago | zoom = 13 }} '''Scharlooweg''' ta un kaya den e zona di [[Skalo]] na [[Willemstad]], [[Kòrsou]].<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> E kaya ta forma e wes'i lomba di e zona i ta kore paralelo na [[Waaigat]], konektando Skalo ku e área históriko di [[Punda]].<ref>https://whc.unesco.org/document/154358 </ref> E ta konosí pa su konsentrashon di mansionnan monumental ku ta data for di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i kuminsamentu di [[siglo 20|siglo binti]]. ==Historia i desaroyo== Den siglo 18, e área di Skalo tabata skars poblá, ku algun edifisio kant'i Waaigat. Scharlooweg mes tabata un kaminda simpel. E kaya ta ekstendé den dos bario: De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Den e di dos mitar di siglo 19, despues di ±1870, e kaya a desaroyá rapidamente. E mehorashon di e ekonomia di Kòrsou a permití komersiante, partikularmente di komunidat hudiu, pa sali for di Punda i traha kas grandi na Skalo. Durante un periodo relativamente kortiku Scharlooweg a bira un avenida residensial ku mansionnan luhoso na ambos banda. E parselanan tabata hundu i amplio, ku kasnan ku patio interno, kurá grandi i dependensianan. Na banda sùit di e kaya, e terenonan tabata yega te na Waaigat te meimei di siglo 20, ora ku A.M. Chumaceiro Bulevar a wòrdu konstruí.<ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Den siglo 20 i 21, Scharlooweg a pasa for di un área puramente residensial pa un zona di uso miksto. Awendia, e kaya ta konta ku ofisina, institushon públiko, galeria i negoshinan kreativo. Scharlooweg ta forma parti di e área históriko di Willemstad, ku ta rekonosí komo Patrimonio Mundial pa [[UNESCO]]. ==Arkitektura== E edifisionan na Scharlooweg ta típiko pa e arkitektura kolonial di Kòrsou, konstruí entre ±1830 i 1900 ku un meskla di: *estilo hulandes (gablenan, detaye dekorativo) *estilo neoklásiko (simetria, kolumnanan, fachada monumental ku detaye dekorativo) Hopi kas ta konstruí rònt di un patio interno i tin galeria. E kolónan kla i vibrante ta karakterístiko pa e kaya i ta kontribuí na e aparensia visual di e zona. E kaya ta forma un di e kolekshonnan mas representativo di e estilo aki den Willemstad. Un di e kasnan mas emblemátiko di Scharlooweg ta ''Bolo di Batrei'', situa na Scharlooweg 77. El a wòrdu konstruí na 1917 dor di Elias Salomon Levy Maduro komo regalo di kasamentu pa su yu muhé. E edifisio ta sobresalí pa su dekorashon elaborá i forma distintivo. Aktualmente, e ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. Otro edifisionan notabel ta ''La Maria'', Scharlooweg 72–76 di e famia protestant Winkel i Scharlooweg 100, un kas grandi den forma di kubo di 1875. {{multiple image | total_width = 750 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 29, fan shaped stairs.png | caption1 = nr. 29 | image2 = De woonhuizen op nr. 31 en nr. 33 aan de Scharlooweg in Willemstad op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7123.jpg | caption2 = nr. 31 & 33 | image3 = Scharlooweg 75, seen from hill.png | caption3 = nr. 75 | image4 = Scharlooweg 79.png | image5 = Scharlooweg 51, front facade.png | image6 = Voorgevel woonhuis Scharlooweg 138-140 - 20652472 - RCE.jpg | header = Mansionnan na Scharlooweg |header_align= center }} == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} * {{citeer web|url=https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf|titel= Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven|werk=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|plaats=Amersfoort|jaar=2024}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] *Bolo di Batrei (Kas di Bolo di Kasamentu): Situá na Scharlooweg 77, esaki ta e propiedat mas famoso riba kaya. Elias Salomon Levy Maduro a laga basha e edifisio original abou i remplas’é ku e villa neoklásiko elaborá aki, pintá na un manera orná komo un regalo di kasamentu pa su yu muhé na 1917. Aktualmente e ta albergá e Archivo Nashonal di Kòrsou. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorná den e kòrá di sanger di baka di e famia protestant Winkel, e kas neo-klásiko aki a wòrdu restourá ku hopi esfuerso dor di Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: Un ehèmpel impreshonante di un kas grandi den forma di kubo di 1875 ku ta konta ku un fachada dilanti simétriko, un tranké ku pilar, i daknan tradishonal ku stènt. -------------- i tin e mansionnan mas grandi i luhoso di e zona. E edifisionan a wòrdu konstruí den estilo spañó rònt di un patio ku hopi biaha un fontein meimei.[2] == Historia i deskripshon == Na fin di siglo 19, Scharlooweg a desaroyá for di un simple kaminda te un avenida ku kasnan lujoso na ambos banda. Sin embargo, posterior infrastructura, manera e oprit (kaminda di subida pa) di [[Koningin Julianabrug]], a krea un separashon urbano den e bario. E kaya ta pertenese parsialmente na e barionan De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Scharlooweg is a notable street in Willemstad, the capital of Curaçao, which is part of the Caribbean Netherlands. This street is renowned for its collection of historic buildings, many of which date back to the late 19th and early 20th centuries. The architecture along Scharlooweg reflects the island's colonial past, with colorful facades and intricate detailing that are characteristic of Dutch Caribbean design. Scharlooweg is part of the larger Willemstad historic area, which is recognized as a UNESCO World Heritage Site. Visitors to Scharlooweg can enjoy a walk through history, observing the well-preserved structures that tell the story of Curaçao's cultural and economic development.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/scharlooweg/at-TiPIjfPZ Scharlooweg</ref> -------------- In de 18e eeuw werden er ook villa’s meer richting het oosten aan het Waaigat gebouwd, ten zuiden van de Scharlooweg. Maar pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontstond de lintbebouwing met prestigieuze villa’s op riante kavels aan weerszijden van de Scharlooweg. De kavels aan de zuidzijde grensden nog tot halverwege de 20e eeuw aan het Waaigat, totdat een weg rond Waaigat, de A.M.Chumaceiro Bouvelard, werd aangelegd. <ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Pas na de verkaveling van grote particuliere terreinen aan de noordzijde van de Scharlooweg in de tweede helft van de 19e-eeuw ontstond een lintbebouwing aanweerszijden van Scharlooweg. Op de zeer diepe kavels werden riante villa’s met patio’s en bijgebouwen gerealiseerd met diepe voor- en achtertuinen.<ref name="Kern"/> Doordat tegen het einde van de 19e eeuw de economie van Curaçao aantrok hadden Joodse kooplieden de mogelijkheid om te ontsnappen aan het benauwde Punda. In korte tijd werd Scharloo verdicht en werden nu ook aan de noordzijde van de Scharlooweg monumentale villa’s gebouwd in de neoclassicistische stijl.<ref name="Kern"/> In Scharloo zijn veel monumentale villa’s in de neoklassicistische bouwstijl gerealiseerd: (Scharlooweg 55, 1875). {{Appendix}} ----------------- Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorant, i monumento restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Skalo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.<ref name=:"2"/>[8] Den kaya grandi, Scharlooweg, i su ekstenshon, Bitterstraat, un representashon amplio di fasilidatnan di ofisina tambe por wòrdu opservá. Edifisionan di ofisina ku un funshon públiko ta inkluí E edifisio di Miami riba e Bitterstraat, i Unidat di Bario Kòrsou ta situá riba e Van Raderstraat. Riba e Scharlooweg tin e Prinses Wilhelminafonds Foundation, e Konsulado di Repúblika Bolivariano di Venezuela, Fundashon Monumentenzorg, un oficina di General Savings and Credit Cooperative Credit Union (ACU), Banco Central, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Departamento di Cultura & Educacion, i Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Edifisionan notabel den Scharlooweg== Famous Mansions on Scharlooweg *Bolo di Batrei (Wedding Cake House): Located at Scharlooweg 77, this is the most famous property on the street. Elias Salomon Levy Maduro had the original building torn down and replaced with this elaborate, ornately painted neoclassical villa as a wedding present for his daughter in 1917. It currently houses the National Archive of Curaçao. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorned in the signature oxblood-red of the Protestant Winkel family, this neo-classical home was painstakingly restored by the Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: A stunning example of an 1875 cube-shaped mansion featuring a symmetrical front facade, a pillared fence, and traditional hipped roofs. == Sitio di interes == Algun lugá importante den Scharlooweg ta: * [[Archivo Nashonal Kòrsou]] (''Bolo di Batrei''), Scharlooweg 77 * Museo Yotin Kortá, Scharlooweg 11 Hendrik Muskus, better known as Shon Còchi, along with his wife Shon Annie and their seven children, moved into their newly built home in 1922. Muskus was very successful as a hardware store owner and actively involved in the Sociedad Bolivariana de Curaçao. He sold the building around 1950. Initially, it was still being used for residential purposes, but a few years later Pension Ida became more of a brothel than a boarding house. In 2002, the Curaçao Heritage Foundation bought and restored the building. It was returned to its original sober, grey color, paying homage to the Scandinavian roots of the Muskus family. In 2009, a branch of the Central Bank opened the coin museum in the building. It is currently in use as the office of the Electoral Council of Curaçao.<ref>[https://curacaomonuments.org/sites/scharlooweg-11/ Scharlooweg 011], curacaomonuments.org</ref> en.wiki:''Bolo di Batrei'' (Bolo di Kasamentu) na Scharlooweg 77 ta e edifisio mas konosí di e kaya. Elias Salomon Levy Maduro tabata yiu di e fundadó di S.E.L. Maduro. Ora Deborah Rebecca, su yu muhé di 18 aña, a kasa, e edifisio original a wòrdu basha abou i remplasá pa un edifisio nobo ku plafonnan pintá elaborá. Dia 6 di yüni 1917, e dia di kasamentu, Bolo di Batrei a wòrdu duná na e resien kasánan komo regalo. Awendia, e edifisio ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]].[2] {{Appendix}} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalisá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8][2][15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]<ref name=:"3"/> Today, Scharloo stands as Willemstad's youngest colonial district, emerging as a vibrant hub for startups, art galleries, street art installations by local artists, and boutique eateries, while preserving its role in Curaçao's cultural and maritime heritage.<ref name=:"2"/><ref name=:"3"/> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. ------------- Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> {{Appendix|1=|2= '''Fuente i referensia''' {{References}} '''Link eksterno''' * {{Citeer web |url=https://www.youtube.com/watch?v=GKaNFFPIWfg&ab_channel=SmartCapture|titel=A trip to Scharloo Abou|werk=Smart Capture|auteur=|datum=2021 |bezochtdatum=}} }} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> === Status di herensia mundial === Wijk van Willemstad riba e otro banda di Waaigat kontra Punda i Pietermaai. E poko kasnan mas bieu, ku tin biaha ta di siglo 18, ta na Van den Brandhofstraat, Werfstraat i Scharlooweg. Banda di nr. 12 E sinku fraccionnan i No. 154 ta atrae atenshon spesífikamente No. 150 / 152, konosí komo Kas di Pachi De Sola. E edifisio, di propiedat di Stichting Monumentenzorg, despues di restorashon (arkitekto G.J. Manders) den uso komo Oficina di Estadístiko Sivil, Registro di Poblashon i Elekshon di e Teritorio Insular di Kòrsou. Den e kas aki ku un piso di aparensia di komienso di siglo XIX, e plan di plato kustumber a wòrdu ampliá ku un prefabrikashon di estilo peristilo riba e banda di kaminda ku ta konektá ku un vestibul sentral; riba e banda di Waaigat un trapi dobel ta hiba na e galeria di arko ku ta habri ku un fachada di palu ku a wòrdu koroná entre tragalusnan (''dakkapel'') ku fachadanan di punta. Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Wijk van Willemstad aan de overzijde van het Waaigat tegenover Punda en Pietermaai. De weinige oudere, soms in oorsprong nog 18de-eeuwse huizen liggen aan de Van den Brandhofstraat, de Werfstraat en de Scharlooweg. Naast nr. 12 De vijf zinnen en nr. 154 trekt in het bijzonder de aandacht nr. 150 / 152, bekend als Kas di Pachi De Sola. Het pand, eigendom van de Stichting Monumentenzorg, is na restauratie (architect G.J. Manders) in gebruik genomen als Bureau Burgerlijke Stand, Bevolkingsregister en Verkiezingen van het Eilandgebied Curaçao. Bij dit huis met verdieping van vroeg 19de-eeuws uiterlijk is de gebruikelijke plattegrond uitgebreid met een van een peristyle voorziene voorbouw aan de wegkant aansluitend bij een centrale vestibule; aan de Waaigatzijde leidt een dubbele trap naar de geopende bogengalerij met bekroonde voluutgevel tussen dakkapellen met puntgevels. Aan de Scharlooweg ligt ook een aantal ruim gesitueerde, deftige blokvormige huizen uit het eind van de 19de eeuw, al dan niet met verdieping en soms met haakse achtervleugels, die karakteristieke details tonen voor de tijd van ontstaan. Scharloo is helaas geschonden door de oprit naar de Koningin Julianabrug.<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Na aña 1999 Scharloo a wòrdu poné riba e lista di Patrimonio Mundial komo parti di e sentro históriko di Willemstad.<ref>{{Citeer web|url=https://news.curacao.com/historische-wijken/ |titel=Historische Wijken|website=Curacao.com|bezochtdatum=3 mei 2021}}</ref> In de hoofdstraat, de Scharlooweg, en in het verlengde ervan de Bitterstraat, is eveneens een ruime vertegenwoordiging van kantoorvoorzieningen waar te nemen. Kantoorpanden met een publieke functie betreft The Miami-building aan de Bitterstraat en aan de Van Raderstraat zetelt Unidat di Bario Kòrsou. Aan de Scharlooweg zit Stichting Prinses Wilhelminafonds, het consulaat van de Bolivariaanse Republiek van Venezuela, Stichting Mo<ref name="Buurt"/>numentenzorg, een kantoor van de Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie Credit Union (ACU), de Centrale Bank, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Dienst Cultuur & Educatie en Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao lr6zc9ng1h0nb4s540mbehcymxmlosb 198458 198419 2026-07-26T19:06:47Z Caribiana 8320 198458 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Pending: [[Marshe Nobo]] - [[Tragalus]] - [[Salario minimo]] - [[Florin karibense]] (aanvulling) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Michelangelo Winklaar]] - [[PDVSA]] (aanvulling) - [[Antilliaanse Verffabriek]] - [[Francio Guadeloupe]] - [[Tula]] (aanvulling) - [[Medardo de Marchena]] (aanvulling) - [[Damen Shiprepair Curacao]] ---------------- == Playanan di Kòrsou== {{Databox}} Esaki ta un lista di '''playa di Kòrsou''', un [[isla]] rondoná pa [[Laman Karibe]] y ku tin alrededor di 364 km di kosta.<ref>[https://geofactbook.com/countries/curaao/coastline Coastline Length (km) in Curaçao (2010 - 2025)], geofactbook.com</ref> Kòrsou tin 37 playa<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart], Algemeen Dagblad (25 novèmber 2014).</ref>, di kual mayoria ta situá na e parti sùit di e isla. Su playanan ta karakterisá pa un variedat grandi den tipo, entre otro [[bahia]], [[boka (di laman)|boka]], [[laguna]], [[saliña]] te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. == Lista di playa == {| class="wikitable sortable" width=90% ! № !! Imagen !! width=20% |Nòmber !! Region !! Koordinato !! Remarke |- ! style="text-align:center"| 1 |[[File:Baya Beach Curacao (213574239).jpeg|110px]]|| [[Baya Beach]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.070611| -68.861389|format=dms|name=Baya Beach}}<ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Baya_Beach&params=12_4_14.2_N_68_51_41.0_W_ Baya Beach], geohack.toolforge.org</ref>|| |- ! style="text-align:center"| 2 | [[File:Blue Bay - Curacao.jpg|110px]] ||[[Blauwbaai]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.13333|-68.98333|format=dms|name=Blauwbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513891/blauwbaai.html|title=Blauwbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago">[https://www.opnaarcuracao.nl/stranden/?gad_source=1&gad_campaignid=7402047007&gbraid=0AAAAACoq06Z7IyFzjTQYX2BfgFrkxQg6W&gclid=Cj0KCQjw94bTBhDQARIsAN3vv0zb8EVo2lXtD6e1dumhHk03oYMCN7KTOHfseQOzAeXQ1rX8eikoNkAaAmLtEALw_wcB Stranden Curaçao], opnaarcuracao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 3 | [[110px]] ||[[Boka Hulu]] || [[]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 4 | [[File:Sint Michielsbaai en Boka Sint Michiel, Curaçao.jpg|110px]] ||[[Boka Samí]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 5 | [[110px]] ||[[Boka Santu Pretu]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.144167| -68.998056||format=dms|name=Boka Samí}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boka_Sam%C3%AD&params=12_8_39_N_68_59_53_W_|title=Boka Samí|website=Geohack}}</ref> || pasùit di playa Santa Cruz |- ! style="text-align:center"| 6 | ||[[Cabana Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0878| -68.90042||format=dms|name=Cabana Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/N9046330150|title=Cabana Beach|website=mapcarta.com}}</ref> || banda di Mambo Beach; entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 7 |[[File:Beach of Daaibooi, Curacao.jpeg|110px]]|| [[Daaibooi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.212222| -69.084444||format=dms|name=Daaibooi}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Daaibooi&params=12_12_44_N_69_05_04_W_region:AN_source:kolossus-nlwiki_type:city|title=Daaibooi|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 8 |[[File:Director's Bay Direkteursbaai Curacao (35890041353).jpg|110px]] || [[Director's Bay]] || [[Bandariba]] ||{{coord|12.066255| -68.860139||format=dms|name=Director's Bay}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=File:Director%27s_Bay_Direkteursbaai_Curacao_(35890041353).jpg&params=012.066255_N_-068.860139_E_globe:Earth_type:camera_source:Flickr_&language=nl|title=Director's Bay|website=Geohack}}</ref> ||situá riba e peninsula di [[Caracasbaai]]. Apropiá pa landamento, buseo i snorkel.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/directors-bay.php Director's Bay], beautiful-curacao.nl</ref> |- ! style="text-align:center"| 9 |[[File:Curacao beach Jan Thiel (36699644845).jpg|110px]]|| [[Jan Thielbaai]] || [[Bandariba]] || {{coord|12.06667|-68.86667|format=dms|name=Jan Thielbaai}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513637/jan-thielbaai.html|title=Jan Thielbaai|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 10 |[[File:Kleine Knip Curacao (34800925191).jpg|110px]]|| [[Kenepa Chikí]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}} || |- ! style="text-align:center"| 11 | [[File:Grote Knip Kenepa Grandi Curacao (36561697451).jpg|110px]] ||[[Kenepa Grandi]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 12 | [[File:Beach Klein Curacao (35864727094).jpg|110px]] ||[[Klein Kòrsou]] || [[Klein Kòrsou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 13 | [[File:Kokomo Beach.jpg|110px]] ||[[Kokoma Beach]] / Vaersenbaai || [[Bandabou]]|| {{coord|12.1606|-69.0108|format=dms|name=Vaersenbaai}} || |- ! style="text-align:center"| 14 |[[File:Piscadera Fort and Bay.jpg|110px]]|| [[Piscaderabaai]] || [[Willemstad]] || {{coord|12.1186| -68.9833|format=dms|name=Piscaderabaai}}<ref>{{cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=12_7_6.96_N_68_58_59.88_W_type:landmark_scale:25000&pagename=Piscaderabaai|title=Piscaderabaai|website=Geohack}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 15 | [[File:Playa Forti jump (30393478833).jpg|110px]] ||[[Playa Fòrti]] /<br>Playa Westpunt || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 16 | [[File:Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg|110px]] ||[[Playa Guepi]] /<br>Playa Gipy|| [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || playa chikitu<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl </ref> |- ! style="text-align:center"| 17 |[[File:Playa Jeremi.jpg|110px]]|| [[Playa Jeremi]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 18 | [[File:Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg|110px]] ||[[Playa Kalki]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 19 | [[110px]] ||[[Playa Kanoa]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W313159341|title=Playa Kanoa|website=mapcarta.com|access-date=2026-07-24}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 20 |[[File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg|110px]]|| [[Playa Kas Abou]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 21 | [[File:Playa Lagun.jpg|110px]] ||[[Playa Lagun]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.3187| -69.15168|format=dms|name=Playa Lagun}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3513547/playa-lagun.html|title=Playa Lagun|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 22 ||| [[Playa Largu]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.23528| -69.10222|format=dms|name=Playa Largu}} || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan"/>; ekselente pa snorkel i buseo ku presensia di hopi koral dilanti kosta.<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref> |- ! style="text-align:center"| 23 | || [[Playa Manzaliña]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.24508| -69.10622|format=dms|name=Playa Manzaliña}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10375763/playa-manzalina.html|title=Playa Manzaliña|website=GeoNames}}</ref> || entrada kontra pago; serka di lanthuislanthùis San Juan <ref name="San Juan">[https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 24 | [[File:Marie Pampoen, Willemstad, Curaçao - panoramio (2).jpg|110px]] ||[[Playa Marie Pampoen]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.0918|-68.9063|format=dms|name=Playa Marie Pampoen}}<ref>{{cite web|url=https://mapcarta.com/W1014199714|title=Marie Pampoen beach phase 3|website=Mapcarta}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 25 | || [[Playa Piskadó]] /<br>Playa Grandi || [[Bandabou]] || {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia, serka di Westpunt<ref name="famia"/> |- ! style="text-align:center"| 26 | [[File:Playa Porto Mari beach (34089797754).jpg|110px]] ||[[Playa Porto Marie]] || [[Bandabou]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref>|| entrada kontra pago<ref name="pago"/> |- ! style="text-align:center"| 27 | || [[Playa San Juan]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 28 | || [[Playa Santa Cruz]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || Apropia pa surf. Landamento no ta recomenda pa motibo di olanan grandi y corientenan fuerte. |- ! style="text-align:center"| 29 | ||[[Playa Santa Martha]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 30 |[[110px]]|| [[Playa Shon Mosa]] || [[Bandabou]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || entrada kontra pago; serka di lanthuis San Juan inkluyendo diferente playa chikitu<ref>https://www.naarcuracao.com/san-juan-stranden/ Stranden: San Juan</ref> Playa Largu (minder aantrekkelijk om te zwemmen, maar uitstekend om te snorkelen)<ref>https://www.middenamerika.nl/curacao/reisgids/toplijsten-curacao/top-5-mooiste-stranden-van-curacao/</ref>, Playa Shon Mosa i Playa Manzanilla |- ! style="text-align:center"| 31 | [[110px]] ||[[Playa Wachi]] || [[]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 32 | [[File:Santa Barbara Curacaco (213574235).jpeg|110px]] ||[[Santa Barbara Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref><ref name=Aruba>{{cite web|url=https://www.aruba.com/us/things-to-do/beaches-and-coves|title=Aruba's Beaches and Coves|website=Aruba.com|access-date=September 21, 2021}}</ref> || |- ! style="text-align:center"| 33 |[[File:Wilhemstad from the coast.JPG|110px]]|| [[Seaquarium Beach]] / Mambo Beach || [[Willemstad]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 34 |[[110px]]|| [[St. Jorisbaai]] || [[]] || {{coord|12.54017|-69.95405|format=dms|name=Andicuri Bay}}<ref name=Aruba /> || situá na kosta nort, popular komo lugá pa práktika [[windsurf]] i kitesurf.<ref>[https://curacao.for91days.com/st-joris-bay/ St. Joris Bay], curacao.for91days.com</ref> |- ! style="text-align:center"| 35 | [[File:Curacao Tugboat beach (35890036793).jpg|110px]] ||[[Tugboat Beach]] || [[Bandariba]]|| {{coord|12.60955|-70.05398|format=dms|name=Arashi Cove Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/3577283/arashi.html|title=Arashi Cove|website=GeoNames|access-date=September 21, 2021}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia"/> |- |} ! style="text-align:center"| 14 | ||[[Mambo Beach]] || [[Willemstad]]|| {{coord|12.08678| -68.89924|format=dms|name=Mambo Beach}}<ref>{{cite web|url=https://www.geonames.org/10236368/mambo-beach.html|title=Mambo Beach|website=GeoNames|access-date=}}</ref> || apropiá pa famia<ref name="famia">[https://www.naarcuracao.com/en/the-5-best-beaches-for-families-on-curacao/ The 5 best beaches on Curacao for families], naarcuracao.com</ref> |- ------------------- {{Appendix|2= {{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}} }} nl.wiki:Curaçao heeft 37 stranden.<ref>[https://www.ad.nl/wonen/de-37-stranden-van-curacao-in-kaart~a05dee2c/ De 37 stranden van Curaçao in kaart]. [[Algemeen Dagblad|AD]] (25 november 2014).</ref> De meeste liggen aan de zuidkant van het eiland. De bekendste zijn: <ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/vakantie/42960/de-top-12-mooiste-stranden-van-curacao De top 12 mooiste stranden van Curaçao], curacao.nu (1 di februari 2026)</ref> en.wiki:Kòrsou ta dispone di un skala grandi di playanan na di su kostanan ku ta varia di bahia, boka, laguna, saliña te na laman brutu na su kosta nort, i awa di fuente. Baya Beach --> Riba mesun península tin tambe Director’s Bay i Tugboat Beach, dos otro playa popular pa buseo i snorkel.<ref name=:"1"/> Blauwbaai, Blue Bay Daaibooi Grote Knip, Kenepa Grandi Kleine Knip, Kenepa Chiki Kokomo Beach, Vaersenbaai [[Piscaderabaai]] Playa Cas Abao Playa Forti Playa Jeremi [[Playa Kalki]] [[Playa Kanoa]] [[Playa Lagun]] Playa Porto Marie Playa Santa Cruz Playa Santa Martha Santa Barbara Beach Seaquarium Beach (of Mambo Beach) Sint Michielsbaai, Boca Samí ------------------ {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Kaya | nomber = Scharlooweg | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2/2 | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 102 (1).jpg | caption1 = Scharlooweg 102 | image2 = Scharlooweg 106, balustrade front facade.png | caption2 = Scharlooweg 106 | image3 = Scharlooweg 29, cornice decorations.png | caption3 = Scharlooweg 29 }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Zona | division_adm = [[Skalo]] | tipo_subdivision_adm= Bario | subdivision_adm = De Zwaan / Sint Jago | zoom = 13 }} '''Scharlooweg''' ta un kaya den e zona di [[Skalo]] na [[Willemstad]], [[Kòrsou]].<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> E kaya ta forma e wes'i lomba di e zona i ta kore paralelo na [[Waaigat]], konektando Skalo ku e área históriko di [[Punda]].<ref>https://whc.unesco.org/document/154358 </ref> E ta konosí pa su konsentrashon di mansionnan monumental ku ta data for di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] i kuminsamentu di [[siglo 20|siglo binti]]. ==Historia i desaroyo== Den siglo 18, e área di Skalo tabata skars poblá, ku algun edifisio kant'i Waaigat. Scharlooweg mes tabata un kaminda simpel. E kaya ta ekstendé den dos bario: De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Den e di dos mitar di siglo 19, despues di ±1870, e kaya a desaroyá rapidamente. E mehorashon di e ekonomia di Kòrsou a permití komersiante, partikularmente di komunidat hudiu, pa sali for di Punda i traha kas grandi na Skalo. Durante un periodo relativamente kortiku Scharlooweg a bira un avenida residensial ku mansionnan luhoso na ambos banda. E parselanan tabata hundu i amplio, ku kasnan ku patio interno, kurá grandi i dependensianan. Na banda sùit di e kaya, e terenonan tabata yega te na Waaigat te meimei di siglo 20, ora ku A.M. Chumaceiro Bulevar a wòrdu konstruí.<ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Den siglo 20 i 21, Scharlooweg a pasa for di un área puramente residensial pa un zona di uso miksto. Awendia, e kaya ta konta ku ofisina, institushon públiko, galeria i negoshinan kreativo. Scharlooweg ta forma parti di e área históriko di Willemstad, ku ta rekonosí komo Patrimonio Mundial pa [[UNESCO]]. ==Arkitektura== E edifisionan na Scharlooweg ta típiko pa e arkitektura kolonial di Kòrsou, konstruí entre ±1830 i 1900 ku un meskla di: *estilo hulandes (gablenan, detaye dekorativo) *estilo neoklásiko (simetria, kolumnanan, fachada monumental ku detaye dekorativo) Hopi kas ta konstruí rònt di un patio interno i tin galeria. E kolónan kla i vibrante ta karakterístiko pa e kaya i ta kontribuí na e aparensia visual di e zona. E kaya ta forma un di e kolekshonnan mas representativo di e estilo aki den Willemstad. Un di e kasnan mas emblemátiko di Scharlooweg ta ''Bolo di Batrei'', situa na Scharlooweg 77. El a wòrdu konstruí na 1917 dor di Elias Salomon Levy Maduro komo regalo di kasamentu pa su yu muhé. E edifisio ta sobresalí pa su dekorashon elaborá i forma distintivo. Aktualmente, e ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]]. Otro edifisionan notabel ta ''La Maria'', Scharlooweg 72–76 di e famia protestant Winkel i Scharlooweg 100, un kas grandi den forma di kubo di 1875. {{multiple image | total_width = 750 | border = infobox | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Scharlooweg 29, fan shaped stairs.png | caption1 = nr. 29 | image2 = De woonhuizen op nr. 31 en nr. 33 aan de Scharlooweg in Willemstad op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7123.jpg | caption2 = nr. 31 & 33 | image3 = Scharlooweg 75, seen from hill.png | caption3 = nr. 75 | image4 = Scharlooweg 79.png | image5 = Scharlooweg 51, front facade.png | image6 = Voorgevel woonhuis Scharlooweg 138-140 - 20652472 - RCE.jpg | header = Mansionnan na Scharlooweg |header_align= center }} == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} * {{citeer web|url=https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf|titel= Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven|werk=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|plaats=Amersfoort|jaar=2024}} {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] *Bolo di Batrei (Kas di Bolo di Kasamentu): Situá na Scharlooweg 77, esaki ta e propiedat mas famoso riba kaya. Elias Salomon Levy Maduro a laga basha e edifisio original abou i remplas’é ku e villa neoklásiko elaborá aki, pintá na un manera orná komo un regalo di kasamentu pa su yu muhé na 1917. Aktualmente e ta albergá e Archivo Nashonal di Kòrsou. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorná den e kòrá di sanger di baka di e famia protestant Winkel, e kas neo-klásiko aki a wòrdu restourá ku hopi esfuerso dor di Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: Un ehèmpel impreshonante di un kas grandi den forma di kubo di 1875 ku ta konta ku un fachada dilanti simétriko, un tranké ku pilar, i daknan tradishonal ku stènt. -------------- i tin e mansionnan mas grandi i luhoso di e zona. E edifisionan a wòrdu konstruí den estilo spañó rònt di un patio ku hopi biaha un fontein meimei.[2] == Historia i deskripshon == Na fin di siglo 19, Scharlooweg a desaroyá for di un simple kaminda te un avenida ku kasnan lujoso na ambos banda. Sin embargo, posterior infrastructura, manera e oprit (kaminda di subida pa) di [[Koningin Julianabrug]], a krea un separashon urbano den e bario. E kaya ta pertenese parsialmente na e barionan De Zwaan i St. Jago.<ref name="Buurt">{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Scharloo_drukker.pdf |titel=Buurtprofiel Scharloo|datum=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|bezochtdatum=2026-06-30}}</ref> Scharlooweg is a notable street in Willemstad, the capital of Curaçao, which is part of the Caribbean Netherlands. This street is renowned for its collection of historic buildings, many of which date back to the late 19th and early 20th centuries. The architecture along Scharlooweg reflects the island's colonial past, with colorful facades and intricate detailing that are characteristic of Dutch Caribbean design. Scharlooweg is part of the larger Willemstad historic area, which is recognized as a UNESCO World Heritage Site. Visitors to Scharlooweg can enjoy a walk through history, observing the well-preserved structures that tell the story of Curaçao's cultural and economic development.<ref>https://mindtrip.ai/attraction/willemstad-curacao/scharlooweg/at-TiPIjfPZ Scharlooweg</ref> -------------- In de 18e eeuw werden er ook villa’s meer richting het oosten aan het Waaigat gebouwd, ten zuiden van de Scharlooweg. Maar pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontstond de lintbebouwing met prestigieuze villa’s op riante kavels aan weerszijden van de Scharlooweg. De kavels aan de zuidzijde grensden nog tot halverwege de 20e eeuw aan het Waaigat, totdat een weg rond Waaigat, de A.M.Chumaceiro Bouvelard, werd aangelegd. <ref name="Kern">[https://www.cultureelerfgoed.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2024/01/01/kernkwaliteiten-historisch-willemstad/Kernkwaliteiten+Historisch+Willemstad.pdf Kernkwaliteiten Historisch Willemstad: binnenstad en haven], Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, 2024 riba enkargo di Ministerio VVRP Korsou</ref> Pas na de verkaveling van grote particuliere terreinen aan de noordzijde van de Scharlooweg in de tweede helft van de 19e-eeuw ontstond een lintbebouwing aanweerszijden van Scharlooweg. Op de zeer diepe kavels werden riante villa’s met patio’s en bijgebouwen gerealiseerd met diepe voor- en achtertuinen.<ref name="Kern"/> Doordat tegen het einde van de 19e eeuw de economie van Curaçao aantrok hadden Joodse kooplieden de mogelijkheid om te ontsnappen aan het benauwde Punda. In korte tijd werd Scharloo verdicht en werden nu ook aan de noordzijde van de Scharlooweg monumentale villa’s gebouwd in de neoclassicistische stijl.<ref name="Kern"/> In Scharloo zijn veel monumentale villa’s in de neoklassicistische bouwstijl gerealiseerd: (Scharlooweg 55, 1875). {{Appendix}} ----------------- Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorant, i monumento restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Skalo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.<ref name=:"2"/>[8] Den kaya grandi, Scharlooweg, i su ekstenshon, Bitterstraat, un representashon amplio di fasilidatnan di ofisina tambe por wòrdu opservá. Edifisionan di ofisina ku un funshon públiko ta inkluí E edifisio di Miami riba e Bitterstraat, i Unidat di Bario Kòrsou ta situá riba e Van Raderstraat. Riba e Scharlooweg tin e Prinses Wilhelminafonds Foundation, e Konsulado di Repúblika Bolivariano di Venezuela, Fundashon Monumentenzorg, un oficina di General Savings and Credit Cooperative Credit Union (ACU), Banco Central, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Departamento di Cultura & Educacion, i Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Edifisionan notabel den Scharlooweg== Famous Mansions on Scharlooweg *Bolo di Batrei (Wedding Cake House): Located at Scharlooweg 77, this is the most famous property on the street. Elias Salomon Levy Maduro had the original building torn down and replaced with this elaborate, ornately painted neoclassical villa as a wedding present for his daughter in 1917. It currently houses the National Archive of Curaçao. *Scharlooweg 72–76 (La Maria): Adorned in the signature oxblood-red of the Protestant Winkel family, this neo-classical home was painstakingly restored by the Curaçao Monuments Foundation. *Scharlooweg 100: A stunning example of an 1875 cube-shaped mansion featuring a symmetrical front facade, a pillared fence, and traditional hipped roofs. == Sitio di interes == Algun lugá importante den Scharlooweg ta: * [[Archivo Nashonal Kòrsou]] (''Bolo di Batrei''), Scharlooweg 77 * Museo Yotin Kortá, Scharlooweg 11 Hendrik Muskus, better known as Shon Còchi, along with his wife Shon Annie and their seven children, moved into their newly built home in 1922. Muskus was very successful as a hardware store owner and actively involved in the Sociedad Bolivariana de Curaçao. He sold the building around 1950. Initially, it was still being used for residential purposes, but a few years later Pension Ida became more of a brothel than a boarding house. In 2002, the Curaçao Heritage Foundation bought and restored the building. It was returned to its original sober, grey color, paying homage to the Scandinavian roots of the Muskus family. In 2009, a branch of the Central Bank opened the coin museum in the building. It is currently in use as the office of the Electoral Council of Curaçao.<ref>[https://curacaomonuments.org/sites/scharlooweg-11/ Scharlooweg 011], curacaomonuments.org</ref> en.wiki:''Bolo di Batrei'' (Bolo di Kasamentu) na Scharlooweg 77 ta e edifisio mas konosí di e kaya. Elias Salomon Levy Maduro tabata yiu di e fundadó di S.E.L. Maduro. Ora Deborah Rebecca, su yu muhé di 18 aña, a kasa, e edifisio original a wòrdu basha abou i remplasá pa un edifisio nobo ku plafonnan pintá elaborá. Dia 6 di yüni 1917, e dia di kasamentu, Bolo di Batrei a wòrdu duná na e resien kasánan komo regalo. Awendia, e edifisio ta sede di [[Archivo Nashonal Kòrsou]].[2] {{Appendix}} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8]<ref name=:"2">[https://www.curacao.com/en/activity/district-scharloo District Scharloo], curacao.com</ref>[15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalisá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. Saliendo for di e orígen di e distrito komo un zona di plantashon di siglo 18 ku ta wòrdu usá pa agrikultura i konstrukshon di barku, e kaya a pasa den un transformashon signifikante meimei di siglo 19, evolushonando den un avenida residensial prestigioso despues di 1870 ora ku e komersiantenan elite di Kòrsou a kuminsá enkargá kasnan luhoso einan dor di sigurá e nesesidatnan di hora siguiente orkan devastador di 1877 den Pietermaai den serkania.[8][2][15] Formá ku mas ku 20 kas grandi i pintá vibrantemente konstruí prinsipalmente entre añanan 1830 i 1900, Scharlooweg ta ehèmpel di e arkitektura kolonial tropikalá di Kòrsou, mesklando elementonan Baroko Hulandes manera gablenan kurvá i kornisanan orná ku karakterístikanan blanku neoklásiko manera kolumnanan blanku i boltu den tur tononan di hel, ros, bèrdè i blou pa reflehá lus di solo i kombatí e kalor tropikal. Notabel entre esakinan ta strukturanan originalmente propiedat di komersiantenan i bankeronan próspero, inkluyendo e impreshonante Kas Geel, un punto di referensia ku fachada geel ku ta simbolisá e herensia komersial di e distrito. E edifisionan aki, hopi bia situá riba plataformanan elevá ku patio i galerianan interno, ta resaltá e rikesa generá pa e ròl di Kòrsou komo un sentro di komersio hulandes den Karibe.[8][15] Awendia, e kaya di mas o ménos 1 kilometer largu a bira un sentro orientá na peaton, ku ta konta ku tiendanan boutique, galerianan di arte, restorantnan, i monumentonan restourá reusá komo museo i kasnan di huéspet, posishonando esaki komo un trayekto turístiko klave denter di e fronteranan di Herensia Mundial di UNESCO di Scharloo i sostené e áreanan di revisashon kultural inisiativanan kreativo.[2][8]<ref name=:"3"/> Today, Scharloo stands as Willemstad's youngest colonial district, emerging as a vibrant hub for startups, art galleries, street art installations by local artists, and boutique eateries, while preserving its role in Curaçao's cultural and maritime heritage.<ref name=:"2"/><ref name=:"3"/> Scharlooweg ta forma e lomba di e distrito di Scharloo na Willemstad, Kòrsou, sirbiendo komo su kaminda prinsipal i ta konektá e bario ku e área históriko di Punda otro banda di e entrada di Waaigat. ------------- Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> {{Appendix|1=|2= '''Fuente i referensia''' {{References}} '''Link eksterno''' * {{Citeer web |url=https://www.youtube.com/watch?v=GKaNFFPIWfg&ab_channel=SmartCapture|titel=A trip to Scharloo Abou|werk=Smart Capture|auteur=|datum=2021 |bezochtdatum=}} }} Aan de noordzijde van het Waaigat, op Scharloo, bestond de bebouwing omstreeks het midden van de vorige eeuw slechts uit enkele verspreid staande achttiende-eeuwse gebouwen, nagenoeg allemaal gelegen aan de zuidzijde van de huidige Scharlooweg, waarbij de percelen grensden aan het Waaigat. Na omstreeks 1870 nam de bouwactiviteit hier in snel tempo toe. In enkele tientallen jaren ontwikkelde Scharloo zich tot een vooraanstaande woonwijk waar vooral joodse kooplieden, die in het oude Punda hun winkels hadden, hun huis lieten bouwen. Aan beide zijden van de tot dan toe slechts als pad bestaande Scharlooweg verrezen de ruim en luxueus opgezette woningen. Evenals aan de Overzijde heeft ook op Scharloo de aanleg van de oprit naar de vaste Julianabrug een stedebouwkundige tweedeling gebracht in de wijk.<ref>Michael A. Newton, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0106.php Architectuur en monumentenzorg], dbnl.org </ref> === Status di herensia mundial === Wijk van Willemstad riba e otro banda di Waaigat kontra Punda i Pietermaai. E poko kasnan mas bieu, ku tin biaha ta di siglo 18, ta na Van den Brandhofstraat, Werfstraat i Scharlooweg. Banda di nr. 12 E sinku fraccionnan i No. 154 ta atrae atenshon spesífikamente No. 150 / 152, konosí komo Kas di Pachi De Sola. E edifisio, di propiedat di Stichting Monumentenzorg, despues di restorashon (arkitekto G.J. Manders) den uso komo Oficina di Estadístiko Sivil, Registro di Poblashon i Elekshon di e Teritorio Insular di Kòrsou. Den e kas aki ku un piso di aparensia di komienso di siglo XIX, e plan di plato kustumber a wòrdu ampliá ku un prefabrikashon di estilo peristilo riba e banda di kaminda ku ta konektá ku un vestibul sentral; riba e banda di Waaigat un trapi dobel ta hiba na e galeria di arko ku ta habri ku un fachada di palu ku a wòrdu koroná entre tragalusnan (''dakkapel'') ku fachadanan di punta. Riba e kaminda di Scharlooweg tin tambe un kantidat di kas di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]] ku ta situá na un lugá amplio, ku forma di blòk, ku òf sin planta i tin biaha ku ala di tras ku ta forma un hák, ku ta mustra detayenan karakterístiko pa e tempu di nan nasementu. Lamentablemente Scharloo a keda viola dor ku e ta sirbi komo ruta pa subi [[Koningin Julianabrug]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Wijk van Willemstad aan de overzijde van het Waaigat tegenover Punda en Pietermaai. De weinige oudere, soms in oorsprong nog 18de-eeuwse huizen liggen aan de Van den Brandhofstraat, de Werfstraat en de Scharlooweg. Naast nr. 12 De vijf zinnen en nr. 154 trekt in het bijzonder de aandacht nr. 150 / 152, bekend als Kas di Pachi De Sola. Het pand, eigendom van de Stichting Monumentenzorg, is na restauratie (architect G.J. Manders) in gebruik genomen als Bureau Burgerlijke Stand, Bevolkingsregister en Verkiezingen van het Eilandgebied Curaçao. Bij dit huis met verdieping van vroeg 19de-eeuws uiterlijk is de gebruikelijke plattegrond uitgebreid met een van een peristyle voorziene voorbouw aan de wegkant aansluitend bij een centrale vestibule; aan de Waaigatzijde leidt een dubbele trap naar de geopende bogengalerij met bekroonde voluutgevel tussen dakkapellen met puntgevels. Aan de Scharlooweg ligt ook een aantal ruim gesitueerde, deftige blokvormige huizen uit het eind van de 19de eeuw, al dan niet met verdieping en soms met haakse achtervleugels, die karakteristieke details tonen voor de tijd van ontstaan. Scharloo is helaas geschonden door de oprit naar de Koningin Julianabrug.<ref>[https://web.archive.org/web/20110708213813/http://www.curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=373&lang= Scharloo], Encyclopedie van Curaçao</ref> Na aña 1999 Scharloo a wòrdu poné riba e lista di Patrimonio Mundial komo parti di e sentro históriko di Willemstad.<ref>{{Citeer web|url=https://news.curacao.com/historische-wijken/ |titel=Historische Wijken|website=Curacao.com|bezochtdatum=3 mei 2021}}</ref> In de hoofdstraat, de Scharlooweg, en in het verlengde ervan de Bitterstraat, is eveneens een ruime vertegenwoordiging van kantoorvoorzieningen waar te nemen. Kantoorpanden met een publieke functie betreft The Miami-building aan de Bitterstraat en aan de Van Raderstraat zetelt Unidat di Bario Kòrsou. Aan de Scharlooweg zit Stichting Prinses Wilhelminafonds, het consulaat van de Bolivariaanse Republiek van Venezuela, Stichting Mo<ref name="Buurt"/>numentenzorg, een kantoor van de Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie Credit Union (ACU), de Centrale Bank, Feffik Interkrevo/skol di moda, Reda Sosial, Sentro Bolivariano, Dienst Cultuur & Educatie en Stichting Reclassering Curaçao (SRC).<ref name="Buurt"/> == Literatura == * {{citeer boek |auteur=Pauline Pruneti-Winkel |jaar=1990|url= |titel=Scharloo a nineteenth century quarter of Willemstad, Curaçao : historical architecture and its background|via= |uitgever= Edizioni Poligrafico Fiorentino}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------------- {{Variante|c}} {{Databox}} '''Afrohulandes''' òf hendenan hulandes pretu, ta hendenan hulandes di desendensia Afrikano Sub-Sahariano kompleto òf parsial. E mayoria di hendenan Afro-Hulandes na Hulanda ta Afro-Karibense i ta originá for di e anterior i aktual teritorionan Ultramar di Sürnam i e eks Antia Hulandes; awor Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius, y Saba. Tambe tin un poblashon migrante signifikante for di Cabo Verde, Ghana, Nigeria, Somalia, Angola, Eritrea, i otro komunidatnan afrikano di imigrantenan mas resien. == Mira tambe == * [[Afrokaribense]] * [[Afrokurasoleño]] * [[Afroamerikano]] {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid = |titulo= }} {{References}} }} [[:Kategoria:Hulanda]] ----------------- '''Francio E. Guadeloupe''' (Aruba, 1971) is een Arubaans-Nederlandse sociaal en cultureel antropoloog en ontwikkelingssocioloog. Zijn onderzoek richt zich op nationale identiteit, culturele diversiteit, religie, koloniale machtsverhoudingen en klimaatvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij is verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). == Leven en werk == Guadeloupe werd geboren en groeide op op Aruba. In 1986 nam hij als zanger (“Surprise Kid”) deel aan een jeugdcarnavals- en calypsowedstrijd, waar hij de tweede plaats behaalde. Een jaar later nam hij opnieuw deel aan het calypsofestival voor volwassenen. Op achttienjarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar werkte hij als opbouwwerker en studeerde hij culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1999 behaalde hij een masterdiploma in ontwikkelingssociologie. Zijn scriptieonderzoek richtte zich op Afro-Braziliaanse religies, waaronder candomblé en umbanda, in Rio de Janeiro en Salvador da Bahia (Brazilië). Naar aanleiding van dit onderzoek publiceerde hij twee boeken over Afro-Braziliaanse cultuur en religie. In 2006 promoveerde Guadeloupe in de sociale en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn academische loopbaan was hij verbonden aan verschillende Nederlandse universiteiten. ===Academische loopbaan=== Guadeloupe was onder meer werkzaam als senior onderzoeker bij het KITLV. Hij diende gedurende vier jaar als president van de University of St. Martin (USM) op het bi-nationale eiland Sint Maarten/Saint Martin. Na de verwoestingen van orkaan Irma in 2017 werd de universiteit tijdelijk gesloten. Zijn onderzoek richt zich op de manier waarop populaire opvattingen over nationale verbondenheid, culturele diversiteit, religieuze identiteit en mediavorming worden beïnvloed door koloniale erfenissen en mondiale economische processen. Hij publiceerde over sociale en culturele processen op onder meer Sint Maarten, Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazilië en Nederland. In 2009 verscheen zijn monografie Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean bij University of California Press. ===Leerstoel Koninkrijksrelaties=== In 2024 werd Guadeloupe benoemd tot hoogleraar Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties, een leerstoel ingesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De leerstoel is ondergebracht bij het KITLV en de Universiteit van Amsterdam. Zijn benoeming maakt deel uit van de instelling van twee nieuwe leerstoelen gericht op het Koninkrijk der Nederlanden, waarvan de andere leerstoel betrekking heeft op politicologie en bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. In 2026 aanvaardde hij het ambt met een inaugurele rede over Koninkrijksrelaties. Onderzoek en thematiek Guadeloupe onderzoekt onder meer: processen van nationale en culturele identiteitsvorming religieuze praktijken en popular culture in postkoloniale samenlevingen koloniale racialisering en sociale ongelijkheid klimaatverandering en maatschappelijke adaptatie in het Caribisch gebied Hij is tevens betrokken bij onderzoeksprojecten naar duurzame en inclusieve oplossingen voor sociale adaptatie aan klimaatuitdagingen in het (Nederlandse) Caribisch gebied. --------- {{Variante|a}} {{infobox persona | variante = a | tipo = cientifico | nomber = Francio Guadeloupe | ofishi = antropologo social y cultural, sociologo di desaroyo | imagen = | descripcion = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | alma mater = [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] <br>[[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA) | promotor = | disciplina = antropologia cultural | investiga = Caribe Hulandes, [[Latinoamérika|Latino America]] | conoci pa = | distincion = }} '''Francio E. Guadeloupe''' (☆ [[1971]] na [[Aruba]]), ta un antropologo, sociologo y Antianista Arubano-Hulandes. Su investigacion ta enfoca riba identidad, nacionalidad, religion, medio di comunicacion, racismo colonial y globalisacion, cu un interes special den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]] y [[Latinoamérika|Latino America]]. == Bida y carera == Francio Guadeloupe a nace y lanta na Aruba. Na 1986 el a participa bou di e nomber artistico "Surprise Kid" como cantante den e concurso hubenil di [[Calypso]] na [[Club Boneriano]], unda el a termina na di dos luga.<ref>{{citeer web|titel=Onder grote publieke belangstelling|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-01-22|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641607:mpeg21:p005}}</ref> Un aña despues el a bolbe participa den e concurso, version pa adulto: [[Aruba Caiso & Soca Monarch Festival|Aruba Calypso Contest]].<ref>{{citeer web|titel=Voor de calypso-wedstrijd|werk= [[Amigoe]]|datum=1987-01-26|bezochtdatum=2026-02-23|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641917:mpeg21:p005}}</ref> Na edad di diesocho aña Guadeloupe a muda pa [[Hulanda]]. El a traha como opbouwwerker (trabou social di comunidad) y a sigui estudio di [[antropologia kultural|antropologia cultural]] y estudio di desaroyo na [[Universidat Radboud|Universidad Radboud]] na [[ Nijmegen]]. Na 1999, el a obtene e grado di [[maestria|master]] den sociologia di desaroyo, cu un tesis riba e cultonan Afrobrasilero ''Candomblé'' y ''Umbanda'' na [[Rio de Janeiro]] y [[Salvador|Salvador da Bahia]] ([[Brasil]]). Na 2006 Guadeloupe a completa su doctorado (PhD) den antropologia social y cultural na [[Universidat di Amsterdam|Universidad di Amsterdam]] (UvA). Su trabou doctoral tabata relaciona cu e proceso di globalisacion y e buskeda pa pertenencia (“belonging”) den comunidadnan Caribense.<ref>https://framerframed.nl/en/mensen/francio-guadeloupe/</ref> ===Carera academico=== Guadeloupe a traha na diferente universidad grandi na Hulanda y ta afilia como investigado senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser nombra tambe profesor y investigado na Universidad di Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproximadamente) el a sirbi como presidente di University of St. Martin (USM) na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]]. Su periodo como presidente a keda termina despues di horcan Irma (2017), cu a forsa e cierre temporario di e institucion. Den e periodo aki su investigashon tabata concentra riba: * Nocionnan popular di pertenencia nacional. * Diversidad cultural y identidad religioso. * Influencia di capital global y racismo colonial. * Representacion di berdad den medionan di comunicacion. El a haci investigacion comparativo na [[Sint Maarten]]/[[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]], [[Kòrsou|Corsou]], Aruba, [[Saba]], [[Sint Eustatius]], Brasil y Hulanda. Actualmente, su investigacion ta inclui estudio riba e reto climatico den Caribe Hulandes, cu un enfoke riba cultura popular y herensia cultural. === Catedra di Relacionnan di Reino === Na mei 2024, Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan di Reino (BZK) di Hulanda a anuncia e establecemento di dos catedra nobo pa estudio di relacionnan di [[Reino Hulandes|Reino]]. [[Universidat di Leiden|Universidad Leiden]] y KITLV/Universidad di Amsterdam a wordo selecciona como institucionnan anfitrion y Francio Guadeloupe a wordo nombra como titular di e catedra ''Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties'' pa KNAW/KITLV/UvA.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk], Rijksoverheid (23 di mei 2024)</ref> Su discurso inaugural di aceptacion oficial di e catedra lo tuma luga dia 12 di mart 2026.<ref>[https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026).</ref> == Publicacionnan (seleccion) == *Francio Guadeloupe (1999). ''A Vida e uma Dança: the Candomblé through the lives of two Cariocas''. Nijmegen: CIDI. *F. E. Guadeloupe & M. Milder (1999). ''Dansen om te Leven: over Afro-Braziliaanse spiritualiteit en cultuur.'' Heeswijk: Dabar-Luyten. *F. E. Guadeloupe (2009). ''Chanting down the new Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean'' (The anthropology of Christianity). Berkeley, CA: University of California Press. *F. E. Guadeloupe (2013). ''Curaçaoans on the question of home: the lure of autochthony and its alternatives''. Den: L. Lewis (Ed.), ''Caribbean sovereignty, development and democracy in an age of globalization'' (pag. 189-207). New York: Routledge. *F. E. Guadeloupe & V. A. de Rooij (2014). ''Pimping and the deconstruction of the natural: a perspective from Saint Martin and Sint Maarten (SXM)''. Den: ''Women's Studies International Forum, 43'', 5-12 *F. E. Guadeloupe (2015, september 10). ''The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe''.<ref>{{Cite web|title = The New Black Peter is the Refugee washing up on the shores of Fortress Europe|url = http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|website = sxmislandtime.com|access-date = 2015-11-24|archive-date = 2015-11-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20151125121956/http://sxmislandtime.com/index.php/front-page-headliners/34071-the-new-black-peter-is-the-refugee-washing-up-on-the-shores-of-fortress-europe.html|url-status = }}</ref> ''Sint Maarten Island Times'' {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Aruba]] ------------ Guadeloupe a traha na diferente universidatnan grandi na Hulanda i ta afiliá komo investigador senior na Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). El a ser tambe profesor i investigador na Universiteit van Amsterdam. Entre 2013 i 2017 (aproksimadamente) el a sirbi komo presidente di University of St. Martin (USM) na Philipsburg, Sint Maarten. Su periodo komo presidente a termina despues di hurakan Irma (2017), ku a forsa e sera temporariamente e institushon. Su investigashon ta konsentrá riba: Nocionnan popular di pertenensia nashonal Diversidat kultural i identidat religioso Influensia di kapital global i rasismo kolonial Representashon di berdat den medio di komunikashon El a hasi investigashon den Sint Maarten/Saint Martin, Kòrsou, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brasil i Hulanda. Un di su obranan mas konosí ta: Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009) Aktualmente, su investigashon ta inkluí estudio riba reto klimátiko den e Karibe Hulandes, ku un enfoke riba kultura popular i herensia kultural. Leerstoel di Reino-relashonnan Na mei 2024, Ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) di Hulanda a anunsia e establishemento di dos nobo leerstoelnan pa estudio di Reino-relashonnan. Universiteit Leiden i KITLV/Universiteit van Amsterdam a wòrdu selekshoná komo institushonnan anfitrion. Dr. Francio Guadeloupe a wòrdu nombrá komo titular di e leerstoel Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties pa KNAW/KITLV/UvA.[4] E nombramentu aki a wòrdu aprobá pa e Consehonan di Bestur di e universidatnan involukrá. Na 12 di mart 2026 el a aseptá ofisialmente e leerstoel ku un diskurso inaugural. ------------ * Guadeloupe, former dean of the University of St. Martin (USM), * Francio Guadeloupe is a senior researcher and staff member of the KITLV. A Social & Cultural Anthropologist by training, Dr. Guadeloupe has worked at all the major universities in the Netherlands. He served for four years as the President of the University of St. Martin (USM), until hurricane Irma led to the temporary closure of the institution on the bi-national island of Sint Maarten and Saint Martin. He is currently the chair of the project ‘Island(er)s at the Helm: Co-creating research on sustainable and inclusive solutions for social adaptation to climate challenges in the (Dutch) Caribbean‘. Guadeloupe’s principle areas of research have been on the manner in which popular understandings of national belonging, cultural diversity, religious identity, and mass media constructions of truth, continue to be impacted by colonial racisms and global capital. He has pursued these interests in his research and publications on social processes on the bi-national island of Saint Martin & Sint Maarten (St. Martin), Curaçao, Aruba, Saba, Sint Eustatius, Brazil, and the Netherlands. He is the author of the monograph, Chanting Down the New Jerusalem: Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean (University of California Press, 2009). Dr. Guadeloupe is currently embarking on a study of climate challenges in the (Dutch)Caribbean from a popular culture and cultural heritage perspective. Francio Guadeloupe (Aruba, 1971) kwam op zijn achttiende van de Antillen naar Nederland. Hij werkte als opbouwwerker en studeerde culturele antropologie en ontwikkelingsstudies in Nijmegen en Amsterdam. Als antropoloog is hij momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ministerie van BZK vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk Nieuwsbericht | 23-05-2024 | 16:19 Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt 2 nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk. Er komt een leerstoel politicologie/bestuurskunde en een leerstoel antropologie/sociologie. De Universiteit Leiden en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), zijn geselecteerd als vestigingsplaatsen voor de leerstoelen. De Universiteit Leiden zal de leerstoel politicologie/bestuurskunde bekleden en KITLV/UvA de leerstoel antropologie/sociologie.<ref>https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/23/ministerie-van-bzk-vestigt-twee-nieuwe-leerstoelen-voor-het-koninkrijk</ref> Leerstoelhouders De Colleges van Bestuur van de UvA en de Universiteit Leiden hebben het voorstel tot de benoeming van hun kandidaat goedgekeurd. Sociaal en cultureel antropoloog, onderzoeker dr. Francio Guadeloupe wordt de leerstoelhouder Publieke Antropologie van Koninkrijksrelaties voor de KNAW/KITLV/UvA. Dr. Wouter Veenendaal, universitair hoofddocent Vergelijkende politicologie bij het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, wordt leerstoelhouder Democratische Vertegenwoordiging in het Koninkrijk voor de Universiteit Leiden. Hij zal bij het KITLV in Leiden worden gedetacheerd. * [https://www.thepeoplestribunesxm.com/articles/francio-guadeloupe-officially-accepts-chair-of-kingdom-relations-with-inaugural-lecture-on-march-12 Francio Guadeloupe officially accepts chair of Kingdom Relations with inaugural lecture on March 12], The people's Tribune (18 di februari 2026). {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Guadeloupe, Francio}} [[:kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ---------------- {{Variante|c}} {{Databox}} [[File:0100-Hoofdgebouw-Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Edifisio prinsipal di e Eksposishon]] [[File:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] [[File:0119-Poppen in klederdrachten-Nationale tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898.tif|thumb|Popchinan ekshibí di Surnam i Antias den ekshibishon]] [[File:Sassa, Mulatsche vrouw-Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid 1898-4681-cropped.tif|thumb|Muhe mulato di Surnam na ekshibishon]] '''''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''''' ta un publikashon na [[hulandes]] di 1898, kompilá pa Louis Constant van Panhuys, i publiká na okashon di e ''Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid'' (Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé) di 1898 na [[Den Haag]]. E publikashon tabatin komo meta pa informá e públiko hulandes, i hende muhé en partikular, tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e [[kolonia]]nan karibense, partikularmente [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. == Konteksto == E tomo a wòrdu publiká pa e komishon di Sekshon Antias, parti di e organisacion di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé. E eksposishon aki tabata tin komo meta pa hasi labor di hende muhé visibel i pone enfasis riba nan kontribushon sosial, tantu na [[Hulanda]] komo den su kolonianan ultramar. Editor di e buki tabata L.C. van Panhuys (1869-1949), un alkalde hulandes i funshonario na Departamento di Kolonianan, kende a kompilá e diferente kontribushon i sketchnan. E publikashon a sirbi tantu komo un rekurso informativo komo un rekordatorio duradero di e partisipashon di Antias den e eksposishon. E terminologia i deskripshonnan den ''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie'' ta reflehá e perspektiva kolonial i etnográfiko di fin di [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. Konsepto i karakterisashonnan di gruponan di poblashon i ròlnan di género ta wòrdu konsiderá antikuá òf problemátiko den historiografia kontemporáneo. E artíkulo aki ta usa e terminologia aki solamente pa ilustrá e fuente original. -- '''Muhénan na Antillas Hulandes''' a wòrdu publiká pa e Komité di Sekshon di Indianan Oksidental komo parti di e Eksposishon Nashonal di Trabou di Hende Muhé na Den Haag na 1898. E publikashon su propósito tabata pa informá hende muhé na Hulanda tokante e bida, trabou, i posishon sosial di hende muhé den e kolonianan di India Oksidental Hulandes, partikularmente Surinaçao. E kompilashon i edishon di e kolekshon tabata kompletamente responsabilidat di Louis Constant van Panhuys, kende a trese huntu vários kontribushon i sketch den un solo obra amplio. Aunke a institui subcomisionnan na Surinam y Curaçao pa sostene e exposicion localmente y colecta materialnan, e contenido y structura di e coleccion ta completamente responsabilidad di Van Panhuys. E subkomishonnan asina a hunga un ròl organisatorio i ta prinsipalmente di importansia kontekstual pa e kuadro institushonal di e publikashon. --- == Kontenido == E buki ta konsistí di vários kapítulo temátiko. E kapítulo di apertura ta duna konseho práktiko pa hende muhé [[Oropa|oropeo]] ku saliendo for di Hulanda kier establesé nan mes den e kolonianan di Karibe. E ta trata kondishonnan di bida, tareanan di kas i etiketa sosial. E siguiente kapítulonan ta ofresé un deskripshon general di e teritorio, [[poblashon]] i kultura di Sürnam i e islanan di Karibe denter di e imperio kolonial hulandes. Tambe e buki ta kontené datonan estadístiko riba enseñansa na Sürnam. Por ehèmpel, e ta menshoná ku na 1896 e kolonia tabatin 54 skol ku 7.139 studiante, inkluyendo 3.453 mucha muhé. Tambe ta pone atenshon na introdukshon di enseñansa obligatorio na 1877 i na inisiativanan manera e banko di spar pa skol, ku a keda introdusí na 1882. === Hende muhé den e kolonianan === Mayoria di e volúmen ta dediká na e posishon i aktividatnan di hende muhé. Lo siguiente ta wòrdu deskribí susesivamente: * hende muhé di poblashonnan urbano i rural na Sürnam; * hende muhé referí na nan den e publikashon komo Bush Negresses (awendia referí na nan komo hende muhé Maroon); * hende muhé di komunidatnan indígena. E outornan ta deskribí práktikanan di kuido, kriansa di yu, nutrishon i trabou, inkluyendo agrikultura, trabou di kas i komersio. Tambe nan a trata profesionnan di hende muhé manera edukadó, enfermero, labado di paña, komersiante, i portero. == Resepshon == E publikashon a risibí resensianan positivo den prensa hulandes na 1898. Artíkulonan den korant a elogiá e obra komo informativo i aksesibel i a enfatisá ku e tabata kontené detayenan ku tabata poko konosí bou di e públiko hulandes. E revisornan a konsiderá e kolekshon un kontribushon eksitoso na e ophetivonan di e eksposishon, esta oumentá konosementu tokante labor di hende muhé i kompromiso sosial, inkluso pafor di Hulanda. == Signifikado == E publikashon ta wòrdu konsiderá un dokumento kultural i sosial oportuno. E ta ofresé bista riba puntonan di bista kolonial riba hende muhé, trabou i kuido, i ta konstituí un fuente balioso pa investigashon riba relashonnan di género kolonial, práktikanan di kriansa i formanan di organisashon sosial di antaño na Sürnam i Kòrsou. [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] [[:Kategoria:Historia]] ----- '''De Vrouw in Nederlandsch West-Indie''' was een boekuitgave bestemd voor [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]] in 1898, en welk inhoud bijeenverzameld werd door [[Louis Constant van Panhuys]]. == Achtergrond == De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. van Panhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curacao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgave is de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. == Inhoud == In het eerste hoofdstuk wordt aan Europese dames die uit het moederland naar de West vertrekken, adviezen verstrekt, terwijl het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende Caribische eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over de aard, de positie en de werkzaamheden van vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de bosnegerin en de Indiaanse vrouw. {{Appendix}} ''De Vrouw in Nederlandsch West‑Indië'' is een bundel uitgegeven ter gelegenheid van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], welke in 1898 in [[Den Haag]] plaatsvond. De bundel werd samengesteld door jhr. L. C. van Panhuys namens de West‑Indische Rubriekcommissie. De publicatie had een tweeledige doel: enerzijds de belangstelling van vrouwen in Nederland te wekken en te stimuleren voor de koloniën Suriname en Curaçao, en anderzijds als een blijvende herinnering aan de expositie zelf. ==Achtergrond== Samenkomst en doel De bundel is uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie, onderdeel van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De redactie vond plaats onder auspiciën van jhr. L. C. van Panhuys. Doelstelling: *Vrouwen uit Nederland kennis laten maken met het leven en werk van vrouwen in de West-Indische koloniën. *Een blijvende aandenken bieden aan het thema-onderdeel van de tentoonstelling. 📝 Inhoud Hoofddeel I Adviezen voor Europese vrouwen die overwegen naar de koloniën te verhuizen. Hoofddeel II & III Algemeen beeld van land, cultuur en bevolking in Suriname en diverse Caribische eilanden. Specifieke portretten van vrouwen uit de koloniën De Surinaamse ‘bosnegerin’ met details als borstvoeding en traditionele voedingspraktijken. „…zij zoogt haar kind, maar geeft het ook bananenmeelpap (‘gongote’) zodat de baby zich niet meer kan bewegen …” Van Panhuys vergelijkt deze gewoonte met Nederlandse vrouwen die jenever gebruikten om hun baby te kalmeren (p. 32). De Indiaanse vrouw Algemene positie en taken van vrouwen uit de volks- en plattelandsgemeenschappen, waaronder onderwijs, zorg en landbouw. Beroepsleven van vrouwen Vrouwen als onderwijzeressen, verpleegsters en vooral landbouwers — op plantages én eigen gronden. Onderwijs in Suriname (1877 leerplicht, 1896: 54 scholen, 7.139 leerlingen, waaronder 3.453 meisjes). Schoolspaarbank (geïntroduceerd 1882 – populair bij leerlingen). Overige beroepen: wasvrouw, koopvrouw, lastdraagster. ==Belang van de publicatie== Cultureel en sociaal document: biedt unieke, tijdgebonden inkijk in de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen in koloniaal Suriname en Curaçao. Voorlichting en propaganda: bedoeld om vrouwen uit de metropool te informeren én te werven voor verbinding met de koloniën. Historische bron: waardevol voor onderzoek naar koloniale genderrollen, dagelijkse zorgpraktijken en vroege sociale interventies zoals onderwijs en spaarbanken. ==Suggesties voor afronding== Overweeg nog een kort slot waarin je de publicatie plaatst in zijn tijdgeest (burgerlijke moraal rond 1900, koloniale verhoudingen, rol van georganiseerde vrouwenbewegingen). ----- ==Nabeschouwing== === Het perspectief van de vrouw in West-Indië === Hoewel De vrouw in Nederlandsch West-Indië werd samengesteld door jhr. Louis Constant van Panhuys en gericht was op bezoekers van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in 1898, biedt het werk ook waardevolle informatie over de beleving van arbeid, zorg en onderwijs vanuit het perspectief van vrouwen in de West-Indische koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. === Zelfstandigheid en arbeidsethos === Vrouwen in de koloniën waren actief in de landbouw, zowel op plantages als op eigen grond. Ze verrichtten zwaar fysiek werk en droegen aanzienlijk bij aan de lokale economie. Volgens het boek schroomden deze vrouwen niet voor het "zwaarste werk" en was hun arbeid van onmiskenbaar belang voor het gezinsinkomen.[1] === Zorg en culturele tradities === De publicatie beschrijft ook moeders en zorgverleners, met onder meer aandacht voor het zogen en voeden van kinderen. Een voorbeeld is de bosnegerin, die naast borstvoeding gebruik maakte van traditionele pap zoals "gongote" om baby's te voeden. Dit gebeurde soms zo intensief dat baby's nauwelijks konden bewegen. Hoewel het lokale gebruik door koloniale autoriteiten werd afgeraden, toont het een zelfstandige vorm van zorg en kennis.[1] === Onderwijs en emancipatie === In Suriname werd al in 1877 leerplicht ingevoerd. Het boek noemt 54 scholen met ruim 7000 leerlingen in 1896, waarvan 3453 meisjes.[1] Vrouwen werkten als onderwijzeres en stimuleerden scholing, waarmee ze een centrale rol speelden in de opvoeding en intellectuele ontwikkeling van de gemeenschap. === Economische diversiteit === West-Indische vrouwen waren niet enkel werkzaam als landbouwers of onderwijzers, maar ook als wasvrouw, koopvrouw, verpleegkundige of draagster. Deze economische veelzijdigheid weerspiegelt hun belangrijke maatschappelijke rol.[1] Ondanks de paternalistische toon biedt het boek een uniek inkijkje in het leven van vrouwen in de koloniën. Hun arbeid en maatschappelijke betrokkenheid verdienen erkenning als fundamenteel onderdeel van de koloniale geschiedenis. == Bronnen == [1] L.C. van Panhuys, De vrouw in Nederlandsch West-Indië (1898). Uitgegeven door de West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Digitale versie beschikbaar via Delpher.nl. ---------- ==[[Louis Constant van Panhuys]]<ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000903142:mpeg21:a00008|werk=Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage|titel=Wetenschap|datum=19 juli 1898</ref>== [[Bestand:De vrouw in Nederlandsch Westindië (1898) (IA BNADIGKOSTBARE179).pdf|thumb|De Vrouw in Nederlandsch Westindië. Uitgegeven vanwege de Westindische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Bijeenverzameld door jhr. L.C. van Panhuijs.]] De vrouw in Nederlandsch West-Indië, uitgegeven van wege de West-Indische Rubriek-commissie van de [[Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898|Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid]], bijeenverzameld door jhr. L. C. vanPanhuys. De West-Indische Rubriekcommissie van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid heeft een boekje uitgegeven, getiteld „De vrouw in Nederlandsch West-Indië”. Dit werkje, dat een heel aardig denkbeeld geeft van het leven en werken der vrouwen in de beide koloniën Suriname en Curapao, bestaat uit verscheidene schetsen, die bijeenverzameld zijn door jhr. L. C. van Panhuys. Het doel der uitgaveis de belangstelling in onze schoone West-Indische koloniën aan te wakkeren en de vrouwen, speciaal die betrekking hebben met West-Indië, op te wekken tot betere kennismaking met alles wat land en volk der koloniën betreft, terwijl het tevens een blijvende herinnering is aan het doel der tentoonstelling. Het eerste hoofdstuk bevat eenige raadgevingen aan Europeesche dames die naar de West vertrekken, terwijl in het tweede en derde hoofdstuk een beschrijving wordt gegeven van land en volk van Suriname en de verschillende eilanden. In het overig gedeelte van het werkje wordt speciaal gehandeld over den aard, de positie en de werkzaamheden der vrouwen. Achtereenvolgens krijgen we een schets van de vrouw uit het volk in Suriname, de boschnegerin en de Indiaansche vrouw. Deze schetsen bevatten bijzonderheden, die stellig weinig of niet bekend zijn. Zoo lezen wij op pag. 32, „de boschnegerin zoogt haar kind altjjd zelf, doch houdt er bovendien nog een eigenaardige voedingsmethode op na, die ook onder de beschaafde negerinnen nog wel in zwang is, hoewel bv. de politie te Paramaribo het tegengaat, het zoogenaamde K e m ti-p i k i e n. Het kind wordt dan namelijk zoo volgegoten met bananenmeelpap (gongote) dat het zich niet meer kan verroeren en het buikje gespannen staat als een trom.” Wat de reden van deze meer dan overdadige spijziging is wordt niet vermeld, we veronderstellen dat het een middel is om de kleinen zoet te houden, zooals in ons vaderland sommige vrouwen uit ’t volk hun zuigelingen wel stil houden met een teugje jenever. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de werkzaamheden der West-Indische vrouwen. De vrouwen aldaar zijn hoofdzakelijk onderwijzeressen, pleegzusters of landbouwsters. De laatstgenoemden zijn natuurlijk het talrijkst. Deze landbouwsters werken op plantages of op hun eigen grondjes en zien niet op tegen het zwaarste werk. Ook aangaande het onderwijs in de WestIndische koloniën bevat het boekje interessante mededeelingen. Reeds in het jaar 1877 is de leerplicht in Suriname ingevoerd. Deze kolonie bezat in December 1896 54 scholen met 7139 leerlingen, waarvan 3453 meisjes. In 1882 heeft men in Suriname een schoolspaarbank ingevoerd, waarvan een druk gebruik wordt gemaakt. Behalve door de reeds genoemde beroepen voorzien de vrouwen in haar onderhoud als waschvrouw, koopvrouw, lastdraagster enz. Wij hopen, dat het boekje in veler handen moge komen en dat het moge bijdragen om de kennis te vermeerderen van onze, bij het publiek nog zoo weinig bekende West-Indische koloniën en vooral dat de vrouwen ook hier haar zegenrijken invloed zullen doen gelden en meewerken tot den bloei van deze schoone gewesten. {{Appendix}} [[:Kategoria:Karibe Hulandes]] ------------ {{Variante|c}} {{Databox}} '''Ocho dia''' ta un antiguo rito di luto na Aruba, Kòrsou i Boneiru, ku ta sostene famia i amigunan di defuntu den nan proseso di luto. Tabatin un tempu na Kòrsou i Boneiru ku e defuntunan tabata wòrdu rekordá no solamente ku un Misa, pero ku ocho dia di orashon, kanto, kuenta, i komunion. Pa ocho dia, e komunidat a reuní — no solamente pa yora, pero pa ofresé sosten. Famia i amigunan a wòrdu sostené den nan proseso di luto: ku orashon, kantika, rekuerdo i brasa, e alma di e defuntu tambe a wòrdu eskoltá pa e bida despues di morto. E ritual aki tabata wòrdu yamá Ocho Día. Despues cu dera e defunto ta cuminsa cu e “ocho dia”. Esaki ta un periodo di luto di ocho dia, durante cua esnan cu a keda den luto ta reuni diariamente. Bou di guia di un intersesor, ta hasi orashon pa e defuntu i su sernan kerí. Un sirbishi di konmemorashon ta wòrdu tené 40 dia despues di e morto, i tambe anualmente riba e aniversario di e morto. Den Iglesia Catolico Romano, ademas di e dia di recuerdo anual aki, e famia por pidi un misa mensual pa e defunto.<ref>[https://www.rememberme.nl/inspiratie/blogs-van-judith-sandriman/rituelen-bij-een-begrafenis-op-curacao Rituelen bij een begrafenis op Curaçao]</ref> De negendenacht (novena= Ninth Night) ceremonie op Jamaica toont overigens inderdaad overeenkomst met de curacaose "ocho dia".<ref><ref></ref>VOLKSKUNDE. "Amigoe". Curaçao, 05-09-1980, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 19-12-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640155:mpeg21:p017</ref> --- Er was een tijd op Curaçao en Bonaire waarin de overledene niet alleen werd herdacht met een mis, maar met acht dagen van gebed, zang, verhalen en verbondenheid. Acht dagen lang kwam de gemeenschap bijeen—niet alleen om te rouwen, maar om te begeleiden. De familie en vrienden werden ondersteund in hun rouwproces: met gebed, zang, herinnering, en omarming werd ook de ziel van de overledene begeleid naar het hiernamaals. Dat ritueel heette Ocho Día. Dit ritueel, ontstaan uit de ontmoeting tussen Afrikaanse spirituele tradities en het katholieke geloof, was veel meer dan folklore. Het was een daad van geestelijke zeggenschap. Wat de kerk niet kon bieden, gaf de gemeenschap zichzelf: troost, structuur, en een plek voor de ziel om haar weg te vinden. De Ocho Día, met haar gezangen in een vermenging van Papiaments en Latijn, de overdracht van culturele identiteit via verhalen over West-Afrikaanse mythische figuren zoals de spin Nanzi, gezongen litanieën, een eigen vormgegeven liturgie van gebeden, en het kantelen van het altaar op de achtste dag (Ocho di Yukán)—dat was hun manier om trouw te blijven aan hun wortels én aan hun geloof. Vandaag de dag is dit ritueel vrijwel verdwenen. Al twintig jaar is er geen gedocumenteerde viering meer. Uitvaarten worden nu tot in de puntjes geregisseerd door begrafenisondernemers, naar Europees model. In tegenstelling tot vroeger, waar een uitvaart veel meer was dan een kort moment van condoleren of een drive-thru, of het volgen van de dienst via een YouTube-link, is afscheid nemen verarmd tot een haastig en afstandelijk ritueel. De zinsnede “geen rouwbeklag aan huis” klinkt inmiddels als een mantra in overlijdensberichten. ------- Bob Harms: De ocho dia, een rouwritueel van acht dagen op Aruba, Bonaire en Curaçao, was veel meer dan alleen een religieuze bijeenkomst. Het was een levendig sociaal evenement, doordrenkt van culturele tradities die hun oorsprong vinden in West-Afrika en de diaspora. Ondanks pogingen van de Rooms-Katholieke Kerk om deze ‘afwijkende’ gebruiken te onderdrukken, hield de gemeenschap stand en gaf het rouwproces zo een unieke, eigen invulling. Tijdens dit achtdaagse ritueel nam een voorzanger, de resadó, de leiding. Hij zong litanieën, een mix van Papiaments en Latijn. De aanwezigen zongen mee met de kantikanan di Ocho Dia, liederen speciaal voor dit ritueel, en de kantikanan di Dum Ve, verbasterde Gregoriaanse gebedsliederen. Ook op de laatste ochtend, wanneer het altaar werd afgebroken, werden er speciale liederen gezongen, de kantikanan di Jukán. ---- Na de uitvaart is er een rouwperiode die acht dagen duurt. In deze dagen worden er litanieën (gebeden) voorgelezen door een vrouw die ouder is dan 50. Ze vraagt God om de overledene onder zijn hoede te nemen en de nabestaanden te troosten. Tijdens deze ‘ocho dia’ geven naasten en familie alle ruimte aan hun emoties. Vooral op de achtste dag nemen ze de tijd om na te praten over de dingen die de overledene heeft gezegd en hoe hij of zij zich heeft voorbereid op de dood. De ramen worden opengezet zodat de geest kan vertrekken. ---- Het is een perfect voorbeeld van ''syncretisme'': het samenvoegen van verschillende culturele en religieuze elementen. Hoewel de periode van acht dagen ook in het christendom voorkomt (denk aan de besnijdenis van Jezus na 8 dagen), is de uitwerking (de ceremonies, muziek, dans) sterk beïnvloed door de Afrikaanse wortels en de 'survival' van voorouderlijke tradities na de slavernij, steltDBNL - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. {{Appendix}} --------------- {{Databox}} [[File:General Official Minimum Wage by Territory as of February 2023 in US Dollars (2).png|thumb|300px|Mapa di salario minimo segun teritorio na februari 2023 den USD]] E '''salario mínimo''' ta e montante mas abou ku un dunadó di trabou ta legalmente obligá di paga un empleado. Un salario mínimo por wòrdu ekspresá komo un salario pa ora, pa luna òf pa siman. Semper e ta wòrdu ekspresá komo un salario brutu, ekskluyendo belasting i kontribushonnan di seguro sosial. Dentro di Union Europeo, 22 di e 27 estadonan miembro tin un salario minimo. E sinku paisnan di UE ku no tin un salario mínimo ta Austria, Dinamarka, Finlandia, Suesia i Italia. E paisnan aki, inkluyendo Noruega i Suisa, ta laga e fiho di salario mínimo na organisashonnan di dunadó di trabou i empleado. es.wiki: Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] E regulashon aki a wòrdu establesé pa promé biaha na Australia i New Zealand den siglo 19.[2] Kada pais tipikamente ta establesé e normanan legal ku ta regulá e salario mínimo i e mekanismonan pa determiná su montante periodikamente, normalmente anualmente. Regulashonnan di salario mínimo, ku nan diferensianan, ta presente den kasi tur pais rònt mundu, i nan ophetivo, eksplísito òf nò, ta pa redusí desigualdat di salario. Den añanan resien, vários pais a reformá nan polítika di salario mínimo komo kontesta na e oumento di kosto di bida i preshon sosial pa garantisá un entrada desente. Algun gobièrnu a opta pa konektá e salario mínimo na e konsepto di un “salario di bida,” komprondé komo un salario ku ta kubri e nesesidatnan básiko di un individuo òf famia, inkluyendo kuminda, bibienda, edukashon i kuido di salú. Paisnan manera Alemania,[3] Sur Korea, Chile,[4] i New Zealand a implementá oumentonan signifikante, miéntras ku na Merka tabatin un tendensia pa oumentá e salario mínimo na nivel estatal i munisipal den ousensia di konsenso federal. Ademas, organisashonnan manera Organisashon Internashonal di Trabou (ILO) i Programa di Desaroyo di Nashonnan Uni (UNDP) a promové kuadro pa evaluá e impakto di e salario mínimo riba redukshon di pobresa i desigualdat, resaltando e importansia di ahusta e montantenan aki periodikamente i segun kriterionan ekonómiko i sosial. Salario mínimo, salario mínimo, òf salario mínimo ta e montante mínimo di remunerashon ku un dunadó di trabou ta obligá pa lei pa paga su empleadonan pa e trabou ku nan a hasi durante un periodo determiná. E suma aki no por wordo baha ni pa acuerdo colectivo ni individual. Un salario mínimo ta eksistí den mas ku 90% di e estadonan miembro di e Organisashon Internashonal di Trabou (ILO).[1] == Caribe Hulandes == * 1947 - invoering Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), * 1972 - Landsverordening minimumlonen (P.B. 1972, no. 110) 1 oktober 1972 e Ordenansa Salario Minimo a drenta na vigor na Antias Hulandes.<ref>Advertentie. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-09-1972, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461412:mpeg21:p006</ref> {{Appendix}} LANDSVERORDENING van 31 mei 1972 houdende nieuwe regelen inzake minimumlonen Citeertitel Landsverordening minimumlonen Vastgesteld door Gouverneur van de Nederlandse Antillen Onderwerp maatschappelijke zorg en welzijn Eigen onderwerp arbeidsregelgeving Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze verordening vervangt de Loonregeling 1946 (P.B. 1947, no. 2), -------- The minimum wage history in the Dutch Caribbean is tied to the islands' individual statuses, with a significant shift in the Caribbean Netherlands (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) towards higher, federally regulated minimum wages starting in the 2010s, aiming for a dignified existence. Other islands, like Aruba, also adjusted their minimum wages in recent years, while the overall trend shows efforts to raise wages to improve socio-economic conditions, though this can create competitive pressure compared to other Caribbean nations. The minimum wage in the Dutch Caribbean is set separately for each island, with the highest recent rates being $1,750 per month in the Caribbean Netherlands (Bonaire, St. Eustatius, and Saba) as of July 1, 2024, and AWG 2,007.05 per month in Aruba as of January 1, 2025. The Caribbean Netherlands' minimum wage is adjusted annually based on the consumer price index. -------------- {{Variante|c}} {{infobox persona| variante =c | nomber = Mary Gertrude Johnson | ofishi = | tata = Peter Hassell | mama = Esther Lovell Johnson }} '''Mary Gertrude Johnson''' (☆ [[1854]] na Zions Hill – † [[1939]] na [[Saba]]), tambe konosí komo ''Mary Gertrude Hassell'', tabata un edukadó prominente i un pionero den promoshon di e arte tradishonal di [[kanchi sabano]] riba e isla di [[Saba]]. El a duna les i popularisá e téknika di obra ku hilo habri, ku despues a bira un di e produkto artístiko i ekonómiko mas importante di e isla. Segun folklorista Eric Eliason, “kisas e ta e persona mas honrá den historia di e isla.”<ref>Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: ''Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean'', p. 522-534, citaat op p. 524.</ref> == Biografia == Mary Gertrude Johnson a nase na Zions Hill (den e tempu ei konosí komo Hell’s Gate) komo yu muhé di Esther Lovell Johnson i Peter Hassell. Su famia tabatin un posishon respetá den komunidat i su mayornan tabatin medio finansiero sufisiente pa mand’é pa estudio na [[Caracas]], [[Venezuela]] na komienso di añanan 1870. Pa un periodo Johnson a biba den un internado katóliko, kaminda soeurnan di e konvento tabata duna enseñansa, inkluso na manera tradishonal.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Durante su estadia na Venezuela, el a siña for di e yu muhénan di e elite venezolano kon pa traha obra ku hilo habri den estilo ajour, ku despues a bira konosí na Saba komo kanchi spaño.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> <ref name=":0">Eliason, Eric A. (2024). "[https://www.google.nl/books/edition/Handbook_of_Gender_Studies_in_the_Dutch/aBcEEQAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA524&printsec=frontcover Saba Lace: History, Culture and Art]", in: Handbook of Gender Studies in the Dutch Caribbean, p. 522-534</ref> E téknika aki lo bira e base pa e desaroyo di e arte di kanchi sabano, un forma di arte tekstil úniko pa Saba.<ref name=":1">{{Citeer boek |titel=Caribbean Women and Their Art: An Encyclopedia |achternaam=Snodgrass |voornaam=Mary Ellen |url=https://www.google.nl/books/edition/Caribbean_Women_and_Their_Art/4tCwDwAAQBAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Mary+Gertrude+Hassell+Johnson&pg=PA89&printsec=frontcover |datum=2019 |pagina=89-90}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://caribvibetv.com/learning-about-saba-lace-spiced-rum/ |titel=The Art of Saba Lace & Flavor of Spiced Rum: Saba’s Heritage |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Caribbean Vibrations}}</ref> Despues di a kompletá su estudio, Johnson a regresá Saba. Einan el a kasa ku James Benjamin Johnson i a kuminsá duna les na e skol katóliko lokal. E pareha a establesé nan mes na Windwardside. Inisialmente, el a sigui ku trahamentu di kanchi komo un hòbi, dunando les na algun amigu i miembro di famia, pero pronto el a kuminsá plama riba henter e isla. Gradualmente ela kuminsá duna lès, i patronchinan spesífiko pa e isla a wòrdu kreá, yamá na nòmber di nan kreadornan, manera Imelda, Sylvia i Laurentina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ku e establesementu di un servisio postal konfiabel entre Saba i mundo eksterno na 1884, e posibilidat pa bende kanchi via pòst a habri un fuente nobo di ingreso pa hopi famianan. Pa tempu di Prome Guera Mundial, un di kada dies habitante tabata inbolbí den produkshon òf benta di kanchi sabano. Den e añanan 1920, ta kalkulá ku entre 30% i 40% di PIB di Saba tabata generá for di kanchi, un kontribushon sin igual pa un isla chikí.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Mary Gertrude Johnson a fayesé na 1939 na edat di 85 aña. Su legado sigui biba den arte, ekonomía i identidat kultural di Saba. == Homenahe == Na 1996, su aporte a wòrdu rekonosé ku un stampia postal di Antias Hulandes, ku ta mustra un imagen di dje ku un obra di kanchi na banda robes. E stampia tabata parti di un seri dediká na figuranan antiano prominente.<ref>{{Citeer web |url=https://touchstamps.com/Stamp/Details/160215/mary-gertrude-johnson-hassel-1853-1939 |titel=Stamp: Mary Gertrude Johnson Hassel (1853-1939) (Netherlands Antilles 1996) |bezochtdatum=2025-07-20 |werk=Touch Stamps}}</ref> == Mira tambe == * [[Kanchi sabano]] {{Appendix}} {{Defaultsort:Johnson, Mary Gertrude}} [[:Kategoria:Saba]] ------------ * na un Skol di Konbento. Einan ela siña kon pa traha e hilo dibuhá for di e yu muhénan di Venezolanonan elite, i a introdusí e arte na Saba kaminda e ta konosí generalmente komo obra spañó.<ref>https://thesabaislander.com/2021/02/06/the-chronological-history-of-saba/ The Chronological History of Saba], Saba Islander (2 di yuni 2021)</ref> * the past, drawn lace embroidery often produced larger pieces in the form of tablecloths, curtains, drapes, etc. Today, these larger ana more expensive items are no longer in demand and the intricate patterns of drawn lace are being used in a more decorative manner on various items of women’s and household ware such as shawls, skirts, blouses, handbags, hand¬ kerchiefs, napkins and other cloths. <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ANTILLENREVIEW-1981-08/page/n33/mode/1up?q=saban+lace&view=theater Handcraft: an industry of growing importance]Antillean Review, vol. 1 nr. 5, augustus/september 1981</ref> * Perhaps this is the reason the craft is popularly known as "Spanish work" on Saba. In 1884, the wives and daughters of Saba's seafaring men began working in earnest. In that year regular mail service connected the five-squaremile island to the outside world for the first time, thereby establising the possibility of a mailorder cottage industry. By 1898, Saba's lacemakers had become so adept that a Miss Florence Every entered an exhibition of women's handicrafts in The Hague, The Netherlands, where she received an honorable mention. Six years later, a Saban was awarded first prize in a competition in Copenhagen, Denmark, and was invited by the Danish government to spend four months in the Scandinavian country. Little by little, the industrious Saban women began exporting their delicate work, primarly to customers in the United States. The method by which they obtained the names of potential clients illustrates typical Saban ingenuity. Lacemakers would copy the addresses of American companies from the boxes of merchandise that were sent to the island. They would then dispatch a letter explaining their craft and their prices to the firm, hoping to have some sympathetic manager post the missive on the company bulletin board or mention it in the company newsletter. Their efforts were surprisingly successful. By 1928, nearly 25,000 guilders worth of needlework was being exported.<ref>A unique form of needlework: “Saba Lace”— A time honored craft by Will Johnson. "Amigoe". Curaçao, 20-12-1985, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 31-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643321:mpeg21:p068</ref> Naturally, clients' addresses were closely-guarded secrets. Who betide anyone who "stole" an address or who wrote "bad things" about a competing lacemaker. Many families were not on speaking terms for years, owing to some real or imagined breaking of this unwritten law. In turn, many company officials wrote to Saba's Vice-Lieutenant Governor inquiring into the financial status of the women soliciting business from the companies' employees. As tactfully as possible, the administrator would reply that the ladies could stand "some help", even though some of the lacemakers were among the most affluent residents of the tiny island. When the Great Depression spread economic havoc throughout the United States in the early 19305, demand for "Saba Lace" plunged alarmingly. Committees were formed on the island to promote the "industry". Unfortunately, nothing seemed to help. It was only with the increase of tourism to the island that "Saba Lace" flourished once again. An airfield was finally constructed on the mountainous terrain in 1963 and the island became a favorite with travelers searching for an unusual daytrip from nearby St. Maarten of for longer stays in a serence and unspoiled Caribbean atmosphere. In 1984, 15,000 tourists visited, departing with approximately $100,000 worth of delicate, handmade lacework. Thus, after more than a century, a handcraft learned by a young Saban girl in the quiet cloisters of a Caracas convent still provides a means of survival for many families on the tiny island of Saba. ------------- {{Infobox artista|variante|c | nomber = Sheila Payne }} '''Sheila Payne''' (☆ 1961 na [[Kòrsou]]) ta un aktris i kontadó di kuento di [[Kòrsou]] i un defensor di preservashon di Papiamentu.[1] Sheila Payne a nase i lanta na Kòrsou, den un famia originalmente di [[Sint Kitts (isla)|Saint Kitts]]. Su interes i amor pa kontamentu di kuenta a bini di su tata. Komo un studiante di skol básiko, el a hasi un impreshon sumamente eksitoso di e empresario di músika [[Ángel Job]] (ku e apodo El Gordito de Oro).[2] For di 1980 pa 2000, Payne a biba na [[Hulanda]]. El’a studia matemátika i ekonomia i a tuma un kurso posgrado den desaroyo di karera. Despues di a traha den e ramo ei pa algun tempu, el a bira un aktris ku Jeugdtheater Citadel Groningen. Na Kòrsou, el a traha komo aktris pa teater hubenil i despues a regresá na kontamentu di kuenta.[2] Na 2011, Payne a risibí un nominashon di UNESCO pa su esfuersonan den preservashon di Papiamentu.[2] -------------- {{Variante|c}} {{Databox}} Un '''tragalus''' ([[hulandes]]: ''dakvenster'') ta referi na un bentana chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un dak di kas. Literalmente, e palabra cu e ta e luga pa laga lus drenta. "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. un ekstenshon di e superfisie di dak ku ta inkliná, hopi bia ta konsistí di un kuadro di bentana vertikal ku òf sin partinan movibel, dos muraya banda triangular i un tapa, trahá komo un dak plat, siya ?, heup òf pent. Un tragalus por wòrdu instalá mesora durante konstrukshon nobo, pero hopi bia ta wòrdu trahá despues pa haña espasio èkstra, tin bia na e lugá kaminda un skylight ta presente kaba. E kuadro di bentana ta sirbi pa permití lus i airu drenta den e zolder òf kamber di zolder. Un bentana di dormitorio hopi bia ta proveé ​​e espasio èkstra ku espasio pa kabes (espasio pa kabes), ku ta nesesario pa krea un kamber den zolder. Bentana di dormer por wòrdu montá na diferente manera. Tradishonalmente riba e lugá, kaminda e bentana di e dormer ta wòrdu bati riba e dak riba e sitio, loke ta tuma un promedio di 3 pa 4 dia. Tin tambe bentananan prefab. E bentananan prefabriká aki ta wòrdu pre-produsí den un fábrika òf tayer di karpinteria i ta wòrdu montá riba e dak denter di un dia. Bentana di dormer ta traha di vários material. Esaki ta dependé di e estilo arkitektóniko di e kas i e deseonan di e kliente. Bentana prefabriká por lo general ta trahá di palu òf plèstik. Un ekstenshon riba e dak tambe ta wòrdu yamá kuko òf akkenailtje (prinsipalmente na Groningen). {{Appendix}} chatgpt:Den papiamentu, tragalus ta un palabra ku referi na un ventanita chikí ku generalmente ta instalá riba un muraya haltu, tei, òf den un kas di dak. E palabra mes ta bin di Hulandés "tragaluz" via Spaño (traga = bebe, luz = lus) — literalmente, un lugá pa laga lus drenta. ✅ Den konteksto di construccion Hulandés (i Karibe Hulandes), un "tragalus" ta un ventanita, pero den hulandés moderno e palabra ku ta mas relashona ta "dakkapel" òf "dakvenster", ku ta referí mas espesífikamente na un ventan chi subi for di dak, ku ta kreá espasio i lus den un piso haltu. Diferensha: Tragalus = ventanita (simpel, generalmente no sobresalí for di tei). Dakkapel = estruktura di bentana ku sobresalí for di tei pa kreá mas espasio i lus. 🏚️ Tragalus den Karibe Hulandes Sí, tragalus (of ventanitanan den dak) tabata uza den arquitectura tradicional Karibe Hulandes, inklusí: Kas di plantashon (Boneiru, Kòrsou, Aruba) Kas di pueblo (kas di torto, kas di piedra) Fortifikashon (forte) E motibu principal pa usa un tragalus tabata: Laga lus natural drenta (den tempo ku no tabatin mucha bentanan grandi) Mehorá ventilashon (pa saka kalor fo'i kas) Duna un poko di brisa sin perde protekshon kontra tormenta. Ejemplo: Riba kas di plantashon na Kòrsou manera Landhuis Brievengat òf Landhuis Chobolobo, bo por topa ventanitanan haltu riba e dak ku ta sirbi komo tragalus. Na Aruba, na kas antique den Noord i Santa Cruz, bo por wak esemey. 📜 Origen historiko E uso di ventanitanan haltu (tragalus) a bini ku: Influensia di arquitectura kolonyal Hulandés (especialmente siglo 17-18). Adaptashon lokal pa klima tropikal — ventilashon tabata esencial. Manká di material di konstrukshon — un bentana chikí tabata mas fasil pa instala den muraya di torto òf piedra. ✏️ En Resúmen Aspekto Tragalus Dakkapel Definishon Ventanita haltu Bentana sobresaliente for di tei Funshon Lus i ventilashon Lus, ventilashon, espasio Material Hout, piedra, torto Hout, tei, glas Uzo den Karibe Sí, den kas antique Raro, mas den Hulanda [[:Kategoria:Konstrukshon]] -------------- {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align = center | border = | image1 = Government building in Camacuri (Aruba) 17 33 16 604000.jpeg | caption1 = Edificio di Impuesto di [[Aruba]] | image2 = DRCUR-EXT-Resort-4110-TM.jpg | caption2 = Dream Curaçao Resort na [[Willemstad]] | image4 = Emmanuel Catholic Chapel.jpg | caption4 = Kapel Emanuel na [[San Nicolas]] | image3 = Maduro & Curiel's Bank, Willemstad, Curaçao.jpg | caption3 = Edificio di [[Maduro & Curiel's Bank N.V.|MCB]] na Willemstad }} --------------- * [[Florin karibense]] (aanvullen) Siman pasá a tuma lugá e desvelo ofisial di e diseño di e Guilder Karibense, e moneda nobo ku lo ta den sirkulashon na Kòrsou i Sint Maarten entrante 31 di mart 2025. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) a presentá e biyetenan i monedanan simultáneamente na ámbos pais.<ref name="deel 1">[https://curacao.nu/de-caribische-gulden-een-stap-richting-economische-stabiliteit-in-2025/ De Caribische Gulden: Een stap richting economische stabiliteit in 2025], curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> -- 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat. E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. 2025 lo ta e aña di plaka nobo ku introdukshon di e Golder Karibense. E seri nobo di biyete ta inspirá pa e ‘Mundu Bou di Laman’. E parti dilanti di e biyetenan ta mustra e fauna bou di awa colorido di Curaçao y Sint Maarten, como simbolo di e laso entre ambos pais. E diversidat úniko di animalnan marino, segun Banko Sentral, ta un rekordatorio di e poder di koperashon i metanan kompartí, apesar di kada pais su propio identidat.<ref name="deel 3">[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-20g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (20g)], curacao.nu (27 di desember 2024)</ref> E parti patras di e biyetenan ta deskribí bista históriko i kultural importante di Kòrsou i Sint Maarten. Loke ta spesial di e seri nobo aki ta su diseño: e parti dilanti tin un diseño horizontal tradishonal, miéntras ku e parti patras ta orientá vertikalmente. Ta prome biaha cu biyetenan cu patras vertical ta wordo emiti na Curaçao y Sint Maarten. E seri di florin Karibense ta inkluí sinku biyete di bankero ku e siguiente denominashonnan: 10 Cg, 20 Cg, 50 Cg, 100 Cg i 200 Cg. Cada biyete tin su propio color. == denominashon di mas chikitu: 10 florin == E biyete di dies florin karibense ta predominantemente hel i tin un imágen di e '''angelfish gris''' na e parti dilanti i e '''faro di Klein Curaçao''' na e parti patras.<ref name="deel 2">[https://curacao.nu/nieuwe-caribischegulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-10g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (10g)\, curacao.nu (26 di desember 2024)</ref> E angelfish gris por krese te sesenta sentimeter di largura. E espesie aki tin un kurpa den forma di disko ku un kabes relativamente grandi. Angelfish adulto gris ta gris kla ku manchanan pretu tur kaminda, miéntras ku nan kabes ta gris kla ku un boka mas kla ainda. E hóbennan, di otro banda, ta pretu ku sinku strepi hel briante ku ta kore vertikal riba nan kurpa. Hubenilnan ta wòrdu hañá generalmente riba e rif òf den kama di yerba di laman, kaminda nan ta traha na “stashonnan di limpiesa” meskos ku garnachi mas limpi ta hasi, pa deshací di parasito di piská mas grandi. Adultonan por lo general ta habitá rifnan i por wòrdu hañá na profundidatnan te ku trinta meter. E konki reina ta un snèk ku ta biba prinsipalmente den kama di yerba di laman i riba banki di santu i por krese basta grandi. Karakolnan adulto por krese te mas o ménos 35 sentimeter di largura. E karakolnan aki ta herbívoro i ta alimentá nan mes ku material di mata ku ta haña entre e yerba di laman. E conchi reina ta birando mas y mas raro den hopi parti di Caribe pasobra su carni ta wordo considera un delicia y hopi biaha ta wordo haya riba platonan. Ta p’esei tin vários inisiativa pa kria nan den koutiverio pa produkshon di kuminda òf laga nan bai bèk den naturalesa. Kasi no tin ehemplar adulto real ku a sobra den e awanan interior di Kòrsou. Patras == Di dos denominashon: binti florin Cg 20 == E biyete di binti florin Karibense ta predominantemente blou i tin e rayo di águila mancha dilanti i Simpson Bay patras. Cu un envergadura di casi tres meter, e Spotted Eagle Ray ta un di e especienan di rayo mas grandi den nos awanan. E ta wòrdu rekonosé fásilmente pa su fondo skur ku numeroso mancha blanku i un barika kompletamente blanku. E rayonan aki tin un rabo largu i punta ku vários spina venenoso. E rayonan aki ta kome bivalvo, entre otro, i ta buska nan riba fondo di santu. Nan ta koba den santu i tin bia ta zwaai esaki ku nan “alanan”. Tambe nan ta come cangreu, cangreu ermitaño y caracol manera e queen clam. Rayonan di águila mancha ta hopi sosial i hopi bia ta landa den grupo chikí.<ref name="deel 3"/> Yellow Cowries ta '''karakol di laman''' ku ta wòrdu hañá den mayoria di laman tropikal. Den pasado, diferente tipo di cowries tabata hunga un ròl importante den komersio i kultura. Kaska di cowrie tabata wòrdu usá histórikamente komo moneda, partikularmente na China, Afrika, New Guinea i Indonesia. E barkunan di e Kompania di India Oriental Hulandes (VOC) tabata komersia ku kaska di kowrie, spesialmente e “kaska di kaska di plaka” ku tabata representá un balor monetario, i tabata usa nan komo un medio di pago, inkluso pa kumpra hende sklabisá. Awendia nan ta wòrdu apresiá prinsipalmente komo kosnan di kolekshon i ta wòrdu usá den joyas. Karakol tin un dieta hopi spesífiko ku ta varia pa kada espesie. Algun ta karnivoro, algun herbívoro i algun omnívoro. Nan tin un struktura di alimentashon úniko yamá un “radula” den nan boka, ku ta funshoná komo djente, superfisie di yerba i kòrta kuminda.<ref name="deel 3"/> Patras == Di tres denominashon: biyete di 50 Cg == E biyete ta predominantemente bèrdè i tin e '''turtuga di laman bèrdè''' na e parti dilanti i e playa di '''Grote Knip''' na e parti patras.<ref>[https://curacao.nu/nieuwe-caribische-gulden-een-ode-aan-de-onderwaterwereld-50g/ Nieuwe Caribische Gulden: een ode aan de onderwaterwereld (50g)], curacao.nu (28 di desember 2024)</ref> E turtuga bèrdè di laman ta wòrdu hañá den tur laman tropikal i subtropikal na mundu, inkluyendo den Karibe. E turtuga bèrdè di laman ta un herbívoro i ta kome prinsipalmente yerba di laman. E turtuganan ta sòru pa e yerba di laman no krese muchu largu i sofoká su mes. Esaki ta permití e ekosistema di yerba di laman pa mantené su funshonnan mas importante, esta komo un krèsh pa hopi bestia marino. E turtuga di laman bèrdè ta pues un espesie klave ku ta hunga un ròl esensial den tene nos oséanonan saludabel. Turtuga machu nunka no ta regresá tera. E hembranan ta bin tera solamente pa pone webu. Turtuga muhé ta traha vários nèshi pa aña. Turtuga ta protehá i den peliger di ekstinshon rònt mundu. E '''tellin''' faborito. E espesie di karakol bivalvo aki ta wòrdu hañá den henter Karibe, prinsipalmente na profundidatnan di te ku trinta meter. E kaska, ku ta wòrdu trahá dor di e karakolnan mes, por ta basta grandi, algun ta alkansá un diameter di mas o ménos ocho centimeter. E kaska ta di koló krema pa blanku ku randnan un poko haltu i hopi espasiá. E parti paden di e kaska ta hel. E dos mitarnan di e kaska por lo general ta pas bon huntu i hopi bia ta kubri ku alga i otro organismonan, proveyendo un kamuflahe ekselente riba e ref. E espesie aki ta filtrá kuminda for di awa di laman dor di chupa awa aden, filtr’é i despues “spuit afó” awa limpi. Patras Grote Knip Beach. Curaçao ta konosí pa su playanan relativamente chikí skondí den bahianan kómodo. Asta Grote Knip Beach ta situá den un bahia asina. E santu riba e playanan ta konsistí di entre otro e fekalnan di piská ku ta kome alga i otro organismonan marino. Segun ku e piskánan aki ta raspa alga for di piedra di koral i piedra di kalki, nan ta kita pida pida kalki tambe. E material aki despues ta wòrdu ekskretá komo granula chikitu di kalki, ku eventualmente ta akumulá riba playa komo santu blanku debí na akshon di ola. Piská papagai ta entre e espesienan responsabel pa e proseso aki. ------------------- '''Petróleos de Venezuela, SA''' ('''PDVSA''') ta e kompania estatal di [[Venezuela]] riba tereno di petroleo i gas natural. E kompania tin aktividatnan den eksplorashon, produkshon, refinamentu, merkadeo, transporte i eksportashon di petroli, i tambe eksplorashon i produkshon di gas natural. El a kuminsá su operashon na 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di e pais pa dekreto di gobièrnu riba 30 di ougùstùs 1975. Tur akshon di e kompania ta ainda propiedad di gobièrnu di Venezuela, kual pais ta e di sinku eksportadó mas grandi di petroli na mundu. == Reserva i produkshon == Venezuela tin e reservanan di petroleo mas grandi na mundu. Na fin di aña 2020, nan tabata balorá na 304 bion bari, òf 17.5% di e total mundial.<ref name=BPWES21>{{en}} [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html BP Statistical Review of World Energy 2021], geraadpleegd op 24 juli 2021</ref> [[Arabia Saudita]] ta na di dos lugá ku un porshon di 17.2%. Un gran parti di e reservanan ta konsistí di zeta viskoso, ku ta wòrdu hañá prinsipalmente kantu di [[Riu Orinoco]]. E zeta aki ta ménos fásil pa saka ku zeta konvenshonal. Ku e reservanan di zeta konosí, e pais por mantené e nivelnan di produkshon aktual pa mas ku 500 aña.<ref name=BPWES21/> Na 2005, produkshon di zeta tabata 3.3 mion bari pa dia (bpd), pero pa 2015 esaki a baha te na 2.6 mion bpd.[2] Debí na mal maneho ekonómiko, no tin sufisiente sèn disponibel pa invertí, loke ta kousa ku produkshon ta baha. E bahada aki a sigui despues di 2015 i na 2020 e produkshon tabata 540.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Un tendensia similar ta visibel pa refinamentu. Na 2010, kasi 1 mion bpd tabata wòrdu prosesá diariamente ainda, pero na 2019 esaki a baha te na 123.000 bpd.<ref name=BPWES21/> Reservanan di gas ta muchu mas chikitu na 3% di e total mundial, pero tòg signifikante.<ref name=BPWES21/> Produkshon di gas a keda basta stabil entre 2005 i 2017 i a fluktuá alrededor di 30-40 bion m³ pa aña. Tabatin un bahada fuerte na 2018, ku a sigui na 2019 i 2020. Na 2020, mas o ménos 19 bion m³ a wòrdu produsí.<ref name=BPWES21/> == Historia == E kompania a wòrdu fundá dia 1 di yanüari 1976 despues di e nashonalisashon di e industria petrolero di Venezuela. Na sèptèmber 1986, e kompania merikano Southland a bende mitar di e akshonnan di CITGO na Petróleos de Venezuela. Na 1990, PVDSA a kumpra e sobra akshonnan, birando e úniko doño. Ku e transakshon aki, CITGO a wòrdu sigurá di e suministro di krudo i Venezuela a haña un kanal di benta nobo na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Parsialmente debí na e kaida fuerte den prijs di petroleo desde 2015, PVDSA a topa cu problemanan finansiero. E kompania a risibí un fiansa grandi di Rosneft di [[Rusia]] i a kambio a primintí 49.9% di e akshonnan den CITGO komo fiansa.<ref name=CNNROS>CNN [http://money.cnn.com/2017/04/10/news/economy/russia-us-oil-company-citgo/index.html Russia could soon control a U.S. oil company], 10 di aprel 2017, konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> Varios polítiko merikano ta preferá di no mira akshonista ruso den refinerianan merikano.<ref name=CNNROS/> Na 1985, gobièrnu di [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Kòrsou]], ku a tuma over e [[refineria Isla]] na Kòrsou for di [[Koninklijke Shell|Shell]], a transferí e operashonnan di e kompania pa Petróleos de Venezuela a base di un kontrato di hür di largu plaso.<ref name="CvC">Canon van Curacao [https://canoncuracao.cw/33-vertrek-shell-komst-en-vertrek-pdvsa/ Vertrek van Shell, komst en vertrek PdVSA], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> Invershonnan den e refineria a keda atras, loke ta nifiká ku produkshon tabata wòrdu hasí prinsipalmente ku instalashonnan bieu. E problemanan ambiental ku esaki a enserá a kondusí na hopi demanda kontra e refineria òf kontra di gobièrnu.<ref name="CvC"/> E kontrato di hür di PDVSA a kaduká dia 31 di desèmber 2019. Despues di e salida di PDVSA, un bataya legal a tuma luga pa añanan largu entre Kòrsou i Venezuela. Nan dos finalmente a yega na un akuerdo na desèmber 2023. Venezuela lo suministrá zeta pa dies aña ku un balor ekivalente total di US$ 450 mion, ku lo wòrdu usá pa paga e debe di PVDSA.<ref>Antilliaans Dagblad [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28793-olie-voor-schuld-pdvsa Olie voor schuld PDVSA, 21 december 2023], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> ï Na yanüari 2019, Merka a imponé sanshonnan kontra PDVSA.<ref name=NOSUSS>NOS [https://nos.nl/artikel/2269551-vs-legt-sancties-op-aan-venezolaanse-staatsoliebedrijf.html VS legt sancties op aan Venezolaanse staatsoliebedrijf, 29 januari 2019], konsultá 4 di ougùstus 2024</ref> E kuentanan bankario di e kompania na Merka a wòrdu kongelá i merikanonan no ta permiti di hasi negoshi ku e kompania mas.<ref name=NOSUSS/> E sanshonnan ta un medida punitivo kontra e maneho di [[Nicolás Maduro|presidente Maduro]]. Zeta ta un fuente importante di entrada pa Venezuela i mas ku 40% di tur eksportashon di zeta ta bai pa Merka.<ref name=NOSUSS/> Na 2016, US$19 bion di e benta total di US$42 bion e aña ei a wòrdu generá na Merka. Na òktober 2023, e sanshonnan petrolero riba Venezuela a wòrdu aliviá.<ref name="NOSUSVEN">NOS [https://nos.nl/artikel/2494593-vs-schort-deel-sancties-venezuela-op-na-afspraken-over-vrije-verkiezingen VS schort deel sancties Venezuela op na afspraken over vrije verkiezingen, 19 oktober 2023], geraadpleegd op 21 december 2023</ref> A yega na un akuerdo entre e gobièrnu di Maduro i partidonan di oposishon bou di kua nan a bai di akuerdo pa tene elekshon den e di dos mitar di [[2024]], ku opservadónan internashonal pa garantisá ku nan ta hustu.<ref name="NOSUSVEN"/> E relahamentu ta nifiká ku Venezuela por determiná un biaha mas pa su mes kuantu zeta e ta eksportá i na kua partidonan.<ref name="NOSUSVEN"/> E akuerdo ta en prinsipio bálido pa seis luna. == Laso ku Karibe Hulandes == (es.wiki} === Aruba === Na 1991, PDVSA a atkerí di Chevron e terminalnan di awa hundu den Laman Karibe den serkania di Aruba.<ref name=terminal > {{cite web |url= http://www.petroleumworld.com/es-napa17061901.htm| title= La triste historia de PDVSA, BORCO y San Eustaquio|date=2017-06-13| author=Sergio Sáez | publisher= Petroleumworld.com}}</ref> Na september 2015, Aruba a firma un memorandum di entendimentu cu Citgo pa sondea e re-apertura di e refineria situá na [[San Nicolas]], Aruba, pará desde 2012 pa e operador Valero Energy ku un kapasidat instalá pa refiná 235.000 bpd. Na septèmber 2016, [[parlamento di Aruba]] a aprobá e outorisashon pa Citgo hür e refineria di San Nicolas pa 25 aña i un inversion aprobá pa PDVSA di 685 miyon dollar. Dia 23 di mei 2018, Korte di Aruba a kita e embargo riba dos kargamento di petroleo for di e tankeronan ''Atlantic Lily'' i ''Grimstad'' ku ConocoPhillips a pidi komo parti di su esfuersonan pa kobra un sentensia di arbitrahe kontra PDVSA.<ref> {{citeer web |url=http://eltiempolatino.com/news/2018/may/23/corte-de-aruba-levanto-embargos-pedidos-por-conoco/| titel=Corte de Aruba levantó embargos pedidos por Conoco contra cargamentos de Citgo |datum=2018-05-23| uitgever=El Tiempo Latino}}</ref> Na febrüari 2019, Citgo a para e remodelashon i modernisashon di e proyecto pa motibu di sanshonnan ekonómiko.<ref>{{citeer web |url= https://www.elperiodicodemonagas.com.ve/site/internacionales/renovacion-en-refineria-de-aruba-parada-por-sanciones/| titel=Renovación en refinería de Aruba parada por sanciones |datum=2019-02-20| uitgever=El periódico de Monagas}}</ref> Segun Promé Minister [[Evelyn Wever-Croes]] “E ta muy probable ku nos lo no sigui ku Citgo pero nos ta evaluando kon nos por sali for di e kontrato sin ningun problema".<ref> {{cite web |url=https://meridadigital.com.ve/alnavio-petroleos-de-venezuela-se-desmorona-y-las-repercusiones-son-globales/| title=Pdvsa se desmorona y las repercusiones son globales|date=2019-06-19| publisher= Alnavio }}</ref> Dia 22 di yüni 2021, e kompania Citgo a disidí di likidá 4 kompania supsidiario ku a keda kreá na 2016 ora ku gobièrnu a firma un kontrato di hür a kambio di rehabilitá e refineria di [[San Nicolas]] pa konvertí krudo èkstra-pisá for di e faha di zeta di [[Orinoco]] den krudo lihé. Mirando e problemanan ku a surgi a kousa di retrasonan di e proyecto na 2019 Citgo a termina su negoshi ku Aruba.<ref>«los lazos de la empresa venezolana con la isla empezaron a resquebrajarse al mismo tiempo que las sanciones financieras» {{citeer web |url= https://www.bancaynegocios.com/citgo-liquido-cuatro-filiales-en-aruba-y-cerro-casi-100-de-sus-negocios-en-la-isla/ | titel= Citgo liquidó cuatro filiales en Aruba y cerró casi 100% de sus negocios en la isla|datum=2021-06-22| uitgever=Bancaynegocios}}</ref> === Boneiru === PDVSA ta doño di e terminal marítimo Bonaire Petroleum Company (Bopec)<ref> {{cite web |url= https://prodavinci.com/que-esta-pasando-con-el-caso-conocophillips-versus-pdvsa/ | title= ¿Qué está pasando con el caso ConocoPhillips versus PDVSA?|date=2018-05-06| publisher= Prodavinci }}</ref> ku e kapasidat pa almasená te ku 12 mion bari di zeta krudo i derivadonan ku ta stratégiko pa eksportashon pa [[China]] i Merka. Na sèptèmber 2010, un kandela den dos di su 23 depósito a obligá gezaghebber di Boneiru pa sera e terminal.<ref>{{cita web | url= https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S20100914 | title= Terminal de PDVSA Bonaire, cerrado hasta nuevo aviso|date=2010-09-14| publisher= REUTERS | fechaacceso= 10 de julio de 2019 | fechaarchivo= 10 de julio de 2019 | urlarchivo= https://web.archive.org/web/20190710151005/https://lta.reuters.com/articulo/latinoamerica-petroleo-venezuela-bonaire-idLTASIE68D11S2010091}}</ref> Na desèmber 2017, gobièrnu hulandes a duna un ultimatum na PDVSA pa motibu di e falta di invershon den mantenshon di e terminal di Bonaire Petroleum Company (Bopec), lagando solamente sinku di e 21 depósitonan pa operá ku e isla tin, PDVSA a primintí un invershon di 25 mion dòler pa mantenshon i restourashon di e depósitonan.<ref> {{cita web |url= https://elcooperante.com/holanda-envia-ultimatum-a-pdvsa-por-falta-de-mantenimiento-en-terminal-de-bonaire/| title=Holanda envía ultimátum a Pdvsa por falta de mantenimiento en terminal de Bonaire|date=2017-12-20 | publisher= El cooperante}}</ref> Na mei 2018, e kompania ConocoPhillips ku sede na Houston a asumí kontrol di e aktivonan petrolero di Venezuela riba e isla kompania karibense di Boneiru<ref>{{cite web |url= https://www.radiotelevisionmarti.com/a/corte-de-bonaire-autoriza-embargo-millonario-a-pdvsa/175740.html | title= Corte de Bonaire autoriza embargo millonario a PDVSA|date=2018-05-12| publisher= Radio Televisión Martí}}</ref>, na ougùstùs 2018 a yega na un akuerdo ku PDVSA pa e pago di 2.040 mion ku un pago inisial di 500 mion dòler denter di un periodo di 90 dia for di momentu di firma e akuerdo, e sobra suma lo wòrdu pagá tur kuartal den un lapso di kuater aña i mei.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-4">{{cite web |url=https://www.voanoticias.com/a/conocophillips-acuerdo-pdvsa-sobre-pago-de-2-000-millones-venezuela/4536051.html| title= ConocoPhillips llega a acuerdo con PDVSA sobre pago de 2.000 millones|date=2018-08-20| publisher= Voa Noticias.com }}</ref> Dia 26 di ougùstùs 2020, gobièrnu di Boneiru a duna òrdu pa hasi bashí e sinku tankinan di almasenahe di zeta ku ta kontené 10 mion bari pa motibu di riesgonan ambiental i falta di mantenshon.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/bonaire-ordena-a-pdvsa-vaciar-tanques-en-terminal-petrolera-por-riesgos-ambientales/| title=Bonaire ordena a Pdvsa vaciar tanques en terminal petrolera por riesgos ambientales|date=2020-08-28| publisher=Bancaynegocios}}</ref> Na mart 2021, e filial di Bopec a deklará bankarota pasobra e no por a paga su debenan.<ref>«El terminal petrolero de Pdvsa en Bonaire tenía capacidad para almacenar unos 10 millones de barriles de petróleo y cargar grandes embarcaciones desde sus muelles de aguas profundas» {{cite web |url=https://talcualdigital.com/filial-en-bonaire-de-pdvsa-se-declara-en-bancarrota-debido-a-sanciones-de-eeuu/| title=Filial en Bonaire de PDVSA se declara en bancarrota debido a sanciones de EEUU|date=2021-03-23| publisher=Tal Cual}}</ref> Na novèmber, un korte di Boneiru a dikta tokante e pago di 41.69 mion dòler pa e debenan atrasá di PDVSA.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-de-bonaire-condeno-a-pdvsa-a-pagar-us4169-millones-por-deuda-en-litigio-con-bopec/|title=Tribunal de Bonaire condenó a Pdvsa a pagar US$41,69 millones por deuda en litigio con Bopec|date=2021-11-08|work=Banca y Negocios}}« » </ref> Na mart 2023, un hues di Boneiru a ordená e destaho forsá di kombustibel for di e depósito di 1933 ku tabata kontené 371.790 bari di kombustibel situá den e zona di Kaminda Turistiko, den nortost di e isla, propiedat di e kompania Commerchamp CA, un filial di PDVSA (na balor di mas o ménos 18 mion dòler) ku no tin un lisensia di OFAC pa negoshá esaki, e destaho a wòrdu realisá pa un debe di 41.7 mion dòler ku e supsidiario debe komo honorario i interes di pago atrasá na Bopec.<ref>{{cite web |url=https://cronicasdelcaribe.com/economia/ordenan-la-subasta-forzosa-de-fuel-oil-de-pdvsa-en-bonaire/|title= Ordenan la subasta forzosa de fuel oil de Pdvsa en Bonaire|date=2023-03-17|work=Crónicas del Caribe}}</ref> === Kòrsou === Desde 1985, PDVSA i gobièrnu di [[Kòrsou]] tabatin un kontrato di hür pa e [[Refineria Isla]] ku un kapasidat di 335.000 bari di krudo, konstruí pa Royal Dutch Shell na 1919. Pa 2016, Kòrsou a eksigi pa PDVSA aporta un invershon di 15 bion dòler pa modernis’e pa por a prolonga e contract, pero si esaki no sosode, PDVSA lo keda afo. Na mei 2018, Korte Komersial di Curacao a outorisá ConocoPhillips pa pone beslag riba $636 mion na aktivo di Venezolano PDVSA.<ref name="Sin-nombre-p2Jf-5">{{cite web |url= https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT |title= Corte Curazao autoriza a ConocoPhillips embargar 636 mln dlr en activos de venezolana PDVSA |date=2018-05-12 |publisher= Reuters |fechaarchivo= 22 de abril de 2020 |urlarchivo= https://web.archive.org/web/20200422133703/https://lta.reuters.com/articulo/topNews/idLTAKCN1ID0R1-OUSLT}}</ref> PDVSA ta confrontá un krisis di exportashon pa motibu di e bahada den produkshon di krudo, posiblemente e kompania chines Guangdong Zhenrong lo maneha e refineria aki na fin di 2019<ref> {{cite web |url= https://elcooperante.com/menos-ingreos-pdvsa-pierde-refineria-de-curazao-por-desinversion-para-modernizarla/| title= ¡Menos ingresos! Pdvsa pierde refinería de Curazao por desinversión para modernizarla |fecha= 19 de sep 2016 | publisher= El Coperante }}</ref><ref> {{cita web |url= https://elnuevopais.net/2018/06/22/204038/ | title= Curazao se cansa de PDVSA y busca nuevo operador para refinería Isla|pages= ConocoPhillips en mayo obtuvo órdenes judiciales e incautó algunos inventarios, activos y cargas de PDVSA en el Caribe|fecha=22 de junio de 2018 | publisher= El Nuevo País Zeta }}</ref> tin mas di un aña ta sufriendo severamente di e krisis na Venezuela. Gobièrnu di Kòrsou ta buskando un operadó nobo pa remplasá PDVSA i e sesamentu di e lease ta surgiendo komo esun mas probable. Sinembargo, PDVSA a logra finalisá e kontrato di hür pa un aña mas pa uso di almasenamentu, te ku desèmber 2020.<ref>«Refinería di Korsou extendió por un año el contrato que permite a PDVSA operar ese complejo con capacidad de 335.000 barriles de crudo diario»{{cite web |url=https://www.elnacional.com/economia/refineria-de-curazao-extendio-acuerdo-de-operaciones-con-pdvsa/|title=Refinería de Curazao extendió acuerdo de operaciones con Pdvsa|fecha=2 de diciembre de 2019| publisher=El Nacional}}</ref> Riba 26 di ougùstùs 2020, PDVSA a wòrdu demandá pa $51 mion dor di e kompania petrolero di Kòrsou, doño di e Refineria Isla na Kòrsou pa inkumplimentu ku e kontrato di pago mensual akumulá for di fin di 2018.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/otra-demanda-para-pdvsa-refineria-de-curazao-exige-pago-de-us51-millones/| title= Otra demanda para Pdvsa: Refinería de Curazao exige pago de US$51 millones|fecha= 28 de agosto de 2020| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E refineria di Isla ta inaktivo for di mei 2018 i PDVSA tin un kontrato di hür kaduká pa su kapasidat di almasenamentu di 15 mion bari den su 38 tanki i dos waf di karga, un 25 % di su depósitonan (9 tanki) lo wòrdu hür na e kompania petrolero SPS Drilling E&P, PDVSA a bin ta desokupá parti di su zeta wardá despues di e sanshonnan na 2020, miéntras ku su doño Korsou ta buskando un operadó nobo.<ref> {{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-reemplaza-a-pdvsa-y-adjudica-a-petrolera-sps-oferta-de-arrendamiento-de-tanques/| title=Refinería de Curazao reemplaza a Pdvsa y adjudica a petrolera SPS oferta de arrendamiento de tanques |date=2020-09-03| publisher=Bancaynegocios}}</ref> E kompania Kòrsou tin plania pa destaho e zeta wardá Petroleo di PDVSA pa regla algun debe laboral cu el a laga pendiente.{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/curazao-tendra-que-subastar-petroleo-para-pagar-deudas-dejadas-por-pdvsa/| title=Curazao tendrá que subastar petróleo para pagar deudas dejadas por Pdvsa|date=2021-06-02| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Riba 30 di augustus, a determina ku PDVSA ta obligá di paga Kòrsou un debe atrasá pa e hür di e Refineria di Isla, despues di a perde e apelashon den kual a priminti di paga 20 mion dòler pa aña na hür pa daño i perhuisio na momentu di terminashon di e kontrato i lunanan akumulá di hür, parti di e debe ei a wòrdu kobra direktamente dor di RdK, kontra e stòknan di zeta krudo i produktonan akabá, ku a wòrdu wardá na e terminal di Bullenbaai.<ref>« El 30 de diciembre de 2019, Curazao reclamó su derecho a la “rescisión especial” del contrato con Isla, y le exigió a la empresa la cancelación de 100 millones de dólares, el asunto es por la reclamación de indemnización por daños y perjuicios derivados del cese abrupto del arrendamiento» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/pdvsa-perdio-apelacion-y-esta-obligada-a-cancelar-deudas-pendientes-por-operacion-de-refineria-en-curazao/| title= Pdvsa perdió apelación y está obligada a cancelar deudas pendientes por operación de refinería en Curazao|fecha=31 de agosto de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> Un korte na Kòrsou a outorisá benta di akshonnan di e filial di Pdvsa: Propernyn ta un filial di PDVSA, ku ta manehá e akshonnan di Nynas pa kubri e debe no pagá na e kompania Korsou di 52 mion dòler, miéntras ku ConocoPhillips tambe ta drenta e espera di e likidashon di akshonnan ku a gana un demanda pa 10.000 mion dòler.<ref>« Al igual que Curazao y Aruba, Bonaire fue en su día una parte clave de la red logística de Pdvsa en el Caribe holandés. En los últimos años, las sanciones de EE.UU., los agresivos embargos de ConocoPhillips y otros demandantes, y la falta de inversiones por parte de la petrolera estatal venezolana, aparte de la caída del suministro de petróleo despojaron a la empresa de sus vínculos comerciales en el Caribe holandés. Se calcula que Venezuela tiene una deuda pendiente de 160.000 millones de dólares, entre bonos, laudos arbitrales y otros pasivos» {{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/tribunal-autoriza-a-petrolera-curazolena-a-liquidar-acciones-de-filial-holandesa-de-pdvsa-para-cobrar-deuda/ | title=Tribunal autoriza a petrolera curazoleña a liquidar acciones de filial holandesa de Pdvsa para cobrar deuda|fecha= 4 de octubre de 2021| publisher=Banca y Negocios}}</ref> E filial di PDVSA tin te ku 31 di desèmber 2022 pa benta privá di su akshonnan.<ref>{{cita web |url= https://talcualdigital.com/tribunal-de-la-haya-da-prorroga-al-embargo-de-acciones-propernyn-bv-filial-de-pdvsa/| título=Tribunal de La Haya da prórroga al embargo de acciones en Propernyn BV, filial de Pdvsa|fecha=4 de septiembre de 2022| sitioweb= Tal Cual|fechaacceso= 20 de abril de 2023|cita= }}</ref> Na aprel 2023, e refineria di Kòrsou na e isla di Kòrsou ta eksigí di PDVSA e pago di US$62.3 mion ku e debe pa e no-kanselashon di e servisio eléktriko dor di e kompania petrolero venezolano entre e añanan 2018 i 2019 i e demanda a keda gana den un korte di New York.<ref>{{cita web |url=https://www.bancaynegocios.com/refineria-de-curazao-exige-a-pdvsa-que-pague-us623-millones-que-adeuda-por-servicio-electrico/| título= Refinería de Curazao exige a PDVSA que pague US$62,3 millones que adeuda por servicio eléctrico|fecha= 20 de abril de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita=Otro litigio: la empresa petrolera de Curazao inició un litigio contra PDVSA en Suiza, por la falta de mantenimiento de la Refinería Isla, así como también por los daños ocasionados en el ecosistema, por una indemnización de US$1.000 millones }}</ref> Na desèmber PDVSA a kontestá ku e lo regla su debe dor di suministrá kombustibel, Venezuela na òktober a proveé ​​un oportunidat pa un akuerdo, despues ku Kòrsou a apelá na un korte di New York na 2020 pa enforsá un pago di 51 mion dòler di e debe akumulá te na e punto ei.<ref>{{cite web |url= https://www.bancaynegocios.com/reuters-pdvsa-saldara-deuda-con-refineria-de-curazao-suministrando-combustible/| título=Reuters: PDVSA saldará deuda con refinería de Curazao suministrando combustible|fecha=18 de diciembre de 2023| sitioweb=Banca y Negocios|fechaacceso= |cita= El acuerdo podría permitir la reanudación de las relaciones entre Venezuela, Curazao y Bonaire para que PDVSA pueda reactivar las operaciones de almacenamiento de petróleo y combustible en la terminal Bullenbaai en Curazao }}</ref> Na febrüari 2024, Curaçao Refinery Utilities (CRU) a bende kasi 500.000 bari di zeta di kombustibel propiedat di PDVSA ku tabata warda den e tankinan di Bullenbaai, ku tabata na oferta for di novèmber 2023.<ref>{{cite web |url=https://www.bancaynegocios.com/tras-2-subastas-fallidas-refineria-de-curazao-vendio-de-forma-privada-fueloil-que-pertenecia-a-pdvsa/| título= Tras 2 subastas fallidas: Refinería de Curazao vendió de "forma privada" fueloil que pertenecía a PDVSA|fecha=20 de febrero de 2024| sitioweb= Banca y Negocios |fechaacceso= |cita= }}</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Venezuela]] -------------------------- '''Antilliaanse Verffabriek''' of '''AVF Paints''' ta un empresa na Korsou ku ta fabrika verf pa e merkado lokal i e otro islanan di [[Karibe Hulandes]]. == Historia == AVF a wordu funda 17 di november 1959 bou di nomber di ... Fundadonan tabata KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. Na 2014?, despues di un traspaso pa dononan nobo, el a kambia nomber ofisial pa Pintuco Curacao BV bij overname ?? Fundá na 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) i su kompania ruman Arvefa (Arubaanse Verffabriek) ta komprometé den entregá produktonan inovativo i di kalidat haltu na e industria di verf i revestimentu. Den un era di konsolidashon, ora mas grandi ta bira mas grandi i nòmbernan di marka ta parse di dominá, AVF Paints ta mantené su parti di merkado i base di kliente leal dor di fabriká e mihó kalidat di verf i revestimentu ku lo surpasá tur otro verf den nos klima tropikal duru i ku moda bieu “pueblo natal” servisio práktiko. AVF Paints ta bo eksperto di verf lokal.<ref>https://www.avfpaint.com/about-us</ref> Antilliaanse Verffabriek NV a wordu funda na Curaçao dia 30 di october 1959 door di KoninkIijke Lak-; Fabrica di vernis y verf Molijn y Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro y Yiunan y S.E.L. Maduro y Sons N.V. E fabrica cu tin 40 empleado actualmente ta sirbi 80% di e mercado domestico. Na 1972 a lanta un filial na Aruba, Arubaanse Verffabriek N.V.; actualmente 12 empleado y un cuota di mercado di mas o menos 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Is op Curaçao opgericht 30 Oktober 1959 door KoninkIijke Lak-; Vernis- en Verffabriek Molijn en Co. N.V. Fabriek van Compositieverven C.V., B.J. de Castro and Sons en S.E.L. Maduro and Sons N.V. De fabriek met 40 werknemers bedient thans 80% van de binnenlandse markt. In 1972 is op Aruba een dochteronderneming opgericht, de Arubaanse Verffabriek N. V.; thans 12 werknemers en een marktaandeel van ca. 50%.<ref>https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Antilliaanse Verffabriek NV], Encyclopedie van Curacao</ref> Founded in 1960, AVF Paints (Antilliaanse Verffabriek) and his sister company Arvefa (Arubaanse Verffabriek) are committed in delivering innovative and high-quality products to the paints and coatings industry. In an age of consolidations, when bigger gets bigger and brand names seem to dominate, AVF Paints maintains its market share and loyal customer base by manufacturing the finest quality paints and coatings that will outperform all other paints in our harsh tropical climate and with old fashion “hometown” hands on service. AVF Paints is your local paint expert. E febrika ta establese na Asteroienweg. E tin tiendan na Korsou i Aruba. (Arvefa) ---------------------------------- {{Databox}} '''Damen Shiprepair Curaçao''' (DSCu), antes '''Curaçaosche Dok Maatschappij''' (CDM), ta un empresa di eksplotashon di dòk i reparashon di barku ku ta establesé den [[Schottegat]] na [[Kòrsou]] desde 1958. E fasilidatnan i infrastruktura di e dòknan i waf ta propiedat di CDM Holding NV<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> , un kompania di gobièrnu di Kòrsou fundá na 1958. Desde 2017 DSCu ta hür i opera esakinan. == Historia == Curaçaosche Dok Maatschappij a wòrdu fundá na desèmber 1958 a base di un akuerdo entre [[Refineria Isla|Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) ku su supsidiario [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) i e companianan N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, Dok- en Werf Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. i Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f.<ref>{{citeer web|titel=N.V. Curacaose Dok Maatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1958-10-29|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002|bezochtdatum=2024-04-18}}</ref> Riba 1 di yanüari 1959 CSM a pasa e operashon di e dòknan pa Curaçaosche Dok Maatschappij. For di inisio CDM tabata e empresa di reparashon di barku mas moderno den Karibe i for di 1972 tambe esun mas grandi. CDM a kontribui grandemente na ekonomia di [[Antias Hulandes]]. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200.?? Den un reorganisashon grandi na 1962 e empresa ta tuma over e Reina Wilhelmina dok di NV Combinatie Pletterij Nederhorst i Beatrix dok di refineria Shell.<ref>DRASTISCHE REORGANISATIE BIJ DE CURACAOSE DOKMY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 19-12-1962, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461724:mpeg21:p001</ref> E ekspansion di su fasilidatnan i personal a kontinua te aña 1982, ora un reseshon a dal e mundu maritimo. Te fin di e dekada tabatin atrobe un subida den e aktividatnan.<ref>Production manager: 'Sprake van opleving' Curaçaose Dok Maatschappij momenteel enorm veel klanten. "Amigoe". Curaçao, 09-02-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 18-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642553:mpeg21:p003</ref> Na 2015 e empresa hulandes Damen Shipyard Group a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e toubotnan, fabriká pa Damen, ku ta navega den [[Laman Karibe]]. Riba proposishon di gobièrnu di Kòrsou, e grupo tambe a tuma over dia 1 di febrüari 2017 e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrolá a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref><ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Bou di nòmber i maneho nobo e empresa a logra rekobrá un posishon den top na Karibe na 2018, ofresiendo un seri di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. == Dòknan == Den kurso di tempu a operá diferente dòk: * ''Reina Wilhelmina'': dòk flotante, 3000 dwt, 1926 -1980 (antes di NV Combinatie Pletterij Nederhorst) * ''Juliana'' - dòk flotante, 4000 dwt, 1929-1946 (bendi na Surabaya) * ''Beatrix''- dòk kobá di 28.000 dwt, 192 meter largu (1943 - presente) * ''Antilia'': dòk kobá di 120.000 dwt, 280 meter largu (april 1972 - presente) Banda di esei tin dos dòk flotante desde 2018.<ref>https://knipselkrant-curacao.com/pbc-videoreportage-aankomst-drijvende-droogdokken-damen/ Videoreportage aankomst drijvende droogdokken Damen], 30 aprel 2018</ref> Despues ku nan tabata defekto pa algun tempu a disidi pa saka nan por kompleto for di waf den kurso di 2024.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29316-damen-verwijdert-2e-drijvende-dok Damen verwijdert 2e drijvende dok], [[Antilliaans Dagblad]] (17 di aprel 2024)</ref> {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Kòrsou]] ===Damen ==== * Desde 2017 Damen Shiprepair Curacao ta hür i ta eksplota e fasilidatnan i infrastruktura den waf di CDM di un kompania di gobièrnu funda na 1958, CDM Holding NV. <ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/28535-meo-houdt-rekening-met-vertrek-damen MEO houdt rekening met vertrek Damen], [[Antilliaans Dagblad]] (26 di oktober 2023)</ref> Desde 20?? propiedad di Antias Hulandes. * Na 2016 CDM a wordu deklara fayit ku a wordu lanta na 2021 wegens gebrek aan baten.<ref>https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/24433-faillissement-cdm-opgeheven Faillissement CDM opgeheven], [[Antilliaans Dagblad]] (4 di oktober 2021)</ref> Na 2015 Damen a traha un waf di reparashon na Kòrsou pa e trailernan ku Damen a traha i ku ta bula den awa karibense. Riba 1 di febrüari 2017, riba proposhon di e Gobièrnu di Kòrsou, e Grupo tambe a tuma over e aktividatnan di CDM, ku den un forma kontrola a bai fayit na ougùstùs 2016.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personal i material a pasa pa e kompania nobo Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). E pianan flosante di e CDM lo ser remplasá durante di aña 2018 ku pianan mas grandi: pianan C lo bira 230 pa 45 meter i pianan D 108 pa 23 meter. E kantidat aki ta úniko den Karibe i Latino-Amerika.<ref>[https://knipselkrant-curacao.com/ad-slotuitdeling-failliet-cdm/ Slotuitdeling failliet CDM], Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> Damen bouwde in 2015 een reparatiewerf op [[Curaçao]] voor de door Damen gebouwde sleepboten die in de Caribische wateren varen. Op voorstel van de Curaçaose regering nam de Groep op 1 februari 2017 ook de activiteiten over van de [[Curaçaose Dokmaatschappij]] (CDM), die in augustus 2016 gecontroleerd failliet was gegaan.<ref>Antilliaans Dagblad 2 februari 2017</ref> Personeel en materieel ging over naar het nieuwe bedrijf Damen Shiprepair Curaçao (DSCu). De oude drijvende dokken van de CDM worden in de loop van 2018 vervangen door grotere: dok C wordt 230 bij 45 meter en dok D 108 x 23 meter. Deze omvang is uniek voor het Caribisch gebied en Latijns-Amerika.<ref>Antilliaans Dagblad 22 maart 2018</ref> *NOTES Van ds zijde van de afdeling „Public Relations" van de CPIM kregen wij het volgende bericht: De N.V. combinatie Plet terij--Noderhorst tezamen mol de Nederlandsche dok- en scheepsbouw maatschappij V.O.F, on do N.V. dok-on werf maatschappij Wilton-Feyenoord hebben in principe overeenstemming bereikt mei do N.V. Curacaosche Petroleum Industrie maatschappij en de N.V. Curacaosche scheepvaart maatschappij-, op grond waarvan hol thans door laatstgenoemde maatschappij geëxploiteerde Beatrix dok met bijbehorend scheepsreparatiebedrtjf als mode do bedrijven dor N.V. combinatie Pletterij-Nederhorsl binnenkort als oen bedrijf zullen worden geëxploiteerd door oen 'o stichten „N.V. Curacaose dok maatschappij". De nieuwe N.V. zal hierdoor beschikken over do grootste en modernste schoepsreparatie-faciliteiten in hot Caraibisch gebied.<ref>N.V. Curacaose Dok Maatschappij. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 29-10-1958, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405174:mpeg21:p002</ref> In 2017, DAMEN Shipyards took over the facilities and invested heavily in infrastructure, as well as the upgrading and training of its workforce. With two large graving docks and two floating docks, cranes with capacities of up to 75 tons and more than 2,000 meters of repair wharves and fully equipped repair shops, DAMEN Shipyards is one of the largest and best-equipped ship repair facilities in the Caribbean. Er zijn twee gegraven dokken, namelijk het 30.000 dwt Beatrixdok, gebouwd door de Shell in 1942/1943 en het Antiliadok, groot 130.000 ton, in april 1972 officieel in gebruik gesteld door Gouverneur Leito. Het bedrijf heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economie van de Nederlandse Antillen, heeft tot 1982 voortdurend uitgebreid zowel in faciliteiten als in mankracht, maar is in 1982 getroffen door de recessie in de scheepvaart. Het totaal aantal eigen werknemers bedraagt circa 1.200. Door de moderne faciliteiten kunnen alle scheepsreparaties worden verricht. Het heeft technisch gezien in de internationale scheepvaartwereld een zeer goede naam. De Curaçaosche Dok Maatschappij beschikt behalve over de twee gegraven dokken ook over diverse reparatiekaden, dok- en kadekranen en modern ingerichte werkplaatsen.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Curacoasche Dok Maatschappij NV], Encyclopedie van Curaçao</ref> Ter gelegenheid van de ingebruikneming van het grootste commerciële droogdok van het westelijk halfrond zal de post'administratie van de Nederlandse Antillen op 7 april 1972 een bijzondere frankeerzegel in de waarde van 30 cent uitgeven. Het ontwerp van deze zegel werd verzorgd door de heer Oscar Ravelo op Curacao. Op de eerste dag van uitgifte zullen de enveloppen uitsluitend gefrankeerd met deze zegel voorzien worden van een eerste-dag-stempelafdruk.<ref>Speciale zegel voor Curacaos droogdok. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 02-02-1972, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 14-04-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461089:mpeg21:p003</ref> Overname per 1 februari 2017 door Damen Shipyard Group<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/15195-damen-trots-op-curacaose-werf Damen trots op Curacaose werf], [[Antilliaans Dagblad]] (5 di februari 2017) </ref> {{Appendix}} Curaçaosche Dok Maatschappij N.V. is een dok- en scheepsreparatiebedrijf gevestigd in Curacao. Het kwam in december 1958 voort uit de combinatie [[Refineria Isla|Curacaos Petroleum Industrie Maatschappij]] (CPIM) en [[Curaçaosche Scheepvaart Maatschappij]] (CSM) en de N.V. Combinatie Pletterij Nederhorst, de Dok- en Werf-Maatschappij Wilton¬Feijenoord N.V. en de Nederlandse Dok¬ en Scheepsbouw Maatschappij v.o.f., waarbij op 1 januari 1959 het dokbedrijf van CSM overgedragen werd aan de N.V. Curaçaosche Dok Mij. Na 1972 e tabata e empresa di reparashon di barku mas grandi den Karibe. El a logra rekobrá un posishon den top na 2018, despues ku e grupo hulandes multinashonal a tuma over e maneho di CDM na 2017 pfresiendo servisio amplio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. despues ku esaki a pasa pa e grupo hulandes Damen Shipyards na 2017. In 2017, global player Damen Shiprepair & Conversion took over the management of the Curaçao Drydock Company, established in 1959. Under the new name it will continue offering a full range of services in maintenance, repair, refit and conversion of vessels and offshore constructions of all sizes. Na 2017, e hungadó global Damen Shiprepair & Conversion a tuma over e maneho di Curaçao Drydock Company, establesé na 1959. Den e nòmber nobo e lo sigui ofresé un gama kompleto di servisio den mantenshon, reparashon, adaptashon i konvershon di barkunan i konstrukshonnan offshore di tur tamaño. -------------------- == Tula == * nl.wiki vertalen: Vrijheidsstrijder wordt nationale held Tula werd steeds meer gezien als symbool tegen de slavernij. In 2010 werden hij en andere leiders van de slavenopstand officieel gerehabiliteerd als ‘mannen en vrouwen van eer en goede naam’ en op initiatief van het Fundashon Rehabilitashon Tula werd hij zelfs officieel uitgeroepen tot nationale held van Curaçao.[23] Dit werd nog eens benadrukt in 2013, toen het 150 jaar geleden was dat de slavernij door Nederland werd afgeschaft. Dat jaar werd door de ministerraad namelijk uitgeroepen tot het jaar ter ere van de vrijheidsstrijder Tula.[24] Volgens oud-premier Don Martina kan de nationale held Tula zich nu voegen bij illustere internationale vrijheidsstrijders zoals Nelson Mandela, Martin Luther King en Gandhi.[23] Sinds 2020 is hij opgenomen in het lijstje van vijftig onderwerpen die inkijk geven in de Curaçaose geschiedenis, de zgn. Canon van Curaçao.[25] In Nederland gaat deze erkenning moeizamer. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer om Tula op te nemen in het onderwijs nog afgewezen, maar op 29 oktober 2022 wordt wel een motie aangenomen om meer aandacht geven aan de verhalen van vrijheidsstrijders als Tula en anderen in het onderwijs en tegelijkertijd ook onderzoek naar hen te doen.[26] In de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden wordt Tula door minister-president Mark Rutte met name genoemd.[27] --------- '''Pedro Pablo Medardo de Marchena''' (☆ 29 di yüni 1899]] na [[Kòrsou]] - † Kòrsou 29 di yüni 1899 i a muri 15 di mei 1968 na Boneiru, kaminda el a biba for di aña 1940 te na su morto. Kasi 30 aña el a biba na Boneiru, despues ku gobièrnu kolonial a pone prezu den kampo di konsentrashon pa motibu di su pensamentu revolushonario.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/03/BONERIANO-27-03-2024.pdf Bula Waya], Boneriano (27 di mart 2024)</ref> Medardo ta yu di un hudiu ku tabata biba na Kòrsou. Su mama tabata un dama koló skur di Kòrsou ku a kria Medardo. Su tata a sostené su edukashon kompletamente i tambe a rekonosé su yu, for di kua Medardo a haña e fam di su tata, Benjamin Abraham de Marchena. Medardo den e tempu ei tabata negoshante. ==Guera== Durante di Di Dos Guera Mundial, den mei 1940, Gobièrnu Kolonial a disidí di kue diferente hende sospechoso i ku fam straño prezu. Aparentemente nan tabata un peliger pa estado. Entre personanan akí tabatin Fred Fischer fotógrafo, dòkter J. Benesch, tur dos nasé na Alemania i tambe Pader Paul Brenneker ku nan a kere ku el a nase na Berlin i tambe Medardo de Marchena. Medardo no pa motibu kaminda el a nase, pero si pa su pensamentunan ku nan a kategorisá komo peligroso i antikolonial. E tabata un di e promé personanan peligroso ku nan a arestá na Kòrsou., sospecha di ta simpatisá ideanan komunista i pro nazi. Aparentemente tabatin 2 otro Antiano mas den e kampo di konsentrashon na Boneiru, pero mi no a haña konfirmashon di esaki. Den dékada 20 Medardo de Marchena ta haña problema ku iglesia katóliko i asta tabata na punto di kuminsá un kaso den korte kontra iglesia katóliko. Medardo a publiká diferente artíkulo kontra mishon katóliko, i tambe kontra dominio hulandes. E tabata kier a habri wowo di nos komunidat kontra di dominio hulandes i tambe kontra katolisismo. Medardo a batisá i kasa katóliko i su yunan tambe el a batisá katóliko. Durante e lucha akí e ta laga un domi batisá su di 4 yu. ==Publikashon== Na 1929 Medardo a publiká e buki “Ignorancia o educando un pueblo”, despues el a manda un karta pastoral i tambe artíkulonan ( entre pueblo i gobièrnu) den “De Onpartijdige” (1932– 1934). Ni e gobièrnu kolonial, ni iglesia katóliko por a imaginá ku Medardo lo a alkansá asina tantu hende. Den e publikashonnan akí e tabatin algun akusashon hopi serio. Por ehèmpel el a puntra ken tin falta, ku nos no tin nos mes hendenan den posishonnan haltu den komunidat, posishon ku ta nesesario pa duna nos hendenan mas rèspèt. Medardo a splika, ku ta: “hòmbernan blanku ku wowo blou ku ta parse hende muhé dor di nan manera di bisti, ku tin tantu Roma komo Hulanda komo nan patria. Ta nan ta kulpabel ku Kòrsou a keda tras, miéntras ku e poblashon di koló pa mas ku kuater generashon kaba ta gosa di abolishon di sklabitut”. Pedro Pablo Medardo de Marchena ta derá den e santana di Iglesia Protestant na Playa Boneiru. Revishon aktual di 15:57, 15 aprel 2026 Pending: Tragalus - Salario minimo - Barttholomeus Wouter Theodorus van Slobbe - Albert Kikkert - Florin karibense (aanvulling) - Yudansa pa desaroyo - Michelangelo Winklaar - PDVSA (aanvulling) - Antilliaanse Verffabriek - Francio Guadeloupe - Tula (aanvulling) - Medardo de Marchena (aanvulling) - Damen Shiprepair Curacao 9wpvwwnfb77u3u8pv1lh7wg2he31nj8 0 8721 198389 194436 2026-07-26T13:39:08Z Caribiana 8320 /* Playa i bahia */ wikilink 198389 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} '''Bandabou''' òf '''Band'abou''' ta, den boka di pueblo, e nòmber pa indiká e parti west di e isla di [[Kòrsou]] ku ta situá pabou di bientu. E region aki ta ekstendé di [[Grote Berg]] te [[Westpunt]] i ta konosí pa su diferente [[seru]] i un paisahe natural i karakterístiko. Na kosta nort e laman ta kibra konstantemente riba e barankanan. Na kosta sùit ta situá e [[Ref di koral|refnan di koral]] i un kantidat di boka i playa. Situá sentral den Bandabou ta [[Seru Kristòfel]], e punto mas altu di Kòrsou. == Historia == Na 1925 Kòrsou a wòrdu reparti den tres distrito. Inisialmente e distrito urbanisá di Willemstad tabata limitá unikamente na e [[kapital]] [[Willemstad]], pero desde 1930 esaki a expande supstansialmente ku zonanan residensial ront di dje. Banda di Willemstad tin dos distrito, e asina yama "distrito pafó" (''buitendistrict'') di Bandabou i di [[Bandariba]].<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010528109:mpeg21:a0045|title=Nieuwe indeling van Curaçao|werk=De Tijd|date=1930-10-30|bezochtdatum=2022-08-03}}</ref> Den [[siglo 17]] i [[siglo 18|18]] mayoria di e [[plantashi]] i esunnan mas grandi tabata establesé na Bandabou. E plantashinan tabata e promé sentronan di residensia den e zona. Despues di [[manumishon]] i e abolishon di [[sklabitut]] bario y lugánan a lanta unda eks-katibu tabata biba i tabata sa di kontinua pa un parti ku nan tradishonnan kultural [[afrika]]no. Barber a konverti den e lugá prinsipal di Bandabou.<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Barber.pdf|titel=Buurtprofiel Barber|werk=Regering van Curaçao|datum-2011|bezochtdatum=2022-08-03}}</ref>[[File:Curaçao, Plantage Savonet.jpg|thumb|left|Plantashi Savonet (1887)]] Mientras desaroyo tabata konsentra riba e distrito di Willemstad, e distritonan pafó a keda praktikamente isola pa largu tempu debi na e distansia i e eskases den konekshon.<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470149:mpeg21:a0093|titel=In MAN kennen en kunnen met liefde voor land en volk gecombineerd|werk=[[Amigoe]]|datum=1971-05-03|bezochtdatum=2022-08-03}}</ref> Komo resultado, e region ta skars habitá den komparashon ku e restu di e isla i e edifisionan ta plamá.<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://caribischnetwerk.ntr.nl/2015/10/05/banda-bou-zou-zich-zelfstandig-beter-redden/|auteur=Koek, Elisa|titel=Banda Bou zou zich zelfstandig beter redden|werk=Caribisch Netwerk|datum=2015-01-05|bezochtdatum=2022-08-03}}</ref> Ku e konstrukshon di kaminda pa [[Punda]] i konekshon riba retnan sentral di elektrisidat, awa i telekomunikashon desde meimei di [[siglo 20]], Bandabou a konvertí gradualmente den un atrakshon turístiko importante. Banda di paisahe, lanthùis, pueblo i playanan, e region ta spesialmente konosí pa su herensia kultural, manera e fiestanan di [[seú]] i [[carnaval|karnaval]]. E sistema di plantashi den e parti west di Kòrsou a wòrdu nominá na 2010 komo kandidato di [[Reino Hulandes]] pa e [[sitio di patrimonio mundial|lista di patrimonio mundial]] di [[UNESCO]]. Anualmente den e promé wikent di òktober ta selebra "Dia di Bandabou". [[File:Weg op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7460.jpg|thumb|right|Kaminda pa Bandabou (1947)]] [[File:Publiek bij het bezoek van het koninklijk paar aan Barber, Bestanddeelnr 252-3726.jpg|thumb|right|Folklore na [[Barber]]]] == Poblashon == {| class="wikitable" ! colspan="3" |Distrito di Bandabou |- !Lugá<ref>{{Citeer web|url=https://curacaodata.cbs.cw/census-2011 |titel=Census 2011|bezochtdatum=2022-08-06|werk=Central Bureau of Statistics Curaçao}}</ref> !Habitante (2011) |- |[[Boca Samí]] |5.732 |- |[[Souax]] |5.114 |- |[[Tera Kòrá (Kòrsou)|Tera Kòrá]] / [[Grote Berg ((Kòrsou)|Grote Berg]] |4.388 |- |[[Barber]] |2.412 |- |[[Soto]] |2.233 |- |[[Lelienberg]] |1.101 |- |[[Westpunt]] |738 |- |[[Flip]] |601 |- |[[San Willibròrdu]] |588 |- |[[Pannekoek]] |365 |- |[[Lagun]] |321 |- |[[Tera Pretu]] |271 |- |[[Wacao]] |107 |- |[[Hato (Kòrsou)|Hato]] |45 |- |[[Parke Nashonal di Sint Kristòfel|Christoffel]] |40 |} [[File:Curaçao (14129595976).jpg|thumb|right|Kosta nort serka di [[Westpunt]]]] [[File:Museo Tula Curacao.jpg|thumb|right|Lanthùis Kenepa, unda ta establese [[Museo Tula]]]] == Playa i bahia == * [[Daaibooi]] * Grote Knip * [[Playa Fòrti]] * Playa Gipy * [[Playa Porto Marie]] * [[Playa Jeremi]] * [[Playa Kalki]] * [[Playa Kas Abao]] * [[Playa Lagun]] * [[Playa Pabou]] * [[Playa Santa Cruz]] == Atrakshon == * [[Hòfi Mango]] * [[Kas di Pal'i Maishi]] * [[Museo Savonet]] * [[Museo Tula]] * [[Parke Nashonal di Sint Kristòfel]] * [[Parke Nashonal Shete Boka]] * [[Watamula]] * [[Lanthùis na Kòrsou|Lanthùis]]: Groot Santa Marta i Klein Santa Marta, [[Museo Tula|Kenepa]], Pannekoek, San Nicholas, Santa Cruz i [[Museo Savonet|Savonet]]. {{Appendix}} [[Category:Kòrsou|Bandabou]] [[Category:Geografia]] 8es686s4f6vlm9zooejm8rc03ngrfab 0 10655 198407 170626 2026-07-26T14:57:45Z Caribiana 8320 nabegashon agrega 198407 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Seaquarium Beach''' (konosí den boka di pueblo komo ''Sea Aquarium Beach'' of ''Mambo Beach''<ref>Vakantie Curacao, [https://web.archive.org/web/20240216125241/https://www.vakantie-curacao.nl/ontdek/stranden/Mambo-Seaquarium-Beach/ Mambo Beach]</ref>) ta un playa na kosta sùitost di [[Kòrsou]], net pasùit di [[Willemstad]]. E ta un di e playanan mas popular di e isla. E playa ta habrí pa públiko kontra pago. Seaquarium Beach a risibí su nòmber debí na e echo ku den serkania di e playa ta situá e [[Curaçao Sea Aquarium]]; un akuario marino i parke di atrakshon ku animalnan marino; entre otro dòlfein.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/mambo-beach.php Mambo Beach], Beautiful-curacao.nl</ref> Den e área tin diferente hotel, tienda, bar, klup i restorant. Aki tambe ta establesé e radioemisora [[Dolfijn FM]].<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://www.curacaovoorjou.nl/internetradio/radio-dolfijn-fm-curacao.html |titel=Radio Dolfijn FM Curaçao|werk=Curaçao voor jou|bezochtdatum=2024-02-16}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Category:Kòrsou]] o7pq6kva2dw6lrjtcv4r6cpyc2csc49 2 11116 198365 198360 2026-07-26T12:15:01Z Caribiana 8320 198365 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na punta nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. E playa ta un playa públiko ku ta konsistí di santu ku piedra chikitu. E tin akseso grátis i amplio parker den serkania. Tin un trapi pa yega na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba baranka, tin vários snèkbar i un restorant kaminda por kome òf bebe algu ku bista riba laman. Banda di e restorant tin un punto kaminda por hasi un salto di 12 meter den awa.<ref>Cliff diving op Playa Forti. "Amigoe". Curaçao, 03-12-1991, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002</ref> E letra "Bij Playa Forti gaan we springen" (Na Playa Forti nos ta bai bula) ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Tambe tin vários bòrchi di atvertensia pa alertá bishitante di e peliger i riesgonan di bulamentu for di baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> == Historia == E promé menshon di Playa Forti den historia ta bini di e dokumentonan di Komisario Jean Rodier na aña 1774. Su dokumentonan ta deskribí e fundeshi di un Fòrti na e lugá eksakto aki. E Fòrti a wòrdu konstruí den e era Napoleonico komo un medio di defensa pa ankra barkunan komersial. Ta fasinante pa sa tambe ku asta e tempu ei, un pueblo chikitu di piskadó a establesé su mes aki ku lokalnan trahadó. Jean Rodier ta sigui menshoná e presensia di kuater kanon i munishon, ounke e garoshinan grandi di arma a kai den deterioro. E kas riba e tereno tambe tabatin mester di restourashon.<ref>[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> Den añanan cu a sigui, Playa Forti a bira un sitio importante pa comercio. Barkunan komersial por a ankra fásilmente serka di kosta i transportá produktonan, kabai i buriku ku tabata difísil pa entregá na e parti mas wèst di e isla. No ta kla ki dia e Fòrti a keda kompletamente dekomishoná. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 63talc8f7nodfgoqfff1uf667nes9rz 198375 198365 2026-07-26T12:52:21Z Caribiana 8320 /* Historia */ 198375 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na punta nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. E playa ta un playa públiko ku ta konsistí di santu ku piedra chikitu. E tin akseso grátis i amplio parker den serkania. Tin un trapi pa yega na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba baranka, tin vários snèkbar i un restorant kaminda por kome òf bebe algu ku bista riba laman. Banda di e restorant tin un punto kaminda por hasi un salto di 12 meter den awa.<ref>Cliff diving op Playa Forti. "Amigoe". Curaçao, 03-12-1991, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002</ref> E letra "Bij Playa Forti gaan we springen" (Na Playa Forti nos ta bai bula) ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Tambe tin vários bòrchi di atvertensia pa alertá bishitante di e peliger i riesgonan di bulamentu for di baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den historia ta bini di e dokumentonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière na aña 1774. Su dokumentonan ta deskribí e fundeshi di un [[fòrti]] na e lugá eksakto aki. E fòrti a wòrdu konstruí den e era [[Napoleon Bonaparte|Napoleóniko]] komo un medio di defensa pa ankra barkunan komersial.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> Den añanan cu a sigui, Playa Forti a bira un sitio importante pa komersio. Barkunan komersial por a ankra fásilmente serka di kosta i transportá produkto, kabai i buriku ku tabata difísil pa entregá na e parti mas wèst di e isla. No ta kla ki dia e fòrti a keda kompletamente dekomishoná.<ref name="Forti"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- jst34lnllm6no3mpbumxcruhx8aaxgl 198376 198375 2026-07-26T12:53:25Z Caribiana 8320 198376 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na punta nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den historia ta bini di e dokumentonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière na aña 1774. Su dokumentonan ta deskribí e fundeshi di un [[fòrti]] na e lugá eksakto aki. E fòrti a wòrdu konstruí den e era [[Napoleon Bonaparte|Napoleóniko]] komo un medio di defensa pa ankra barkunan komersial.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> Den añanan cu a sigui, Playa Forti a bira un sitio importante pa komersio. Barkunan komersial por a ankra fásilmente serka di kosta i transportá produkto, kabai i buriku ku tabata difísil pa entregá na e parti mas wèst di e isla. No ta kla ki dia e fòrti a keda kompletamente dekomishoná.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == E playa ta un playa públiko ku ta konsistí di santu ku piedra chikitu. E tin akseso grátis i amplio parker den serkania. Tin un trapi pa yega na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba baranka, tin vários snèkbar i un restorant kaminda por kome òf bebe algu ku bista riba laman. Banda di e restorant tin un punto kaminda por hasi un salto di 12 meter den awa.<ref>Cliff diving op Playa Forti. "Amigoe". Curaçao, 03-12-1991, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002</ref> E letra "Bij Playa Forti gaan we springen" (Na Playa Forti nos ta bai bula) ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Tambe tin vários bòrchi di atvertensia pa alertá bishitante di e peliger i riesgonan di bulamentu for di baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- f5egrjoubsa5zl8oj89um3ytsdpq566 198380 198376 2026-07-26T13:15:17Z Caribiana 8320 198380 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == E playa ta un playa públiko ku ta konsistí di santu ku piedra chikitu. E tin akseso grátis i amplio parker den serkania. Tin un trapi pa yega na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba baranka, tin vários snèkbar i un restorant kaminda por kome òf bebe algu ku bista riba laman. Banda di e restorant tin un punto kaminda por hasi un salto di 12 meter den awa.<ref>Cliff diving op Playa Forti. "Amigoe". Curaçao, 03-12-1991, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002</ref> E letra "Bij Playa Forti gaan we springen" (Na Playa Forti nos ta bai bula) ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Tambe tin vários bòrchi di atvertensia pa alertá bishitante di e peliger i riesgonan di bulamentu for di baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- q7h086u618x31xgntgbgi94er3ya0p3 198381 198380 2026-07-26T13:18:35Z Caribiana 8320 198381 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba baranka, tin vários snèkbar i un restorant kaminda por kome òf bebe algu ku bista riba laman. Banda di e restorant tin un punto kaminda por hasi un salto di 12 meter den awa.<ref>Cliff diving op Playa Forti. "Amigoe". Curaçao, 03-12-1991, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002</ref> E letra "Bij Playa Forti gaan we springen" (Na Playa Forti nos ta bai bula) ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Tambe tin vários bòrchi di atvertensia pa alertá bishitante di e peliger i riesgonan di bulamentu for di baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- bhto4oetgcjxyivl0xot4k7b0jhacet 198382 198381 2026-07-26T13:24:21Z Caribiana 8320 /* Deskripshon */ 198382 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref>[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di bulamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- egd26rokcdyap1bc57z1khl9rilg3xj 198383 198382 2026-07-26T13:26:28Z Caribiana 8320 /* Deskripshon */ 198383 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di bulamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 55j1l85cdv6s3iq5csb77ebu25hexbt 198384 198383 2026-07-26T13:27:55Z Caribiana 8320 198384 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | zona = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di bulamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- oup5y9a6wk6iz7igub0qph88luhgim2 198385 198384 2026-07-26T13:31:03Z Caribiana 8320 198385 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = [[Sambuyamentu]] na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di bulamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- edzoayc7x5tjo7grvtgtbtvpr0wncqe 198386 198385 2026-07-26T13:32:51Z Caribiana 8320 198386 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Playa Forti}} {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 8ppbzcwho005rcxfc8d4pl0522cfu6h 198387 198386 2026-07-26T13:34:46Z Caribiana 8320 198387 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix|refs|2= {{References}} ;Lista di fuente * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 7ctsyker7aok6jlw93qakjva7tspa70 198388 198387 2026-07-26T13:36:04Z Caribiana 8320 198388 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 7refvqsnpxb2mex0cvbotnj39xjg4jn 198405 198388 2026-07-26T14:54:13Z Caribiana 8320 198405 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Mambo Beach''' ta un playa situá na kosta suit di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. Mambo Beach is un beach on Curaçao (Hulanda). [ 1 ] E ta situá den zuidoost di e pais, 4 km zuidoost di Willemstad, e kapital. Mambo Beach na Curaçao ta un playa tropikal bibu i trahá pa hende ku ta ofresé awanan trankil di laguna, e strip di kompra di dos piso di Mambo Beach Boulevard, i bida nokturno vibrante. Situá na Willemstad serka di Curaçao Sea Aquarium, e ta ofresé santu blanku, hürmentu di stul na playa, parker grátis, i landamentu pa famia. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman loggerhead. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- bsx4znzmwuhu6semwyt845k1ziy7m7n 198408 198405 2026-07-26T15:06:42Z Caribiana 8320 198408 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- Mambo Beach na Curaçao ta un playa tropikal bibu i trahá pa hende ku ta ofresé awanan trankil di laguna, e strip di kompra di dos piso di Mambo Beach Boulevard, i bida nokturno vibrante. Situá na Willemstad serka di Curaçao Sea Aquarium, e ta ofresé santu blanku, hürmentu di stul na playa, parker grátis, i landamentu pa famia. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i tin un espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso diretamente na e playa.[2] Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i un restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman. Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.[3] E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika Chillen op de Antillen di e grupo Diverse Sauzen.[4][5] Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta avisá bishitantenan riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.[6] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman kawama (''Caretta caretta''). {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- db2394z03g2l8xb4q1uwt75xsw9al0y 198409 198408 2026-07-26T15:07:52Z Caribiana 8320 198409 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman kawama (''Caretta caretta''). {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- shn8vukn62uz9txodu5m4mrmnk8ak0l 198410 198409 2026-07-26T15:10:07Z Caribiana 8320 198410 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa turtuganan di laman kawama (''Caretta caretta''). {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 6ivkrjjzx9wsyttmd773xt7dw23762s 198411 198410 2026-07-26T15:27:44Z Caribiana 8320 198411 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]] i [[Watamula]]. E ta un playa chikitu i yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo. Ta posibel pa kana bai Playa Gipy for di e Watamula Blowhole. Esaki ta un kaminata difísil dor di tereno hopi brutu yen di baranka volkániko skèrpi, koral petrifiká punta, i mata di priki! Un reto bunita pa aventureronan, enbèrdat! Es mas, pa porfin yega Playa Gipy, bo mester baha dor di e barankanan. Sinembargo, bo no mester ta un alpinista eksperensia pa kumpli ku e tarea aki!<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico chikito. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- s9cno2vyutx27v5yd3eviqcd42lryj6 198417 198411 2026-07-26T15:56:18Z Caribiana 8320 198417 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]] i e zona di [[Watamula]]. E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- f12osr4zgub5ikdk0u3d2100s4btu6k 198420 198417 2026-07-26T16:12:59Z Caribiana 8320 198420 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' òf '''Playa Gipy''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na e punto mas nort di e isla, serka di [[Westpunt]] i e zona di [[Watamula]]. E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 1b3glsbldu45olphou3hny6j5xrapbz 198427 198420 2026-07-26T16:28:14Z Caribiana 8320 198427 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla. E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 4jt452pa2oenboiifmljzgkjh7dykll 198430 198427 2026-07-26T16:41:23Z Caribiana 8320 198430 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i e kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> E lugá ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 9z6qhfeh0kr8p0t65t89jw7j9ui7vjz 198431 198430 2026-07-26T16:50:08Z Caribiana 8320 198431 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i e kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> E lugá ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Buseo na Playa Guepi ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá. ==Flora i fauna== Playa Guepi ta un lugá interesante pa opserva bida marino. Den e área aki por topa: * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugar atrakshon pa snorkel i buseo. ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá. Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 0agkf808bi0eusi6lvwjxber7k7zo75 198433 198431 2026-07-26T16:52:19Z Caribiana 8320 198433 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i e kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> E lugá ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante pa opserva bida marino. Den e área aki por topa: * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snorkel i buseo. Buseo na Playa Guepi ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá. ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá. Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- gwbh241jo1kgc2kqfj2po42x4e4se9q 198434 198433 2026-07-26T16:55:56Z Caribiana 8320 /* Deskripshon */ 198434 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi tambe ta un lugá interesante pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo. Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá. ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá. Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- cjiuuhamib6ltjmi9njy1ozhp1ejcvh 198435 198434 2026-07-26T16:59:19Z Caribiana 8320 198435 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi tambe ta un lugá interesante pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá. ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 4l4raxp9zsf98c43htz9pgw475vb1f0 198436 198435 2026-07-26T17:01:08Z Caribiana 8320 198436 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi tambe ta un lugá interesante pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá. ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- ksyfa6t155c86au453jffnlptt9zphp 198437 198436 2026-07-26T17:03:23Z Caribiana 8320 198437 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi tambe ta un lugá interesante pa opservá bida marino. Den e área aki por topa:<ref name="Gipy"/> * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- phbuqg881xfbo6qx4qxpc059t9n6xfo 198438 198437 2026-07-26T17:03:45Z Caribiana 8320 198438 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. E playa ta chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i kosta brutu, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi tambe ta un lugá interesante pa opservá bida marino. Den e área aki por topa:<ref name="Gipy"/> * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> ==Aksesibilidat== Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedranan i baranka. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Debí na e tereno difísil i e falta di fasilidatnan, e playa no ta rekomendá pa bishita largu òf pa relaxashon tradishonal na playa. {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 08zya3x8naufs2npur4iezqgsqvopkf 198439 198438 2026-07-26T17:54:29Z Caribiana 8320 198439 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno di e boka natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi. E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa:<ref name="Gipy"/> * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 4kx8oyxnild584s8y8nw4uyx7ov2xog 198440 198439 2026-07-26T17:57:37Z Caribiana 8320 198440 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu i ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno di e boka natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda e bishitante por sinti nan mes chikí meimei di e elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa:<ref name="Gipy"/> * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta basta trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. Akseso pa Playa Guepi ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- gcl72h0090147urb0lnbiwuck657tmo 198441 198440 2026-07-26T18:04:21Z Caribiana 8320 198441 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e boka. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes chikí rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa:<ref name="Gipy"/> * turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta'') * diferente sorto di piska * tiburon * kref E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas remoto di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Bandabou]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa na [[Bandabou]], Curaçao, situa pazuid di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasnan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. [[Hòfi Mango]] Park ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. ---------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- moj1hrtpsdz8cvfpdagd03c0yl8cbbc 198445 198441 2026-07-26T18:34:00Z Caribiana 8320 198445 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- svymzj9fgsrwhfx7vn0hdjxgv1kirto 198446 198445 2026-07-26T18:36:43Z Caribiana 8320 198446 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. == Deskripshon == E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snorkel. Sinembargo, e ta atraé hopi parha, kreando posibilidatnan ekselente pa wak parha. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- q7juzkbmp7lcufdmfnllji9y7549mkp 198460 198446 2026-07-26T19:15:15Z Caribiana 8320 198460 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di e pueblo di Lagun. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snorkel. Sinembargo, e ta atraé hopi parha, kreando posibilidatnan ekselente pa wak parha. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- gxpgh8qbd9gy2gd0c2tc1lbg90alfhf 198461 198460 2026-07-26T19:15:56Z Caribiana 8320 198461 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snorkel. Sinembargo, e ta atraé hopi parha, kreando posibilidatnan ekselente pa wak parha. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- knk1ogfroyy2c1e7eta8n2qpkalxhz4 198462 198461 2026-07-26T19:19:41Z Caribiana 8320 198462 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi parha, kreando posibilidatnan ekselente pa wak parha. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 73ubjih3a9j05ltp3ex6tphq0nxls8v 198463 198462 2026-07-26T19:24:37Z Caribiana 8320 198463 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi parha, kreando posibilidatnan ekselente pa wak parha. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 6yrh797wzzn4mne6zvi9os4ahor8xeg 198464 198463 2026-07-26T19:25:37Z Caribiana 8320 198464 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- fww5rgmvjhpy4sr60t911yhqagddq37 198465 198464 2026-07-26T19:36:15Z Caribiana 8320 198465 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E parke [[Hòfi Mango]] ta situá den besindario di Playa Santa Cruz. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- cdjuaiq0uvsn9umyxknkvvhhiu1mx8u 198466 198465 2026-07-26T19:47:13Z Caribiana 8320 198466 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest serka di e pueblo di [[Lagun]]. E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> ==Fasilidatnan== Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di e palapas. E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref>[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- r2zpiroytj4owp67gfdle7ywmmmapp7 198467 198466 2026-07-26T19:50:36Z Caribiana 8320 198467 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]]. Pasuit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> ==Fasilidatnan== Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di e palapas. E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- eckuk9kg8v5m0hmxrn3jux79ms0s4vc 198468 198467 2026-07-26T19:51:13Z Caribiana 8320 198468 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == E ta un playa públiko ku akseso gratis. E mondi di mangel ku ta rondoná e playa hanchu aki, yen di palu di palma, ta nublá e awa, kreando kondishonnan ménos ku ideal pa snòrkel. Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> E ta un playa hanchu di santu. Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> ==Fasilidatnan== Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di e palapas. E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- r476h3kuh1ee7xwhajmn69wc8vfsloc 198469 198468 2026-07-26T20:02:01Z Caribiana 8320 198469 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- sx5buso3hh7ms7s9jx5kvoq7toop21k 198470 198469 2026-07-26T20:12:28Z Caribiana 8320 198470 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di e lokalnan, specialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 3eagn81qgg0qkdpgbm639pdsmwcsa51 198471 198470 2026-07-26T20:13:14Z Caribiana 8320 198471 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i dushi. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di e lokalnan, specialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- ssj2lot244ymhskeu6rcqzbldh3d29h 198472 198471 2026-07-26T20:15:04Z Caribiana 8320 198472 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblo di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di e lokalnan, specialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- iuats59y20o5ablvti8llopgxakcs9c 198473 198472 2026-07-26T20:16:01Z Caribiana 8320 198473 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''' ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di e lokalnan, specialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 01mql7p3mxtm9v00mulxqwx7uke8mrk 198474 198473 2026-07-26T20:18:19Z Caribiana 8320 198474 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo '''Boka Santa Cruz''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di e lokalnan, specialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 4dqje0lc8jbk38bfxkwtkxt4q8x418r 198475 198474 2026-07-26T20:19:34Z Caribiana 8320 198475 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo '''Boka Santa Cruz''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- ayn3n3e2zx8hq4wrms3vri1ealy7kwb 198476 198475 2026-07-26T20:22:01Z Caribiana 8320 198476 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo '''Boka Santa Cruz''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwest den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Pasùit di e playa tin Playa Santu Pretu i panort [[Playa Lagun]].<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz (tambe konosí komo Boka Santa Cruz) ta un playa situá na Bandabou, Kòrsou, riba e kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di Lagun i Soto. Na su bisindario ta situá Playa Santu Pretu na parti sùit i Playa Lagun na parti nort.[1] == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 8lfbm6y82bmpf2rpg7073idzm6lwoa6 198477 198476 2026-07-26T20:30:50Z Caribiana 8320 198477 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa ta hanchu i largu di santu ku ta rondoná pa mondi di mangel. E mondi aki ta susha e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- si1jiegrr7lqlerb6wx8sa1f2pw5li1 198478 198477 2026-07-26T20:32:54Z Caribiana 8320 198478 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa hanchu i largu di santu, rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kreando kondishonnan menos ideal pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e ta atraé hopi [[para]], kreando posibilidatnan ekselente pa wak para. Playa Santa Cruz ta un playa hanchu i largu di santu, rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influenshá e kalidad di e awa, kual por bira ménos kla, loke ta hasi e playa ménos adekuá pa snòrkel.[1] Sin embargo, e área ta riku na bida marino, spesialmente para, loke ta ofresé bon oportunidatnan pa observashon di para. Riba e playa tin palu di palma i algun struktura di sombra ta wòrdu poné patras for di awa, i tin un bar chikitu i restorant i baño.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref> Kasitanan di playa ta disponibel. Tin un snèk ku ta habrí iregularmente den wikènt. Restorant, bar di snèk, palapas (parasol di yerba), mesa di piknik, tualèt i ducha. Tin banki di palu bou di palapa.<ref name="Beautiful"/> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 26xoa7bbq3bf12fu77ctk9befm5fn8l 198479 198478 2026-07-26T20:46:18Z Caribiana 8320 198479 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> Kasitanan di playa ta disponibel pa hür, i tin un snèk ku ta habrí prinsipalmente den wikènt. Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awa trankil i poko hundu, ideal pa famianan.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E playa ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman. Durante dianan di fiesta, e ta tambe un lugá popular pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> E parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room") ta situá den besindario di Playa Santa Cruz.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 1p9uoxsuh48y4j91kfz15ey3ln6ddwy 198480 198479 2026-07-26T20:52:50Z Caribiana 8320 /* Deskripshon */ 198480 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atraksionnan natural, manera e parke Hòfi Mango i e kueba di Boka Fluit (“Blue Room”), kual ta un destino popular pa snorkel i buseo.[1] Den bkisendario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 5zy37ta4pxzczgg9gggdkdz4cmu33i4 198481 198480 2026-07-26T20:55:01Z Caribiana 8320 198481 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- Playa Gipy ta situá na e punta mas nort di Kòrsou, kuarenta i tres kilometer nort di e sentro di Willemstad. Playa Gipy ta wordo skirbi tambe como Playa Gipi of Playa Guepi. Playa Gipy ta e playa di mas chikí i apartá na Kòrsou. E playa chikitu ta situá djis sùit di e Watamula Blowhole riba e kosta nort brutu di e isla ABC muhá ku solo.<ref name="Gipy">https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Gipy ta hopi chikito y ta consisti principalmente di santo grof y piedra grandi. E ta un experencia hopi special pa pasa tempo na Playa Gipy. Komo un ser humano chikitu meimei di tur e elementonan impreshonante ei: e formashonnan haltu di baranka, e santu blanku di playa, i e oséano inmenso.<ref name="Gipy"/> Playa Gipy ta un playa publico i alehá. Playa Gipy ta un sitio interesante; si solamente pa e echo ku aki bo tin e chèns di mira turtuga di kabes di palu, tiburon di kuido, i lobster!<ref name="Gipy"/> Het strand is niet makkelijk toegankelijk. Er loopt namelijk geen pad naar toe. Je moet via de rotsen naar beneden klimmen. Op zich prima te doen, maar als je slecht ter been bent is dit strand dus niet te bereiken.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> Er is verder niets te doen daar en er zijn ook geen faciliteiten aanwezig. Er is een klein stukje zand waar je zou kunnen gaan liggen, maar verder zijn er vooral veel stenen en rotsen. Hierdoor is het ook lastig om het water in te gaan.<ref name=:"3"/> Leuk om eens te zien. Want het is er echt heel mooi. Je hebt geweldig uitzicht over de kustlijn. En het water is super helder. Maar het is niet echt een strandje waar je gaat liggen. Daar heb je andere strandjes in de buurt voor zoals Playa Kalki.<ref name=:"3"/> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 7fl7xkioihhcbgmtl0oq99b50ffvrli 198483 198481 2026-07-26T21:12:27Z Caribiana 8320 198483 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- of4z4zqn2m60by3jsjjbfbhsz0mgv43 198484 198483 2026-07-26T21:19:24Z Caribiana 8320 198484 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- '''Playa Kas Abou''' (tambe konosi komo Bon Bini Beach<ref name="beautiful">Beautiful Curaçao, [https://www.beautiful-curacao.nl/strand/cas-abou.php Cas Abou]</ref>) ta un playa privá situá den nortwèst di Kòrsou serka di e pueblo di Pannekoek.<ref name="pannekoek">{{cite web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Pannekoek_.pdf |title=Buurtprofiel Pannekoek |year=2011|website=Overheid van Curaçao|language=nl |page=10|last=Buurtprofiel}}</ref> E plantashon di Kas Abou tabata eksistí for di 1696. El a wòrdu kumprá pa un desaroyadó di propiedat den añanan 1980 i kombertí den un resort turístiko.<ref name="pannekoek"/> Playa Kas Abou tin santu blanku i awa klá i poko hundu.[1] E playa ta konta ku restorant, bar i kamber di kambio. Tin skolnan di buseo situá riba e playa.<ref>Dive Curaçao, [https://web.archive.org/web/20220811075327/https://www.divecuracao.info/nl/curacao-duik-reisgids/curacao-duikgids/duik-en-snorkel-gids/cas-abou/ Cas Abou Strand en Plantage]</ref> E ta ménos adekuá pa snòrkel pasobra no tin koral i p’esei tiki piská ta landa rònt. E ta e lugá kaminda e telenovela Bon Bini Beach a wòrdu filmá.<ref name="beautiful"/> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- o9sceaysjesx38pf2uovspv83oqnmcr 198485 198484 2026-07-26T21:19:52Z Caribiana 8320 198485 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- '''Playa Kas Abou''' (tambe konosi komo ''Bon Bini Beach''<ref name="beautiful">Beautiful Curaçao, [https://www.beautiful-curacao.nl/strand/cas-abou.php Cas Abou]</ref>) ta un playa privá situá den nortwèst di Kòrsou serka di e pueblo di Pannekoek.<ref name="pannekoek">{{cite web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Pannekoek_.pdf |title=Buurtprofiel Pannekoek |year=2011|website=Overheid van Curaçao|language=nl |page=10|last=Buurtprofiel}}</ref> E plantashon di Kas Abou tabata eksistí for di 1696. El a wòrdu kumprá pa un desaroyadó di propiedat den añanan 1980 i kombertí den un resort turístiko.<ref name="pannekoek"/> Playa Kas Abou tin santu blanku i awa klá i poko hundu.[1] E playa ta konta ku restorant, bar i kamber di kambio. Tin skolnan di buseo situá riba e playa.<ref>Dive Curaçao, [https://web.archive.org/web/20220811075327/https://www.divecuracao.info/nl/curacao-duik-reisgids/curacao-duikgids/duik-en-snorkel-gids/cas-abou/ Cas Abou Strand en Plantage]</ref> E ta ménos adekuá pa snòrkel pasobra no tin koral i p’esei tiki piská ta landa rònt. E ta e lugá kaminda e telenovela Bon Bini Beach a wòrdu filmá.<ref name="beautiful"/> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- bdjvbnjra64e3hlabetfxysd1ct74y9 198489 198485 2026-07-26T21:30:19Z Caribiana 8320 198489 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg | image2 = Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg | image3 = Cas Abao.jpg | footer = Vaersenbaai / Bon Bini Beach | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | tipo_subdivision_adm = | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kas Abou''' (tambe konosi komo ''Bon Bini Beach''<ref name="beautiful">Beautiful Curaçao, [https://www.beautiful-curacao.nl/strand/cas-abou.php Cas Abou]</ref>) ta un playa privá situá den nortwèst di Kòrsou serka di e pueblo di Pannekoek.<ref name="pannekoek">{{cite web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Pannekoek_.pdf |title=Buurtprofiel Pannekoek |year=2011|website=Overheid van Curaçao|language=nl |page=10|last=Buurtprofiel}}</ref> E plantashon di Kas Abou tabata eksistí for di 1696. El a wòrdu kumprá pa un desaroyadó di propiedat den añanan 1980 i kombertí den un resort turístiko.<ref name="pannekoek"/> Playa Kas Abou tin santu blanku i awa klá i poko hundu.[1] E playa ta konta ku restorant, bar i kamber di kambio. Tin skolnan di buseo situá riba e playa.<ref>Dive Curaçao, [https://web.archive.org/web/20220811075327/https://www.divecuracao.info/nl/curacao-duik-reisgids/curacao-duikgids/duik-en-snorkel-gids/cas-abou/ Cas Abou Strand en Plantage]</ref> E ta ménos adekuá pa snòrkel pasobra no tin koral i p’esei tiki piská ta landa rònt. E ta e lugá kaminda e telenovela Bon Bini Beach a wòrdu filmá.<ref name="beautiful"/> <gallery> File:Cas Abao.jpg|Strandstoelen File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg File:Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg </gallery> == Link eksterno == * [https://casabaobeach.com/ Officiële site] {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 67vka1q9bek3to1lao05z3hpy4tl9n0 198490 198489 2026-07-26T21:32:05Z Caribiana 8320 198490 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kas Abou | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg | image2 = Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg | image3 = Cas Abao.jpg | footer = Playa Kas Abou / Bon Bini Beach | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | tipo_subdivision_adm = | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kas Abou''' (tambe konosi komo ''Bon Bini Beach''<ref name="beautiful">Beautiful Curaçao, [https://www.beautiful-curacao.nl/strand/cas-abou.php Cas Abou]</ref>) ta un playa privá situá den nortwèst di Kòrsou serka di e pueblo di Pannekoek.<ref name="pannekoek">{{cite web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Pannekoek_.pdf |title=Buurtprofiel Pannekoek |year=2011|website=Overheid van Curaçao|language=nl |page=10|last=Buurtprofiel}}</ref> E plantashon di Kas Abou tabata eksistí for di 1696. El a wòrdu kumprá pa un desaroyadó di propiedat den añanan 1980 i kombertí den un resort turístiko.<ref name="pannekoek"/> Playa Kas Abou tin santu blanku i awa klá i poko hundu.[1] E playa ta konta ku restorant, bar i kamber di kambio. Tin skolnan di buseo situá riba e playa.<ref>Dive Curaçao, [https://web.archive.org/web/20220811075327/https://www.divecuracao.info/nl/curacao-duik-reisgids/curacao-duikgids/duik-en-snorkel-gids/cas-abou/ Cas Abou Strand en Plantage]</ref> E ta ménos adekuá pa snòrkel pasobra no tin koral i p’esei tiki piská ta landa rònt. E ta e lugá kaminda e telenovela Bon Bini Beach a wòrdu filmá.<ref name="beautiful"/> <gallery> File:Cas Abao.jpg|Strandstoelen File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg File:Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg </gallery> == Link eksterno == * [https://casabaobeach.com/ Officiële site] {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- p062byva0q7aqpbh67jsnua2ofw845y 198504 198490 2026-07-27T11:56:17Z Caribiana 8320 198504 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ To do: [[Playa Kalki]] - [[Groot Kwartier]] - [[Bandariba]] - [[Caracasbaai]] (no.wiki) - [[Grote Berg]] - [[Westpunt]] (sv.wiki) - [[Steenrijk]] - [[Koraal partir]] (en.wiki) - [[Scharloo]] - [[Veeris]] - [[Lanthùis Veeris]] - [[John Godden]] * https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Koraal_Specht.pdf --------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kas Abou | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg | image2 = Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg | image3 = Cas Abao.jpg | footer = Playa Kas Abou / Bon Bini Beach | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 | website = https://casabaobeach.com/ }} '''Playa Kas Abou''' (tambe konosí komo ''Bon Bini Beach''<ref name="beautiful">Beautiful Curaçao, [https://www.beautiful-curacao.nl/strand/cas-abou.php Cas Abou]</ref>) ta un playa privá situá den nortwèst di Kòrsou serka di e pueblo di Pannekoek.<ref name="pannekoek">{{cite web|url=https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Pannekoek_.pdf |title=Buurtprofiel Pannekoek |year=2011|website=Gobièrnu di Kòrsou|language=nl |page=10|last=Buurtprofiel}}</ref> E plantashon di Kas Abou tabata eksistí for di 1696. El a wòrdu kumprá pa un desaroyadó di propiedat den añanan 1980 i kombertí den un resort turístiko.<ref name="pannekoek"/> Playa Kas Abou tin santu blanku i awa klá i poko hundu.<ref name="beautiful"/> E playa ta konta ku restorant, bar i kamber di kambio. Tin skolnan di buseo situá riba e playa.<ref>Dive Curaçao, [https://web.archive.org/web/20220811075327/https://www.divecuracao.info/nl/curacao-duik-reisgids/curacao-duikgids/duik-en-snorkel-gids/cas-abou/ Cas Abou Strand en Plantage]</ref> E ta ménos adekuá pa snòrkel pasobra no tin koral i p’esei tiki piská ta landa rònt. E ta e lugá kaminda e telenovela Bon Bini Beach a wòrdu filmá.<ref name="beautiful"/> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] <gallery> File:Cas Abao.jpg|Strandstoelen File:Playa Cas Abao beach (35864844114).jpg File:Curacao - Cas Abao Beach (8338677596).jpg </gallery> == Link eksterno == * [https://casabaobeach.com/ Officiële site] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Vaersenbaai | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Vaersenbaai''', tambe konosí komo ''Kokomo Beach'', ta un playa situá den un bahia entre [[Boka Samí]] i [[Bullenbaai]], wèst di e pueblo di Sint Michiel na [[Kòrsou]]. E bahia ta rondoná pa baranka. Tin un bar di playa (ku yama Kokomo), un tienda di buseo, i un lugá di masashi. E bahia tin un [[ref di koral]] situá no muchu leu for di kosta. ==Historia== Vaersen Bay tabata parti di e defensanan di Curaçao. E nòmber Vaersen Bay probablemente ta bini di e echo ku e bahia aki tabata wòrdu usá pa trese òf manda merkansia fresku. E fortifikashon di Fort Vaersenbaai tabata para kaminda e terasa di Kokomo Beach ta awor. For di ariba, e fòrti tabata wòrdu defendé pa un bateria di kañon. Ainda por mira restunan di e fòrti na e punta di e baranka. Na 1713, e armamentu tabata konsistí di diesdos kuater-pounder i dos bas di metal.[1] Na 1800, e armamentu tabata konsistí di kuater kañon di heru di ocho liber i 35 bala di kañon.[2] Aki tambe ta cuminsa cu e ruta di cana pa Boca Sami. {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------------- == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di lokalnan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa largu di santu ku awanan trankil y bashi, ideal pa famianan.<ref name="gids">[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> E playa ta rondoná pa bèrdura eksuberante i ta yen di palu di palma i palapas (parasol di yerba) ku ta duna sombra durante e oranan di mas kayente di dia.<ref name="gids"/> E awa cla y e rif di coral den cercania ta haci Playa Santa Cruz un lugar excelente pa snorkel. Ademas di snorkel, tin hopi otro deporte di awa disponibel: kayak, paddleboarding, òf hür un boto di pedal, i tambe oportunidatnan pa buseo òf parasailing.<ref name="gids"/> E playa tin fasilidatnan limitá. Normalmente tin hopi lugá di parker disponibel serka di e playa. Riba e playa na Playa Santa Cruz, bo ta haña vários klup i bar di playa kómodo kaminda bo por disfrutá di un bebida refreskante, un almuerso sabroso, òf asta un sena elaborá.<ref name="gids"/> [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- E ta un playa chikitu i apartá. E ta yen di baranka, i e awa ta difísil pa aksesá. No tin fasilidatnan. E playa ta wòrdu bishitá pa e turtuga di laman kawama (''Caretta caretta''), tiburon i otro sortonan di piska.<ref name="Gipy"/> Buseo aki ta posibel solamente ora laman ta hopi trankil.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref> Ta rekomendabel pa usa un guia di buseo lokal. --------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kanoa''' ta un playa na Kòrsou, situá nort di Willemstad. E ta un di e poko playanan mas konosí na e parti nort di e isla. Surf ta wòrdu praktiká riba playa. Un pueblo chikitu di piskadó ta situá den serkania. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1242441740|titulo=Arashi Beach}} {{References}} ;Lista di fuente *[https://www.aruba.com/us/explore/arashi-beach Arashi Beach - Arashi], website oficial di ATA *[https://web.archive.org/web/20110723000522/http://www.aruba.com/TraveltoAruba/Blue_Flag_Program.aspx Aruba Beach and Marina Blue Flag Program], aruba.com }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Kanoa | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | dierectio = horizontal | caption_align = center | image1 = 20190428 Arashi beach Aruba - overview.jpg | image2 = Arashi Beach 2025.jpg | footer = Arashi | align_footer = center }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Noord]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[]] | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi''' ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di e pueblo di Lagun na nortwèst di e isla. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di baranka volkániko. No tin fasilidatnan. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=Playa Jeremi}} {{References}} ;Lista di fuente {{Appendix|2= * {{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches] riba Tourism Curaçao}} }} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Daniel | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} en.wiki:'''Daniel''' ta un pueblo den sentro di Kòrsou, na Bándabou, situá kantu di e kaminda di Weg Naar Westpunt entre Willemstad i Sabana Westpunt na e parti nortwèst di e isla.<ref name=":0">{{cite web |title=Daniel, Curacao |url=https://places-in-the-world.com/curacao/daniel/8629284 |website=Places-in-the-World |access-date=5 June 2026}}</ref> ==Geografia== Daniel ta situá den e region sentral di Kòrsou i ta konosí pa su ambiente rural. E pueblo ta situá aproksimadamente 17.5 kilometer nortost di e kapital Willemstad.<ref name=":0" /> E área ta duna akseso na vários playa i atrakshonnan natural den wèst di Kòrsou, inkluyendo Parke Nashonal Christoffel.<ref>{{cite web |title=Daniel |url=https://www.holidayrentalscuracao.nl/vakantiehuizen/midden/daniel/ |website=Holiday Rentals Curaçao |access-date=}}</ref> ==Historia== E pueblo a desaroyá rondó di Plantage Daniel (Plantation Daniel), un di e plantashonnan históriko di Kòrsou. E plantashon a wòrdu establesé rònt di 1650 i e kas di plantashon, konosí komo Landhuis Daniel, ta entre e kasnan di plantashon mas bieu ku ta sobrebibí riba e isla.<ref name=":1">{{cite web |title=Landhuis Daniel |url=https://www.curacao.com/en/activity/landhuis-daniel |website=Curaçao Tourist Board |access-date=}}</ref> Di akuerdo ku tradishon lokal, e plantashon a haña su nòmber for di un castaway ku a yega Kòrsou riba Dia di San Daniel, ounke un otro splikashon ta atribuí e nòmber na Daniel Ellis, un ingles empleá pa e Kompania Hulandes di India Oksidental.<ref name=":1" /> Agrikultura i krio di bestia tabata wòrdu praktiká histórikamente den e área, ounke e plantashon a eksperensiá difikultatnan ekonómiko i tabata wòrdu ofresé repetidamente pa benta durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]].[<ref name=":2">{{cite web |title=Landhuis Daniël |url=https://www.beautiful-curacao.nl/bezienswaardigheden/landhuis-daniel.php |website=Beautiful Curaçao |access-date=5 June 2026}}</ref> * muralnan di [[Lucila Engels-Boskaljon]] ta den kapel na Daniel. ==Lanthuis Daniel== Landhuis Daniël ta un lanthuis históriko i monumento designá. Despues di a kai den deterioro durante [[siglo 20|siglo binti]], e propiedat a wòrdu restourá i awor ta operá komo un sitio di hospitalidat i turismo.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> [[:Kategoria:Bandabou]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Jeremi | imagen = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Jeremi'''[1] ta un playa na Bandabou, Kòrsou, situá serka di [[Lagun]] i [[Westpunt]] na parti nortwèst di e isla.[1][2] E playa ta un bahia chikí ku un karakter trankil i natural. E playa ta konsistí parsialmente di santu i parsialmente di material [[volkan|volkániko]], i no tin fasilidatnan na e sitio.[2] Akseso ta via un kaminda i eskaleranan di piedra for di e área di parkeo. == Naturalesa == Playa Jeremi ta konosí pa su awa kla i su entorno natural. Den e ref por haña varios espesie di piská, manera makamba marinir (Chaetodon striatus) i piská tròmpèt (Aulostomus maculatus).[2] Debí na su lokashon aislá i falta di fasilidatnan, e playa ta konsiderá un di e playanan mas trankil na Kòrsou. == Historia i propiedat == Den añanan 1990, e gobièrnu di Kòrsou a kumpra e playa pa hasi esaki aksesibel pa públiko.[3] Posteriormente, e tereno a keda den man di propiedat privá despues ku gobièrnu no a hasi uso di su derecho di prome opcion pa kumpra. E situashon di propiedat i akseso a baha debate públiko i protestanan. Grupo ambientalista manera Amigu di Tera a ekspresá preocupashon tokante limitashon di akseso públiko i desaroyo turístiko na e área.[4] Den algun kaso, e doñonan privá a indiká ku nan tin derecho legal pa limitá akseso, inkluyendo e kaminda ku ta hiba na e playa.[4] == Desaroyo i akseso públiko == Planenan pa desaroyo turístiko i modernisashon di playanan na Bandabou, inkluyendo Playa Jeremi, a kousa oposishon di parti di komunidat lokal, ku a mustra preocupashon pa e impacto riba naturalesa i e karakter públiko di e playa.[5] Despues di negoshiashonnan entre gobièrnu i doñonan, a logra akuerdon pa rekupéra akseso públiko na e playa. E gobièrnu a kumpra parti di e tereno, ku e intenshon pa pone e área bou di maneho públiko i protekshon natural.[7][8] Playa Jeremi ta konsiderá un ehèmpel di e diskushon mas amplio riba balans entre desaroyo turístiko, propiedat privá i akseso públiko na playanan na Kòrsou. ------- '''Playa Jeremi'''<ref>{{cite web |url=http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |title=Información sobre el Lugar |language=en |doi= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908015632/http://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/Playa-Jeremi.html |archive-date=8 de septiembre de 2015 |cite= }}</ref> ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na e punta nortost di e isla. E playa ta situá serka di [[Lagun]] den nortost di e isla. E playa ta consistí parsialmente di santu i parsialmente di material volkániko. No tin fasilidatnan na e sitio.<ref>{{Cite book|title= Curaçao Travel Guide - Tiki Travel|url = https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false|editorial = FB Editions|fechaacceso = 7 de agosto de 2015|isbn = 9791021307575|idioma = en|urlarchivo = https://web.archive.org/web/20160304200012/https://books.google.co.ve/books?id=utHnscDsNewC&pg=PT12&dq=Playa+Lagun&hl=es&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAGoVChMI9sabwJGXxwIVBNceCh1PhQv3#v=onepage&q=Playa%2520Lagun&f=false}}</ref> Varios [[espesie]] por wòrdu hañá riba su [[ref]], manera e piskánan: [[makamba marinir]] (''Chaetodon striatus'') i [[tròmpèt]] (''Aulostomus maculatus''). * Den añanan 1990 [[Konseho Insular]] di Kòrsou a kumpra e playa bèk i a hasie aksesibel atrobe pa públiko.<ref>Pastoor zegent playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 09-01-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644744:mpeg21:p002</ref> Playa Jeremi a wordo bendi pa famia Maduro na personanan priva, despues cu gobierno no a eherce e prome opcion pa cumpra e beach. Durante un petishon di e grupo aktivista Amigu di Tera, e lidernan i simpatisantenan di e grupo a keda sorprendí pa e anunsio di polis ku e kaminda públiko tambe ta propiedat privá. E petishon kasi a resultá den un manifestashon.<ref name=:"1">Handtekeningenactie wordt bijna demonstratie Gedeelte openbare weg bij Playa Jeremi blijkt in particulier bezit. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p003</ref> Playa Jeremi no a wordo cumpra pa un persona specifico for di e doñonan original, esta famia Maduro. Pa añanan largo, e famia aki a duna e prome opcion na gobierno di Curaçao, pero door cu nunca gobierno a cumpra e beach, famia Maduro a bende esaki na un sociedad limita. Segun ingeniero Etienne van der Horst di e DROV, e doñonan nobo ta denter di nan derecho pa cera e sitio cu ta brinda acceso na e playa.<ref name=:"1"/> E grupo di akshon Amigu di Tera a organisá un petishon djadumingu dilanti di e anguila instalá ku ta sera Playa Jeremi pa públiko.<ref>Jeremi voor publiek afgesloten. "Amigoe". Curaçao, 07-06-1993, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645159:mpeg21:p001}}</ref> Het eilandgebied voert momenteel onderhandelingen met de eigenaar van Jeremi, J. de la Fuente, om een stuk grond in eigendom van Curagao te verwerven. Daarmee zou het strandje in de buurt van Westpunt weer toegankelijk gemaakt kunnen worden voor het publiek. De la Fuente kocht het terrein met het doel luxe woningen te laten verrijzen. Hij heeft een bouwvergunning aangevraagd. De afsluiting van Jeremi, een jaar geleden, leidde tot veel protest. Met name Amigu di Tera ondernam actie tegen het onbereikbaar worden van het strandje. De eigenaar meende in zijn recht te staan, omdat ook de weg naar de playa tot zijn eigendom behoort.<ref>Onderhandelingen Playa Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 18-06-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644728:mpeg21:p009}}</ref> Playa Jeremi lo ta aksesibel atrobe denter di dos siman. E ora ei diputado Pikerie lo invitá spesífikamente e pueblo di Bándabou ku a protestá kontra e seramentu. E beach lo wordo maneha pa Departamento di Agricultura, Cria y Pesca. Jeremi tabata e sitio regular pa vários piskadó. E diputado resientemente a firma e kontrato di kompra ofisialmente. Negociacionnan pa loke ta trata compra di e beach y caminda di acceso a tuma luga pa lunanan largo cu Jimmy de la Fuente.<ref>{{citeer web|titel=Jeremi over twee weken weer open|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-12-31|bezochtdatum=2026-06-20|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645434:mpeg21:p002}}</ref> Playa Jeremi lo wordo habri bek pa publico. E sitio di Jeremi di 182 hectar, cu ta extende for di e beach di e mesun nomber te na Christoffel Park, ta wordo cumpra pa gobierno pa 3.2 miyon florin. E atkisishon ta tumando lugá den dos fase. Por lo pronto e seccion di playa ta cambia di man pa 1.8 miyon. Dentro di tres aña lo busca fondo pa adkiri e ‘seccion di Christoffel’. Despues lo pone esaki bou di maneho di Stinapa. E area tabata pertenece na Jimmy de la Fuente.<ref>Strand spoedig weer open voor publiek Overheid koopt Jeremi. "Amigoe". Curaçao, 24-10-1994, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645379:mpeg21:p003</ref> {{Multiple image | border = infobox | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[:Kategoria:Kòrsou]] ----------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Jan Thiel | alias = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{CUW}} | area = | poblacion = | elevacion = | tipo_division_adm = Distrito | division_adm = [[Willemstad]] | tipo_subdivision_adm= | subdivision_adm = | zoom = 13 }} '''Jan Thiel''' ta un lago di salu i un lugá na [[Kòrsou]]. E ta situá aproksimadamente 8 km zuidoost di Willemstad.[2] Jan Thiel originalmente tabata un plantashon di salu. E área rònt di e lago di salu ta un reserva natural, pero e restu, inkluyendo e área rònt di Jan Thiel Bay, a wòrdu parselá i ta konsistí di hotèl i apartamentu.[3][4] Atministrativamente, Jan Thiel ta kai bou di Spaanse Water.[5] == Historia == Alrededor di 1700, e área a wòrdu kumprá komo e plantashon di salu di Damasco. E lagun natural a wòrdu será, permitiendo pa salu wòrdu saka despues di evaporashon.[3] Na 1737, e plantashon a wòrdu kumprá for di Jan Thiel dor di Jozef Penso i a wòrdu yamá na su nòmber.[4] Banda di salu, otro produktonan manera índigo tambe tabata wòrdu kultivá, i durante siglo 20, apelsina.[3] Salu tabata wòrdu ekstraí te na 1975.[6] Na 1978, e plantashon a wòrdu kumprá dor di e Fondo General di Penshun di Antia Hulandes (awor: Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland).[7] Na 1992, e área a wòrdu parselá i bendí,[8] pero e área rònt di e lago di salu a keda sin desaroyá i a bira un reserva natural.[4] == Salt Lake == E lago di salu ta habrí pa públiko i ta atraé hopi espesie di parha, inkluyendo flamingo kòrá. Un trail di dies kilometer a wòrdu konstruí kantu di e lago, i ta posibel pa kana for di Jan Thiel Bay pa e Curaçao Sea Aquarium.[4] Kantu di e lago tin e ruinanan di kasnan di kuidadó, un fòrnu di kalki, i un kunuku di salu ku tanki di shushi.[9][3] Na 2008, e lago di salu i e área rondó di dje a wòrdu designá komo un monumento históriko.[9] == Jan Thielbaai i Hotèlnan == Wak Jan Thiel Bay pa e articulo principal riba e topico aki. E área rònt di [[Jan Thielbaai]] ta sede di hopi hotèl i apartamentu, i a bira un atrakshon turístiko.[10] Rondó di e bahia tin playanan privá, klupnan, restorantnan i un skol di buseo.[11] E Jan Thiel Landhuis, e kas di plantashi anterior kaminda e doño tabata biba te 1980, a bira un hotèl, i ta rondoná pa un hardin grandi.[6][3] {{Appendix}} [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] -------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Groot Kwartier }} '''Groot Kwartier''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]], un isla di Antia Menor den Karibe Hulandes. E ta mihó konosí komo Emmastad, un warda di villa konstruí pa Royal Dutch Shell pa su empleadonan. Emmastad ta ofisialmente parti di Groot Kwartier.[3] == Historia == Groot Kwartier a kuminsá komo un plantashon na 1694. E plantashon tabata produsí banana, divi-divi i bestia, pero tabata konosí prinsipalmente pa su suministro grandi di awa dushi.[4] Na 1915, e plantashi Asiento den serkania a wòrdu kumprá pa Royal Dutch Shell. Inicialmente e tereno tabata wòrdu usá komo un haf. Na 1923, barionan a wòrdu konstruí riba Groot Kwartier pa akapará empleadonan kontratá for di otro islanan den Karibe. Na 1929, e área propiedat di Shell a wòrdu renobá pa Emmastad.[5] Entre 1945 i 1955, Emmastad a wòrdu engrandesé ku barionan residensial pa e empleadonan hulandes di Royal Dutch Shell.[6] E kasnan konstruí durante e periodo ei tabata villanan luhoso i independiente.[6] Emmastad tabata un komunidat segregá i será kaminda hende pretu i koló tabata permití entrada solamente ku un pasashi spesial.[7] Den añanan 1960, Shell a kuminsá bende e kasnan.[8] Emmastad no ta segregá mas, i a bira un bario popular pa e klase medio; sinembargo, e partinan mas bieu di Groot Kwartier ta mas pober.[9] en.wiki landhuis Groot Kwartier -> foto? {{Appendix}} --------------- {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Zona | nomber = Bandariba }} '''Bandariba''' (tambe: Banda'riba) ta un distrito di e isla di Kòrsou. E ta un di e tres distritonan i ta abarká e parti sùitost di e isla.[2] E nòmber ta Papiamentu i ta tradusí na “riba”.[3] E distrito ta kontené e pueblonan i pueblonan di Santa Rosa,[4] Spaanse Water,[5]: 6  Montaña,[6] Seru Grandi,[7] i Oostpunt.[3] Historia Na 1634, Curaçao a keda konkistá dor di e Kompania di Antillas Hulandes, i e stat di Punda a keda fundá. Pa por a alimentá e poblashon, a establesé plantashonnan riba e isla.[8] E plantashonnan tabata na eskala chikí debí na e tera infértil i tabata produsí yam, mango, apelsina, òf bestia di krio.[9] Bandariba despues a atraé katibunan liber i liberá ku a establesé nan mes den e tereno bashi.[10] Den siglo 19, e iglesia Katóliko Romano a funda e pueblonan di Santa Rose i Montaña pa asina eduká i kombertí e poblashon di katibu anterior.[5]: 6  Na 1875, un mina di fosfato na gran eskala a wòrdu habrí serka di Tafelberg,[11] Na 1927, Royal Dutch Dutch a konstruí un terminal di zeta na Spania Awa.[12] Oostpunt E divishon aktual di e isla ta data di 1930 ora ku Willemstad a wòrdu ekstendé pa inkluí mayoria di e suburbionan.[13] Durante fin di siglo 20, turismo a bira importante i Bandariba a mira e desaroyo di resortnan turístiko.[14] E pueblo di Oostpunt, e punto mas ost di e isla, ta propiedat privá di e famia Maal,[3] i mayoria di e área di 54 kilometer kuadrá (21 mi kuadrá)[15] ku ta rondoná e pueblonan di Oostpunt, Sint Joris, i Santa Catharina[16] ta for di límite.[17] E pueblo di Oostpunt ta solamente habitá pa Willy Maal i su mama.[18] Oostpunt ta kubri mas o ménos 10% di e isla.[16] en.wiki ------------- {{Variante|c}} {{infobox edificio| variante = c | infobox_tipo = Lanthùis | imagen = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029918 Vooraanzicht van Landhuis Veeris Curacao Boy Lawson (Fotograaf).jpg | descripcion = Lanthùis Veeris (1964) | nomber2 = Lanthùis Feeris | pais = {{CUW}} | localisa_na = [[Willemstad]] | luga = [[Veeris]] | adres = | cercania = | funcion_original = kas di plantashi | funcion_actual = | fecha_construccion = ront di 1800 | renova = | restaura = | status_monumento = [[Monumento]] registrá ?? | propietario = | zoom = 13 }} '''Lanthùis Veeris''' ta un [[lanthùis na Kòrsou]], situá den e bario di [[Veeris]], zona nortwest di [[Willemstad]]. E ta un di e lanthùisnan mas bieu na Kòrsou ku ta eksistí ainda. == Historia == Historia di e Plantage Veeris E landhuis a tuma su nòmber di famia Veeris, ku ta e prome doño konosí di e plantagenan Drie Gebroeders i Westerveld. Den di dos mita di siglo 19, e plantagenan aki a fúsioná ku Eendracht pa formá plantage Union, ku eventualmente a bira konosí komo plantage Veeris. No ta kla si e landhuis actual ta originalmente parte di Union, Drie Gebroeders of otro plantage, pero su lokashon ta indiká ku e landhuis ta situá entre e plantagenan historiko Morgenster i Raphael, na banda west di Weg naar Westpunt. ta un kas grandi históriko situá den e bario [[Veeris]], banda oeste di Willemstad, Kòrsou. E bario Veeris mes ta centraé bon entre Hato Airport i e sentro di Willemstad, mas o menos 10 minùt di maneho di e kapital. E kas ta riba un kavel di mas o menos 6.000 m2 di tereno propio. E landhuis mes ta un ejenplo di arkitetura kolonial ku a keda den su estado original. E propiedat ta konsisti di e kas prinsipal, un bijgebouw ku cisterna, un magasina, un edifisio pa bano i ducha, i koralen tradicional. == Edifisio == Kompleho di tereno di kunuku ku edifisio prinsipal i strukturanan adishonal. Edifisio prinsipal: struktura di un piso ku plan di piso rektangular. Dak di gable riba área di núkleo, daknan skerpi riba galerianan. Dos dormitorio na tur dos banda di dak. Gables den forma di embudo ku fronton triangular i gables kurvá paden i pafó na nivel di galeria. Terasa dilanti kompleto i tambe terasa patras kòrtiku. Strukturanan adishonal ta inkluí un tanki di dos piso i un magasina konektá ku tres arko na e edifisio prinsipal.<ref name="Monument">[https://curacaomonuments.org/sites/landhuis-veeris-veeris-z-n-willemstad/ Landhuis Veeris], curacaomonuments.org</ref> E monumento tin balor históriko kultural pa motibu di e kombinashon di gablenan kurvá paden i pafó ku puntanan di gable den forma di embudo ku fronton ta indiká un fase di transishon rònt di 1800. Balor históriko arkitektóniko komo un tereno di kunuku ku galerianan núkleo i rondó di dje, un lay-out típiko di Curaçao, i un sala típiko ku pasashinan arkuá i arkuá. Konhunto i balor históriko kultural pa motibu di e koherensia di tereno di kunuku, terasanan, tanki, magasina, kas di wc, koralnan i kurá ku porta.<ref name="Monument"/> *Deskripshon Arkitetural i Interno Landhuis Veeris ta un edifisio di mas o menos 570 m2.<ref>https://www.huisenaanbod.nl/index.php?p=detail&sLand=Antillen&sProv=&sRegio=&sPlaats=&Koophuur=K&order=&lan=NL&det=i*zo*&loc=ANT::::::;&AdvId=3198157 Lanthuis Veeris], huisenaanbod.nl</ref> Ora bo drenta, bo topa ku un espacio habri ku hopi detallenan autentiko, inkluindo porta i bentana original, yuna zolder amplio dividi na dos kamber grandi, un kuchina, i un bano. E struktura ta ofresé gran potenshal pa restaurashon den su estilo autentiko. *Desaroyo aktual i potenshal Veeris ta desaroyando rápidamente komo un zona industrial i komersial moderno, ku e sentro komersial Sambil serka, ku ta atrahé hopi trafiko humano. E lokashon di Landhuis Veeris lo pone’l den un posishon estratégiko pa diferente uzo: residenshal, komersial, turístiko of kulturel. Según e plan regulativo lokal (Artíkulo 3 di DROV), e terreno tin destino pa: bibuenda, negoshi, detalji, servisio, rekreo, aktividatnan sosial, trafiko, defensa, of preservashon di paisahe i kultura. *Konklushon Landhuis Veeris ta un testigu mudo di e historia agrikultural i sosial di Kòrsou. Ku un renovashon ku ta respetá su karákter original, e kas por bira un punto di referensia pa patrimonio, turismo, of desaroyo sosho-kultural moderno. == Lista di referensia == *Huisenaanbod.nl (anunsi original di bentanan) *Data topografiko lokal i historia di plantage Kòrsou *Informashon general tokante DROV-regulashon. {{Appendix}} -------------- '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashi) situá den parti sùitwest di [[Willemstad]], serka e laguna di [[Piscaderabaai]]. E bario a tuma su nòmber for di plantashi Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a kria bestia. E plantashon mes tabata pertenesé na famia Veeris, un fam di orígen [[Hulanda|hulandes]].<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e tereno di Veeris a wòrdu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan manumisio ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Finalmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisá den distrito di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su meskla di kasnan tradishonal i modernu. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área a kontinua desaroyando komo un bario residensial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashi original. Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kultural afrokurasoleño. {{Appendix}} == Referensia == <references> <ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> <ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> </references> '''Veeris''' ta un bario i un èks-[[kunuku]] (plantashon) lokalisa den parti suroeste di [[Kòrsou]], serka di otro barionan históritiko manera [[Mundu Nobo]] i [[Otrobanda]]. E bario a tuma su nomber for di e plantashon Veeris, ku tabata un di hopi plantashonnan agríkola durante e periodo kolonial.<ref name="arkos">[https://www.archiefnaskorsou.cw Archivo Nashonal Kòrsou – Dokumento di plantashon Veeris]</ref> == Historia == Durante e siglo 18 i 19, e área ku awe ta konosí komo Veeris tabata parte di un plantashon chikí ku tabata produsi produktonan agríkola manera maishi, bonchi, i tambe a tene chukaramentu di bestia. E plantashon mes a pertenesé na famia Veeris, un apelido di orígen hulandés.<ref name="arkos"/> Despues di [[abolishon di sklabitut]] den [[1863]], hopi di e terreno di Veeris a wordu dividí den lotenan mas chikí i a bira un komunidat di famianan libertá ku a krea su propio espasio, agrikultura i bida sosial. Eventualmente, ku e desaroyo urbano di [[Willemstad]], Veeris a kambia di kunuku na bario urbano. == Geografia i tempu moderno == Veeris ta lokalisa den distrit di [[Willemstad]] i ta karakterisá pa su mezcla di kasnan tradicional i moderno. E bario tin kaminda prinsipal ku ta konektá ku otro partinan di e siudat, i e área ta kontinua desaroyando komo un bario residencial trankil. == Kultura i patrimonio == Varios kas di Veeris tin balor patrimonial, i por wak strukturanan di estilo kolonial, kas di kunuku, i algun restonan di e plantashon original.<ref name="monumento">[https://www.monumento.org Fundashon Pro Monumento – Inventario di kas di balor patrimonial]</ref> Tur aña, e komunidat ta selebrá eventonan chikí relashoná ku historia lokal, i Veeris ta konsiderá parte di e herensia kulturnan [[Afro-Korsou|afro-korsou]]. == Mira tambe == * [[Lanthùis na Kòrsou]] [[:Kategoria:Kòrsou]] ------------------- {{infobox persona| variante = c | infobox_tipo = empresario | nomber = John Godden' | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | fecha fayecimento= | luga fayecimento= | causa morto = | modo morto = | fecha entiero = | luga entiero = | residencia = | alma mater = | ofishi = ingeniero | aña activo = | distincion = | yui = William Godden }} '''John Godden''' (* [[1845]] na [[Inglaterra]] - † [[1938]] na ...) tabata un ingeniero minero britaniko, kende tabata e fundadó di e industria di fòsfat na [[Kòrsou]]. John Godden (1845–1938) i Su Importansia den Industria di Fosfato Kuminsamentu i Bida Tempran John Godden a nase na 1845 den Inglaterra. E tabata yiu di William Godden, un manejadó di mina na Devon, Inglaterra. Siendo ku e a krese den un famia ku ta ocupa ku mineria, el a sigui mesun direkshon i bira un ingeniero di mineria. Deskubrimentu i Eksplotashon di Fosfato Na 1871, John Godden a deskubrí depositonan grandi di fosfato riba Klein Curaçao despues di e barku kaminda el a ta viajando a bai fonu di un tormento i a obliga pa baha na e isla. Fosfato tabata un mineral hopi balioso, derivá di guano di para, i Godden a yega haya derechonan pa mina e material aki. Entre 1871 i 1886, mas ku 90,000 ton di fosfato a wordu eksportá pa Europa pa usa komo fertilisante i suplemento pa bestia. Minaria na Santa Barbara i Tafelberg Despues di su exito na Klein Curaçao, na 1875 Godden a kuminsá ekplorashon di fosfato na plantashi Santa Barbara, spesífikamente na Tafelberg. E tabata un di e minas mas importante di e epoka. Otro Proyektonan di Mineria Godden no tabata limitá su operashon solamente na fosfato. Na 1880, el a kuminsá mina di manganeso i kobre na Newtown, un área na Kòrsou. Tambien, na 1876, el a invertí den minaria di sulfùr na isla di Saba. Aunke no tur su proyektonan tabata sukses, su inpaktu den desaroyo ekonomiko di e region tabata grandi. Erensia i Legado John Godden a fayesé na 1938. Su trahonan a kontribuí pa e industria di fosfato den Karibe, pero tambe a keda detras konsekensianan ambiental di eksplorashon masivo. Awe na dia, su historia ta forma un parti di e herensia industrial di Kòrsou i islanan ront di dje. John Godden (1845–1938) was de grondlegger van de Curacaose Mijnmaatschappij. was a British mining engineer whose significant contributions to phosphate mining in the Caribbean left a lasting impact on the region's industrial landscape.​ Early Life and Background Born in 1845, John Godden was the son of William Godden, the manager of the North Wheal Robert Mine in Sampford Spiney, Devon, England. Growing up in a mining environment, John followed in his father's footsteps and pursued a career in mining engineering. ​ MM Trust +1 Legendary Dartmoor +1 Discovery and Exploitation of Phosphate Deposits In 1871, during a voyage in the Caribbean, Godden was compelled to dock at [[Klein Curaçao]] due to a storm. There, he discovered substantial deposits of phosphate rock, primarily derived from accumulated bird guano. Recognizing the commercial potential of these deposits, he secured mining rights and initiated extraction operations. Over approximately 15 years, more than 90,000 tons of phosphate were mined and exported to Europe, where it was in high demand as a fertilizer and animal feed additive. ​ Klein Curacao trips .com +11 Pack The Kid +11 Mindat +11 miningcompanycuracao.com +4 Klein Curacao +4 Dive Curacao +4 Following his success on Klein Curaçao, Godden expanded his operations to the main island of Curaçao. In 1874, he began mining high-grade phosphate at Tafelberg (Table Mountain) on the Santa Barbara plantation. This venture further solidified his reputation in the mining industry. ​ Legendary Dartmoor +4 villaseashell +4 Klein Curacao trips .com +4 miningcompanycuracao.com Challenges and Later Ventures Despite initial successes, Godden faced challenges, including disputes with landowners, which led to the cessation of some mining activities by 1891. Nevertheless, he continued to seek new opportunities. In 1880, he initiated the Newtown mine on Curaçao, aiming to extract manganese and copper, though this venture was short-lived. ​ Wikipedia Pack The Kid Additionally, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island in 1876, further diversifying his mining interests in the Caribbean. ​ The Saba Islander Legacy John Godden's ventures significantly impacted the Caribbean's mining industry, particularly in the exploitation of phosphate resources. His discoveries and operations contributed to the economic development of the region during that era. Godden passed away in 1938, leaving behind a legacy marked by both entrepreneurial success and the environmental consequences of extensive phosphate mining.​ Sources 1/2 Here are the sources that provide information on John Godden's contributions to phosphate mining in the Caribbean: * Discovery of Phosphate on Klein Curaçao (1871): In 1871, John Godden, an English mining engineer, discovered significant phosphate deposits on Klein Curaçao. ​ * Phosphate Mining on Klein Curaçao (1871–1886): Following his discovery, Godden initiated phosphate mining operations on Klein Curaçao, exporting the mineral to Europe. ​ * Acquisition of Santa Barbara Plantation and Tafelberg Mining (1875): In 1875, Godden acquired the Santa Barbara plantation on Curaçao and began large-scale phosphate mining operations at Tafelberg. ​ * Newtown Manganese and Copper Mine (1880): In 1880, Godden established the Newtown mine on Curaçao to extract manganese and copper. ​ * Sulphur Mining on Saba Island (1876): In 1876, Godden acquired partial rights to sulfur mining operations on Saba Island. ​ The Saba Islander These sources provide detailed insights into John Godden's mining ventures and their impact on the Caribbean region. --- In januari 1875 verkocht de toenmalige eigenaar Jacob Naar Santa Barbara aan Michael Brown Gorsira, maar hij behield wel de rechten op de winning van mineralen voor een periode van 25 jaar. Gorsira verkocht daarop de helft van de plantage aan John Godden. Godden en Gorsira sloten een overeenkomst, waarbij Godden gedurende 99jaar tegen betaling van 2500 gulden per jaar en tegen vergoeding van één pond per ton fosfaat de andere helft van het terrein mocht exploiteren. Daarop deed Jacob Naar volledig afstand van zijn rechten en verkreeg Godden de alleenrechten voor de winning van de rijke fosfaatlagen uit de Tafelberg. De hoeveelheid fosfaat in de grond bleek veel groter te zijn, dan men aanvankelijk had gedacht. In eerste instantie werden de fosfaatbrokken naar het Spaanse Water gebracht en daar op kleine zeilboten geladen en naar Willemstad getransporteerd. Later werd er een doorgang gemaakt in het koraalrif bij Fuikbaai, waardoor schepen met een grote diepgang direct bij Newport geladen konden worden.<ref>{{citeer web|titel=John Godden. Grondlegger Mijnmaatschappij|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-01-21|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-04-04|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642044:mpeg21:p009}}</ref> In 1912 kocht zijn oudste zoon William bij een openbare verkoop al het terrein van Santa Barbara en stichtte wat nu bekend staat als de Mijnmaatschappij Curaçao. {{Appendix}} E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Sinembargo, den añanan 1880, konfliktonan a surgi entre Godden i e ko-doñonan, mientras preisnan di merkado mundial a baha. Na 1895 Godden a para e produkshon i eksportashon, ku konsekuensianan fatal pa empleo i entradanan di gobièrnu. Na 1912, 17 aña despues, su yu mayó William Godden ta kumpra tur e terenonan di Santa Barbara na un findishi públiko i ta funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania Minero di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]].<ref name="buurtprofiel"/> E minamentu di fòsfat ta wòrdu reanudá i eksplotashon a sigui. Sinembargo, e grado di fòsfat a baha i finalmente a stòp e minamentu di fòsfat na 1979. E kompania minero ta aktivo ainda, pero produkshon a keda limitá na piedra di kalki, ku ta prinsipalmente destiná pa e merkado di konstrukshon lokal. Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] E ingles [[John Godden]] (1849-1938) a funda NV Mijnmaatschappij Curaçao (Kompania di Mineria di Kòrsou) dia [[31 di desèmber]] [[1912]] pa eksplotá e área.<ref name="buurtprofiel"/> Fuikbaai tabata un haf natural pasùit di Seru Mesa. Un kompleho industrial a wòrdu konstruí den Nieuwpoort na Fuikbaai, konsistiendo di tayer, ofisina, depósito i kasnan.[2] E kompleho a wòrdu konstruí den estilo ingles.[8] Un liña di trein smal a wòrdu konstruí entre Seru Mesa i Nieuwpoort pa transportá e fòsfat for di e seru pa e haf. Te ku 1887, e treinnan tabata wòrdu hala pa buriku.[9] A surgi desakuerdo entre Godden i e ko-doñonan di e mina, i na 1895 e mina a wòrdu será. E mina a wòrdu habrí bèk na 1912 i a operá te ku 1979.[6] Ainda ta saka piedra di kalki pa konstrukshon lokal,[6] i Fuikbaai ta un haf privá di Curaçao Mining Company.[1] Punto di envio pa fosfato na Fuikbaai. E punto di embarkashon ta konektá na e área di ekstrakshon di fosfato via un ferry di via smal di aproksimadamente 1.500 m di largura. Tambe komun ta e nòmber Newport. --------------------- {{infobox edificio <!-- Historia --> | status = | funcion_original = | funcion_actual = | fecha_construccion = | fecha_funda = | inaugura = | cera = | renova = | restaura = | aña_basha = <!-- Dimension --> | haltura = | area = | antena = | omtrek = <!-- Arkitectura --> | estilo = | material = | cantidad_piso = | cantidad_lift = | cantidad_trapi = | cantidad_camber = | cantidad_sala = | capacidad = <!-- Construccion --> | architect = | propietario = | diseñador = | encarga = | gasto = <!-- Reconocemento --> | status_monumento = | fecha_registra = | id = | distincion = <!-- imagen --> | imagen2 = | descripcion2 = | imagen3 = | descripcion3 = <!-- Mapa --> | zoom = }} --------------------- {{infobox luga den pais | variante = c | tipo = Pueblo | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Koraal Partir''' ta un bario di ........ na [[Kòrsou]]. E ta situá na {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] [[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]] ---------------------- {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65081475|titulo=Tafelberg}} {{References}} }} [[Category:Seru]] [[Category:Kòrsou]] ----------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Bario | nomber = Steenrijk | districto = [[Willemstad]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Steenrijk''' ta un bario di [[Willemstad]], [[Kòrsou]]. E ta situá mas o ménos un kilometer zùitost di sentro di Willemstad, i tin e densidat di poblashon di mas haltu di e isla.[1] 1]] == Historia == Steenrijk tabata un área ku yen mata di palu. Na 1791 a lanta e plantahe Maria Pompoen. Na 1804, e plantashon di Steenrijk a sigui. Ambos plantacion tabata di escala chikito. 3] Te na 1925, e ekonomia tabata basá riba agrikultura di subsistensia i pisca.[ E boom di petroleo i industria di fosfato na komienso di siglo 20, a resultá den un oumento di poblashon, i e transformashon di Steenrijk den un zòn residencial. 3] E palabra Hulandes "steenrijk" ta traduci na "such rich", sinembargo Steenrijk ta un bario pober cu un entrada promedio di 22% bou di e promedio pa Curaçao. 6] Steenrijk tin un gran kantidat di tienda, supermerkado, bar, restorant i hotel.[ Durante di Segunda Guera Mundial, a konstruí un bateria di kosta na Steenrijk pa protehá e isla kontra U-boot. E ruinanan di e bateria ainda por ser mira,[3] i a ser deklará un monumento.[ 7] Personanan prominente * George Jamaloodin (naci na 1967), Minister di Finansa y criminal convicto.[ 8] nl.wiki:Steenrijk ta un bario di Willemstad, e kapital di Kòrsou. E ta situá poko ost di Punda, e sentro turístiko di Willemstad. Steenrijk tambe ta frontera ku e distrito di Saliña.[2] Ademas di Steenrijk, e zona di Steenrijk ta inkluí tambe e barionan di Mariepampoen i Kaya Kustbatterij i tabatin un poblashon di 3.752 na 2011.[1] Kontrali na loke e nòmber ta sugerí, Steenrijk ta un bario di klase trahadó pober,[3] ku prinsipalmente bibienda abou. Steenrijk Land a wòrdu kumprá dia 20 di mei 1804 i deskribí komo un “pida tereno”, loke ta nifiká ku e tabata un tereno ku mas tantu kas di palu òf sin kas at all. Steenrijk a keda predominantemente boská pa hopi tempu, pero esaki a kambia debí na e subida rápido di e industria di zeta den e promé dékadanan di siglo binti, ku e imigrashon grandi asosiá i e skarsedat di bibienda agudo ku a resultá. Ademas di emití tereno di hür pa konstrukshon di bibienda privá, a lanta proyektonan di bibienda públiko ku sosten di gobièrnu dor di asosiashonnan di bibienda privá, i despues tambe dor di gobièrnu mes. Polítikonan Helmin Wiels i George Jamaloodin, entre otro, a lanta na Steenrijk. Fuentenan {{Appendix}} [[:Category:Willemstad]] -------------------------- {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Lugá | nomber = Westpunt | alias = Wespen | districto = [[Bandabou]] | imagen = | descripcion = | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Westpunt''' ta e nòmber di e punto mas oksidental di e isla di [[Kòrsou]], un pais den Reino Hulandes den Karibe. Un bandera ta marca e punto mas west di e isla for di Cliff Villa Peninsula un kilometer nort di e pueblo di Sabana Westpunt. Westpunt ta un lugá na Curaçao. E ta situá den nortwest di e pais, 40 km nortwest di e kapital Willemstad. Westpunt tambe ta e nòmber di un isla na nort-west di e pueblo. E kapo ta e puntonan di mas west di Kòrsou. {{Appendix}} ----------------------------------- {{Databox}} '''Misa San Willibròrdus''' ta un edifisio religioso /misa [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]] na [[San Willibròrdu]], den [[Bandabou]]. E misa a wòrdu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. E konstrukshon a tuma luga entre 1884 i 1888. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). onder pastoor Vincent janssen werd het huidige kerkgebouw gbouwd. Het is honderd jaar geleden dat de huidige kerk er gebouwd werd nadat er voor die tijd al 35 jaar lang in een eenvoudiger onderdak gekerkt werd.<ref>Eeuwfeest kerk San Willibrordo. "Amigoe". Curaçao, 08-11-1984, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643088:mpeg21:p003</ref> In 1849 richtte pastoor Ledel de parochie SanWilibrodus op, opgezet op initiatief van mgr. niewindt.<ref>San Willibrordo 125 jaar parochie Herdenking staat in teken van getuigen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 17-12-1974, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 08-12-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461227:mpeg21:p008</ref> nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62581071|titulo=Sint Willibrordus (Curaçao)}} {{References}} ;Lista di fuente * [https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Willibrodus_.pdf Buurtprofiel St. Willibrordus], Gobièrnu di Kòrsou (2011) }} [[:Category:Lugá na Kòrsou]] ----------------- 1k4x0hrs7vhbhskquq6iu1ua511yb4y 2 12093 198491 193374 2026-07-26T21:55:38Z Caribiana 8320 198491 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * {{ABW|bandera}}: [[Lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba]] - [[Jeffrey Werleman]] - [[Michel Lopez]] - [[Yahmani Eisden]] - [[Stiven Rua]] - * {{CUW|bandera}}: [[Brandley Kuwas]] - [[Jetro Willems]] - [[Patrick Kluivert]] - [[Remco Bicentini]] - [[Quinten Martinus]] - [[Kemy Augustin]] - [[Charlison Benschop]] ----------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = Jort van der Sande | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[25 di yanüari]] [[1996]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Indonesia.svg|20px|border]] Bali United | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{BONf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jort van der Sande''' ('s-Hertogenbosch, [[25 di yanüari]] [[1996]]) ta un futbolista boneriano-hulandes ku normalmente ta hunga komo delantero. El a bandoná e klup eskoses Dundee United na ougùstùs 2025 pa SC Cambuur. Van der Sande a hasi su debut den e selekshon nashonal di futbòl di Boneiru na 2023. ==Karera internashonal== Riba 5 di òktober 2023, Van der Sande a wòrdu inkluí den e selekshon di selekshon nashonal di futbòl di Boneiru pa e coach nashonal Rilove Janga pa e partido internashonal kontra Anguilla dia 12 di òktober den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2023-24. Van der Sande tabata eligibel pasobra el a biba riba e isla di Caribe pa cinco aña durante su hubentud. Mesora el a hasi su debut internashonal komo titular i a hunga henter e partido, kual Boneiru a gana 2-0 kontra di Anguilla.[2] Siguientemente, el a wòrdu yamá mas frekuentemente pa e selekshon nashonal, i dia 8 di sèptèmber 2024, el a skor su promé gol pa Boneiru ora el a haña e nèt den e derota di 2-1 for di kas kontra El Salvador den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2024/25. --------------- Segun gerente general Yabes Tanuri, e yegada di e delantero ta un eskoho deliberá di e staf tékniko. “Nos ta anunsiá ofisialmente ku Jort van der Sande ta nos hungadó stranhero nobo pa e temporada benidero. Su yegada ta kuadra ku e nesesidatnan di e personal tékniko. A base di su eksperensia i estadístikanan komo delantero, nos ta spera ku e por duna un kontribushon signifikante na Bali United. Nos ta spera ku e adaptá lihé na e liga indones. Bon Bini na Bali, i nos ta spera di logra un éksito huntu den Tanuri,” Tanuri a bisa. deklarashon di e klup.<ref nane="Jort">Hans Hofstra, [https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united], bonaire.nu (26 di yüli 2026)</ref> ==Karera di klup== Van der Sande ta djòin for di SC Cambuur, kaminda el a hunga un ròl klave den e promoshon pa Eredivisie temporada pasá. Den e Keuken Kampioen Divisie, el a skor nuebe gol i a proveé ​​dos asistensia.ref nane="Jort"/> Aunke Van der Sande a nase na Den Bosch dia 25 di yanüari 1996, e ta hunga internashonalmente pa e selekshon nashonal di Boneiru. E delantero ta forma parti di e selekshon boneriano pa vários aña kaba i ta representá e isla durante partidonan internashonal. E atacante a cuminsa su educacion di futbol na SV Audacia y VV Heeswijk, despues di cual el a progresa door di e academia hubenil di FC Den Bosch. Tabata einan ku el a hasi su avance tambe den futbòl profeshonal. Siguientemente, el a hunga pa FC Eindhoven, NAC Breda, i ADO Den Haag.ref nane="Jort"/> Durante su tempu na FC Eindhoven, e tabata un kompañero di e aktual kapitan indones, Jay Idzes, kende e tempu ei a hasi e transishon di e tim hubenil pa e promé tim.ref nane="Jort"/> Na 2024, Van der Sande a opta pa un aventura den eksterior ku e klup eskoses Dundee United. Un temporada despues, el a regresa Hulanda pa bisti e camiseta di SC Cambuur. Awor, un otro reto den eksterior ta sper’é, e biaha aki na Indonesia.ref nane="Jort"/> ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jarzinho Saul Emmanuel Pieter | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 6 di òktober 2016 | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jarzinho Saul Emmanuel Pieter''' (☆ [[11 di novèmber]] [[1987]] na [[Willemstad]] – † [[9 di sèptèmber]] [[2019]] na [[Port au Prince]]) tabata un futbolista di Kòrsou ku tabata hunga komo kiper. Karera di klup Pieter a kuminsá su karera ku RKSV Centro Dominguito, kaminda el a bira un di e portero mas importante den futbòl lokal. Ku e klup aki, el a gana varios kampionato di Kòrsou, inkluyendo titulonan na 2012, 2013, 2015 i 2016. Durante e periodo aki, Centro Dominguito tabata un di e ekiponan dominante riba e isla. Despues di mas ku dies aña ku e klup, Pieter a transferí na 2018 pa SV VESTA. Ku e equipo aki, el a logra un logro historiko ora ku VESTA a bira kampion di Kòrsou pa promé biaha den su historia. Internashonal Pieter a hasi su debut pa e selekshon nashonal di Kòrsou na 2013, poco tempu despues di su promé titulo ku Centro Dominguito. El a forma parti di e selekshon durante varios aña, mayoria di biaha komo di dos portero despues di Eloy Room. El a partisipá den torneo manera e Kampionato Karibe 2014, kaminda Kòrsou a debuta na e ronda final, i tambe den e Kopa Oro di CONCACAF 2017. Den e ultimo torneo aki, Kòrsou a logra un exito historiko ora ku nan a gana e kampionato karibeño i kualifiká pa e Kopa Oro. Morto Na sèptèmber 2019, Pieter tabata ku e selekshon nashonal na Haití pa un partido di CONCACAF Nations League. Poco despues di yega, el a kuminsá sinti malu. Dia 9 di sèptèmber 2019, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotel na Port-au-Prince, probablemente debí na un paro kardiako. Su morto a kousa gran tristesa den Kòrsou i den mundu di futbòl. Durante e siguiente partido di e selekshon, a wòrdu tene un momento di silensio na su memoria. Despues di su morto, a wòrdu establesé e “Jarzinho Pieter Kids Fund Project” na su honor. == Karera == ===Klup=== Pieter a hunga pa [[RKSV Centro Dominguito]] y SV VESTA na [[Kòrsou]] i a titulá seis biaha kampeon di Kòrsou. Den zomer di 2018, el a hunga pa [[SV Juventus]] na [[Boneiru]] pa vários luna. === Internashonal === Un rato despues di a gana su di dos titulo nacional cu RKSV Centro Dominguito na 2013, Pieter a wordo yama pa e seleccion nacional di futbol di Curaçao pa entrenador nacional Ludwig Alberto. Tres dia despues di su di 26 cumpleaños, el a debuta den e prome partido di e torneo ABCS 2013 contra Aruba, un partido cu Curaçao a gana 2-0. Den e final contra Surinam dos dia despues, cual Curaçao a perde 3-1, Pieter un biaha mas a hunga full e 90 minuut den gol pa su pais natal. Ta te na sèptèmber 2014 Pieter a keda selektá pa e selekshon di Kòrsou atrobe. Pa e eliminatorio di Kampionato di Karibe 2014, el a wòrdu yamá pa e selekshon di Kòrsou dor di Ingemar Pieternella i a hunga den tur tres partido di grupo den e promé buèlta. Curaçao a termina prome y a avansa pa e di dos buelta di clasificacion, unda nan a bolbe termina na di dos luga tras di Martinique. Pieter a hunga den tur tres partido di grupo di Pieternella. Despues di a klasifiká ku éksito, e selekshon nashonal a partisipá den e finalnan na Jamaica na novèmber 2014 pa promé biaha den historia. Danki na su actuacionnan consistente durante e eliminatorionan, Pieter tabata tambe e portero regular di su pais den e finalnan y a hunga e 90 minuut completo den tur tres partido di grupo di su team. Sinembargo, Curaçao a perde den Grupo A contra Trinidad y Tobago, Cuba, y Guyana Frances, y finalmente a termina ultimo den e grupo cu 0 punto y un diferencia di gol di 5:10, loke a conduci na un eliminacion trempan di e torneo. E siguiente aña, Pieter a wòrdu remplasá komo portero di promé eskoho pa Eloy Room; Zeus de la Paz i Marcello Pisas tambe a hunga pa e selekshon nashonal e aña ei, promé ku Eloy Room a bira e úniko promé eskoho for di 2016. Pieter tabata e portero di reserva di De la Paz den por lo ménos dos partido internashonal na 2015 i despues mester a warda un aña promé ku e wòrdu yamá atrobe. For di e promé buèlta di e eliminatorionan pa Kopa Karibe 2017, Pieter tabata e portero di reserva di Eloy Room i seguidamente a keda riba banki pa e selekshon di Kòrsou—ku eksepshon di algun partido. Dia 22 di maart 2017, Pieter a hunga den un partido amistoso no oficial contra El Salvador cu no a wordo reconoci pa FIFA. Despues ku Curaçao a klasifiká ku éksito pa e Kampionato di Karibe, nan a gana e buèlta final di Martinique, asina klasifiká pa e Kopa di Oro di CONCACAF 2017. Asina mes e team a termina ultimo den Grupo C sin anota ni un punto of gol y a keda elimina trempan. Durante e periodo aki, Pieter tabata konsistentemente e reserva di Room. Despues di esei, Pieter a keda e di dos eskoho tras di Room den un seri di partidonan amistoso, e klasifikashonnan di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21, i e Kopa di Oro di CONCACAF 2019. Kamber a keda pa Merka despues di partisipashon den e Kopa di Oro. === Morto === Na kuminsamentu di sèptèmber 2019, el a kuminsá e kampaña di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21 ku e selekshon nashonal di Kòrsou i tabata un biaha mas riba banki tras di Eloy Room den un viktoria di 1-0 riba Haiti dia 7 di sèptèmber. Un dia despues, el a bula ku e selekshon nashonal pa e kapital haitiano, Port-au-Porce, pa nan di dos partido di regreso, grupo Haiti. E mesun dia ei, Pieter a keha di ta sinti malu. E siguiente mainta, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotèl na Marriott na Port-au-Prince; el a muri di paro kardiako.<ref>[https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/jairzinho-pieter-dead-curacao-goalkeeper-19934472 Jairzinho Pieter dead: Curacao goalkeeper suffers cardiac arrest on eve of qualifier] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> E partido kontra Haiti a wòrdu hunga apesar di morto di Pieter i a terminá den un empate di 1-1; un minüt di silensio a wordu observa promé ku kickoff den su memoria. <ref>[https://www.washingtonpost.com/sports/2019/09/10/day-before-an-international-match-goalie-curacao-died-heart-attack/ The day before an international match, a goalie from Curacao died of a heart attack] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di a skor e gol di empate, [[Elson Hooi]] di Kòrsou a hisa un T-shirt ku e number di Pieter i e palabra “LEGENDA” riba dje pa e kámaranan.<ref>{{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=uAUpujswL_c Curacao and Haiti played an exciting 1-1 draw], abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di su morto, e Proyekto di Fondo di Mucha Jarzinho Pieter a wòrdu establesé na su honor.<ref>[https://kikotapasando.com/2019/10/03/grupo-amigunan-di-pieter-ku-un-inisiativa-bunita-t-shirt-speshal-pa-duna-honor-i-alabes-fundraising-pa-yunan-di-jarzinho-pieter/ Grupo ‘amigunan di Pieter’ ku un inisiativa bunita T-shirt speshal pa duna honor i alabes fundraising pa yunan di Jarzinho Pieter] (Papiamentu), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Na 2013, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou, kaminda e tabata prinsipalmente portero di reserva. Pieter a forma parti di e selekshon di Kòrsou na [[Kopa Oro di CONCACAF]] 2017 i 2019 i [[Kopa Karibe]] 2014 i 2017. Ku Kòrsou, Pieter a gana e Kopa Karibe na 2017. Pieter a fayesé dia 9 di sèptèmber 2019, na e edat di 31 aña den e hotèl di hungadónan na Port-au-Prince, Haiti, kaminda e tabata ku e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa un partido den [[CONCACAF Nations League]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191018084407/https://www.concacaf.com/en/article/concacaf-statement-09092019 Concacaf Statement], concacaf.com, 9 di sèptèmber 2019.</ref> ==Lista di honor== ; RKSV Centro Dominguito :[[Promé Divishon|Sekshon Pagá / Promé Divishon]]: 2012, 2013, 2015, 2016, 2017 ; SV Vesta : Promé Divishon: 2019 ; {{CUW}} : [[Kopa Karibe]]: 2017 : King's Cup: 2019 ==Link eksterno== *[https://www.national-football-teams.com/player/54167/Jarzinho_Pieter.html Profiel op national-football-teams.com] * {{Transfermarkt|300410}} * {{NFTPlayer|54167}} * [https://caribbeanfootballdatabase.com/curacao/players/jairzinhopieter.html Jarzinho Pieter] in der Caribbean Football Database (englisch) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Pieter, Jarzinho}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-15 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 36 | goal = 4 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2= | number seleccion2= | participa2 = 6 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 5 di sèptèmber 2025 | number seleccion3= | participa3 = 3 | goal3 = 0 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} === Internashonal === For di 2012 pa 2017, Bazoer a hasi un total di 33 aparishon pa diferente selekshon hubenil di Hulanda, anotando tres gol. Ku e selekshon U-17, el a gana e kampeonato oropeo di UEFA U-17 na [[Slovenia]] na 2012. Dia 13 di novèmber 2015, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal senior den un wega amistoso kontra Wales (3-2). Na 2016, e mediokampista a hasi sinku aparishon mas den partidonan amistoso. ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Ya for di 2013, Kòrsou a aserká Bazoer pa firma kuné komo un internashonal hubenil.<ref>{{cite web |language=en |url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|title=U-20 finals set for Mexico, U-17s to Panama|publisher=CONCACAF.com|date=2012-11-04 |access-date= |url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413211011/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|archive-date=2012-04-13}}</ref> Dia 29 di ougùstùs 2025, FIFA a aprobá e petishon di Bazoer pa kambia su afiliashon nashonal di Hulanda pa Kòrsou.<ref>{{cite web|url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |language=en |title=FIFA Change of Association Platform|work=knowledge.fifa.com|date=2025-08-29 |accessdate=2026-06-10}}</ref> El a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou dia 5 di sèptèmber 2025 den un wega di eliminashon pa Kopa di Mundu kontra Trinidad i Tobago, ku a terminá 0-0.<ref>{{cite web |language=en |url= https://www.sofascore.com/football/match/curacao-trinidad-and-tobago/mdcsCqx |title=Trinidad and Tobago v Curaçao|date=2025-09-05 |work=sofascore.com |access-date=2026-06-10}}</ref> Na mei 2026, el a wòrdu nombrá den e selekshon final di Kòrsou pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, e promé aparishon di e pais na e torneo.<ref>{{cite web|title=Smallest nation Curacao name debut World Cup squad|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o|date=2026-05-18|access-date=2026-06-10}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{DEFAULTSORT:Bazoer, Riechedly}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Fonville a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial]] 2026 di [[FIFA]] kontra Bermuda i Jamaica dia 13 i 18 di novèmber 2025.<ref>{{cite web|url= https://www.gelderlander.nl/nec/deveron-fonville-heeft-een-unieke-route-afgelegd-richting-nec-ik-moest-opeens-verder-kijken-dan-voetbal~ae1d1e4d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Gelderlander.nl|accessdate=|title= Deveron Fonville took a unique path to NEC: "I suddenly had to look beyond football."|date=2025-11-12}}</ref> Na mart 2026, el a konfirmá su desishon pa hunga pa Kòrsou<ref>{{citeer web |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/2069306/nec-verdediger-fonville-over-keuze-tussen-nederland-en-cura-ao.html |titel=NEC-verdediger gelinkt aan Oranje: 'Ik heb met mijn hart voor Curaçao gekozen' |datum=2026-03-21 |taal=nl}}</ref> i dia 18 di mei 2026 a wòrdu nominá pa e tim final pa Kopa Mundial 2026, apesar di no a hunga promé.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o |titel=2026 World Cup: Curacao name debut 26-man squad |datum=2026-05-18 |language=en |work=BBC}}</ref> El a hasi su debut pa Kòrsou dia 30 di mei 2026 den e partido preparatorio pa Mundial kontra Eskosia.<ref>[https://www.vi.nl/nieuws/advocaat-laat-fonville-debuteren-namens-cura-ao-tegen-schotland Advocaat laat Fonville debuteren namens Curaçao tegen Schotland], vi.nl (30 di mei 2026)</ref> -------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Godfried Roemeratoe | nomber completo = | imagen = Godfried Roemeratoe.JPG | descripcion = Godfried Roemeratoe na 2025. | fecha nacemento = [[19 di ougùstùs]] [[1999]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 178 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FKC Waalwijk | liga = | number = 24 | posicion = Mediokampista <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-17, U-20 | debut seleccion= 2015 | number seleccion= | participa = 6 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = {{CUWf}} | debut seleccion2 = 2023 | number seleccion2= | participa2 = 16 | goal2 = 1 | temporada = 2017–2018<br />2018–2022<br />2021–2022<br />2022–2023<br />2023– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Willem II<br />[[File:Flag of Israel.svg|20px|border]] Hapoel Tel Aviv<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk }} '''Godfried Roemeratoe''' (☆ [[19 di ougùstùs]] [[1999]] na Oost-Souburg, [[Hulanda]]) ta un futbolista profeshonal ku ta hunga komo mediokampista pa RKC Waalwijk i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== El a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2026 kontra Bermuda i Jamaica riba 13 i 18 di novèmber 2025.[7] ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Stub}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Roemeratoe, Godfried}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Joshua Brenet | nomber completo = Joshua Benjamin Brenet | imagen = PSV Eindhoven, Teamcamp Bad Erlach, July 2014 (076).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[20 di mart]] [[1994]] | luga nacemento = Kerkrade | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 181 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor | liga = Superliga | number = 30 | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-18, U-19, U-21 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 17 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2 = 9 di novèmber 2016 | number seleccion2= | participa2 = 2 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 6 di yüni 2024 | number seleccion3= | participa3 = 11 | goal3 = 1 | temporada = 2012–2018<br />2013–2015<br />2018–2022<br />2020<br />2021<br />2022–2024<br />2024–2025<br />2025–2026<br />2026– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] PSV<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong PSV<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br />→ [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of Qatar.svg|20px|border]] Al-Rayyan SC<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Eskosia]] Livingston FC<br />[[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor }} '''Joshua Benjamin Brenet''' (☆ [[20 di mart]] [[1994]] na Kerkrade, [[Hulanda]]) ta un futbolista [[Hulanda|hulandes]] ku raisnan di [[Kòrsou]] ku ta hunga komo delantero. Aktualmente, e ta hunga pa Kayserispor i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Brenet, Joshua }} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ------------ (☆ na ) ta un futbolista ku raisnan di Kòrsou ku ta hunga komo . Aktualmente, el ta hunga pa i pa e selekshon nashonal di Kòrsou. == Karera == === Hoben === <Optional: youth clubs in 1–2 sentences> El a kuminsá su karera na i despues a pasa pa <academy/club>. === Klup === Dia , el a hasi su debut profeshonal pa den un partido kontra .[#] <Season/period>: <short summary – appearances/goals if known> Na , el a transferí pa .<optional fee/contract>[#] Na , el a firma ku .[#] <Keep each club to 1–2 sentences max> === Internashonal === <Optional: youth national teams> El a representá na nivel hubenil (si aplicabel). El a hasi su debut pa Kòrsou dia den un kontra . <Optional highlight (ONLY if notable)> Dia , el a <goal/assist/event> den un partido kontra . <Optional: tournament/qualification> El tabata parti di e selekshon ku a <achievement, e.g. klasifiká pa Mundial 2026>. ----------- {{Variante|c}} E '''lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta duna un bista di tur futbolista cu tin por lo menos cinco wega internacional pa [[Aruba]] riba nan nomber. E lista no ta incluí partidonan pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|selekshon nashonal di futbol di Antias Hulandes]], solamente e partidonan internacional di pais Aruba despues di su status aparte na 1986. == Lista di hungado == {| class="wikitable sortable" width=90% style="text-align:center;" |- align=left ! width=5% | № ! width=15% | Hungadó ! width=5% | № di partido hungá ! width=5% | № di gol ! width=15% | Debut ! width=15% | Ultimo wega |- | 1 || align="left" | [[Fernando Lewis]] || 11 || 0 || 5 juni 2015 || 14 juni 2017 |- | 2 || align="left" | [[Noah Harms]] || 11 || 0 || 10 oktober 2017 || 4 juni 2022 |- | 3 || align=left | [[Walter Bennett (Aruba)|Walter Bennett]] || 17 || 0 || 21 augustus 2011 || 18 oktober 2023 |- | 4 || align=left | [[Gregor Breinburg]] || 13 || 0 || 2019 || 21 november 2023 |- | 5 || align="left" | [[Terence Groothusen]] || 27 || 1 || 2016 || 9 oktober 2021 |- | 6 || align="left" | [[Josh Gross]] || 25 || 3 || 2021 || |- | 7 || align="left" | [[Annuar Kock]] || 48 || 13 || 2019 || |- | 8 || align="left" | '''[[Matthew Lentink]]'''|| 70 || 16 || 2016 || |- | 9 || align="left" | [[Nickenson Paul]] || 10 || 3 || 10 oktober 2017 || 16 juni 2021 |- | 10 || align="left" | [[Bradley Martis]] || 12 || 0 || 2011 || 17 juli 2017 |- | 11 || align=left | [[Diederick Luidens]] || 17 || 1 || 5 juni 2019 || 21 november 2023 |- | 12 || align="left" | '''[[Rovien Ostiana]]''' || 11 || 1 || 2024 || |- | 13 || align="left" | [[Darryl Baly]] || 38 || 2 || 2011 || 13 juni 2023 |- | 14 || align="left" | [[Jaybrien Romano]] || 10 || 1 || 23 maart 2018 || 1 juli 2019 |- | 15 || align=left | [[Javier Jimenez]] || 16 || 5 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 16 || align="left" | [[Jayden Kruydenhof]] || 14 || 0 || 2021 || |- | 17 || align="left" | '''''[[Jonathan Richard]]''''' || 19 || 1 || 2021 || |- | 18 || align="left" | [[Isaï Marselia]] || 23 || 0 || 2023 || |- | 19 || align="left" | [[Tyron Perret Gentil]] || 39 || 1 || 2016 || |- | 20 || align=left | [[Leroy Oehlers]] || 37 || 5 || 2019 || |- | 21 || align=left | [[Theric Ruiz]] || 17 || 0 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 22 || align=left | [[Jean-Luc Bergen]] || 34 || 10 || 2015 || 18 oktober 2023 |- | 23 || align="left" | [[Raymond Baten]]|| 39 || 21 || 2016 || 9 juni 2024 |- | 24 || align=left | [[Gillian Justiana]] || 16 || 0 || 2011 || 10 oktober 2017 |- | 25 || align="left" | '''''[[Gervane Kastaneer]]''''' || 27 || 9 || 12 oktober 2018 || |- | 26 || align="left" | [[Gino van Kessel]] || 25 || 8 || 2015 || 27 september 2022 |- | 27 || align="left" | '''''[[Brandley Kuwas]]''''' || 35 || 2 || 22 mart 2017 || |- | 28 || align="left" | [[Darryl Lachman]] || 33 || 1 || 2015 || 16 juni 2021 |- | 29 || align="left" | '''''[[Jürgen Locadia]]''''' || 12 || 1 || 13 yuni 2023 || |- | 30 || align=left | '''''[[Jearl Margaritha]]''''' || 21 || 5 || 7 september 2023 || |- | 31 || align=left | [[Michaël Maria]] || 29 || 2 || 2015 || 24 september 2022 |- | 32 || align="left" | '''[[Nathan Markelo]]''' || 11 || 0 || 2022 || 6 juni 2024 |- | 33 || align=left | '''[[Cuco Martina]]''' || 63 || 1 || 2011 || 9 juni 2024 |- | 34 || align="left" | [[Shermaine Martina]] || 10 || 0 || 27 maart 2018 || 17 juni 2023 |- | 35 || align="left" | [[Shelton Martis]] || 11 || 1 || 2014 || 11 juni 2015 |- | 36 || align="left" | [[Papito Merencia]] || 18 || 4 || 14 november 2013 || 27 maart 2016 |- | 37 || align=left | [[Dustley Mulder]] || 17 || 0 || 2015 || 17 juli 2017 |- | 38 || align=left | [[Gevaro Nepomuceno]] || 50 || 8 || 2014 || 13 juni 2023 |- | 39 || align="left" | [[Jeremy de Nooijer]] || 15 || 0 || 2015 || 25 maart 2021 |- | 40 || align="left" | [[Jarzinho Pieter]] || 11 || 0 || 14 november 2013 || 15 november 2014 |- |} ----------------- {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antonisse, Jeremy}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Selekshon nashonal di Kòrsou=== For di 2011, Martina ta representá Kòrsou na nivel internashonal, meskos ku su ruman [[Javier Martina]]. Tur dos a partisipá den e eliminatorionan pa kualifikashon di [[Kopa Mundial di Futbòl]] 2014 di [[FIFA]].<ref> {{citeer web|titel=''Martina verlies weer met Curaçao'' |url=https://www.bd.nl/rkc-waalwijk/martina-verliest-weer-met-curacao~a988f976/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|werk= bn.nl }}</ref> Martina a bira un lider importante den e selekshon i a fungi komo kapitan. Bou di su liderato, Kòrsou a logra klasifikashon pa e CONCACAF Gold Cup 2017 i CONCACAF Gold Cup 2019. Despues di un eliminashon den fase di grupo na 2017, e tim a logra yega kuarto final na 2019, kaminda nan a pèrdè 1–0 kontra [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Un di e mihó logro di Martina ku Kòrsou tabata e viktoria den e [[Kopa Karibe]] 2017 dia 25 di yüni 2017, despues di a derotá Jamaica 2–1 den final. El a keda selektá pa e Tim di Aña di [[CONCACAF]] 2018, un rekonosementu pa su prestashon na nivel regional. Martina tambe a representá Kòrsou den varios edishon di [[Kopa Oro di CONCACAF]], inkluyendo 2017, 2019 i 2025. == Link eksterno == * [https://www.soccerway.com/player/martina-cuco/IiT86r0s/ Profil Cuco Martina], soccerway.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Martina, Cuco}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] -------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Michel Lopez | fecha nacemento = [[3 di novèmber|]3 di november]] [[1972]] | luga nacemento = {{ABW}} | pais nacemento = | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 169 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = [[Division di Honor (Aruba)|Division di Honor]] | number = | posicion = Mediocampo <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 4 (0) | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2000-2002<br>2003–2005<br /> 2005–2011<br /> 2011–2013<br /> 2016–2017<br /> 2017-2018<br /> 2021-2022 | club = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Estrella]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV La Fama]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Dakota]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Juventud Tanki Leendert|SV Tanki Leendert]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]] }} '''Michel Lopez''' (☆ [[3 di novèmber|3 di november]] [[1972]] na [[Santa Cruz]]) ta un ex-futbolista [[Aruba]]no cu a hunga primordialmente como mediocampista defensivo. El a forma parti di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional masculino di Aruba]]. == Bida y carera == Michel Lopez a nace y lanta na Santa Cruz, Aruba. === Carera den club === Michel López a kuminsá su karera di klup den e Divishon di Honor di nivel haltu di Aruba, kaminda e tabata afiliá ku SV Dakota durante e temporada 1999/2000 komo mediokampista defensivo.[6] Estadisticanan detaya di e periodo aki, incluyendo aparicionnan y golnan, ta limita den registronan disponibel, reflehando e documentacion modesto di futbol domestico di Aruba e tempo ey. López ta wòrdu notá komo retirá di wega profeshonal, sin mas transferensia òf periodo di klup dokumentá den basenan di dato grandi.[1] Den su karera despues di wega, López a keda enbolbí den futbòl di Aruba komo miembro di direktiva i mènedjer di e sekshon hubenil na SV Estrella, kontribuyendo na e programanan di desaroyo di e klup segun e registronan di e organisashon.[7] === Carera internacional === Lopez a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 18 di mart 2000 den un partido contra [[Puerto Rico]], kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] E partido, cu a termina den un empate 2-2. Lopez a gana dos kap pa e selekshon nashonal di futbòl di Aruba durante e kampaña di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2002 na CONCACAF, tur dos aparishon ta bini komo suplente.[2][1] Representando su nashon na nivel internashonal, el a aparesé den eliminatorio pa Kopa Mundial pa e selekshon maskulino di Aruba durante kuminsamentu di añanan 2000, aparesé komo defensa den partidonan limitá.[1][2] Su debut a tuma lugá dia 18 di mart 2000, den un empate di 2-2 kontra Puerto Rico den e di dos wega di e promé buèlta, kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] Aruba a gana e wega di ida 4-2 na kas dia 12 di mart 2000, i a avansá riba agregashon 6-4, markando un di e promé éksitonan di e nashon den kompetensianan sanshoná pa FIFA despues di nan miembresia na 1988.[8] López a kontribuí defensivamente den su tempu limitá riba tereno, yudando pa sigurá e resultado sin pèrdè mas gol.[8] López su di dos i último aparishon a tuma lugá dia 16 di aprel 2000, remplasando pa Richard Jacobs den un derota di 0-4 kontra Barbados den e di dos buelta di e di dos buèlta na Stadion Nashonal di Barbados.[9] Aruba a pèrdè e wega di ida 1-3 na kas dia 2 di aprel 2000, i a keda eliminá riba agregashon 1-7, kabando nan kareda di klasifikashon.[9] Den e wega aki, López a bolbe duna sosten na mediokampo pero no por a influensiá e resultado ya ku Barbados a dominá.[9] Werleman a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 26 di mart 2008 den un partido contra [[Antigua i Barbuda|Antigua & Barbuda]]. Entre 2008 y 2010 el a representa Aruba den cuater partido internacional, incluyendo weganan clasificatorio pa [[Kopa Oro di CONCACAF|Copa Oro di CONCACAF]] y [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial di FIFA]].<ref name=:"1"/> Tambe el a participa den partidonan amistoso. Aunke Aruba no a logra avansa den e torneonan aki, Werleman su contribucion a forma parti di e desaroyo di futbol internacional Arubano den e periodo ey.<ref name=:"1"/> == Link externo == * [https://ca.soccerway.com/player/werleman-jeffrey/Qwr0P4tO/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.besoccer.com/player/jeffrey-werleman-398765 Jeffrey Werleman], besoccer.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Werleman, Jeffrey}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:kategoria:Futbòl na Aruba]] Su promé timnan a inkluí SV Independiente Caravel (2000–2002) i SV Estrella Santa Cruz (2003–2005), kaminda el a mehorá su abilidatnan den liganan doméstiko. Despues el a hunga pa SV La Fama Savaneta di 2005 pa 2011, SV Dakota di 2011 pa 2013, SV Independiente Caravel na 2016–2017, SV Juventud Tanki Leendert na 2017–2018, un '''Jeffrey Werleman''' ta un kiper di futbòl i eks miembro di e selekshon nashonal di futbòl di Aruba.[1][2] Su promé klup tabata Caravel.[3] -------------------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Yahmani Eisden | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 187 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Den Bosch | liga = | number = | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = Brasil Jrs, [[SV La Fama|La Fama]], Santa Fe y [[SV Dakota|Dakota]] }} '''Jahmani Yahvon Yahmal Eisden''' (☆ [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] na [[Aruba]]) ta un keeper arubiano cu desde temporada 2024/25 ta hunga como bolante pa FC Den Bosch. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde == Carera == === Carera den club === Jahmani Eisden''' ta Eisen ta un keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 18 aña di edad, ta pisa 75KG y ta midi 1.87M di haltura. E campeonato aki e la hunga cu Ijsselmeervogels su categoria O21. E la hunga tambe cu e team grandi di Ijsselmeervogels, y t’e portero mas jong cu a debuta den e team grandi. E siguiente campeonato e lo ta formando parti di un club profesional. E tin 2 oferta riba mesa y lo mester dicidi cual e ta acepta. Na Aruba e la milita den varios club, entre otro Brasil Jrs, La Fama, Santa Fe y ultimo Dakota caminda el a titula campeon di Aruba. E la forma parti den varios categoria hubenil di seleccion di Aruba incluyendo e seleccion U-20 cu a participa na Guatemala. Den tur e seleccionnan e tawata capitan. Esaki sigur ta mustra su madurez y su habilidad di ta lider. E ta compronde e wega bon, tin hopi bon refleho, bon reaccion y ta bon cu e bala na su pia tambe. E ta coach su team bon y ta mantene su liñanan organisa. E ta yiu di e conocedo artista [[Ataniro]]. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} For di madre patria Hulanda nos a ricibi e grato noticia cu e hoben portero Jahmani Eisden a firma cu FC Den Bosch p’e temporada 2024/2025. Cu su 18 aña, Eisden ya a wordo convoca pa defende porteria di e seleccion nacional di Aruba.<ref>https://24ora.com/jahmani-eisden-ta-uni-oficialmente-na-fc-den-bosch/ Jahmani Eisden ta uni oficialmente na FC Den Bosch], 24ora.com (22 di juni 2024)</ref> Den e temporada anterior el a hunga den e categoria sub-21 di Ijsselmeervogels y tambe a debuta cu e prome ekipo, convirtiendo den e portero mas hoben pa haci esaki. P’e proximo temporada Eisden lo forma parti di un club profesional despues di a ricibi dos oferta, unda cu e mester a dicidi cua pa acepta. Na Aruba, Eisden a milita den varios club, incluyendo Brazil Jrs., La Fama, Santa Fe y mas recientemente Dakota, unda cu el a consagra como campeon di Aruba. Fuera di esey, el a forma parti di diferente categoria hubenil di e seleccion di Aruba, incluyendo sub-20 cu a participa na Guatemala, siendo capitan den tur di nan. E experiencia aki ta demostra su madurez y capacidad di liderazgo. Eisden ta destaca pa su comprension di wega, su reflehonan, reaccion rapido y habilidad cu e bala de su pianan. Tambe e ta conoci pa su capacidad pa dirigi su ekipo y mantene e defensa organisa. Jahmani Eisden ta yiu homber di e conocido cantante Janiro “Atanio” Eisden y su firma cu FC Den Bosch ta marca un importante paso den su prometedor carera deportivo. ------------------------------ {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Stiven Melchor Rua | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[1990]] | luga nacemento = [[Medellin]] | pais nacemento = [[Colombia]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Britannia]] | liga = | number = 1 | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Stiven Melchor Rua''' (☆ [[1990]] na [[Medellin]]) ta un futbolista [[Aruba]]no cu ta hunga como portero den [[Division di Honor (Aruba)|division honor]] pa [[SV Britannia]]. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === Stiven Rua ta STIVEN Melchor Rua ta un di a 6 hungadonan local cu lo ta parti di e seleccion di Aruba. E tin 34 Aña di edad y ta pisa 71KG. Su Haltura ta 1.77M y su posicion ta Bolante. E ta naci na Medellin Colombia y a hunga futbol infantil pa cu e team Itagui Detaires.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1qFLCkC_Rhg701h5wBl-UVq5rj0Hx_c6z/view Stiven Melchor Rua: Hecho en Aruba], AweMainta (6 di juni 2024)</ref> 34 ana Na 2002 e la bin Aruba y a hunga mayoria di su hubentud den e team di RCA. Cu su 17 aña e la debuta cu e team di Division di Honor y a logra conkista u total di 6 titulo di campeon cu e team tricolor. Actualmente e ta den su di dos aña cu e Pumanan di Piedra Plat [[SV Britannia]]. E tin tambe 4 titulo di [[Copa Betico Croes]] di cual 3 ta cu [[Racing Club Aruba|RCA]] y uno cu Britannia. Na 2008 e la sali “Rookie of the year.” E tin 3 titulo di “best midfielder” y tambe un titulo di “Goal getter” y un titulo di MVP, ambos e la gana na 2016. E ta un hungado hopi bon tecnica, bon tino di wega y experiencia den weganan grandi. E ta naci na Colombia pero e ta sintie mas Rubiano cu Juan Bembe. “Hecho en Aruba” y cla pa bay guera pa representa nos bunita isla. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Melchor Rua, Stiven}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- '''JOSTHAN Maduro''' ta un otro keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 17 aña di edad, ta pisa 80KG y ta midi 1.88M di haltura. E ta hunga den e campeonato local p’e muchanan di Madiki SV Riverplate den Division di Honor. E la cuminsa su carera futbolistico den Bubali y e ultimo dos añanan aki e la milita den e team di Madiki.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1P0kFQSalZd2S820aowZLuE5eCh7BeUJ9/view Josthan Maduro: Factor X], AweMainta (5 di juni 2024)</ref> Sigur un di e motibo grandi cu Riverplate ta logra drenta den e Copa Oro t’e bon actuacion di Josthan Maduro. E la ser scogi como e miho keeper di Division di Honor campeonato 2022/ 2023. E tin hopi bon refleho y ta destaca hopi cu e bala den su pia. Cu su pia robes e por pone e bala te dilanti e area grandi di e team contrario. E tin hopi bon tecnica, bon vision di wega, bon reaccion y ta un di e poco porteronan cu tin e factor X. E por dicidi un wega cu su glovenan pero tambe cu su pia. Seleccion Aruba sigur ta conta cu 3 tremendo keeper p’e compromisonan nos dilanti y Josthan Maduro sigur ta cla p’e reto. {{Appendix}} --------------------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Rovien Ostiana | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] | luga nacemento = [[Rotterdam]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 186 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2022-2023<br /> | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam<br /> }} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Rotterdam]]) ta un futbolista hulandes cu ta hunga como bolante. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde 2023. == Carera == === Carera den club === ROVIEN Ostiana ta otro hungado cu lo ta formando parti di nos seleccion Nacional p’e apertura di e clasificacion pa Mundial 2026. E tin 22 aña di edad, ta pisa75KG y ta midi 1.86M di haltura. Actualmente e ta hungando pa Jong F.C. Volendam den division dos di e futbol Hulandes. Su posicion ta bolante y e la bin ta hunga un rol importante den nos team Nacional. E tin 5 gol anota y 3 asistencia den e Concacaf Nations League y un di su gol nan a sali den e top 3 miho golnan di e torneo aki y hasta a sali riba ESPN. Esey t’e gol cu e la score di midden veld contra US Virgin Island. E ta e tipo di bolante cu bo ta yama “Box to Box.” E ta core e veld ariba abou semper buscando e espacio y semper n’e luga indica n’e momento indica. E tin bon vision di wega y tambe un bon disciplina tactico pa yuda e team mantene organisacion. Su motivacion grandi, ta su mama cu ta biba na Aruba di Famia Robles. Aruba sigur ta conta cu su asistencia nan y tambe su olfato goleador den e wega nan nos dilanti. === Carera internacional === Ostiana a haci su debut internacional pa Aruba riba 11 di sèptèmber 2023 den un partido di Liga C di Nashonnan di CONCACAF 2023 ⁇ 24 contra e Islanan Cayman.[1] 7] El a score su promé gol pa e ekipo nacional den e di dos minuut di e eventual victoria di 2:1.[ Na e siguiente partido, Ostiana a score su di dos gol den dos wega ora Aruba a derotá e Islanan Virgen Merikano pa keda inkapas i lider di nan grupo. Despues di e wega, el a keda nombra den e League C Best XI pa su rendimiento. 12] == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Ostiana, Rovien}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Jonathan Richard | imagen = | imagen hanchura = 220 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 180 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] ADO20 | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 1998–1999 <br /> 1999 <br /> 1999–2002 <br /> 2002–2006 <br /> 2006–2007 <br /> 2007–2010 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Dordrecht<br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Moordrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] DOTO Pernis <br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] BVV Barendrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RVVH }} '''Jonathan Richard''' (☆ [[14 di novèmber|14 di november]] [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un [[futbol]]ista [[Hulanda|Hulandes]] cu ta hunga ...... E tabata internacionalista pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|seleccion di Antia Hulandes]] di 2004 te 2008. Entre 2013 y 2015 e tabata coach di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JONATHAN Richard tambe ta riba lista di e 23 hungadonan yama pa Bonds coach Marvic Bermudez. E tin 32 aña di edad, ta pisa 78KG y ta midi 1.80M di haltura. Su posicion ta bolante central y su pia dominante ta su pia robes. E campeonato pasa e la hunga den Odin 59 Heemskerk cu ta un team cu ta den 3er division di futbol Hulandes, pero e siguiente campeonato e lo ta formando parti di ADO20 den segunda division. Ya den pasado e la hunga caba den e division aki pa AFC Amsterdam y GVVV Veenendaal. E ta un hungado cu ta anticipa bon e hugadanan, tin bon orientacion di e wega y e sa con pa pone respet memey di tereno. Su disciplina tactico ta haci cu e ta e guy cu ta tene e team organisa. E ta un hungado di basta forsa y ta cla pa guera. E ta un hungado importante den e transicion den atake. E tin bon vision di wega y ta bon cu e bala yudando e team den salida tanto cu paso cortico como pase largo nan den buraco.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Jonathan Richard: Disciplina Tactico], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E ta un hungado cu semper ta trece calma specialmente ora cos nan no ta bayendo bon. E la nace na Hulanda pero su tata ta di Aruba, y esey ta un di su motivacion pa hunga pa nos dushi isla. === Carera internacional === El a representá == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Richard, Jonathan}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Mark Jacobs | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 182 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Mark Jacobs''' (☆ [[10 di novèmber|10 di november]] [[1969]] na Nieuwkoop, [[Hulanda]]) ta un ex[[futbol]]ista profesional [[Aruba]]no. == Carera == === Carera den club === MARK Jacobs tambe a ser yama pa forma parti di nos seleccion Nacional. Actualmente e ta hungando na Hulanda pa S.V. Orion den e 4to Division den futbol Hulandes. Mark Jacobs tin 23 aña di edad, e ta pisa 73KG y ta midi 1.82M di haltura. E la hunga mayor parti di si carera futbolistico den [[SV Bubali|Bubali]] y na 2019 e la pasa forma parti di e tricolornan di Solito, RCA caminda e la gana 2 Copa Betico y e titulo di campeon na 2023. Su posicion unda e ta mas comodo ta Lateral drechi, pero e por hunga tambe den bolante y hasta como defensa central. E ta un hungado cu bon tecnica, bon vision di wega y un vocacion ofensivo.<ref>https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Mark Jacobs: Di Noord E Ta], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E la nace den e bario di Bubali y aunke su mayor exito a bin cu e team tricolor, full e bario di Noord, en special Bubali lo ta para su tras pa ora e subi e tereno di wega pa defende nos color nan nacional. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jacobs, Mark}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Jayden Kruydenhof | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jayden Anthony Kruydenhof | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Den Haag]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 171 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 | liga = amateur | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2023-? | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 }} '''Jayden Anthony Kruydenhof''' (☆ [[2007]]) ta un futbolista [[Hulanda|Hulandes]]-[[Aruba]]no cu ta hunga den e liga [[Hulana|Hulandes]] y desde 2024 den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. .<ref name="AweMainta">[https://drive.google.com/file/d/1_ng-RNDmcFnExtKSO1kfW-ccrrCohUcL/view Jayden Fruydenhof], AweMainta (1 di juni 2024)</ref> E ta internacionalista y desde 2024 e ta hunga den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JAYDEN Kruydenhof ta otro hungado cu lo ta yegando di Hulanda. El a hunga caba pa Aruba den e torneo di Concaf U-20 y ta nieto di e conocedo entrenador Herbert Bijlsnijder. E tin 17 aña di edad y ta midi 1.71cm di haltura y ta pisa 59kg. Te ultimo e tawata forma parti di e team amateur AFC34, pero e siguiente campeonato e lo forma parti di SC Cambuur Leeuwarden. E lo ta parti di e U-18 y of U-19. E ta hopi habil cu su pia robes y su forsa ta den e wega di uno contra uno, caminda su bon control di e bala y tambe su tecnica ta sobresali. Un bon dribbler y tambe hopi explosivo den su velocidad ta haci’e un hungado hopi peligroso. E tin un bon tiro di pafo di e area y tambe por pone centronan casi perfecto den e area. Un hungado bastante completo y bastante interesante. A pesar di su edad jong e ta cla pa asumi e reto di representa nos Isla Aruba. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kruydenhof, Jayden}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Tyron Perret Gentil | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Tyron Perret Gentil | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 179 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse U-21 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Tyron Perret Gentil''' ta un futbolista == Carera == === Carera den club === di e hobennan cu ta haciendo su debut den e seleccion Nacional. E tin 20 aña di edad y ta jungando pa e Club Hulandes Vitesse Onder 21. Prome cu esey el a hunga den e categoria hubenil pa F.C. Amsterdam di 2014 pa 2017, despues el a bay Vitesse di 2017 pa 2019, despues el a bay PSV di 2019 pa 2022 y aña pasa el a bolbe bek Vitesse. E ta midi 1.79M di haltura y ta pia links. Su posishon ta atacante na liña y por hunga tanto na banda robes comoo na banda drechi. E tin bon dribbling, hopi speed, bon tecnica y e por pone bon centro den e area. Y e semper ta busca espacio pa ricibi e bala. E ta mas efectivo ora e ta hunga riba su banda robes. Si bo ta hunga Football Manager online bo por cumpra Tyron pa e hunga pa bo team. Su valor riba mercado ta di $608,440.00 pero segun nos por a compronde cu lo bo mester saca cerca di $3,000,000.00 pa bo por hay'e den bo team di Futbol Manager. Tyron Perret Gentil ta un di e hobennan talento cu lo representa Aruba den e compromiso importante aki.<ref>https://drive.google.com/file/d/1chRNodyptaTclQiovMBbtWCE2KCmvrTu/view Tyron Perret Gentil: rapido y versatil], AweMainta (30 di mei 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Connor van Kilsdonk | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Connor van Kilsdonk | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] NEC U-18 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Connor van Kilsdonk''' (2007) ta == Carera == === Carera den club === otro hungado cu ta biniendo di Hulanda pa representa Aruba. E tin 17 aña di edad y a representa Aruba den e campeonato di U-20 di Concacaf caminda e la score 3 gol den 4 wega. E t’un centro delantero y ta milita actualmente den e club NEC U-18 na Hulanda. Su estatura ta 1.88M y ta pisa 70 KG. E t’un hungado hopi dinamico cu un pia links bastante saludabel.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Connor van Kilsdonk: dinamico y letal], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Pa su club e tin 17 gol anota den 19 wega y ta halando bastante tension na Hulanda pa su habilidad pa pone e bala den net. E ta un Centro Delantero pero e por hunga tambe riba e dos bandanan. E tin forsa y ta hopi habil pa sconde e bala y tremendo vision di wega. Su edad por ta jong pero su curason ta grandi pa defende e colornan di nos isla. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kilsdonk, Connor van}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Kymani Nedd | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Kymani Nedd | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Excelsior U-21 | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 (Aruba-Cayman Islands) | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Kymani Nedd''' ta un futbolista hulandes-arubano y internacionalista den e seleccion nacional di Aruba. == Carera == === Carera den club === otro hoben talento cu lo representa Aruba den e weganan pa clasificacion pa Mundial 2026. E tin 19 aña di edad y ta milita den Excelsior Rotterdam U-21. E ta pia links y ta defende e banda robes di e tereno.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Kymani Nedd: siguridad riba e banda robes], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Su estatura ta 1.88M y ta pisa 75 KG. E por hunga tambe defensa central pero su posicion preferi ta e banda robes. Su carera futbolistico ta apenas cuminsando. E la cuminsa su carera den e team hubenil di Spartaan’20 pa despues move pa NAC Breda unda e la hunga di 2016 pa 2018 y despues e la pasa pa su club actual cu ta Excelsoir Rotterdam. E campeonato aki e la hunga un total di 20 wega pa su team. Pa Aruba e la hunga e ultimo 5 weganan y tin un total di 379 minuut cu e tawata riba veld. E ta hopi sigur ora di duelonan den halto y e kopmento di bala ta un di su fortalezanan. Kymani su motivacion grandi pa defende nos colornan nacional ta door di su tata cu ta Edrick Nedd. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Nedd, Kymani}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------------------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista | nomber = Rachid Trenidad | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Rachid Rafelito Martir Trenidad | alias = | fecha nacemento = [[6 di yüli]] [[1994]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | debut seleccion = 2013 | participa = 8 | goal = 2 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2006- | club = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[SV Real Rincon|Real Rincon]] }} '''Rachid Trenidad''' (☆ [[6 di yüli]] [[1994]] na [[Boneiru]]) ta un [[futbol]]ista di [[Boneiru]] ku ta hunga komo ...?o. E ta internashonalista ku e [[selekshon boneriano di futbòl|selekshon di Boneiru]].[2] 2] == Karera == === Karera den klup === Trenidad a kuminsá hunga pa SV Vespo di Bonaire League na por lo ménos 2014.[1] E tabata kapitan di un ekipo den e Après-Ski Tournament ku a keda organisá pa USV Elinkwijk na Hulanda na 2018. E ekipo internashonal di Bonaire, Guillermo Montero, tabata den e ekipo senior di e club na e momentu ei. 3] === Karera internashonal === Trenidad a hasi su debut internashonal senior riba 1 di yüni 2014 den un viktoria di 2 pa 1 kontra Merka. Islanan Virgen. 1] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Trenidad, Rachid}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Boneiru]] ----------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Dechi Bislip'''| |Nomber = Mario Girigorio Bislip |potret = |Fecha di nasementu = [[9 di mei]] [[1950]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central?? |club = SV Estrella }} '''Mario Girigorio (Dechi) Bislip ('''n. [[9 di mei]] [[1950]] na [[Aruba]]) ta un ex-futbolista internacionalista di [[Aruba]] y ex-hungado di [[SV Estrella|Estrella]]. Dechi Bislip ta di e bario Santa Cruz y su profesion ta piscado. NOTES <ref>[https://arubanative.com/2022/08/29/premio-excelencia-den-deporte-a-reconoce-sr-mario-girigorio-dechi-bislip-como-baluarte-deportivo-2021/ PREMIO EXCELENCIA DEN DEPORTE A RECONOCE SR. MARIO GIRIGORIO ‘DECHI’ BISLIP COMO BALUARTE DEPORTIVO 2021], Arubanative.com (29 di augustus 2022)</ref> Un di e mihor futbolistanan den historia di futbol di Aruba y Antiyas, pero tambe un di e gran hungadornan di e Narahadanan di Santa Cruz: ESTRELLA. MARIO GIRIGORIO "DECHI" BISLIP Mario Bislip mihor conoci como Dechi a nace dia 09 mei 1950 na Aruba. Dechi ta di e bario [[Santa Cruz]] y su profesion ta piscado. Dechi a practica e deporte futbol y tambe boxeo. Futbol e a hunga den Estrella. E nomber Estrella ta sinonimo di futbol na Sta Cruz. Ora na Aruba un persona menciona e bario Santa Cruz, e ta mira e team di futbol Estrella su dilanti. Den Boxeo Dechi bringa 3 pelea so komo hoben, di cua a gana 2 y a perde 1. Dechi no a sigui cu futbol. Dechi e futbolista Dechi a cuminsa practica futbol for di chikito cu 12 aña. Na 1964 cu 14 aña Dechi a bai den junior di e Naranjadanan di Santa Cruz "Estrella". Cu 15 aña Dechi a cuminsa prepara pa bai hunga den hoofdklasse. Despues cu 16 aña di edad Dechi tabata hunga junior atardi y anochi den hoofdklasse cu Estrella. Dechi a hunga den Estrella huntu cu hopi leyenda di Aruba y Antiyas , e.o. Candy Wernet, Fenchi Dubero, Mai Ras, Ange Perez, Janchi Croes, Ale Vrolijk, Yonko Albertsz, Foyito Albertsz, Edwin Dirksz, Betico Dubero, Essy Croes, Roman Kock, Henry Stelt, Dodo Franken, Mirto Croes, Mario Aiky Croes, Chinto Werleman, Maiky Rasmijn, Jendi Croes, Emmy Croes, Chito Croes. Dechi tabata e golgetter di Estrella. Dechi bira hopi aña campeon i Sub campeon di Aruba cu Estrella. Tambe Dechi hunga hopi [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] cu Estrella, di cua nan a bira 2 biaha Sub Campeon di [[Antias Hulandes|Antiyas]] y 1 biaha Campeon di Antiyas na aña 1970. Na aña 1971 Dechi a hunga e Torneo "Gouden Jubileum" di NAVU cu Estrella y tambe den e Final Tournament di [[Concacaf]] cu Estrella na Guatemala. Durante Copa Antiyano 1972 Dechi tabata e mihor hungado pa e club di Estrella. Dechi a hunga te cu 34 aña den hoofdklasse. Despues di caba den hoofdklasse Dechi a bai hunga den Division Dos cu Jong Aruba. Cu Jong Aruba Dechi a bira Campion di Division Dos. Despues Dechi bai laganan y bai hunga den e team cu su swa a lanta, consisti di e muchanan bandi cas cu tabata yama Vitesse. Dechi a hunga 2 aña cu Vitesse y nan a hera bai hoofdklasse y despues e team a kibra. Despues Dechi a bai hunga den Ayo. Dia nan a lanta Liprof Dechi a stop di hunga bala. Despues Dechi a bai hunga den veterano di Estrella, FC Paradera, Caravel e team di Roy Helder. Tambe Dechi a yega di reforsa e gran equipo [[SV Dakota|Dakota]] na Curacao. Hungando den veterano Dechi a manca un rudia y a stop. Tempo Dechi tabata tin 60 aña a stop di hunga. International: Internacionalmente tambe Dechi ta hopi conoci y a hunga den masha hopi Seleccion di Aruba y Seleccion di Antiyas, e.o.: - 1968 cu Seleccion Hubenil di Aruba cu a gana Curacao y Bonaire y a haya e derecho pa forma seleccion di Antiyas pa Weganan di Reino na Hulanda. - 1968 cu Seleccion Hubenil di Antiyas cu a gana Medaya di PLATA na Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 cu seleccion Hubenil Antiyas cu a gana Medaya di ORO den [[Weganan di Reino]] na Surinam. - 1970 cu seleccion Antiyas senior cu a gana Medaya di PLATA den [[Weganan Centro Americano y del Caribe]] na [[Panama]]. - 1971 cu seleccion Antiyas contra Jamaica pa eliminatorio pa weganan Olympiada. - 1971 cu Estrella, a hunga den group stage di Concacaf Final Tournament na Guatemala. - 1973 cu Seleccion Antiyas senior cu a gana di Haiti 1-0 na Curacao. - 1976 cu seleccion di Antiyas eliminatorio pa Mundial 1978. - 1978 cu seleccion Antiyas Weganan CAC na Medellin Colombia. - 1982 cu seleccion Aruba contra Alajuelense di Costa Rica. Logronan personal: - 1974 golgetter (cu 13 gol) di campeonato di Aruba. Logronan cu equipo - 1968/69 campeon di Aruba cu Estrella. - 1969 Sub Campeon di Antias cu Estrella. - 1969/70 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - 1970 campeon di Antias cu Estrella. - 1970/71 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1971/72 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1973 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1974 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1976 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1977 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1978 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1980 Campeon di Torneo di Copa Radio Kelkboom ku Estrella. - 1981 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - Campeon di Segundo Division cu Jong Aruba. Logronan cu seleccion Antiyas: - 1968 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu Seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 Campeon y Medaya di ORO cu seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Surinam. - 1970 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu seleccion di Antiyas senior den Centro Americano y del Caribe na Panama. Reconocimento ricibi - 1974 di AVB come e maximo goliador di campeonato. - 2022 Premio Excellencia den Deporte {{Appendix}} --------------------------- '''Kiomy Luperon Herasme''' ta un futbolista femenino cu ta hunga delantero pa [[Fairleigh Dickinson Knights]], un college team Mericano y pa e ekipo nacional Arubano pa damas. is an Aruban [[Women's association football|footballer]] who plays as a [[forward (association football)|forward]] for American college team [[Fairleigh Dickinson Knights]] and the [[Aruba women's national football team|Aruba women's national team]]. ==Early life and education== Luperon was raised in [[North Bergen, New Jersey|North Bergen]], [[New Jersey]], United States. She has attended the [[North Bergen High School]] in her hometown.<ref name=FDK/> ==College career== Luperon has attended the [[Fairleigh Dickinson University]] in the United States.<ref name=FDK/> ==International career== Luperon capped at senior level during the [[2022 CONCACAF W Championship qualification]].<ref name=GSA/> {{Appendix}} ==Link externo== *{{Instagram|id=iam_kiii}} {{DEFAULTSORT:Luperon, Kiomy}} --------------- {{Futbolista |nomberdihungado = |Nomber = Giovanni Franken |potret = |Fecha di nasementu = 28 di augustus 1967 |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central |club = [[SV Estrella]] }} '''Giovanni Francesco Zacharias Franken'''[1] (n. 14 di november [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un ex-futbolista internacionalista di Antias Hulandes y e actual director tecnico di ADO Den Haag. Franken tabata hunga como mediocampista y a representa Antias Hulandes na nivel internacional. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. fr.wiki:International van de Nederlandse Antillen van 2004 tot 2008 speelde Franken in de voorrondes van het WK 2006 en 2010 (7 wedstrijden gespeeld) Benoemd tot coach van Aruba tijdens het ABCS-toernooi 2 van 2013 , behaalde Franken goede resultaten tijdens de kwalificaties voor de Caribbean Cup of Nations 2014 , waardoor de Arubanen hun beste positie op de FIFA-ranglijst vanjuni 2014( 120e rang) . Tijdens de kwalificaties voor het WK 2018 slaagde hij erin om Aruba te kwalificeren in de 3e voorronde , nadat hij echter op de grond zijn twee wedstrijden tegen het Barbados-team had verloren . Inderdaad, Barbados zegevierde met 2-0 in de heenwedstrijd en een ongeschikte speler in de terugwedstrijd en ondanks hun 1-0 overwinning verklaarde de FIFA Aruba tot winnaar op de groene loper (3-0) 3 . Echter, inaugustus 2015, wordt Franken vervangen door Rini Coolen die tijdens de genoemde 3e voorronde 4 de interim-manager van Aruba overneemt tegen Saint-Vincent-et-les-Grenadines. In 2010 zette Franken een punt achter zijn actieve spelersloopbaan en werd voetbaltrainer van diverse clubs .................... Entre oktober 2013 y augustus 2015 e tabata bondscoach di e seleccion nacional di Aruba. Franken werd vanaf 2013 tevens bondscoach van Aruba. Door onder andere overwinningen op Guam, Britse Maagdeneilanden (7-0 grootste overwinning ooit voor Aruba), Turks- en Caicoseilanden steeg Aruba van de 198e plaats naar de 120e plaats op de wereldranglijst. Franken stopte als bondscoach nadat Aruba in juni 2015 in de WK-kwalificatie 2018 uitgeschakeld werd door Barbados. Aruba ging echter toch door omdat Barbados een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld en Franken werd ad-interim opgevolgd door Rini Coolen.[2] {{Appendix}} pl.wiki:Clubcarrière Een leerling van Feyenoord . Hij begon zijn voetbalcarrière bij DOTO . In 1998 stapte hij over naar FC Dordrecht . Daarna trad hij op in VVM en RKC Waalwijk . In 2002 keerde hij terug naar DOTO waar hij werd verkozen tot aanvoerder van het team. In mei 2006 verhuisde hij naar BVV Barendrecht [1] . In februari 2007 tekende hij bij RVVH [2] , waarin hij tot 2010 speelde. nl.wiki:Giovanni Francesco Zacharias Franken (Rotterdam, 14 november 1979) is een Nederlands voormalig profvoetballer en huidig voetbaltrainer. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. es.wiki:Giovanni Franken (Róterdam, Países Bajos; 14 de noviembre de 1977) es un exfutbolista profesional de Curazao, aunque cuenta también con la nacionalidad neerlandesa. Se desempeñaba en el terreno de juego como mediocampista y actualmente se dedica a la profesión de director técnico. en.wiki: Giovanni Francesco Zacharias Franken[1] (born 14 November 1977) is a retired footballer who played as a midfielder and head coach of the under-21 team of ADO Den Haag. Born in the Netherlands, Franken represented the Netherlands Antilles at international level. He was also head coach of the Aruba national football team between October 2013 and August 2015. --------------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Puppy Diaz'''| |Nomber = Johan Paul Diaz |potret = |Fecha di nasementu = [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = portero |club = SV La Fama }} '''Paul Johan (Puppy) Diaz''' (n. [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] na [[Aruba]] f. [[30 di september]] [[2007]]) tabata un futbolista internacionalista di [[Aruba]] cu tabata keeper ? hunga pa [[SV La Fama|La Fama]], e seleccion nacional Arubano y e seleccion Antiyano. == Biografia == E club di futbol La Fama a produci masha hopi bon futbolista cu a representa nos isla den exterior, manera Pupy Diaz, un di e miho keepernan cu nos isla y Antiyas a conoce. Sr. Debaristo Kock tabata un tempo presidente di e ekipo La Fama. Ora mi menciona keeper, mi ta corda e dicho cu tabata bisa: "E keeper a coy e bala den su gobi of e keeper a gobi e bala", kiermen cu el a coy e bala den su brasa. El a cera e bala. Indudablemente Paul Johan (Pupy) Diaz tabata un di e figuranan mas importante den e paginanan di historia di futbol di Savaneta, Aruba y Antiyas. Pupy a nace na Aruba dia 19 di december 1936. E ta yiu di Anton Oomen y Maria de Jesus Diaz. Dia 12 di december 1958 Pupy a contrae matrimonio cu Lidia Bisslik y nan tin tres yiu: Carina, Paul y John. Nan tin tambe tres nieto: Ridley, Johana y Marc. Durante su hubentud Pupy tabata un di e futbolistanan mas talentoso cu Aruba a conoce, specialmente como keeper. Den su epoca como deportista, el a participa na diferente campeonato na nivel nacional y tambe internacional, hungando pa e seleccionnan di Aruba y di Antiyas. Pupy su trayectorio como deportista, pero mas importante como futbolista, a causa furor durante hopi aña, pero na cierto momento e mester a retira gradualmente for di deporte debi na un malesa cu a bin ta deteriorando su curpa pa hopi tempo y cu practicamente a oblig'e retira casi completamente. A pesar di esaki, su amor y pasion pa e deporte futbol a keda intacto y e pasion aki e tabata desea semper pa sirbi como legendario pa e futuro generacionnan. Pupy, na varios ocasion, a keda honra durante diferente evento deportivo. Un di su ultimo reconocimento publico y honor cu el a ricibi, tabata den un torneo di futbol di Lifida cu La Fama a organisa. Ki bunita regalo esaki tabata pa duna Pupy e honor cu e merece. Alabes e chikitinnan por a duna Pupy un regalo cu e por a hiba den su curason pa eternidad. E ocasion aki sigur a lanta Pupy su animo, pasobra tabata un momento hopi dificil door cu e tabata sinti su mes hopi kibra di salud. Sinembargo, el a conta cu e cooperacion valioso di su asistentenan y dokternan pa asina e por a lanta e dia ey hopi bon pa gradici e ekiponan y e publico presente pa e homenahe aki. Un alegria grandi tabata reina den e publico pa mira Pupy canando poco poco y cu e sonrisa di semper riba su cara ora e tabata hisa su man di saludo y gradicimento na tur esnan presente. Esaki siguramente a trece e recuerdonan di antes ora cu Pupy den su ekipo tabata saluda e publico despues di cada wega cu nan tabata gana. Dia 30 di september 2007, den oranan di mainta tempran di diasabra, e noticia a plama rond den tur skina di nos isla cu nos legendario den futbol Pupy Diaz a bay laga nos. Esaki indudablemente a laga atras hopi lagrima y dolor pa su famia pero tambe pa henter Aruba y naturalmente recuerdo di su epoca mas gl<ref>[https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n9/mode/1up?q=patin+pret&view=theater Historia di Savaneta], Adolf (Dufi) Kock, 2009</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Botta, Angel}} [[Category:Hende]] [[Category:Futbol na Aruba]] Na Augustus 1955 Botta a dirihi e seleccion Arubano den e Campeonato Centro Americano y Del Caribe na Honduras. Aruba a perde 3 - 2 cu Costa Rica, 2 — 1 cu Corsou gana Cuba 5 - 1, tabla 1 — 1 cu Honduras y perde {{Appendix}} Despues di su carera profesional den futbol, Angel Botta a dicidi di bin Aruba na 1952, unda el a cuminsa traha como entrenador di muchanan di Socotoro, Aruba Jrs. Den Aruba Jrs. Angel Botta tabata hungador, pero tambe tabata e DT di e muchanan di Socotoro. Na 1955 Angel Botta a forma parti di e hungadornan cu a hinca un record di 93 goal den un campeonato. Fuera di Botta, tin esnan ya den paz decanse, cu ta Leo Rodriguez. Gochi Brion, Juan Briezen y Ruben Arrango. Fuera di Aruba Jrs. Angel Botta tabata Director Tecnico di seleccion di Aruba,y tambe di Antiyas, ora cu Aruba a gana e derecho di forma seleccion di Antiyas. Banda di esaki, e tabata entrenador di e.o. Tropical, cu a bira subkampeon di Aruba. tabata entrenador tambe di RCA, hibando e team tri-color n'e prome team Arubano cu a logra e titulo campeonil di Copa Antiyano. Mescos el a haci tambe ora e tabata DT di Estrella na 1970.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-AWEMAINTA-2011-08-17/page/n27/mode/1up?q=angel+botta&view=theater|Mundo deportivo ta yora Angel Botta|AweMainta|datum=2011-08-17|bezochtdatum=2023-04-25}}</ref> Asina por mira cu Angel Botta tabata entrenador di varios equipo di Aruba, haciendo futbol grandi cu ta keda solamente na historia, si compara e futbol di awendia, unda nos a bay atras. Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e tempo ey tabata Puppy Diaz den goal, den defensa nos ta haya Mario Mateo y Tuyo Werleman. Den medio campo tabata Watty Vos, Edwin Dirksz y Jose Boye. Como delantero, nos tabatin Antero Giel, Evenio Gonzalez, Gochi Brion, Doc Williamsy Juchi Jansen. Esaki tabata e unico seleccion cu a gana Saprissa, cu tabata gana tur su compromisonan internacional. Awe sigur mundo di deporte y sigur futbol ta yora fayecimento di Angel Botta, kende su entiero lo tuma lugar sigur na Aruba. E unico reconocimento cu Angel Botta a haya, ta cu e Centro Tec- nico na Stadion Frans Figaroa a ser yama na su nomber. Cu Angel sosega na paz. NOTES wikiwand Era un antiguo argentina de fútbol jugador y entrenador . La mayor parte de su carrera la ha desarrollado en Aruba, donde el centro técnico de fútbol nacional lleva su nombre. futboli- sta profesional di fama internacional. I mi no ta ke- re cu na Aruba lo tin algun hende cu no a tende nunca di Angel Botta. otta ha hecho un nombre para Aruba, haciendo que el club de Aruba Juniors con el que ganó el campeonato en 1953. Ese mismo año, dirigió el equipo de Antillas Holandesas en el 4 º lugar de la Copa CCCF . Dos años más tarde, compitió en la misma competición, pero esta vez al frente de la selección de Aruba que le lleva a la 5 º lugar. En 1974, dirigió a República Dominicana en los Juegos Centroamericanos y del Caribe . En 1996, volvió al timón de la selección de Aruba y se convirtió en el primer técnico en liderarla en un torneo clasificatorio para el Mundial , en este caso las eliminatorias para el Mundial de 1998 , sin mucho éxito ya que perdió dos veces ante la dominicana. República (2-3 y 1-3). Establecido durante mucho tiempo en Aruba, Ángel Botta entrenó a la mayoría de los clubes de la isla (Aruba Juniors, SV La Fama , SV Dakota , SV Estrella , Tropical, Racing Club Aruba , Brasil Juniors, SV Caiquetio , SV Juventud Tanki Leendert , entre otros) . El murió dentroagosto 2011 en el Hospital Dr. Horacio E. Oduber en Oranjestad . Tenía la enfermedad de Alzheimer . Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e Den decada sesenta el a 1952 el a fungi tambe como director tecnico di e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion di Aruba]] y na 1960, 1961 y 1966 di e seleccion Antiano, cu e tempo ey tabata forma den mayoria pa hungadornan Arubano. Den e [[Weganan Centroamericano y di Caribe]] e seleccion a titula subcampeon na [[Cuba]] (1960); na di tres luga na e campeonato na [[Costa Rica]] y a obtene e medaya di plata na [[Puerto Rico]] (1966). Den [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] el a yuda RCA pa gana na 1965, sigui pa Estrella na 1970, siendo e unico dos clubnan di Aruba pa logra esaki.<ref name="SdP"/> ------------- {{Databox}} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Aruba]]??) ta un futbolista Arubano cu ta hunga ..... pa Jong Volendam y e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional di Aruba]]. en.wiki: Rovien Ostiana (born 14 February 2002) is an Aruban footballer who most recently played for Jong Volendam and the Aruba national team. Club career As a youth, Ostiana played for SV SVV beginning in at least 2013.[1] For the 2020/2021 season, he joined English club Enfield Town of the Isthmian League Premier Division, suiting up for the under-19 team.[2] He returned to the Netherlands in 2021, signing for Kozakken Boys.[3] In July 2022, he moved to Jong Volendam of the Tweede Divisie. Team manager Kizito Musampa stated that Ostiana was his ideal image of a true number six.[4] Shortly after joining the club, he appeared in a 8–0 friendly victory over SV De Rijp.[5] He was joined on the Volendam roster by fellow Dutch Caribbean player Quincy Hoeve, a Bonaire international. In August 2023 the two players linked up in a league match against Koninklijke HFC.[6] International career Ostiana made his senior international debut for Aruba on 11 September 2023 in a 2023–24 CONCACAF Nations League C match against the Cayman Islands.[7] He scored his first goal for the national team in the second minute of the eventual 2–1 victory.[8][9] On the next matchday, Ostiana scored his second goal in two matches as Aruba defeated the United States Virgin Islands to remain undefeated and top its group.[10][11] ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jean-Marc Antersijn''' (☆ [[5 di yanüari|5 di januari]] [[1996]] na [[Aruba]]) ta un portero profesional di Aruba, ku ta hunga pa e seleccion nacional di [[Kòrsou]]. E ta agente liber y ta actualmente sin club. Jean-Marc Antersijn a nase na Aruba den bario di [[Noord]]. E tabata hunga futbol pa [[SV Nacional]] y a yega di forma parti di e seleccion U-13 di Aruba. Cu 17 aña el a bai [[Chile]], unda e tabata train cu e club Union La Calera.<ref>[https://m.voetbalzone.nl/nieuws/dat-ik-ziyech-daar-zag-was-een-onbewuste-motivatie-om-door-te-gaan/395526 Jean-Marc Antersijn], Voetbalzone.nl (27 di oktober 2021) </ref> Un aña despues e ta muda pa Hulanda pa bira futbolista profesional. Despues di core stage na PEC Zwolle, e ta move pa Haaglandia y otro clubnan Hulandes. Entre 2020 i 2021 e ta milita cu FC Eskilstuna y Arlanda na [[Suesia|Suecia]]. Na 2021 e ta firma cu Atlantic City. == Seleccion Arubano == Antersijn ta gana e premio "Golden Glove Award" pa su actuacion excelente durante e torneo CFU U-20 na 2014. Aruba tambe a ricibi e premio "Fair Play Award".<ref>{{citeer web|url=http://www.sportsmax.tv/?q=articles/2015/01/08/concacaf-u20-aruba%E2%80%99s-u-20-keeper-aims-impress-jamaica |titel=CONCACAF U20: Aruba's U-20 'keeper aims to impress in Jamaica &#124; Digicel SportsMax |werk=Sportsmax.tv |datum=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref><ref>{{citeer web |url=http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |titel=Trinidad and Tobago Win CFU Under 20 Championship &#124; CFU Men's U20 |werk=Cfufootball.org |date=2014-09-20 |bezochtdatum=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922130648/http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |archive-date=2014-09-22 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citeer web|url=http://www.digicelsportsmax.com/?q=articles/2015/01/11/players-watch-arubas-jean-marc-antersijn |titel=Players to Watch: Aruba's Jean Marc Antersijn |werk=Digicel SportsMax |date=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> Den seleccion Arubano bou di coach Giovanni Franken el a hunga un wega amistoso contra [[Guam]] (2-0) na 2014.<ref>{{citeer web|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/03/31/world/friendlies/aruba/guam/1650833/ |title=Aruba vs. Guam - 31 di maart 2014 - Soccerway |werk=Int.soccerway.com |date=2014-03-31 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antersijn, Jean-Marc}} [[Category:Futbolista]] [[Category:Hende]] [[Category:Futbòl na Aruba]] __NOINDEX__ ds2yl6c3375py9fh42sou0vnao5l3cl 198492 198491 2026-07-26T21:56:48Z Caribiana 8320 198492 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * {{ABW|bandera}}: [[Lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba]] - [[Jeffrey Werleman]] - [[Michel Lopez]] - [[Yahmani Eisden]] - [[Stiven Rua]] - * {{CUW|bandera}}: [[Brandley Kuwas]] - [[Jetro Willems]] - [[Patrick Kluivert]] - [[Remco Bicentini]] - [[Quinten Martinus]] - [[Kemy Augustin]] - [[Charlison Benschop]] ----------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = Jort van der Sande | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[25 di yanüari]] [[1996]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Indonesia.svg|20px|border]] Bali United | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Delantero | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{BONf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jort van der Sande''' ('s-Hertogenbosch, [[25 di yanüari]] [[1996]]) ta un futbolista boneriano-hulandes ku normalmente ta hunga komo delantero. El a bandoná e klup eskoses Dundee United na ougùstùs 2025 pa SC Cambuur. Van der Sande a hasi su debut den e selekshon nashonal di futbòl di Boneiru na 2023. ==Karera internashonal== Riba 5 di òktober 2023, Van der Sande a wòrdu inkluí den e selekshon di selekshon nashonal di futbòl di Boneiru pa e coach nashonal Rilove Janga pa e partido internashonal kontra Anguilla dia 12 di òktober den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2023-24. Van der Sande tabata eligibel pasobra el a biba riba e isla di Caribe pa cinco aña durante su hubentud. Mesora el a hasi su debut internashonal komo titular i a hunga henter e partido, kual Boneiru a gana 2-0 kontra di Anguilla.[2] Siguientemente, el a wòrdu yamá mas frekuentemente pa e selekshon nashonal, i dia 8 di sèptèmber 2024, el a skor su promé gol pa Boneiru ora el a haña e nèt den e derota di 2-1 for di kas kontra El Salvador den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2024/25. --------------- Segun gerente general Yabes Tanuri, e yegada di e delantero ta un eskoho deliberá di e staf tékniko. “Nos ta anunsiá ofisialmente ku Jort van der Sande ta nos hungadó stranhero nobo pa e temporada benidero. Su yegada ta kuadra ku e nesesidatnan di e personal tékniko. A base di su eksperensia i estadístikanan komo delantero, nos ta spera ku e por duna un kontribushon signifikante na Bali United. Nos ta spera ku e adaptá lihé na e liga indones. Bon Bini na Bali, i nos ta spera di logra un éksito huntu den Tanuri,” Tanuri a bisa. deklarashon di e klup.<ref nane="Jort">Hans Hofstra, [https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united], bonaire.nu (26 di yüli 2026)</ref> ==Karera di klup== Van der Sande ta djòin for di SC Cambuur, kaminda el a hunga un ròl klave den e promoshon pa Eredivisie temporada pasá. Den e Keuken Kampioen Divisie, el a skor nuebe gol i a proveé ​​dos asistensia.ref nane="Jort"/> Aunke Van der Sande a nase na Den Bosch dia 25 di yanüari 1996, e ta hunga internashonalmente pa e selekshon nashonal di Boneiru. E delantero ta forma parti di e selekshon boneriano pa vários aña kaba i ta representá e isla durante partidonan internashonal. E atacante a cuminsa su educacion di futbol na SV Audacia y VV Heeswijk, despues di cual el a progresa door di e academia hubenil di FC Den Bosch. Tabata einan ku el a hasi su avance tambe den futbòl profeshonal. Siguientemente, el a hunga pa FC Eindhoven, NAC Breda, i ADO Den Haag.ref nane="Jort"/> Durante su tempu na FC Eindhoven, e tabata un kompañero di e aktual kapitan indones, Jay Idzes, kende e tempu ei a hasi e transishon di e tim hubenil pa e promé tim.ref nane="Jort"/> Na 2024, Van der Sande a opta pa un aventura den eksterior ku e klup eskoses Dundee United. Un temporada despues, el a regresa Hulanda pa bisti e camiseta di SC Cambuur. Awor, un otro reto den eksterior ta sper’é, e biaha aki na Indonesia.ref nane="Jort"/> ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jarzinho Saul Emmanuel Pieter | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 6 di òktober 2016 | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jarzinho Saul Emmanuel Pieter''' (☆ [[11 di novèmber]] [[1987]] na [[Willemstad]] – † [[9 di sèptèmber]] [[2019]] na [[Port au Prince]]) tabata un futbolista di Kòrsou ku tabata hunga komo kiper. Karera di klup Pieter a kuminsá su karera ku RKSV Centro Dominguito, kaminda el a bira un di e portero mas importante den futbòl lokal. Ku e klup aki, el a gana varios kampionato di Kòrsou, inkluyendo titulonan na 2012, 2013, 2015 i 2016. Durante e periodo aki, Centro Dominguito tabata un di e ekiponan dominante riba e isla. Despues di mas ku dies aña ku e klup, Pieter a transferí na 2018 pa SV VESTA. Ku e equipo aki, el a logra un logro historiko ora ku VESTA a bira kampion di Kòrsou pa promé biaha den su historia. Internashonal Pieter a hasi su debut pa e selekshon nashonal di Kòrsou na 2013, poco tempu despues di su promé titulo ku Centro Dominguito. El a forma parti di e selekshon durante varios aña, mayoria di biaha komo di dos portero despues di Eloy Room. El a partisipá den torneo manera e Kampionato Karibe 2014, kaminda Kòrsou a debuta na e ronda final, i tambe den e Kopa Oro di CONCACAF 2017. Den e ultimo torneo aki, Kòrsou a logra un exito historiko ora ku nan a gana e kampionato karibeño i kualifiká pa e Kopa Oro. Morto Na sèptèmber 2019, Pieter tabata ku e selekshon nashonal na Haití pa un partido di CONCACAF Nations League. Poco despues di yega, el a kuminsá sinti malu. Dia 9 di sèptèmber 2019, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotel na Port-au-Prince, probablemente debí na un paro kardiako. Su morto a kousa gran tristesa den Kòrsou i den mundu di futbòl. Durante e siguiente partido di e selekshon, a wòrdu tene un momento di silensio na su memoria. Despues di su morto, a wòrdu establesé e “Jarzinho Pieter Kids Fund Project” na su honor. == Karera == ===Klup=== Pieter a hunga pa [[RKSV Centro Dominguito]] y SV VESTA na [[Kòrsou]] i a titulá seis biaha kampeon di Kòrsou. Den zomer di 2018, el a hunga pa [[SV Juventus]] na [[Boneiru]] pa vários luna. === Internashonal === Un rato despues di a gana su di dos titulo nacional cu RKSV Centro Dominguito na 2013, Pieter a wordo yama pa e seleccion nacional di futbol di Curaçao pa entrenador nacional Ludwig Alberto. Tres dia despues di su di 26 cumpleaños, el a debuta den e prome partido di e torneo ABCS 2013 contra Aruba, un partido cu Curaçao a gana 2-0. Den e final contra Surinam dos dia despues, cual Curaçao a perde 3-1, Pieter un biaha mas a hunga full e 90 minuut den gol pa su pais natal. Ta te na sèptèmber 2014 Pieter a keda selektá pa e selekshon di Kòrsou atrobe. Pa e eliminatorio di Kampionato di Karibe 2014, el a wòrdu yamá pa e selekshon di Kòrsou dor di Ingemar Pieternella i a hunga den tur tres partido di grupo den e promé buèlta. Curaçao a termina prome y a avansa pa e di dos buelta di clasificacion, unda nan a bolbe termina na di dos luga tras di Martinique. Pieter a hunga den tur tres partido di grupo di Pieternella. Despues di a klasifiká ku éksito, e selekshon nashonal a partisipá den e finalnan na Jamaica na novèmber 2014 pa promé biaha den historia. Danki na su actuacionnan consistente durante e eliminatorionan, Pieter tabata tambe e portero regular di su pais den e finalnan y a hunga e 90 minuut completo den tur tres partido di grupo di su team. Sinembargo, Curaçao a perde den Grupo A contra Trinidad y Tobago, Cuba, y Guyana Frances, y finalmente a termina ultimo den e grupo cu 0 punto y un diferencia di gol di 5:10, loke a conduci na un eliminacion trempan di e torneo. E siguiente aña, Pieter a wòrdu remplasá komo portero di promé eskoho pa Eloy Room; Zeus de la Paz i Marcello Pisas tambe a hunga pa e selekshon nashonal e aña ei, promé ku Eloy Room a bira e úniko promé eskoho for di 2016. Pieter tabata e portero di reserva di De la Paz den por lo ménos dos partido internashonal na 2015 i despues mester a warda un aña promé ku e wòrdu yamá atrobe. For di e promé buèlta di e eliminatorionan pa Kopa Karibe 2017, Pieter tabata e portero di reserva di Eloy Room i seguidamente a keda riba banki pa e selekshon di Kòrsou—ku eksepshon di algun partido. Dia 22 di maart 2017, Pieter a hunga den un partido amistoso no oficial contra El Salvador cu no a wordo reconoci pa FIFA. Despues ku Curaçao a klasifiká ku éksito pa e Kampionato di Karibe, nan a gana e buèlta final di Martinique, asina klasifiká pa e Kopa di Oro di CONCACAF 2017. Asina mes e team a termina ultimo den Grupo C sin anota ni un punto of gol y a keda elimina trempan. Durante e periodo aki, Pieter tabata konsistentemente e reserva di Room. Despues di esei, Pieter a keda e di dos eskoho tras di Room den un seri di partidonan amistoso, e klasifikashonnan di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21, i e Kopa di Oro di CONCACAF 2019. Kamber a keda pa Merka despues di partisipashon den e Kopa di Oro. === Morto === Na kuminsamentu di sèptèmber 2019, el a kuminsá e kampaña di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21 ku e selekshon nashonal di Kòrsou i tabata un biaha mas riba banki tras di Eloy Room den un viktoria di 1-0 riba Haiti dia 7 di sèptèmber. Un dia despues, el a bula ku e selekshon nashonal pa e kapital haitiano, Port-au-Porce, pa nan di dos partido di regreso, grupo Haiti. E mesun dia ei, Pieter a keha di ta sinti malu. E siguiente mainta, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotèl na Marriott na Port-au-Prince; el a muri di paro kardiako.<ref>[https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/jairzinho-pieter-dead-curacao-goalkeeper-19934472 Jairzinho Pieter dead: Curacao goalkeeper suffers cardiac arrest on eve of qualifier] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> E partido kontra Haiti a wòrdu hunga apesar di morto di Pieter i a terminá den un empate di 1-1; un minüt di silensio a wordu observa promé ku kickoff den su memoria. <ref>[https://www.washingtonpost.com/sports/2019/09/10/day-before-an-international-match-goalie-curacao-died-heart-attack/ The day before an international match, a goalie from Curacao died of a heart attack] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di a skor e gol di empate, [[Elson Hooi]] di Kòrsou a hisa un T-shirt ku e number di Pieter i e palabra “LEGENDA” riba dje pa e kámaranan.<ref>{{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=uAUpujswL_c Curacao and Haiti played an exciting 1-1 draw], abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di su morto, e Proyekto di Fondo di Mucha Jarzinho Pieter a wòrdu establesé na su honor.<ref>[https://kikotapasando.com/2019/10/03/grupo-amigunan-di-pieter-ku-un-inisiativa-bunita-t-shirt-speshal-pa-duna-honor-i-alabes-fundraising-pa-yunan-di-jarzinho-pieter/ Grupo ‘amigunan di Pieter’ ku un inisiativa bunita T-shirt speshal pa duna honor i alabes fundraising pa yunan di Jarzinho Pieter] (Papiamentu), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Na 2013, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou, kaminda e tabata prinsipalmente portero di reserva. Pieter a forma parti di e selekshon di Kòrsou na [[Kopa Oro di CONCACAF]] 2017 i 2019 i [[Kopa Karibe]] 2014 i 2017. Ku Kòrsou, Pieter a gana e Kopa Karibe na 2017. Pieter a fayesé dia 9 di sèptèmber 2019, na e edat di 31 aña den e hotèl di hungadónan na Port-au-Prince, Haiti, kaminda e tabata ku e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa un partido den [[CONCACAF Nations League]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191018084407/https://www.concacaf.com/en/article/concacaf-statement-09092019 Concacaf Statement], concacaf.com, 9 di sèptèmber 2019.</ref> ==Lista di honor== ; RKSV Centro Dominguito :[[Promé Divishon|Sekshon Pagá / Promé Divishon]]: 2012, 2013, 2015, 2016, 2017 ; SV Vesta : Promé Divishon: 2019 ; {{CUW}} : [[Kopa Karibe]]: 2017 : King's Cup: 2019 ==Link eksterno== *[https://www.national-football-teams.com/player/54167/Jarzinho_Pieter.html Profiel op national-football-teams.com] * {{Transfermarkt|300410}} * {{NFTPlayer|54167}} * [https://caribbeanfootballdatabase.com/curacao/players/jairzinhopieter.html Jarzinho Pieter] in der Caribbean Football Database (englisch) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Pieter, Jarzinho}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-15 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 36 | goal = 4 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2= | number seleccion2= | participa2 = 6 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 5 di sèptèmber 2025 | number seleccion3= | participa3 = 3 | goal3 = 0 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} === Internashonal === For di 2012 pa 2017, Bazoer a hasi un total di 33 aparishon pa diferente selekshon hubenil di Hulanda, anotando tres gol. Ku e selekshon U-17, el a gana e kampeonato oropeo di UEFA U-17 na [[Slovenia]] na 2012. Dia 13 di novèmber 2015, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal senior den un wega amistoso kontra Wales (3-2). Na 2016, e mediokampista a hasi sinku aparishon mas den partidonan amistoso. ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Ya for di 2013, Kòrsou a aserká Bazoer pa firma kuné komo un internashonal hubenil.<ref>{{cite web |language=en |url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|title=U-20 finals set for Mexico, U-17s to Panama|publisher=CONCACAF.com|date=2012-11-04 |access-date= |url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413211011/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|archive-date=2012-04-13}}</ref> Dia 29 di ougùstùs 2025, FIFA a aprobá e petishon di Bazoer pa kambia su afiliashon nashonal di Hulanda pa Kòrsou.<ref>{{cite web|url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |language=en |title=FIFA Change of Association Platform|work=knowledge.fifa.com|date=2025-08-29 |accessdate=2026-06-10}}</ref> El a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou dia 5 di sèptèmber 2025 den un wega di eliminashon pa Kopa di Mundu kontra Trinidad i Tobago, ku a terminá 0-0.<ref>{{cite web |language=en |url= https://www.sofascore.com/football/match/curacao-trinidad-and-tobago/mdcsCqx |title=Trinidad and Tobago v Curaçao|date=2025-09-05 |work=sofascore.com |access-date=2026-06-10}}</ref> Na mei 2026, el a wòrdu nombrá den e selekshon final di Kòrsou pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, e promé aparishon di e pais na e torneo.<ref>{{cite web|title=Smallest nation Curacao name debut World Cup squad|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o|date=2026-05-18|access-date=2026-06-10}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{DEFAULTSORT:Bazoer, Riechedly}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Fonville a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial]] 2026 di [[FIFA]] kontra Bermuda i Jamaica dia 13 i 18 di novèmber 2025.<ref>{{cite web|url= https://www.gelderlander.nl/nec/deveron-fonville-heeft-een-unieke-route-afgelegd-richting-nec-ik-moest-opeens-verder-kijken-dan-voetbal~ae1d1e4d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Gelderlander.nl|accessdate=|title= Deveron Fonville took a unique path to NEC: "I suddenly had to look beyond football."|date=2025-11-12}}</ref> Na mart 2026, el a konfirmá su desishon pa hunga pa Kòrsou<ref>{{citeer web |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/2069306/nec-verdediger-fonville-over-keuze-tussen-nederland-en-cura-ao.html |titel=NEC-verdediger gelinkt aan Oranje: 'Ik heb met mijn hart voor Curaçao gekozen' |datum=2026-03-21 |taal=nl}}</ref> i dia 18 di mei 2026 a wòrdu nominá pa e tim final pa Kopa Mundial 2026, apesar di no a hunga promé.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o |titel=2026 World Cup: Curacao name debut 26-man squad |datum=2026-05-18 |language=en |work=BBC}}</ref> El a hasi su debut pa Kòrsou dia 30 di mei 2026 den e partido preparatorio pa Mundial kontra Eskosia.<ref>[https://www.vi.nl/nieuws/advocaat-laat-fonville-debuteren-namens-cura-ao-tegen-schotland Advocaat laat Fonville debuteren namens Curaçao tegen Schotland], vi.nl (30 di mei 2026)</ref> -------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Godfried Roemeratoe | nomber completo = | imagen = Godfried Roemeratoe.JPG | descripcion = Godfried Roemeratoe na 2025. | fecha nacemento = [[19 di ougùstùs]] [[1999]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 178 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FKC Waalwijk | liga = | number = 24 | posicion = Mediokampista <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-17, U-20 | debut seleccion= 2015 | number seleccion= | participa = 6 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = {{CUWf}} | debut seleccion2 = 2023 | number seleccion2= | participa2 = 16 | goal2 = 1 | temporada = 2017–2018<br />2018–2022<br />2021–2022<br />2022–2023<br />2023– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Willem II<br />[[File:Flag of Israel.svg|20px|border]] Hapoel Tel Aviv<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk }} '''Godfried Roemeratoe''' (☆ [[19 di ougùstùs]] [[1999]] na Oost-Souburg, [[Hulanda]]) ta un futbolista profeshonal ku ta hunga komo mediokampista pa RKC Waalwijk i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== El a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2026 kontra Bermuda i Jamaica riba 13 i 18 di novèmber 2025.[7] ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Stub}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Roemeratoe, Godfried}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Joshua Brenet | nomber completo = Joshua Benjamin Brenet | imagen = PSV Eindhoven, Teamcamp Bad Erlach, July 2014 (076).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[20 di mart]] [[1994]] | luga nacemento = Kerkrade | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 181 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor | liga = Superliga | number = 30 | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-18, U-19, U-21 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 17 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2 = 9 di novèmber 2016 | number seleccion2= | participa2 = 2 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 6 di yüni 2024 | number seleccion3= | participa3 = 11 | goal3 = 1 | temporada = 2012–2018<br />2013–2015<br />2018–2022<br />2020<br />2021<br />2022–2024<br />2024–2025<br />2025–2026<br />2026– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] PSV<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong PSV<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br />→ [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of Qatar.svg|20px|border]] Al-Rayyan SC<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Eskosia]] Livingston FC<br />[[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor }} '''Joshua Benjamin Brenet''' (☆ [[20 di mart]] [[1994]] na Kerkrade, [[Hulanda]]) ta un futbolista [[Hulanda|hulandes]] ku raisnan di [[Kòrsou]] ku ta hunga komo delantero. Aktualmente, e ta hunga pa Kayserispor i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Brenet, Joshua }} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ------------ (☆ na ) ta un futbolista ku raisnan di Kòrsou ku ta hunga komo . Aktualmente, el ta hunga pa i pa e selekshon nashonal di Kòrsou. == Karera == === Hoben === <Optional: youth clubs in 1–2 sentences> El a kuminsá su karera na i despues a pasa pa <academy/club>. === Klup === Dia , el a hasi su debut profeshonal pa den un partido kontra .[#] <Season/period>: <short summary – appearances/goals if known> Na , el a transferí pa .<optional fee/contract>[#] Na , el a firma ku .[#] <Keep each club to 1–2 sentences max> === Internashonal === <Optional: youth national teams> El a representá na nivel hubenil (si aplicabel). El a hasi su debut pa Kòrsou dia den un kontra . <Optional highlight (ONLY if notable)> Dia , el a <goal/assist/event> den un partido kontra . <Optional: tournament/qualification> El tabata parti di e selekshon ku a <achievement, e.g. klasifiká pa Mundial 2026>. ----------- {{Variante|c}} E '''lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta duna un bista di tur futbolista cu tin por lo menos cinco wega internacional pa [[Aruba]] riba nan nomber. E lista no ta incluí partidonan pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|selekshon nashonal di futbol di Antias Hulandes]], solamente e partidonan internacional di pais Aruba despues di su status aparte na 1986. == Lista di hungado == {| class="wikitable sortable" width=90% style="text-align:center;" |- align=left ! width=5% | № ! width=15% | Hungadó ! width=5% | № di partido hungá ! width=5% | № di gol ! width=15% | Debut ! width=15% | Ultimo wega |- | 1 || align="left" | [[Fernando Lewis]] || 11 || 0 || 5 juni 2015 || 14 juni 2017 |- | 2 || align="left" | [[Noah Harms]] || 11 || 0 || 10 oktober 2017 || 4 juni 2022 |- | 3 || align=left | [[Walter Bennett (Aruba)|Walter Bennett]] || 17 || 0 || 21 augustus 2011 || 18 oktober 2023 |- | 4 || align=left | [[Gregor Breinburg]] || 13 || 0 || 2019 || 21 november 2023 |- | 5 || align="left" | [[Terence Groothusen]] || 27 || 1 || 2016 || 9 oktober 2021 |- | 6 || align="left" | [[Josh Gross]] || 25 || 3 || 2021 || |- | 7 || align="left" | [[Annuar Kock]] || 48 || 13 || 2019 || |- | 8 || align="left" | '''[[Matthew Lentink]]'''|| 70 || 16 || 2016 || |- | 9 || align="left" | [[Nickenson Paul]] || 10 || 3 || 10 oktober 2017 || 16 juni 2021 |- | 10 || align="left" | [[Bradley Martis]] || 12 || 0 || 2011 || 17 juli 2017 |- | 11 || align=left | [[Diederick Luidens]] || 17 || 1 || 5 juni 2019 || 21 november 2023 |- | 12 || align="left" | '''[[Rovien Ostiana]]''' || 11 || 1 || 2024 || |- | 13 || align="left" | [[Darryl Baly]] || 38 || 2 || 2011 || 13 juni 2023 |- | 14 || align="left" | [[Jaybrien Romano]] || 10 || 1 || 23 maart 2018 || 1 juli 2019 |- | 15 || align=left | [[Javier Jimenez]] || 16 || 5 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 16 || align="left" | [[Jayden Kruydenhof]] || 14 || 0 || 2021 || |- | 17 || align="left" | '''''[[Jonathan Richard]]''''' || 19 || 1 || 2021 || |- | 18 || align="left" | [[Isaï Marselia]] || 23 || 0 || 2023 || |- | 19 || align="left" | [[Tyron Perret Gentil]] || 39 || 1 || 2016 || |- | 20 || align=left | [[Leroy Oehlers]] || 37 || 5 || 2019 || |- | 21 || align=left | [[Theric Ruiz]] || 17 || 0 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 22 || align=left | [[Jean-Luc Bergen]] || 34 || 10 || 2015 || 18 oktober 2023 |- | 23 || align="left" | [[Raymond Baten]]|| 39 || 21 || 2016 || 9 juni 2024 |- | 24 || align=left | [[Gillian Justiana]] || 16 || 0 || 2011 || 10 oktober 2017 |- | 25 || align="left" | '''''[[Gervane Kastaneer]]''''' || 27 || 9 || 12 oktober 2018 || |- | 26 || align="left" | [[Gino van Kessel]] || 25 || 8 || 2015 || 27 september 2022 |- | 27 || align="left" | '''''[[Brandley Kuwas]]''''' || 35 || 2 || 22 mart 2017 || |- | 28 || align="left" | [[Darryl Lachman]] || 33 || 1 || 2015 || 16 juni 2021 |- | 29 || align="left" | '''''[[Jürgen Locadia]]''''' || 12 || 1 || 13 yuni 2023 || |- | 30 || align=left | '''''[[Jearl Margaritha]]''''' || 21 || 5 || 7 september 2023 || |- | 31 || align=left | [[Michaël Maria]] || 29 || 2 || 2015 || 24 september 2022 |- | 32 || align="left" | '''[[Nathan Markelo]]''' || 11 || 0 || 2022 || 6 juni 2024 |- | 33 || align=left | '''[[Cuco Martina]]''' || 63 || 1 || 2011 || 9 juni 2024 |- | 34 || align="left" | [[Shermaine Martina]] || 10 || 0 || 27 maart 2018 || 17 juni 2023 |- | 35 || align="left" | [[Shelton Martis]] || 11 || 1 || 2014 || 11 juni 2015 |- | 36 || align="left" | [[Papito Merencia]] || 18 || 4 || 14 november 2013 || 27 maart 2016 |- | 37 || align=left | [[Dustley Mulder]] || 17 || 0 || 2015 || 17 juli 2017 |- | 38 || align=left | [[Gevaro Nepomuceno]] || 50 || 8 || 2014 || 13 juni 2023 |- | 39 || align="left" | [[Jeremy de Nooijer]] || 15 || 0 || 2015 || 25 maart 2021 |- | 40 || align="left" | [[Jarzinho Pieter]] || 11 || 0 || 14 november 2013 || 15 november 2014 |- |} ----------------- {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antonisse, Jeremy}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Selekshon nashonal di Kòrsou=== For di 2011, Martina ta representá Kòrsou na nivel internashonal, meskos ku su ruman [[Javier Martina]]. Tur dos a partisipá den e eliminatorionan pa kualifikashon di [[Kopa Mundial di Futbòl]] 2014 di [[FIFA]].<ref> {{citeer web|titel=''Martina verlies weer met Curaçao'' |url=https://www.bd.nl/rkc-waalwijk/martina-verliest-weer-met-curacao~a988f976/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|werk= bn.nl }}</ref> Martina a bira un lider importante den e selekshon i a fungi komo kapitan. Bou di su liderato, Kòrsou a logra klasifikashon pa e CONCACAF Gold Cup 2017 i CONCACAF Gold Cup 2019. Despues di un eliminashon den fase di grupo na 2017, e tim a logra yega kuarto final na 2019, kaminda nan a pèrdè 1–0 kontra [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Un di e mihó logro di Martina ku Kòrsou tabata e viktoria den e [[Kopa Karibe]] 2017 dia 25 di yüni 2017, despues di a derotá Jamaica 2–1 den final. El a keda selektá pa e Tim di Aña di [[CONCACAF]] 2018, un rekonosementu pa su prestashon na nivel regional. Martina tambe a representá Kòrsou den varios edishon di [[Kopa Oro di CONCACAF]], inkluyendo 2017, 2019 i 2025. == Link eksterno == * [https://www.soccerway.com/player/martina-cuco/IiT86r0s/ Profil Cuco Martina], soccerway.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Martina, Cuco}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] -------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Michel Lopez | fecha nacemento = [[3 di novèmber|]3 di november]] [[1972]] | luga nacemento = {{ABW}} | pais nacemento = | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 169 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = [[Division di Honor (Aruba)|Division di Honor]] | number = | posicion = Mediocampo <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 4 (0) | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2000-2002<br>2003–2005<br /> 2005–2011<br /> 2011–2013<br /> 2016–2017<br /> 2017-2018<br /> 2021-2022 | club = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Estrella]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV La Fama]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Dakota]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Juventud Tanki Leendert|SV Tanki Leendert]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]] }} '''Michel Lopez''' (☆ [[3 di novèmber|3 di november]] [[1972]] na [[Santa Cruz]]) ta un ex-futbolista [[Aruba]]no cu a hunga primordialmente como mediocampista defensivo. El a forma parti di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional masculino di Aruba]]. == Bida y carera == Michel Lopez a nace y lanta na Santa Cruz, Aruba. === Carera den club === Michel López a kuminsá su karera di klup den e Divishon di Honor di nivel haltu di Aruba, kaminda e tabata afiliá ku SV Dakota durante e temporada 1999/2000 komo mediokampista defensivo.[6] Estadisticanan detaya di e periodo aki, incluyendo aparicionnan y golnan, ta limita den registronan disponibel, reflehando e documentacion modesto di futbol domestico di Aruba e tempo ey. López ta wòrdu notá komo retirá di wega profeshonal, sin mas transferensia òf periodo di klup dokumentá den basenan di dato grandi.[1] Den su karera despues di wega, López a keda enbolbí den futbòl di Aruba komo miembro di direktiva i mènedjer di e sekshon hubenil na SV Estrella, kontribuyendo na e programanan di desaroyo di e klup segun e registronan di e organisashon.[7] === Carera internacional === Lopez a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 18 di mart 2000 den un partido contra [[Puerto Rico]], kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] E partido, cu a termina den un empate 2-2. Lopez a gana dos kap pa e selekshon nashonal di futbòl di Aruba durante e kampaña di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2002 na CONCACAF, tur dos aparishon ta bini komo suplente.[2][1] Representando su nashon na nivel internashonal, el a aparesé den eliminatorio pa Kopa Mundial pa e selekshon maskulino di Aruba durante kuminsamentu di añanan 2000, aparesé komo defensa den partidonan limitá.[1][2] Su debut a tuma lugá dia 18 di mart 2000, den un empate di 2-2 kontra Puerto Rico den e di dos wega di e promé buèlta, kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] Aruba a gana e wega di ida 4-2 na kas dia 12 di mart 2000, i a avansá riba agregashon 6-4, markando un di e promé éksitonan di e nashon den kompetensianan sanshoná pa FIFA despues di nan miembresia na 1988.[8] López a kontribuí defensivamente den su tempu limitá riba tereno, yudando pa sigurá e resultado sin pèrdè mas gol.[8] López su di dos i último aparishon a tuma lugá dia 16 di aprel 2000, remplasando pa Richard Jacobs den un derota di 0-4 kontra Barbados den e di dos buelta di e di dos buèlta na Stadion Nashonal di Barbados.[9] Aruba a pèrdè e wega di ida 1-3 na kas dia 2 di aprel 2000, i a keda eliminá riba agregashon 1-7, kabando nan kareda di klasifikashon.[9] Den e wega aki, López a bolbe duna sosten na mediokampo pero no por a influensiá e resultado ya ku Barbados a dominá.[9] Werleman a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 26 di mart 2008 den un partido contra [[Antigua i Barbuda|Antigua & Barbuda]]. Entre 2008 y 2010 el a representa Aruba den cuater partido internacional, incluyendo weganan clasificatorio pa [[Kopa Oro di CONCACAF|Copa Oro di CONCACAF]] y [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial di FIFA]].<ref name=:"1"/> Tambe el a participa den partidonan amistoso. Aunke Aruba no a logra avansa den e torneonan aki, Werleman su contribucion a forma parti di e desaroyo di futbol internacional Arubano den e periodo ey.<ref name=:"1"/> == Link externo == * [https://ca.soccerway.com/player/werleman-jeffrey/Qwr0P4tO/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.besoccer.com/player/jeffrey-werleman-398765 Jeffrey Werleman], besoccer.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Werleman, Jeffrey}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:kategoria:Futbòl na Aruba]] Su promé timnan a inkluí SV Independiente Caravel (2000–2002) i SV Estrella Santa Cruz (2003–2005), kaminda el a mehorá su abilidatnan den liganan doméstiko. Despues el a hunga pa SV La Fama Savaneta di 2005 pa 2011, SV Dakota di 2011 pa 2013, SV Independiente Caravel na 2016–2017, SV Juventud Tanki Leendert na 2017–2018, un '''Jeffrey Werleman''' ta un kiper di futbòl i eks miembro di e selekshon nashonal di futbòl di Aruba.[1][2] Su promé klup tabata Caravel.[3] -------------------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Yahmani Eisden | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 187 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Den Bosch | liga = | number = | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = Brasil Jrs, [[SV La Fama|La Fama]], Santa Fe y [[SV Dakota|Dakota]] }} '''Jahmani Yahvon Yahmal Eisden''' (☆ [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] na [[Aruba]]) ta un keeper arubiano cu desde temporada 2024/25 ta hunga como bolante pa FC Den Bosch. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde == Carera == === Carera den club === Jahmani Eisden''' ta Eisen ta un keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 18 aña di edad, ta pisa 75KG y ta midi 1.87M di haltura. E campeonato aki e la hunga cu Ijsselmeervogels su categoria O21. E la hunga tambe cu e team grandi di Ijsselmeervogels, y t’e portero mas jong cu a debuta den e team grandi. E siguiente campeonato e lo ta formando parti di un club profesional. E tin 2 oferta riba mesa y lo mester dicidi cual e ta acepta. Na Aruba e la milita den varios club, entre otro Brasil Jrs, La Fama, Santa Fe y ultimo Dakota caminda el a titula campeon di Aruba. E la forma parti den varios categoria hubenil di seleccion di Aruba incluyendo e seleccion U-20 cu a participa na Guatemala. Den tur e seleccionnan e tawata capitan. Esaki sigur ta mustra su madurez y su habilidad di ta lider. E ta compronde e wega bon, tin hopi bon refleho, bon reaccion y ta bon cu e bala na su pia tambe. E ta coach su team bon y ta mantene su liñanan organisa. E ta yiu di e conocedo artista [[Ataniro]]. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} For di madre patria Hulanda nos a ricibi e grato noticia cu e hoben portero Jahmani Eisden a firma cu FC Den Bosch p’e temporada 2024/2025. Cu su 18 aña, Eisden ya a wordo convoca pa defende porteria di e seleccion nacional di Aruba.<ref>https://24ora.com/jahmani-eisden-ta-uni-oficialmente-na-fc-den-bosch/ Jahmani Eisden ta uni oficialmente na FC Den Bosch], 24ora.com (22 di juni 2024)</ref> Den e temporada anterior el a hunga den e categoria sub-21 di Ijsselmeervogels y tambe a debuta cu e prome ekipo, convirtiendo den e portero mas hoben pa haci esaki. P’e proximo temporada Eisden lo forma parti di un club profesional despues di a ricibi dos oferta, unda cu e mester a dicidi cua pa acepta. Na Aruba, Eisden a milita den varios club, incluyendo Brazil Jrs., La Fama, Santa Fe y mas recientemente Dakota, unda cu el a consagra como campeon di Aruba. Fuera di esey, el a forma parti di diferente categoria hubenil di e seleccion di Aruba, incluyendo sub-20 cu a participa na Guatemala, siendo capitan den tur di nan. E experiencia aki ta demostra su madurez y capacidad di liderazgo. Eisden ta destaca pa su comprension di wega, su reflehonan, reaccion rapido y habilidad cu e bala de su pianan. Tambe e ta conoci pa su capacidad pa dirigi su ekipo y mantene e defensa organisa. Jahmani Eisden ta yiu homber di e conocido cantante Janiro “Atanio” Eisden y su firma cu FC Den Bosch ta marca un importante paso den su prometedor carera deportivo. ------------------------------ {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Stiven Melchor Rua | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[1990]] | luga nacemento = [[Medellin]] | pais nacemento = [[Colombia]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Britannia]] | liga = | number = 1 | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Stiven Melchor Rua''' (☆ [[1990]] na [[Medellin]]) ta un futbolista [[Aruba]]no cu ta hunga como portero den [[Division di Honor (Aruba)|division honor]] pa [[SV Britannia]]. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === Stiven Rua ta STIVEN Melchor Rua ta un di a 6 hungadonan local cu lo ta parti di e seleccion di Aruba. E tin 34 Aña di edad y ta pisa 71KG. Su Haltura ta 1.77M y su posicion ta Bolante. E ta naci na Medellin Colombia y a hunga futbol infantil pa cu e team Itagui Detaires.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1qFLCkC_Rhg701h5wBl-UVq5rj0Hx_c6z/view Stiven Melchor Rua: Hecho en Aruba], AweMainta (6 di juni 2024)</ref> 34 ana Na 2002 e la bin Aruba y a hunga mayoria di su hubentud den e team di RCA. Cu su 17 aña e la debuta cu e team di Division di Honor y a logra conkista u total di 6 titulo di campeon cu e team tricolor. Actualmente e ta den su di dos aña cu e Pumanan di Piedra Plat [[SV Britannia]]. E tin tambe 4 titulo di [[Copa Betico Croes]] di cual 3 ta cu [[Racing Club Aruba|RCA]] y uno cu Britannia. Na 2008 e la sali “Rookie of the year.” E tin 3 titulo di “best midfielder” y tambe un titulo di “Goal getter” y un titulo di MVP, ambos e la gana na 2016. E ta un hungado hopi bon tecnica, bon tino di wega y experiencia den weganan grandi. E ta naci na Colombia pero e ta sintie mas Rubiano cu Juan Bembe. “Hecho en Aruba” y cla pa bay guera pa representa nos bunita isla. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Melchor Rua, Stiven}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- '''JOSTHAN Maduro''' ta un otro keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 17 aña di edad, ta pisa 80KG y ta midi 1.88M di haltura. E ta hunga den e campeonato local p’e muchanan di Madiki SV Riverplate den Division di Honor. E la cuminsa su carera futbolistico den Bubali y e ultimo dos añanan aki e la milita den e team di Madiki.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1P0kFQSalZd2S820aowZLuE5eCh7BeUJ9/view Josthan Maduro: Factor X], AweMainta (5 di juni 2024)</ref> Sigur un di e motibo grandi cu Riverplate ta logra drenta den e Copa Oro t’e bon actuacion di Josthan Maduro. E la ser scogi como e miho keeper di Division di Honor campeonato 2022/ 2023. E tin hopi bon refleho y ta destaca hopi cu e bala den su pia. Cu su pia robes e por pone e bala te dilanti e area grandi di e team contrario. E tin hopi bon tecnica, bon vision di wega, bon reaccion y ta un di e poco porteronan cu tin e factor X. E por dicidi un wega cu su glovenan pero tambe cu su pia. Seleccion Aruba sigur ta conta cu 3 tremendo keeper p’e compromisonan nos dilanti y Josthan Maduro sigur ta cla p’e reto. {{Appendix}} --------------------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Rovien Ostiana | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] | luga nacemento = [[Rotterdam]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 186 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2022-2023<br /> | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam<br /> }} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Rotterdam]]) ta un futbolista hulandes cu ta hunga como bolante. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde 2023. == Carera == === Carera den club === ROVIEN Ostiana ta otro hungado cu lo ta formando parti di nos seleccion Nacional p’e apertura di e clasificacion pa Mundial 2026. E tin 22 aña di edad, ta pisa75KG y ta midi 1.86M di haltura. Actualmente e ta hungando pa Jong F.C. Volendam den division dos di e futbol Hulandes. Su posicion ta bolante y e la bin ta hunga un rol importante den nos team Nacional. E tin 5 gol anota y 3 asistencia den e Concacaf Nations League y un di su gol nan a sali den e top 3 miho golnan di e torneo aki y hasta a sali riba ESPN. Esey t’e gol cu e la score di midden veld contra US Virgin Island. E ta e tipo di bolante cu bo ta yama “Box to Box.” E ta core e veld ariba abou semper buscando e espacio y semper n’e luga indica n’e momento indica. E tin bon vision di wega y tambe un bon disciplina tactico pa yuda e team mantene organisacion. Su motivacion grandi, ta su mama cu ta biba na Aruba di Famia Robles. Aruba sigur ta conta cu su asistencia nan y tambe su olfato goleador den e wega nan nos dilanti. === Carera internacional === Ostiana a haci su debut internacional pa Aruba riba 11 di sèptèmber 2023 den un partido di Liga C di Nashonnan di CONCACAF 2023 ⁇ 24 contra e Islanan Cayman.[1] 7] El a score su promé gol pa e ekipo nacional den e di dos minuut di e eventual victoria di 2:1.[ Na e siguiente partido, Ostiana a score su di dos gol den dos wega ora Aruba a derotá e Islanan Virgen Merikano pa keda inkapas i lider di nan grupo. Despues di e wega, el a keda nombra den e League C Best XI pa su rendimiento. 12] == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Ostiana, Rovien}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Jonathan Richard | imagen = | imagen hanchura = 220 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 180 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] ADO20 | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 1998–1999 <br /> 1999 <br /> 1999–2002 <br /> 2002–2006 <br /> 2006–2007 <br /> 2007–2010 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Dordrecht<br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Moordrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] DOTO Pernis <br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] BVV Barendrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RVVH }} '''Jonathan Richard''' (☆ [[14 di novèmber|14 di november]] [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un [[futbol]]ista [[Hulanda|Hulandes]] cu ta hunga ...... E tabata internacionalista pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|seleccion di Antia Hulandes]] di 2004 te 2008. Entre 2013 y 2015 e tabata coach di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JONATHAN Richard tambe ta riba lista di e 23 hungadonan yama pa Bonds coach Marvic Bermudez. E tin 32 aña di edad, ta pisa 78KG y ta midi 1.80M di haltura. Su posicion ta bolante central y su pia dominante ta su pia robes. E campeonato pasa e la hunga den Odin 59 Heemskerk cu ta un team cu ta den 3er division di futbol Hulandes, pero e siguiente campeonato e lo ta formando parti di ADO20 den segunda division. Ya den pasado e la hunga caba den e division aki pa AFC Amsterdam y GVVV Veenendaal. E ta un hungado cu ta anticipa bon e hugadanan, tin bon orientacion di e wega y e sa con pa pone respet memey di tereno. Su disciplina tactico ta haci cu e ta e guy cu ta tene e team organisa. E ta un hungado di basta forsa y ta cla pa guera. E ta un hungado importante den e transicion den atake. E tin bon vision di wega y ta bon cu e bala yudando e team den salida tanto cu paso cortico como pase largo nan den buraco.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Jonathan Richard: Disciplina Tactico], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E ta un hungado cu semper ta trece calma specialmente ora cos nan no ta bayendo bon. E la nace na Hulanda pero su tata ta di Aruba, y esey ta un di su motivacion pa hunga pa nos dushi isla. === Carera internacional === El a representá == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Richard, Jonathan}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Mark Jacobs | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 182 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Mark Jacobs''' (☆ [[10 di novèmber|10 di november]] [[1969]] na Nieuwkoop, [[Hulanda]]) ta un ex[[futbol]]ista profesional [[Aruba]]no. == Carera == === Carera den club === MARK Jacobs tambe a ser yama pa forma parti di nos seleccion Nacional. Actualmente e ta hungando na Hulanda pa S.V. Orion den e 4to Division den futbol Hulandes. Mark Jacobs tin 23 aña di edad, e ta pisa 73KG y ta midi 1.82M di haltura. E la hunga mayor parti di si carera futbolistico den [[SV Bubali|Bubali]] y na 2019 e la pasa forma parti di e tricolornan di Solito, RCA caminda e la gana 2 Copa Betico y e titulo di campeon na 2023. Su posicion unda e ta mas comodo ta Lateral drechi, pero e por hunga tambe den bolante y hasta como defensa central. E ta un hungado cu bon tecnica, bon vision di wega y un vocacion ofensivo.<ref>https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Mark Jacobs: Di Noord E Ta], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E la nace den e bario di Bubali y aunke su mayor exito a bin cu e team tricolor, full e bario di Noord, en special Bubali lo ta para su tras pa ora e subi e tereno di wega pa defende nos color nan nacional. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jacobs, Mark}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Jayden Kruydenhof | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jayden Anthony Kruydenhof | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Den Haag]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 171 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 | liga = amateur | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2023-? | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 }} '''Jayden Anthony Kruydenhof''' (☆ [[2007]]) ta un futbolista [[Hulanda|Hulandes]]-[[Aruba]]no cu ta hunga den e liga [[Hulana|Hulandes]] y desde 2024 den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. .<ref name="AweMainta">[https://drive.google.com/file/d/1_ng-RNDmcFnExtKSO1kfW-ccrrCohUcL/view Jayden Fruydenhof], AweMainta (1 di juni 2024)</ref> E ta internacionalista y desde 2024 e ta hunga den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JAYDEN Kruydenhof ta otro hungado cu lo ta yegando di Hulanda. El a hunga caba pa Aruba den e torneo di Concaf U-20 y ta nieto di e conocedo entrenador Herbert Bijlsnijder. E tin 17 aña di edad y ta midi 1.71cm di haltura y ta pisa 59kg. Te ultimo e tawata forma parti di e team amateur AFC34, pero e siguiente campeonato e lo forma parti di SC Cambuur Leeuwarden. E lo ta parti di e U-18 y of U-19. E ta hopi habil cu su pia robes y su forsa ta den e wega di uno contra uno, caminda su bon control di e bala y tambe su tecnica ta sobresali. Un bon dribbler y tambe hopi explosivo den su velocidad ta haci’e un hungado hopi peligroso. E tin un bon tiro di pafo di e area y tambe por pone centronan casi perfecto den e area. Un hungado bastante completo y bastante interesante. A pesar di su edad jong e ta cla pa asumi e reto di representa nos Isla Aruba. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kruydenhof, Jayden}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Tyron Perret Gentil | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Tyron Perret Gentil | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 179 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse U-21 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Tyron Perret Gentil''' ta un futbolista == Carera == === Carera den club === di e hobennan cu ta haciendo su debut den e seleccion Nacional. E tin 20 aña di edad y ta jungando pa e Club Hulandes Vitesse Onder 21. Prome cu esey el a hunga den e categoria hubenil pa F.C. Amsterdam di 2014 pa 2017, despues el a bay Vitesse di 2017 pa 2019, despues el a bay PSV di 2019 pa 2022 y aña pasa el a bolbe bek Vitesse. E ta midi 1.79M di haltura y ta pia links. Su posishon ta atacante na liña y por hunga tanto na banda robes comoo na banda drechi. E tin bon dribbling, hopi speed, bon tecnica y e por pone bon centro den e area. Y e semper ta busca espacio pa ricibi e bala. E ta mas efectivo ora e ta hunga riba su banda robes. Si bo ta hunga Football Manager online bo por cumpra Tyron pa e hunga pa bo team. Su valor riba mercado ta di $608,440.00 pero segun nos por a compronde cu lo bo mester saca cerca di $3,000,000.00 pa bo por hay'e den bo team di Futbol Manager. Tyron Perret Gentil ta un di e hobennan talento cu lo representa Aruba den e compromiso importante aki.<ref>https://drive.google.com/file/d/1chRNodyptaTclQiovMBbtWCE2KCmvrTu/view Tyron Perret Gentil: rapido y versatil], AweMainta (30 di mei 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Connor van Kilsdonk | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Connor van Kilsdonk | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] NEC U-18 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Connor van Kilsdonk''' (2007) ta == Carera == === Carera den club === otro hungado cu ta biniendo di Hulanda pa representa Aruba. E tin 17 aña di edad y a representa Aruba den e campeonato di U-20 di Concacaf caminda e la score 3 gol den 4 wega. E t’un centro delantero y ta milita actualmente den e club NEC U-18 na Hulanda. Su estatura ta 1.88M y ta pisa 70 KG. E t’un hungado hopi dinamico cu un pia links bastante saludabel.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Connor van Kilsdonk: dinamico y letal], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Pa su club e tin 17 gol anota den 19 wega y ta halando bastante tension na Hulanda pa su habilidad pa pone e bala den net. E ta un Centro Delantero pero e por hunga tambe riba e dos bandanan. E tin forsa y ta hopi habil pa sconde e bala y tremendo vision di wega. Su edad por ta jong pero su curason ta grandi pa defende e colornan di nos isla. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kilsdonk, Connor van}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Kymani Nedd | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Kymani Nedd | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Excelsior U-21 | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 (Aruba-Cayman Islands) | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Kymani Nedd''' ta un futbolista hulandes-arubano y internacionalista den e seleccion nacional di Aruba. == Carera == === Carera den club === otro hoben talento cu lo representa Aruba den e weganan pa clasificacion pa Mundial 2026. E tin 19 aña di edad y ta milita den Excelsior Rotterdam U-21. E ta pia links y ta defende e banda robes di e tereno.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Kymani Nedd: siguridad riba e banda robes], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Su estatura ta 1.88M y ta pisa 75 KG. E por hunga tambe defensa central pero su posicion preferi ta e banda robes. Su carera futbolistico ta apenas cuminsando. E la cuminsa su carera den e team hubenil di Spartaan’20 pa despues move pa NAC Breda unda e la hunga di 2016 pa 2018 y despues e la pasa pa su club actual cu ta Excelsoir Rotterdam. E campeonato aki e la hunga un total di 20 wega pa su team. Pa Aruba e la hunga e ultimo 5 weganan y tin un total di 379 minuut cu e tawata riba veld. E ta hopi sigur ora di duelonan den halto y e kopmento di bala ta un di su fortalezanan. Kymani su motivacion grandi pa defende nos colornan nacional ta door di su tata cu ta Edrick Nedd. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Nedd, Kymani}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------------------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista | nomber = Rachid Trenidad | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Rachid Rafelito Martir Trenidad | alias = | fecha nacemento = [[6 di yüli]] [[1994]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | debut seleccion = 2013 | participa = 8 | goal = 2 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2006- | club = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[SV Real Rincon|Real Rincon]] }} '''Rachid Trenidad''' (☆ [[6 di yüli]] [[1994]] na [[Boneiru]]) ta un [[futbol]]ista di [[Boneiru]] ku ta hunga komo ...?o. E ta internashonalista ku e [[selekshon boneriano di futbòl|selekshon di Boneiru]].[2] 2] == Karera == === Karera den klup === Trenidad a kuminsá hunga pa SV Vespo di Bonaire League na por lo ménos 2014.[1] E tabata kapitan di un ekipo den e Après-Ski Tournament ku a keda organisá pa USV Elinkwijk na Hulanda na 2018. E ekipo internashonal di Bonaire, Guillermo Montero, tabata den e ekipo senior di e club na e momentu ei. 3] === Karera internashonal === Trenidad a hasi su debut internashonal senior riba 1 di yüni 2014 den un viktoria di 2 pa 1 kontra Merka. Islanan Virgen. 1] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Trenidad, Rachid}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Boneiru]] ----------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Dechi Bislip'''| |Nomber = Mario Girigorio Bislip |potret = |Fecha di nasementu = [[9 di mei]] [[1950]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central?? |club = SV Estrella }} '''Mario Girigorio (Dechi) Bislip ('''n. [[9 di mei]] [[1950]] na [[Aruba]]) ta un ex-futbolista internacionalista di [[Aruba]] y ex-hungado di [[SV Estrella|Estrella]]. Dechi Bislip ta di e bario Santa Cruz y su profesion ta piscado. NOTES <ref>[https://arubanative.com/2022/08/29/premio-excelencia-den-deporte-a-reconoce-sr-mario-girigorio-dechi-bislip-como-baluarte-deportivo-2021/ PREMIO EXCELENCIA DEN DEPORTE A RECONOCE SR. MARIO GIRIGORIO ‘DECHI’ BISLIP COMO BALUARTE DEPORTIVO 2021], Arubanative.com (29 di augustus 2022)</ref> Un di e mihor futbolistanan den historia di futbol di Aruba y Antiyas, pero tambe un di e gran hungadornan di e Narahadanan di Santa Cruz: ESTRELLA. MARIO GIRIGORIO "DECHI" BISLIP Mario Bislip mihor conoci como Dechi a nace dia 09 mei 1950 na Aruba. Dechi ta di e bario [[Santa Cruz]] y su profesion ta piscado. Dechi a practica e deporte futbol y tambe boxeo. Futbol e a hunga den Estrella. E nomber Estrella ta sinonimo di futbol na Sta Cruz. Ora na Aruba un persona menciona e bario Santa Cruz, e ta mira e team di futbol Estrella su dilanti. Den Boxeo Dechi bringa 3 pelea so komo hoben, di cua a gana 2 y a perde 1. Dechi no a sigui cu futbol. Dechi e futbolista Dechi a cuminsa practica futbol for di chikito cu 12 aña. Na 1964 cu 14 aña Dechi a bai den junior di e Naranjadanan di Santa Cruz "Estrella". Cu 15 aña Dechi a cuminsa prepara pa bai hunga den hoofdklasse. Despues cu 16 aña di edad Dechi tabata hunga junior atardi y anochi den hoofdklasse cu Estrella. Dechi a hunga den Estrella huntu cu hopi leyenda di Aruba y Antiyas , e.o. Candy Wernet, Fenchi Dubero, Mai Ras, Ange Perez, Janchi Croes, Ale Vrolijk, Yonko Albertsz, Foyito Albertsz, Edwin Dirksz, Betico Dubero, Essy Croes, Roman Kock, Henry Stelt, Dodo Franken, Mirto Croes, Mario Aiky Croes, Chinto Werleman, Maiky Rasmijn, Jendi Croes, Emmy Croes, Chito Croes. Dechi tabata e golgetter di Estrella. Dechi bira hopi aña campeon i Sub campeon di Aruba cu Estrella. Tambe Dechi hunga hopi [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] cu Estrella, di cua nan a bira 2 biaha Sub Campeon di [[Antias Hulandes|Antiyas]] y 1 biaha Campeon di Antiyas na aña 1970. Na aña 1971 Dechi a hunga e Torneo "Gouden Jubileum" di NAVU cu Estrella y tambe den e Final Tournament di [[Concacaf]] cu Estrella na Guatemala. Durante Copa Antiyano 1972 Dechi tabata e mihor hungado pa e club di Estrella. Dechi a hunga te cu 34 aña den hoofdklasse. Despues di caba den hoofdklasse Dechi a bai hunga den Division Dos cu Jong Aruba. Cu Jong Aruba Dechi a bira Campion di Division Dos. Despues Dechi bai laganan y bai hunga den e team cu su swa a lanta, consisti di e muchanan bandi cas cu tabata yama Vitesse. Dechi a hunga 2 aña cu Vitesse y nan a hera bai hoofdklasse y despues e team a kibra. Despues Dechi a bai hunga den Ayo. Dia nan a lanta Liprof Dechi a stop di hunga bala. Despues Dechi a bai hunga den veterano di Estrella, FC Paradera, Caravel e team di Roy Helder. Tambe Dechi a yega di reforsa e gran equipo [[SV Dakota|Dakota]] na Curacao. Hungando den veterano Dechi a manca un rudia y a stop. Tempo Dechi tabata tin 60 aña a stop di hunga. International: Internacionalmente tambe Dechi ta hopi conoci y a hunga den masha hopi Seleccion di Aruba y Seleccion di Antiyas, e.o.: - 1968 cu Seleccion Hubenil di Aruba cu a gana Curacao y Bonaire y a haya e derecho pa forma seleccion di Antiyas pa Weganan di Reino na Hulanda. - 1968 cu Seleccion Hubenil di Antiyas cu a gana Medaya di PLATA na Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 cu seleccion Hubenil Antiyas cu a gana Medaya di ORO den [[Weganan di Reino]] na Surinam. - 1970 cu seleccion Antiyas senior cu a gana Medaya di PLATA den [[Weganan Centro Americano y del Caribe]] na [[Panama]]. - 1971 cu seleccion Antiyas contra Jamaica pa eliminatorio pa weganan Olympiada. - 1971 cu Estrella, a hunga den group stage di Concacaf Final Tournament na Guatemala. - 1973 cu Seleccion Antiyas senior cu a gana di Haiti 1-0 na Curacao. - 1976 cu seleccion di Antiyas eliminatorio pa Mundial 1978. - 1978 cu seleccion Antiyas Weganan CAC na Medellin Colombia. - 1982 cu seleccion Aruba contra Alajuelense di Costa Rica. Logronan personal: - 1974 golgetter (cu 13 gol) di campeonato di Aruba. Logronan cu equipo - 1968/69 campeon di Aruba cu Estrella. - 1969 Sub Campeon di Antias cu Estrella. - 1969/70 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - 1970 campeon di Antias cu Estrella. - 1970/71 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1971/72 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1973 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1974 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1976 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1977 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1978 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1980 Campeon di Torneo di Copa Radio Kelkboom ku Estrella. - 1981 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - Campeon di Segundo Division cu Jong Aruba. Logronan cu seleccion Antiyas: - 1968 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu Seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 Campeon y Medaya di ORO cu seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Surinam. - 1970 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu seleccion di Antiyas senior den Centro Americano y del Caribe na Panama. Reconocimento ricibi - 1974 di AVB come e maximo goliador di campeonato. - 2022 Premio Excellencia den Deporte {{Appendix}} --------------------------- '''Kiomy Luperon Herasme''' ta un futbolista femenino cu ta hunga delantero pa [[Fairleigh Dickinson Knights]], un college team Mericano y pa e ekipo nacional Arubano pa damas. is an Aruban [[Women's association football|footballer]] who plays as a [[forward (association football)|forward]] for American college team [[Fairleigh Dickinson Knights]] and the [[Aruba women's national football team|Aruba women's national team]]. ==Early life and education== Luperon was raised in [[North Bergen, New Jersey|North Bergen]], [[New Jersey]], United States. She has attended the [[North Bergen High School]] in her hometown.<ref name=FDK/> ==College career== Luperon has attended the [[Fairleigh Dickinson University]] in the United States.<ref name=FDK/> ==International career== Luperon capped at senior level during the [[2022 CONCACAF W Championship qualification]].<ref name=GSA/> {{Appendix}} ==Link externo== *{{Instagram|id=iam_kiii}} {{DEFAULTSORT:Luperon, Kiomy}} --------------- {{Futbolista |nomberdihungado = |Nomber = Giovanni Franken |potret = |Fecha di nasementu = 28 di augustus 1967 |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central |club = [[SV Estrella]] }} '''Giovanni Francesco Zacharias Franken'''[1] (n. 14 di november [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un ex-futbolista internacionalista di Antias Hulandes y e actual director tecnico di ADO Den Haag. Franken tabata hunga como mediocampista y a representa Antias Hulandes na nivel internacional. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. fr.wiki:International van de Nederlandse Antillen van 2004 tot 2008 speelde Franken in de voorrondes van het WK 2006 en 2010 (7 wedstrijden gespeeld) Benoemd tot coach van Aruba tijdens het ABCS-toernooi 2 van 2013 , behaalde Franken goede resultaten tijdens de kwalificaties voor de Caribbean Cup of Nations 2014 , waardoor de Arubanen hun beste positie op de FIFA-ranglijst vanjuni 2014( 120e rang) . Tijdens de kwalificaties voor het WK 2018 slaagde hij erin om Aruba te kwalificeren in de 3e voorronde , nadat hij echter op de grond zijn twee wedstrijden tegen het Barbados-team had verloren . Inderdaad, Barbados zegevierde met 2-0 in de heenwedstrijd en een ongeschikte speler in de terugwedstrijd en ondanks hun 1-0 overwinning verklaarde de FIFA Aruba tot winnaar op de groene loper (3-0) 3 . Echter, inaugustus 2015, wordt Franken vervangen door Rini Coolen die tijdens de genoemde 3e voorronde 4 de interim-manager van Aruba overneemt tegen Saint-Vincent-et-les-Grenadines. In 2010 zette Franken een punt achter zijn actieve spelersloopbaan en werd voetbaltrainer van diverse clubs .................... Entre oktober 2013 y augustus 2015 e tabata bondscoach di e seleccion nacional di Aruba. Franken werd vanaf 2013 tevens bondscoach van Aruba. Door onder andere overwinningen op Guam, Britse Maagdeneilanden (7-0 grootste overwinning ooit voor Aruba), Turks- en Caicoseilanden steeg Aruba van de 198e plaats naar de 120e plaats op de wereldranglijst. Franken stopte als bondscoach nadat Aruba in juni 2015 in de WK-kwalificatie 2018 uitgeschakeld werd door Barbados. Aruba ging echter toch door omdat Barbados een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld en Franken werd ad-interim opgevolgd door Rini Coolen.[2] {{Appendix}} pl.wiki:Clubcarrière Een leerling van Feyenoord . Hij begon zijn voetbalcarrière bij DOTO . In 1998 stapte hij over naar FC Dordrecht . Daarna trad hij op in VVM en RKC Waalwijk . In 2002 keerde hij terug naar DOTO waar hij werd verkozen tot aanvoerder van het team. In mei 2006 verhuisde hij naar BVV Barendrecht [1] . In februari 2007 tekende hij bij RVVH [2] , waarin hij tot 2010 speelde. nl.wiki:Giovanni Francesco Zacharias Franken (Rotterdam, 14 november 1979) is een Nederlands voormalig profvoetballer en huidig voetbaltrainer. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. es.wiki:Giovanni Franken (Róterdam, Países Bajos; 14 de noviembre de 1977) es un exfutbolista profesional de Curazao, aunque cuenta también con la nacionalidad neerlandesa. Se desempeñaba en el terreno de juego como mediocampista y actualmente se dedica a la profesión de director técnico. en.wiki: Giovanni Francesco Zacharias Franken[1] (born 14 November 1977) is a retired footballer who played as a midfielder and head coach of the under-21 team of ADO Den Haag. Born in the Netherlands, Franken represented the Netherlands Antilles at international level. He was also head coach of the Aruba national football team between October 2013 and August 2015. --------------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Puppy Diaz'''| |Nomber = Johan Paul Diaz |potret = |Fecha di nasementu = [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = portero |club = SV La Fama }} '''Paul Johan (Puppy) Diaz''' (n. [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] na [[Aruba]] f. [[30 di september]] [[2007]]) tabata un futbolista internacionalista di [[Aruba]] cu tabata keeper ? hunga pa [[SV La Fama|La Fama]], e seleccion nacional Arubano y e seleccion Antiyano. == Biografia == E club di futbol La Fama a produci masha hopi bon futbolista cu a representa nos isla den exterior, manera Pupy Diaz, un di e miho keepernan cu nos isla y Antiyas a conoce. Sr. Debaristo Kock tabata un tempo presidente di e ekipo La Fama. Ora mi menciona keeper, mi ta corda e dicho cu tabata bisa: "E keeper a coy e bala den su gobi of e keeper a gobi e bala", kiermen cu el a coy e bala den su brasa. El a cera e bala. Indudablemente Paul Johan (Pupy) Diaz tabata un di e figuranan mas importante den e paginanan di historia di futbol di Savaneta, Aruba y Antiyas. Pupy a nace na Aruba dia 19 di december 1936. E ta yiu di Anton Oomen y Maria de Jesus Diaz. Dia 12 di december 1958 Pupy a contrae matrimonio cu Lidia Bisslik y nan tin tres yiu: Carina, Paul y John. Nan tin tambe tres nieto: Ridley, Johana y Marc. Durante su hubentud Pupy tabata un di e futbolistanan mas talentoso cu Aruba a conoce, specialmente como keeper. Den su epoca como deportista, el a participa na diferente campeonato na nivel nacional y tambe internacional, hungando pa e seleccionnan di Aruba y di Antiyas. Pupy su trayectorio como deportista, pero mas importante como futbolista, a causa furor durante hopi aña, pero na cierto momento e mester a retira gradualmente for di deporte debi na un malesa cu a bin ta deteriorando su curpa pa hopi tempo y cu practicamente a oblig'e retira casi completamente. A pesar di esaki, su amor y pasion pa e deporte futbol a keda intacto y e pasion aki e tabata desea semper pa sirbi como legendario pa e futuro generacionnan. Pupy, na varios ocasion, a keda honra durante diferente evento deportivo. Un di su ultimo reconocimento publico y honor cu el a ricibi, tabata den un torneo di futbol di Lifida cu La Fama a organisa. Ki bunita regalo esaki tabata pa duna Pupy e honor cu e merece. Alabes e chikitinnan por a duna Pupy un regalo cu e por a hiba den su curason pa eternidad. E ocasion aki sigur a lanta Pupy su animo, pasobra tabata un momento hopi dificil door cu e tabata sinti su mes hopi kibra di salud. Sinembargo, el a conta cu e cooperacion valioso di su asistentenan y dokternan pa asina e por a lanta e dia ey hopi bon pa gradici e ekiponan y e publico presente pa e homenahe aki. Un alegria grandi tabata reina den e publico pa mira Pupy canando poco poco y cu e sonrisa di semper riba su cara ora e tabata hisa su man di saludo y gradicimento na tur esnan presente. Esaki siguramente a trece e recuerdonan di antes ora cu Pupy den su ekipo tabata saluda e publico despues di cada wega cu nan tabata gana. Dia 30 di september 2007, den oranan di mainta tempran di diasabra, e noticia a plama rond den tur skina di nos isla cu nos legendario den futbol Pupy Diaz a bay laga nos. Esaki indudablemente a laga atras hopi lagrima y dolor pa su famia pero tambe pa henter Aruba y naturalmente recuerdo di su epoca mas gl<ref>[https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n9/mode/1up?q=patin+pret&view=theater Historia di Savaneta], Adolf (Dufi) Kock, 2009</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Botta, Angel}} [[Category:Hende]] [[Category:Futbol na Aruba]] Na Augustus 1955 Botta a dirihi e seleccion Arubano den e Campeonato Centro Americano y Del Caribe na Honduras. Aruba a perde 3 - 2 cu Costa Rica, 2 — 1 cu Corsou gana Cuba 5 - 1, tabla 1 — 1 cu Honduras y perde {{Appendix}} Despues di su carera profesional den futbol, Angel Botta a dicidi di bin Aruba na 1952, unda el a cuminsa traha como entrenador di muchanan di Socotoro, Aruba Jrs. Den Aruba Jrs. Angel Botta tabata hungador, pero tambe tabata e DT di e muchanan di Socotoro. Na 1955 Angel Botta a forma parti di e hungadornan cu a hinca un record di 93 goal den un campeonato. Fuera di Botta, tin esnan ya den paz decanse, cu ta Leo Rodriguez. Gochi Brion, Juan Briezen y Ruben Arrango. Fuera di Aruba Jrs. Angel Botta tabata Director Tecnico di seleccion di Aruba,y tambe di Antiyas, ora cu Aruba a gana e derecho di forma seleccion di Antiyas. Banda di esaki, e tabata entrenador di e.o. Tropical, cu a bira subkampeon di Aruba. tabata entrenador tambe di RCA, hibando e team tri-color n'e prome team Arubano cu a logra e titulo campeonil di Copa Antiyano. Mescos el a haci tambe ora e tabata DT di Estrella na 1970.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-AWEMAINTA-2011-08-17/page/n27/mode/1up?q=angel+botta&view=theater|Mundo deportivo ta yora Angel Botta|AweMainta|datum=2011-08-17|bezochtdatum=2023-04-25}}</ref> Asina por mira cu Angel Botta tabata entrenador di varios equipo di Aruba, haciendo futbol grandi cu ta keda solamente na historia, si compara e futbol di awendia, unda nos a bay atras. Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e tempo ey tabata Puppy Diaz den goal, den defensa nos ta haya Mario Mateo y Tuyo Werleman. Den medio campo tabata Watty Vos, Edwin Dirksz y Jose Boye. Como delantero, nos tabatin Antero Giel, Evenio Gonzalez, Gochi Brion, Doc Williamsy Juchi Jansen. Esaki tabata e unico seleccion cu a gana Saprissa, cu tabata gana tur su compromisonan internacional. Awe sigur mundo di deporte y sigur futbol ta yora fayecimento di Angel Botta, kende su entiero lo tuma lugar sigur na Aruba. E unico reconocimento cu Angel Botta a haya, ta cu e Centro Tec- nico na Stadion Frans Figaroa a ser yama na su nomber. Cu Angel sosega na paz. NOTES wikiwand Era un antiguo argentina de fútbol jugador y entrenador . La mayor parte de su carrera la ha desarrollado en Aruba, donde el centro técnico de fútbol nacional lleva su nombre. futboli- sta profesional di fama internacional. I mi no ta ke- re cu na Aruba lo tin algun hende cu no a tende nunca di Angel Botta. otta ha hecho un nombre para Aruba, haciendo que el club de Aruba Juniors con el que ganó el campeonato en 1953. Ese mismo año, dirigió el equipo de Antillas Holandesas en el 4 º lugar de la Copa CCCF . Dos años más tarde, compitió en la misma competición, pero esta vez al frente de la selección de Aruba que le lleva a la 5 º lugar. En 1974, dirigió a República Dominicana en los Juegos Centroamericanos y del Caribe . En 1996, volvió al timón de la selección de Aruba y se convirtió en el primer técnico en liderarla en un torneo clasificatorio para el Mundial , en este caso las eliminatorias para el Mundial de 1998 , sin mucho éxito ya que perdió dos veces ante la dominicana. República (2-3 y 1-3). Establecido durante mucho tiempo en Aruba, Ángel Botta entrenó a la mayoría de los clubes de la isla (Aruba Juniors, SV La Fama , SV Dakota , SV Estrella , Tropical, Racing Club Aruba , Brasil Juniors, SV Caiquetio , SV Juventud Tanki Leendert , entre otros) . El murió dentroagosto 2011 en el Hospital Dr. Horacio E. Oduber en Oranjestad . Tenía la enfermedad de Alzheimer . Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e Den decada sesenta el a 1952 el a fungi tambe como director tecnico di e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion di Aruba]] y na 1960, 1961 y 1966 di e seleccion Antiano, cu e tempo ey tabata forma den mayoria pa hungadornan Arubano. Den e [[Weganan Centroamericano y di Caribe]] e seleccion a titula subcampeon na [[Cuba]] (1960); na di tres luga na e campeonato na [[Costa Rica]] y a obtene e medaya di plata na [[Puerto Rico]] (1966). Den [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] el a yuda RCA pa gana na 1965, sigui pa Estrella na 1970, siendo e unico dos clubnan di Aruba pa logra esaki.<ref name="SdP"/> ------------- {{Databox}} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Aruba]]??) ta un futbolista Arubano cu ta hunga ..... pa Jong Volendam y e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional di Aruba]]. en.wiki: Rovien Ostiana (born 14 February 2002) is an Aruban footballer who most recently played for Jong Volendam and the Aruba national team. Club career As a youth, Ostiana played for SV SVV beginning in at least 2013.[1] For the 2020/2021 season, he joined English club Enfield Town of the Isthmian League Premier Division, suiting up for the under-19 team.[2] He returned to the Netherlands in 2021, signing for Kozakken Boys.[3] In July 2022, he moved to Jong Volendam of the Tweede Divisie. Team manager Kizito Musampa stated that Ostiana was his ideal image of a true number six.[4] Shortly after joining the club, he appeared in a 8–0 friendly victory over SV De Rijp.[5] He was joined on the Volendam roster by fellow Dutch Caribbean player Quincy Hoeve, a Bonaire international. In August 2023 the two players linked up in a league match against Koninklijke HFC.[6] International career Ostiana made his senior international debut for Aruba on 11 September 2023 in a 2023–24 CONCACAF Nations League C match against the Cayman Islands.[7] He scored his first goal for the national team in the second minute of the eventual 2–1 victory.[8][9] On the next matchday, Ostiana scored his second goal in two matches as Aruba defeated the United States Virgin Islands to remain undefeated and top its group.[10][11] ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jean-Marc Antersijn''' (☆ [[5 di yanüari|5 di januari]] [[1996]] na [[Aruba]]) ta un portero profesional di Aruba, ku ta hunga pa e seleccion nacional di [[Kòrsou]]. E ta agente liber y ta actualmente sin club. Jean-Marc Antersijn a nase na Aruba den bario di [[Noord]]. E tabata hunga futbol pa [[SV Nacional]] y a yega di forma parti di e seleccion U-13 di Aruba. Cu 17 aña el a bai [[Chile]], unda e tabata train cu e club Union La Calera.<ref>[https://m.voetbalzone.nl/nieuws/dat-ik-ziyech-daar-zag-was-een-onbewuste-motivatie-om-door-te-gaan/395526 Jean-Marc Antersijn], Voetbalzone.nl (27 di oktober 2021) </ref> Un aña despues e ta muda pa Hulanda pa bira futbolista profesional. Despues di core stage na PEC Zwolle, e ta move pa Haaglandia y otro clubnan Hulandes. Entre 2020 i 2021 e ta milita cu FC Eskilstuna y Arlanda na [[Suesia|Suecia]]. Na 2021 e ta firma cu Atlantic City. == Seleccion Arubano == Antersijn ta gana e premio "Golden Glove Award" pa su actuacion excelente durante e torneo CFU U-20 na 2014. Aruba tambe a ricibi e premio "Fair Play Award".<ref>{{citeer web|url=http://www.sportsmax.tv/?q=articles/2015/01/08/concacaf-u20-aruba%E2%80%99s-u-20-keeper-aims-impress-jamaica |titel=CONCACAF U20: Aruba's U-20 'keeper aims to impress in Jamaica &#124; Digicel SportsMax |werk=Sportsmax.tv |datum=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref><ref>{{citeer web |url=http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |titel=Trinidad and Tobago Win CFU Under 20 Championship &#124; CFU Men's U20 |werk=Cfufootball.org |date=2014-09-20 |bezochtdatum=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922130648/http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |archive-date=2014-09-22 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citeer web|url=http://www.digicelsportsmax.com/?q=articles/2015/01/11/players-watch-arubas-jean-marc-antersijn |titel=Players to Watch: Aruba's Jean Marc Antersijn |werk=Digicel SportsMax |date=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> Den seleccion Arubano bou di coach Giovanni Franken el a hunga un wega amistoso contra [[Guam]] (2-0) na 2014.<ref>{{citeer web|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/03/31/world/friendlies/aruba/guam/1650833/ |title=Aruba vs. Guam - 31 di maart 2014 - Soccerway |werk=Int.soccerway.com |date=2014-03-31 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antersijn, Jean-Marc}} [[Category:Futbolista]] [[Category:Hende]] [[Category:Futbòl na Aruba]] __NOINDEX__ 5nqyqn8x2ejf9vin98oy093ci4hc9fz 198493 198492 2026-07-26T21:58:05Z Caribiana 8320 198493 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * {{ABW|bandera}}: [[Lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba]] - [[Jeffrey Werleman]] - [[Michel Lopez]] - [[Yahmani Eisden]] - [[Stiven Rua]] - * {{CUW|bandera}}: [[Brandley Kuwas]] - [[Jetro Willems]] - [[Patrick Kluivert]] - [[Remco Bicentini]] - [[Quinten Martinus]] - [[Kemy Augustin]] - [[Charlison Benschop]] ----------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = Jort van der Sande | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[25 di yanüari]] [[1996]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Indonesia.svg|20px|border]] Bali United | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Delantero | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{BONf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jort van der Sande''' ('s-Hertogenbosch, [[25 di yanüari]] [[1996]]) ta un futbolista boneriano-hulandes ku normalmente ta hunga komo delantero. El a bandoná e klup eskoses Dundee United na ougùstùs 2025 pa SC Cambuur. Van der Sande a hasi su debut den e selekshon nashonal di futbòl di Boneiru na 2023. ==Karera internashonal== Riba 5 di òktober 2023, Van der Sande a wòrdu inkluí den e selekshon di selekshon nashonal di futbòl di Boneiru pa e coach nashonal Rilove Janga pa e partido internashonal kontra Anguilla dia 12 di òktober den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2023-24. Van der Sande tabata eligibel pasobra el a biba riba e isla di Caribe pa cinco aña durante su hubentud. Mesora el a hasi su debut internashonal komo titular i a hunga henter e partido, kual Boneiru a gana 2-0 kontra di Anguilla.[2] Siguientemente, el a wòrdu yamá mas frekuentemente pa e selekshon nashonal, i dia 8 di sèptèmber 2024, el a skor su promé gol pa Boneiru ora el a haña e nèt den e derota di 2-1 for di kas kontra El Salvador den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2024/25. --------------- Segun gerente general Yabes Tanuri, e yegada di e delantero ta un eskoho deliberá di e staf tékniko. “Nos ta anunsiá ofisialmente ku Jort van der Sande ta nos hungadó stranhero nobo pa e temporada benidero. Su yegada ta kuadra ku e nesesidatnan di e personal tékniko. A base di su eksperensia i estadístikanan komo delantero, nos ta spera ku e por duna un kontribushon signifikante na Bali United. Nos ta spera ku e adaptá lihé na e liga indones. Bon Bini na Bali, i nos ta spera di logra un éksito huntu den Tanuri,” Tanuri a bisa. deklarashon di e klup.<ref nane="Jort">Hans Hofstra, [https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united], bonaire.nu (26 di yüli 2026)</ref> ==Karera di klup== Van der Sande ta djòin for di SC Cambuur, kaminda el a hunga un ròl klave den e promoshon pa Eredivisie temporada pasá. Den e Keuken Kampioen Divisie, el a skor nuebe gol i a proveé ​​dos asistensia.ref nane="Jort"/> Aunke Van der Sande a nase na Den Bosch dia 25 di yanüari 1996, e ta hunga internashonalmente pa e selekshon nashonal di Boneiru. E delantero ta forma parti di e selekshon boneriano pa vários aña kaba i ta representá e isla durante partidonan internashonal. E atacante a cuminsa su educacion di futbol na SV Audacia y VV Heeswijk, despues di cual el a progresa door di e academia hubenil di FC Den Bosch. Tabata einan ku el a hasi su avance tambe den futbòl profeshonal. Siguientemente, el a hunga pa FC Eindhoven, NAC Breda, i ADO Den Haag.ref nane="Jort"/> Durante su tempu na FC Eindhoven, e tabata un kompañero di e aktual kapitan indones, Jay Idzes, kende e tempu ei a hasi e transishon di e tim hubenil pa e promé tim.ref nane="Jort"/> Na 2024, Van der Sande a opta pa un aventura den eksterior ku e klup eskoses Dundee United. Un temporada despues, el a regresa Hulanda pa bisti e camiseta di SC Cambuur. Awor, un otro reto den eksterior ta sper’é, e biaha aki na Indonesia.ref nane="Jort"/> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sande, Jort van der}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Boneiru]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jarzinho Saul Emmanuel Pieter | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 6 di òktober 2016 | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jarzinho Saul Emmanuel Pieter''' (☆ [[11 di novèmber]] [[1987]] na [[Willemstad]] – † [[9 di sèptèmber]] [[2019]] na [[Port au Prince]]) tabata un futbolista di Kòrsou ku tabata hunga komo kiper. Karera di klup Pieter a kuminsá su karera ku RKSV Centro Dominguito, kaminda el a bira un di e portero mas importante den futbòl lokal. Ku e klup aki, el a gana varios kampionato di Kòrsou, inkluyendo titulonan na 2012, 2013, 2015 i 2016. Durante e periodo aki, Centro Dominguito tabata un di e ekiponan dominante riba e isla. Despues di mas ku dies aña ku e klup, Pieter a transferí na 2018 pa SV VESTA. Ku e equipo aki, el a logra un logro historiko ora ku VESTA a bira kampion di Kòrsou pa promé biaha den su historia. Internashonal Pieter a hasi su debut pa e selekshon nashonal di Kòrsou na 2013, poco tempu despues di su promé titulo ku Centro Dominguito. El a forma parti di e selekshon durante varios aña, mayoria di biaha komo di dos portero despues di Eloy Room. El a partisipá den torneo manera e Kampionato Karibe 2014, kaminda Kòrsou a debuta na e ronda final, i tambe den e Kopa Oro di CONCACAF 2017. Den e ultimo torneo aki, Kòrsou a logra un exito historiko ora ku nan a gana e kampionato karibeño i kualifiká pa e Kopa Oro. Morto Na sèptèmber 2019, Pieter tabata ku e selekshon nashonal na Haití pa un partido di CONCACAF Nations League. Poco despues di yega, el a kuminsá sinti malu. Dia 9 di sèptèmber 2019, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotel na Port-au-Prince, probablemente debí na un paro kardiako. Su morto a kousa gran tristesa den Kòrsou i den mundu di futbòl. Durante e siguiente partido di e selekshon, a wòrdu tene un momento di silensio na su memoria. Despues di su morto, a wòrdu establesé e “Jarzinho Pieter Kids Fund Project” na su honor. == Karera == ===Klup=== Pieter a hunga pa [[RKSV Centro Dominguito]] y SV VESTA na [[Kòrsou]] i a titulá seis biaha kampeon di Kòrsou. Den zomer di 2018, el a hunga pa [[SV Juventus]] na [[Boneiru]] pa vários luna. === Internashonal === Un rato despues di a gana su di dos titulo nacional cu RKSV Centro Dominguito na 2013, Pieter a wordo yama pa e seleccion nacional di futbol di Curaçao pa entrenador nacional Ludwig Alberto. Tres dia despues di su di 26 cumpleaños, el a debuta den e prome partido di e torneo ABCS 2013 contra Aruba, un partido cu Curaçao a gana 2-0. Den e final contra Surinam dos dia despues, cual Curaçao a perde 3-1, Pieter un biaha mas a hunga full e 90 minuut den gol pa su pais natal. Ta te na sèptèmber 2014 Pieter a keda selektá pa e selekshon di Kòrsou atrobe. Pa e eliminatorio di Kampionato di Karibe 2014, el a wòrdu yamá pa e selekshon di Kòrsou dor di Ingemar Pieternella i a hunga den tur tres partido di grupo den e promé buèlta. Curaçao a termina prome y a avansa pa e di dos buelta di clasificacion, unda nan a bolbe termina na di dos luga tras di Martinique. Pieter a hunga den tur tres partido di grupo di Pieternella. Despues di a klasifiká ku éksito, e selekshon nashonal a partisipá den e finalnan na Jamaica na novèmber 2014 pa promé biaha den historia. Danki na su actuacionnan consistente durante e eliminatorionan, Pieter tabata tambe e portero regular di su pais den e finalnan y a hunga e 90 minuut completo den tur tres partido di grupo di su team. Sinembargo, Curaçao a perde den Grupo A contra Trinidad y Tobago, Cuba, y Guyana Frances, y finalmente a termina ultimo den e grupo cu 0 punto y un diferencia di gol di 5:10, loke a conduci na un eliminacion trempan di e torneo. E siguiente aña, Pieter a wòrdu remplasá komo portero di promé eskoho pa Eloy Room; Zeus de la Paz i Marcello Pisas tambe a hunga pa e selekshon nashonal e aña ei, promé ku Eloy Room a bira e úniko promé eskoho for di 2016. Pieter tabata e portero di reserva di De la Paz den por lo ménos dos partido internashonal na 2015 i despues mester a warda un aña promé ku e wòrdu yamá atrobe. For di e promé buèlta di e eliminatorionan pa Kopa Karibe 2017, Pieter tabata e portero di reserva di Eloy Room i seguidamente a keda riba banki pa e selekshon di Kòrsou—ku eksepshon di algun partido. Dia 22 di maart 2017, Pieter a hunga den un partido amistoso no oficial contra El Salvador cu no a wordo reconoci pa FIFA. Despues ku Curaçao a klasifiká ku éksito pa e Kampionato di Karibe, nan a gana e buèlta final di Martinique, asina klasifiká pa e Kopa di Oro di CONCACAF 2017. Asina mes e team a termina ultimo den Grupo C sin anota ni un punto of gol y a keda elimina trempan. Durante e periodo aki, Pieter tabata konsistentemente e reserva di Room. Despues di esei, Pieter a keda e di dos eskoho tras di Room den un seri di partidonan amistoso, e klasifikashonnan di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21, i e Kopa di Oro di CONCACAF 2019. Kamber a keda pa Merka despues di partisipashon den e Kopa di Oro. === Morto === Na kuminsamentu di sèptèmber 2019, el a kuminsá e kampaña di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21 ku e selekshon nashonal di Kòrsou i tabata un biaha mas riba banki tras di Eloy Room den un viktoria di 1-0 riba Haiti dia 7 di sèptèmber. Un dia despues, el a bula ku e selekshon nashonal pa e kapital haitiano, Port-au-Porce, pa nan di dos partido di regreso, grupo Haiti. E mesun dia ei, Pieter a keha di ta sinti malu. E siguiente mainta, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotèl na Marriott na Port-au-Prince; el a muri di paro kardiako.<ref>[https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/jairzinho-pieter-dead-curacao-goalkeeper-19934472 Jairzinho Pieter dead: Curacao goalkeeper suffers cardiac arrest on eve of qualifier] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> E partido kontra Haiti a wòrdu hunga apesar di morto di Pieter i a terminá den un empate di 1-1; un minüt di silensio a wordu observa promé ku kickoff den su memoria. <ref>[https://www.washingtonpost.com/sports/2019/09/10/day-before-an-international-match-goalie-curacao-died-heart-attack/ The day before an international match, a goalie from Curacao died of a heart attack] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di a skor e gol di empate, [[Elson Hooi]] di Kòrsou a hisa un T-shirt ku e number di Pieter i e palabra “LEGENDA” riba dje pa e kámaranan.<ref>{{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=uAUpujswL_c Curacao and Haiti played an exciting 1-1 draw], abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di su morto, e Proyekto di Fondo di Mucha Jarzinho Pieter a wòrdu establesé na su honor.<ref>[https://kikotapasando.com/2019/10/03/grupo-amigunan-di-pieter-ku-un-inisiativa-bunita-t-shirt-speshal-pa-duna-honor-i-alabes-fundraising-pa-yunan-di-jarzinho-pieter/ Grupo ‘amigunan di Pieter’ ku un inisiativa bunita T-shirt speshal pa duna honor i alabes fundraising pa yunan di Jarzinho Pieter] (Papiamentu), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Na 2013, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou, kaminda e tabata prinsipalmente portero di reserva. Pieter a forma parti di e selekshon di Kòrsou na [[Kopa Oro di CONCACAF]] 2017 i 2019 i [[Kopa Karibe]] 2014 i 2017. Ku Kòrsou, Pieter a gana e Kopa Karibe na 2017. Pieter a fayesé dia 9 di sèptèmber 2019, na e edat di 31 aña den e hotèl di hungadónan na Port-au-Prince, Haiti, kaminda e tabata ku e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa un partido den [[CONCACAF Nations League]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191018084407/https://www.concacaf.com/en/article/concacaf-statement-09092019 Concacaf Statement], concacaf.com, 9 di sèptèmber 2019.</ref> ==Lista di honor== ; RKSV Centro Dominguito :[[Promé Divishon|Sekshon Pagá / Promé Divishon]]: 2012, 2013, 2015, 2016, 2017 ; SV Vesta : Promé Divishon: 2019 ; {{CUW}} : [[Kopa Karibe]]: 2017 : King's Cup: 2019 ==Link eksterno== *[https://www.national-football-teams.com/player/54167/Jarzinho_Pieter.html Profiel op national-football-teams.com] * {{Transfermarkt|300410}} * {{NFTPlayer|54167}} * [https://caribbeanfootballdatabase.com/curacao/players/jairzinhopieter.html Jarzinho Pieter] in der Caribbean Football Database (englisch) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Pieter, Jarzinho}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-15 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 36 | goal = 4 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2= | number seleccion2= | participa2 = 6 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 5 di sèptèmber 2025 | number seleccion3= | participa3 = 3 | goal3 = 0 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} === Internashonal === For di 2012 pa 2017, Bazoer a hasi un total di 33 aparishon pa diferente selekshon hubenil di Hulanda, anotando tres gol. Ku e selekshon U-17, el a gana e kampeonato oropeo di UEFA U-17 na [[Slovenia]] na 2012. Dia 13 di novèmber 2015, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal senior den un wega amistoso kontra Wales (3-2). Na 2016, e mediokampista a hasi sinku aparishon mas den partidonan amistoso. ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Ya for di 2013, Kòrsou a aserká Bazoer pa firma kuné komo un internashonal hubenil.<ref>{{cite web |language=en |url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|title=U-20 finals set for Mexico, U-17s to Panama|publisher=CONCACAF.com|date=2012-11-04 |access-date= |url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413211011/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|archive-date=2012-04-13}}</ref> Dia 29 di ougùstùs 2025, FIFA a aprobá e petishon di Bazoer pa kambia su afiliashon nashonal di Hulanda pa Kòrsou.<ref>{{cite web|url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |language=en |title=FIFA Change of Association Platform|work=knowledge.fifa.com|date=2025-08-29 |accessdate=2026-06-10}}</ref> El a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou dia 5 di sèptèmber 2025 den un wega di eliminashon pa Kopa di Mundu kontra Trinidad i Tobago, ku a terminá 0-0.<ref>{{cite web |language=en |url= https://www.sofascore.com/football/match/curacao-trinidad-and-tobago/mdcsCqx |title=Trinidad and Tobago v Curaçao|date=2025-09-05 |work=sofascore.com |access-date=2026-06-10}}</ref> Na mei 2026, el a wòrdu nombrá den e selekshon final di Kòrsou pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, e promé aparishon di e pais na e torneo.<ref>{{cite web|title=Smallest nation Curacao name debut World Cup squad|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o|date=2026-05-18|access-date=2026-06-10}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{DEFAULTSORT:Bazoer, Riechedly}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Fonville a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial]] 2026 di [[FIFA]] kontra Bermuda i Jamaica dia 13 i 18 di novèmber 2025.<ref>{{cite web|url= https://www.gelderlander.nl/nec/deveron-fonville-heeft-een-unieke-route-afgelegd-richting-nec-ik-moest-opeens-verder-kijken-dan-voetbal~ae1d1e4d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Gelderlander.nl|accessdate=|title= Deveron Fonville took a unique path to NEC: "I suddenly had to look beyond football."|date=2025-11-12}}</ref> Na mart 2026, el a konfirmá su desishon pa hunga pa Kòrsou<ref>{{citeer web |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/2069306/nec-verdediger-fonville-over-keuze-tussen-nederland-en-cura-ao.html |titel=NEC-verdediger gelinkt aan Oranje: 'Ik heb met mijn hart voor Curaçao gekozen' |datum=2026-03-21 |taal=nl}}</ref> i dia 18 di mei 2026 a wòrdu nominá pa e tim final pa Kopa Mundial 2026, apesar di no a hunga promé.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o |titel=2026 World Cup: Curacao name debut 26-man squad |datum=2026-05-18 |language=en |work=BBC}}</ref> El a hasi su debut pa Kòrsou dia 30 di mei 2026 den e partido preparatorio pa Mundial kontra Eskosia.<ref>[https://www.vi.nl/nieuws/advocaat-laat-fonville-debuteren-namens-cura-ao-tegen-schotland Advocaat laat Fonville debuteren namens Curaçao tegen Schotland], vi.nl (30 di mei 2026)</ref> -------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Godfried Roemeratoe | nomber completo = | imagen = Godfried Roemeratoe.JPG | descripcion = Godfried Roemeratoe na 2025. | fecha nacemento = [[19 di ougùstùs]] [[1999]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 178 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FKC Waalwijk | liga = | number = 24 | posicion = Mediokampista <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-17, U-20 | debut seleccion= 2015 | number seleccion= | participa = 6 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = {{CUWf}} | debut seleccion2 = 2023 | number seleccion2= | participa2 = 16 | goal2 = 1 | temporada = 2017–2018<br />2018–2022<br />2021–2022<br />2022–2023<br />2023– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Willem II<br />[[File:Flag of Israel.svg|20px|border]] Hapoel Tel Aviv<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk }} '''Godfried Roemeratoe''' (☆ [[19 di ougùstùs]] [[1999]] na Oost-Souburg, [[Hulanda]]) ta un futbolista profeshonal ku ta hunga komo mediokampista pa RKC Waalwijk i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== El a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2026 kontra Bermuda i Jamaica riba 13 i 18 di novèmber 2025.[7] ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Stub}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Roemeratoe, Godfried}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Joshua Brenet | nomber completo = Joshua Benjamin Brenet | imagen = PSV Eindhoven, Teamcamp Bad Erlach, July 2014 (076).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[20 di mart]] [[1994]] | luga nacemento = Kerkrade | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 181 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor | liga = Superliga | number = 30 | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-18, U-19, U-21 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 17 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2 = 9 di novèmber 2016 | number seleccion2= | participa2 = 2 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 6 di yüni 2024 | number seleccion3= | participa3 = 11 | goal3 = 1 | temporada = 2012–2018<br />2013–2015<br />2018–2022<br />2020<br />2021<br />2022–2024<br />2024–2025<br />2025–2026<br />2026– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] PSV<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong PSV<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br />→ [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of Qatar.svg|20px|border]] Al-Rayyan SC<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Eskosia]] Livingston FC<br />[[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor }} '''Joshua Benjamin Brenet''' (☆ [[20 di mart]] [[1994]] na Kerkrade, [[Hulanda]]) ta un futbolista [[Hulanda|hulandes]] ku raisnan di [[Kòrsou]] ku ta hunga komo delantero. Aktualmente, e ta hunga pa Kayserispor i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Brenet, Joshua }} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ------------ (☆ na ) ta un futbolista ku raisnan di Kòrsou ku ta hunga komo . Aktualmente, el ta hunga pa i pa e selekshon nashonal di Kòrsou. == Karera == === Hoben === <Optional: youth clubs in 1–2 sentences> El a kuminsá su karera na i despues a pasa pa <academy/club>. === Klup === Dia , el a hasi su debut profeshonal pa den un partido kontra .[#] <Season/period>: <short summary – appearances/goals if known> Na , el a transferí pa .<optional fee/contract>[#] Na , el a firma ku .[#] <Keep each club to 1–2 sentences max> === Internashonal === <Optional: youth national teams> El a representá na nivel hubenil (si aplicabel). El a hasi su debut pa Kòrsou dia den un kontra . <Optional highlight (ONLY if notable)> Dia , el a <goal/assist/event> den un partido kontra . <Optional: tournament/qualification> El tabata parti di e selekshon ku a <achievement, e.g. klasifiká pa Mundial 2026>. ----------- {{Variante|c}} E '''lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta duna un bista di tur futbolista cu tin por lo menos cinco wega internacional pa [[Aruba]] riba nan nomber. E lista no ta incluí partidonan pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|selekshon nashonal di futbol di Antias Hulandes]], solamente e partidonan internacional di pais Aruba despues di su status aparte na 1986. == Lista di hungado == {| class="wikitable sortable" width=90% style="text-align:center;" |- align=left ! width=5% | № ! width=15% | Hungadó ! width=5% | № di partido hungá ! width=5% | № di gol ! width=15% | Debut ! width=15% | Ultimo wega |- | 1 || align="left" | [[Fernando Lewis]] || 11 || 0 || 5 juni 2015 || 14 juni 2017 |- | 2 || align="left" | [[Noah Harms]] || 11 || 0 || 10 oktober 2017 || 4 juni 2022 |- | 3 || align=left | [[Walter Bennett (Aruba)|Walter Bennett]] || 17 || 0 || 21 augustus 2011 || 18 oktober 2023 |- | 4 || align=left | [[Gregor Breinburg]] || 13 || 0 || 2019 || 21 november 2023 |- | 5 || align="left" | [[Terence Groothusen]] || 27 || 1 || 2016 || 9 oktober 2021 |- | 6 || align="left" | [[Josh Gross]] || 25 || 3 || 2021 || |- | 7 || align="left" | [[Annuar Kock]] || 48 || 13 || 2019 || |- | 8 || align="left" | '''[[Matthew Lentink]]'''|| 70 || 16 || 2016 || |- | 9 || align="left" | [[Nickenson Paul]] || 10 || 3 || 10 oktober 2017 || 16 juni 2021 |- | 10 || align="left" | [[Bradley Martis]] || 12 || 0 || 2011 || 17 juli 2017 |- | 11 || align=left | [[Diederick Luidens]] || 17 || 1 || 5 juni 2019 || 21 november 2023 |- | 12 || align="left" | '''[[Rovien Ostiana]]''' || 11 || 1 || 2024 || |- | 13 || align="left" | [[Darryl Baly]] || 38 || 2 || 2011 || 13 juni 2023 |- | 14 || align="left" | [[Jaybrien Romano]] || 10 || 1 || 23 maart 2018 || 1 juli 2019 |- | 15 || align=left | [[Javier Jimenez]] || 16 || 5 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 16 || align="left" | [[Jayden Kruydenhof]] || 14 || 0 || 2021 || |- | 17 || align="left" | '''''[[Jonathan Richard]]''''' || 19 || 1 || 2021 || |- | 18 || align="left" | [[Isaï Marselia]] || 23 || 0 || 2023 || |- | 19 || align="left" | [[Tyron Perret Gentil]] || 39 || 1 || 2016 || |- | 20 || align=left | [[Leroy Oehlers]] || 37 || 5 || 2019 || |- | 21 || align=left | [[Theric Ruiz]] || 17 || 0 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 22 || align=left | [[Jean-Luc Bergen]] || 34 || 10 || 2015 || 18 oktober 2023 |- | 23 || align="left" | [[Raymond Baten]]|| 39 || 21 || 2016 || 9 juni 2024 |- | 24 || align=left | [[Gillian Justiana]] || 16 || 0 || 2011 || 10 oktober 2017 |- | 25 || align="left" | '''''[[Gervane Kastaneer]]''''' || 27 || 9 || 12 oktober 2018 || |- | 26 || align="left" | [[Gino van Kessel]] || 25 || 8 || 2015 || 27 september 2022 |- | 27 || align="left" | '''''[[Brandley Kuwas]]''''' || 35 || 2 || 22 mart 2017 || |- | 28 || align="left" | [[Darryl Lachman]] || 33 || 1 || 2015 || 16 juni 2021 |- | 29 || align="left" | '''''[[Jürgen Locadia]]''''' || 12 || 1 || 13 yuni 2023 || |- | 30 || align=left | '''''[[Jearl Margaritha]]''''' || 21 || 5 || 7 september 2023 || |- | 31 || align=left | [[Michaël Maria]] || 29 || 2 || 2015 || 24 september 2022 |- | 32 || align="left" | '''[[Nathan Markelo]]''' || 11 || 0 || 2022 || 6 juni 2024 |- | 33 || align=left | '''[[Cuco Martina]]''' || 63 || 1 || 2011 || 9 juni 2024 |- | 34 || align="left" | [[Shermaine Martina]] || 10 || 0 || 27 maart 2018 || 17 juni 2023 |- | 35 || align="left" | [[Shelton Martis]] || 11 || 1 || 2014 || 11 juni 2015 |- | 36 || align="left" | [[Papito Merencia]] || 18 || 4 || 14 november 2013 || 27 maart 2016 |- | 37 || align=left | [[Dustley Mulder]] || 17 || 0 || 2015 || 17 juli 2017 |- | 38 || align=left | [[Gevaro Nepomuceno]] || 50 || 8 || 2014 || 13 juni 2023 |- | 39 || align="left" | [[Jeremy de Nooijer]] || 15 || 0 || 2015 || 25 maart 2021 |- | 40 || align="left" | [[Jarzinho Pieter]] || 11 || 0 || 14 november 2013 || 15 november 2014 |- |} ----------------- {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antonisse, Jeremy}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Selekshon nashonal di Kòrsou=== For di 2011, Martina ta representá Kòrsou na nivel internashonal, meskos ku su ruman [[Javier Martina]]. Tur dos a partisipá den e eliminatorionan pa kualifikashon di [[Kopa Mundial di Futbòl]] 2014 di [[FIFA]].<ref> {{citeer web|titel=''Martina verlies weer met Curaçao'' |url=https://www.bd.nl/rkc-waalwijk/martina-verliest-weer-met-curacao~a988f976/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|werk= bn.nl }}</ref> Martina a bira un lider importante den e selekshon i a fungi komo kapitan. Bou di su liderato, Kòrsou a logra klasifikashon pa e CONCACAF Gold Cup 2017 i CONCACAF Gold Cup 2019. Despues di un eliminashon den fase di grupo na 2017, e tim a logra yega kuarto final na 2019, kaminda nan a pèrdè 1–0 kontra [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Un di e mihó logro di Martina ku Kòrsou tabata e viktoria den e [[Kopa Karibe]] 2017 dia 25 di yüni 2017, despues di a derotá Jamaica 2–1 den final. El a keda selektá pa e Tim di Aña di [[CONCACAF]] 2018, un rekonosementu pa su prestashon na nivel regional. Martina tambe a representá Kòrsou den varios edishon di [[Kopa Oro di CONCACAF]], inkluyendo 2017, 2019 i 2025. == Link eksterno == * [https://www.soccerway.com/player/martina-cuco/IiT86r0s/ Profil Cuco Martina], soccerway.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Martina, Cuco}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] -------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Michel Lopez | fecha nacemento = [[3 di novèmber|]3 di november]] [[1972]] | luga nacemento = {{ABW}} | pais nacemento = | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 169 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = [[Division di Honor (Aruba)|Division di Honor]] | number = | posicion = Mediocampo <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 4 (0) | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2000-2002<br>2003–2005<br /> 2005–2011<br /> 2011–2013<br /> 2016–2017<br /> 2017-2018<br /> 2021-2022 | club = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Estrella]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV La Fama]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Dakota]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Juventud Tanki Leendert|SV Tanki Leendert]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]] }} '''Michel Lopez''' (☆ [[3 di novèmber|3 di november]] [[1972]] na [[Santa Cruz]]) ta un ex-futbolista [[Aruba]]no cu a hunga primordialmente como mediocampista defensivo. El a forma parti di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional masculino di Aruba]]. == Bida y carera == Michel Lopez a nace y lanta na Santa Cruz, Aruba. === Carera den club === Michel López a kuminsá su karera di klup den e Divishon di Honor di nivel haltu di Aruba, kaminda e tabata afiliá ku SV Dakota durante e temporada 1999/2000 komo mediokampista defensivo.[6] Estadisticanan detaya di e periodo aki, incluyendo aparicionnan y golnan, ta limita den registronan disponibel, reflehando e documentacion modesto di futbol domestico di Aruba e tempo ey. López ta wòrdu notá komo retirá di wega profeshonal, sin mas transferensia òf periodo di klup dokumentá den basenan di dato grandi.[1] Den su karera despues di wega, López a keda enbolbí den futbòl di Aruba komo miembro di direktiva i mènedjer di e sekshon hubenil na SV Estrella, kontribuyendo na e programanan di desaroyo di e klup segun e registronan di e organisashon.[7] === Carera internacional === Lopez a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 18 di mart 2000 den un partido contra [[Puerto Rico]], kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] E partido, cu a termina den un empate 2-2. Lopez a gana dos kap pa e selekshon nashonal di futbòl di Aruba durante e kampaña di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2002 na CONCACAF, tur dos aparishon ta bini komo suplente.[2][1] Representando su nashon na nivel internashonal, el a aparesé den eliminatorio pa Kopa Mundial pa e selekshon maskulino di Aruba durante kuminsamentu di añanan 2000, aparesé komo defensa den partidonan limitá.[1][2] Su debut a tuma lugá dia 18 di mart 2000, den un empate di 2-2 kontra Puerto Rico den e di dos wega di e promé buèlta, kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] Aruba a gana e wega di ida 4-2 na kas dia 12 di mart 2000, i a avansá riba agregashon 6-4, markando un di e promé éksitonan di e nashon den kompetensianan sanshoná pa FIFA despues di nan miembresia na 1988.[8] López a kontribuí defensivamente den su tempu limitá riba tereno, yudando pa sigurá e resultado sin pèrdè mas gol.[8] López su di dos i último aparishon a tuma lugá dia 16 di aprel 2000, remplasando pa Richard Jacobs den un derota di 0-4 kontra Barbados den e di dos buelta di e di dos buèlta na Stadion Nashonal di Barbados.[9] Aruba a pèrdè e wega di ida 1-3 na kas dia 2 di aprel 2000, i a keda eliminá riba agregashon 1-7, kabando nan kareda di klasifikashon.[9] Den e wega aki, López a bolbe duna sosten na mediokampo pero no por a influensiá e resultado ya ku Barbados a dominá.[9] Werleman a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 26 di mart 2008 den un partido contra [[Antigua i Barbuda|Antigua & Barbuda]]. Entre 2008 y 2010 el a representa Aruba den cuater partido internacional, incluyendo weganan clasificatorio pa [[Kopa Oro di CONCACAF|Copa Oro di CONCACAF]] y [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial di FIFA]].<ref name=:"1"/> Tambe el a participa den partidonan amistoso. Aunke Aruba no a logra avansa den e torneonan aki, Werleman su contribucion a forma parti di e desaroyo di futbol internacional Arubano den e periodo ey.<ref name=:"1"/> == Link externo == * [https://ca.soccerway.com/player/werleman-jeffrey/Qwr0P4tO/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.besoccer.com/player/jeffrey-werleman-398765 Jeffrey Werleman], besoccer.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Werleman, Jeffrey}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:kategoria:Futbòl na Aruba]] Su promé timnan a inkluí SV Independiente Caravel (2000–2002) i SV Estrella Santa Cruz (2003–2005), kaminda el a mehorá su abilidatnan den liganan doméstiko. Despues el a hunga pa SV La Fama Savaneta di 2005 pa 2011, SV Dakota di 2011 pa 2013, SV Independiente Caravel na 2016–2017, SV Juventud Tanki Leendert na 2017–2018, un '''Jeffrey Werleman''' ta un kiper di futbòl i eks miembro di e selekshon nashonal di futbòl di Aruba.[1][2] Su promé klup tabata Caravel.[3] -------------------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Yahmani Eisden | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 187 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Den Bosch | liga = | number = | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = Brasil Jrs, [[SV La Fama|La Fama]], Santa Fe y [[SV Dakota|Dakota]] }} '''Jahmani Yahvon Yahmal Eisden''' (☆ [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] na [[Aruba]]) ta un keeper arubiano cu desde temporada 2024/25 ta hunga como bolante pa FC Den Bosch. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde == Carera == === Carera den club === Jahmani Eisden''' ta Eisen ta un keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 18 aña di edad, ta pisa 75KG y ta midi 1.87M di haltura. E campeonato aki e la hunga cu Ijsselmeervogels su categoria O21. E la hunga tambe cu e team grandi di Ijsselmeervogels, y t’e portero mas jong cu a debuta den e team grandi. E siguiente campeonato e lo ta formando parti di un club profesional. E tin 2 oferta riba mesa y lo mester dicidi cual e ta acepta. Na Aruba e la milita den varios club, entre otro Brasil Jrs, La Fama, Santa Fe y ultimo Dakota caminda el a titula campeon di Aruba. E la forma parti den varios categoria hubenil di seleccion di Aruba incluyendo e seleccion U-20 cu a participa na Guatemala. Den tur e seleccionnan e tawata capitan. Esaki sigur ta mustra su madurez y su habilidad di ta lider. E ta compronde e wega bon, tin hopi bon refleho, bon reaccion y ta bon cu e bala na su pia tambe. E ta coach su team bon y ta mantene su liñanan organisa. E ta yiu di e conocedo artista [[Ataniro]]. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} For di madre patria Hulanda nos a ricibi e grato noticia cu e hoben portero Jahmani Eisden a firma cu FC Den Bosch p’e temporada 2024/2025. Cu su 18 aña, Eisden ya a wordo convoca pa defende porteria di e seleccion nacional di Aruba.<ref>https://24ora.com/jahmani-eisden-ta-uni-oficialmente-na-fc-den-bosch/ Jahmani Eisden ta uni oficialmente na FC Den Bosch], 24ora.com (22 di juni 2024)</ref> Den e temporada anterior el a hunga den e categoria sub-21 di Ijsselmeervogels y tambe a debuta cu e prome ekipo, convirtiendo den e portero mas hoben pa haci esaki. P’e proximo temporada Eisden lo forma parti di un club profesional despues di a ricibi dos oferta, unda cu e mester a dicidi cua pa acepta. Na Aruba, Eisden a milita den varios club, incluyendo Brazil Jrs., La Fama, Santa Fe y mas recientemente Dakota, unda cu el a consagra como campeon di Aruba. Fuera di esey, el a forma parti di diferente categoria hubenil di e seleccion di Aruba, incluyendo sub-20 cu a participa na Guatemala, siendo capitan den tur di nan. E experiencia aki ta demostra su madurez y capacidad di liderazgo. Eisden ta destaca pa su comprension di wega, su reflehonan, reaccion rapido y habilidad cu e bala de su pianan. Tambe e ta conoci pa su capacidad pa dirigi su ekipo y mantene e defensa organisa. Jahmani Eisden ta yiu homber di e conocido cantante Janiro “Atanio” Eisden y su firma cu FC Den Bosch ta marca un importante paso den su prometedor carera deportivo. ------------------------------ {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Stiven Melchor Rua | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[1990]] | luga nacemento = [[Medellin]] | pais nacemento = [[Colombia]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Britannia]] | liga = | number = 1 | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Stiven Melchor Rua''' (☆ [[1990]] na [[Medellin]]) ta un futbolista [[Aruba]]no cu ta hunga como portero den [[Division di Honor (Aruba)|division honor]] pa [[SV Britannia]]. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === Stiven Rua ta STIVEN Melchor Rua ta un di a 6 hungadonan local cu lo ta parti di e seleccion di Aruba. E tin 34 Aña di edad y ta pisa 71KG. Su Haltura ta 1.77M y su posicion ta Bolante. E ta naci na Medellin Colombia y a hunga futbol infantil pa cu e team Itagui Detaires.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1qFLCkC_Rhg701h5wBl-UVq5rj0Hx_c6z/view Stiven Melchor Rua: Hecho en Aruba], AweMainta (6 di juni 2024)</ref> 34 ana Na 2002 e la bin Aruba y a hunga mayoria di su hubentud den e team di RCA. Cu su 17 aña e la debuta cu e team di Division di Honor y a logra conkista u total di 6 titulo di campeon cu e team tricolor. Actualmente e ta den su di dos aña cu e Pumanan di Piedra Plat [[SV Britannia]]. E tin tambe 4 titulo di [[Copa Betico Croes]] di cual 3 ta cu [[Racing Club Aruba|RCA]] y uno cu Britannia. Na 2008 e la sali “Rookie of the year.” E tin 3 titulo di “best midfielder” y tambe un titulo di “Goal getter” y un titulo di MVP, ambos e la gana na 2016. E ta un hungado hopi bon tecnica, bon tino di wega y experiencia den weganan grandi. E ta naci na Colombia pero e ta sintie mas Rubiano cu Juan Bembe. “Hecho en Aruba” y cla pa bay guera pa representa nos bunita isla. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Melchor Rua, Stiven}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- '''JOSTHAN Maduro''' ta un otro keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 17 aña di edad, ta pisa 80KG y ta midi 1.88M di haltura. E ta hunga den e campeonato local p’e muchanan di Madiki SV Riverplate den Division di Honor. E la cuminsa su carera futbolistico den Bubali y e ultimo dos añanan aki e la milita den e team di Madiki.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1P0kFQSalZd2S820aowZLuE5eCh7BeUJ9/view Josthan Maduro: Factor X], AweMainta (5 di juni 2024)</ref> Sigur un di e motibo grandi cu Riverplate ta logra drenta den e Copa Oro t’e bon actuacion di Josthan Maduro. E la ser scogi como e miho keeper di Division di Honor campeonato 2022/ 2023. E tin hopi bon refleho y ta destaca hopi cu e bala den su pia. Cu su pia robes e por pone e bala te dilanti e area grandi di e team contrario. E tin hopi bon tecnica, bon vision di wega, bon reaccion y ta un di e poco porteronan cu tin e factor X. E por dicidi un wega cu su glovenan pero tambe cu su pia. Seleccion Aruba sigur ta conta cu 3 tremendo keeper p’e compromisonan nos dilanti y Josthan Maduro sigur ta cla p’e reto. {{Appendix}} --------------------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Rovien Ostiana | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] | luga nacemento = [[Rotterdam]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 186 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2022-2023<br /> | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam<br /> }} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Rotterdam]]) ta un futbolista hulandes cu ta hunga como bolante. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde 2023. == Carera == === Carera den club === ROVIEN Ostiana ta otro hungado cu lo ta formando parti di nos seleccion Nacional p’e apertura di e clasificacion pa Mundial 2026. E tin 22 aña di edad, ta pisa75KG y ta midi 1.86M di haltura. Actualmente e ta hungando pa Jong F.C. Volendam den division dos di e futbol Hulandes. Su posicion ta bolante y e la bin ta hunga un rol importante den nos team Nacional. E tin 5 gol anota y 3 asistencia den e Concacaf Nations League y un di su gol nan a sali den e top 3 miho golnan di e torneo aki y hasta a sali riba ESPN. Esey t’e gol cu e la score di midden veld contra US Virgin Island. E ta e tipo di bolante cu bo ta yama “Box to Box.” E ta core e veld ariba abou semper buscando e espacio y semper n’e luga indica n’e momento indica. E tin bon vision di wega y tambe un bon disciplina tactico pa yuda e team mantene organisacion. Su motivacion grandi, ta su mama cu ta biba na Aruba di Famia Robles. Aruba sigur ta conta cu su asistencia nan y tambe su olfato goleador den e wega nan nos dilanti. === Carera internacional === Ostiana a haci su debut internacional pa Aruba riba 11 di sèptèmber 2023 den un partido di Liga C di Nashonnan di CONCACAF 2023 ⁇ 24 contra e Islanan Cayman.[1] 7] El a score su promé gol pa e ekipo nacional den e di dos minuut di e eventual victoria di 2:1.[ Na e siguiente partido, Ostiana a score su di dos gol den dos wega ora Aruba a derotá e Islanan Virgen Merikano pa keda inkapas i lider di nan grupo. Despues di e wega, el a keda nombra den e League C Best XI pa su rendimiento. 12] == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Ostiana, Rovien}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Jonathan Richard | imagen = | imagen hanchura = 220 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 180 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] ADO20 | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 1998–1999 <br /> 1999 <br /> 1999–2002 <br /> 2002–2006 <br /> 2006–2007 <br /> 2007–2010 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Dordrecht<br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Moordrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] DOTO Pernis <br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] BVV Barendrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RVVH }} '''Jonathan Richard''' (☆ [[14 di novèmber|14 di november]] [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un [[futbol]]ista [[Hulanda|Hulandes]] cu ta hunga ...... E tabata internacionalista pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|seleccion di Antia Hulandes]] di 2004 te 2008. Entre 2013 y 2015 e tabata coach di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JONATHAN Richard tambe ta riba lista di e 23 hungadonan yama pa Bonds coach Marvic Bermudez. E tin 32 aña di edad, ta pisa 78KG y ta midi 1.80M di haltura. Su posicion ta bolante central y su pia dominante ta su pia robes. E campeonato pasa e la hunga den Odin 59 Heemskerk cu ta un team cu ta den 3er division di futbol Hulandes, pero e siguiente campeonato e lo ta formando parti di ADO20 den segunda division. Ya den pasado e la hunga caba den e division aki pa AFC Amsterdam y GVVV Veenendaal. E ta un hungado cu ta anticipa bon e hugadanan, tin bon orientacion di e wega y e sa con pa pone respet memey di tereno. Su disciplina tactico ta haci cu e ta e guy cu ta tene e team organisa. E ta un hungado di basta forsa y ta cla pa guera. E ta un hungado importante den e transicion den atake. E tin bon vision di wega y ta bon cu e bala yudando e team den salida tanto cu paso cortico como pase largo nan den buraco.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Jonathan Richard: Disciplina Tactico], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E ta un hungado cu semper ta trece calma specialmente ora cos nan no ta bayendo bon. E la nace na Hulanda pero su tata ta di Aruba, y esey ta un di su motivacion pa hunga pa nos dushi isla. === Carera internacional === El a representá == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Richard, Jonathan}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Mark Jacobs | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 182 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Mark Jacobs''' (☆ [[10 di novèmber|10 di november]] [[1969]] na Nieuwkoop, [[Hulanda]]) ta un ex[[futbol]]ista profesional [[Aruba]]no. == Carera == === Carera den club === MARK Jacobs tambe a ser yama pa forma parti di nos seleccion Nacional. Actualmente e ta hungando na Hulanda pa S.V. Orion den e 4to Division den futbol Hulandes. Mark Jacobs tin 23 aña di edad, e ta pisa 73KG y ta midi 1.82M di haltura. E la hunga mayor parti di si carera futbolistico den [[SV Bubali|Bubali]] y na 2019 e la pasa forma parti di e tricolornan di Solito, RCA caminda e la gana 2 Copa Betico y e titulo di campeon na 2023. Su posicion unda e ta mas comodo ta Lateral drechi, pero e por hunga tambe den bolante y hasta como defensa central. E ta un hungado cu bon tecnica, bon vision di wega y un vocacion ofensivo.<ref>https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Mark Jacobs: Di Noord E Ta], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E la nace den e bario di Bubali y aunke su mayor exito a bin cu e team tricolor, full e bario di Noord, en special Bubali lo ta para su tras pa ora e subi e tereno di wega pa defende nos color nan nacional. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jacobs, Mark}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Jayden Kruydenhof | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jayden Anthony Kruydenhof | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Den Haag]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 171 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 | liga = amateur | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2023-? | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 }} '''Jayden Anthony Kruydenhof''' (☆ [[2007]]) ta un futbolista [[Hulanda|Hulandes]]-[[Aruba]]no cu ta hunga den e liga [[Hulana|Hulandes]] y desde 2024 den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. .<ref name="AweMainta">[https://drive.google.com/file/d/1_ng-RNDmcFnExtKSO1kfW-ccrrCohUcL/view Jayden Fruydenhof], AweMainta (1 di juni 2024)</ref> E ta internacionalista y desde 2024 e ta hunga den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JAYDEN Kruydenhof ta otro hungado cu lo ta yegando di Hulanda. El a hunga caba pa Aruba den e torneo di Concaf U-20 y ta nieto di e conocedo entrenador Herbert Bijlsnijder. E tin 17 aña di edad y ta midi 1.71cm di haltura y ta pisa 59kg. Te ultimo e tawata forma parti di e team amateur AFC34, pero e siguiente campeonato e lo forma parti di SC Cambuur Leeuwarden. E lo ta parti di e U-18 y of U-19. E ta hopi habil cu su pia robes y su forsa ta den e wega di uno contra uno, caminda su bon control di e bala y tambe su tecnica ta sobresali. Un bon dribbler y tambe hopi explosivo den su velocidad ta haci’e un hungado hopi peligroso. E tin un bon tiro di pafo di e area y tambe por pone centronan casi perfecto den e area. Un hungado bastante completo y bastante interesante. A pesar di su edad jong e ta cla pa asumi e reto di representa nos Isla Aruba. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kruydenhof, Jayden}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Tyron Perret Gentil | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Tyron Perret Gentil | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 179 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse U-21 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Tyron Perret Gentil''' ta un futbolista == Carera == === Carera den club === di e hobennan cu ta haciendo su debut den e seleccion Nacional. E tin 20 aña di edad y ta jungando pa e Club Hulandes Vitesse Onder 21. Prome cu esey el a hunga den e categoria hubenil pa F.C. Amsterdam di 2014 pa 2017, despues el a bay Vitesse di 2017 pa 2019, despues el a bay PSV di 2019 pa 2022 y aña pasa el a bolbe bek Vitesse. E ta midi 1.79M di haltura y ta pia links. Su posishon ta atacante na liña y por hunga tanto na banda robes comoo na banda drechi. E tin bon dribbling, hopi speed, bon tecnica y e por pone bon centro den e area. Y e semper ta busca espacio pa ricibi e bala. E ta mas efectivo ora e ta hunga riba su banda robes. Si bo ta hunga Football Manager online bo por cumpra Tyron pa e hunga pa bo team. Su valor riba mercado ta di $608,440.00 pero segun nos por a compronde cu lo bo mester saca cerca di $3,000,000.00 pa bo por hay'e den bo team di Futbol Manager. Tyron Perret Gentil ta un di e hobennan talento cu lo representa Aruba den e compromiso importante aki.<ref>https://drive.google.com/file/d/1chRNodyptaTclQiovMBbtWCE2KCmvrTu/view Tyron Perret Gentil: rapido y versatil], AweMainta (30 di mei 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Connor van Kilsdonk | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Connor van Kilsdonk | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] NEC U-18 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Connor van Kilsdonk''' (2007) ta == Carera == === Carera den club === otro hungado cu ta biniendo di Hulanda pa representa Aruba. E tin 17 aña di edad y a representa Aruba den e campeonato di U-20 di Concacaf caminda e la score 3 gol den 4 wega. E t’un centro delantero y ta milita actualmente den e club NEC U-18 na Hulanda. Su estatura ta 1.88M y ta pisa 70 KG. E t’un hungado hopi dinamico cu un pia links bastante saludabel.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Connor van Kilsdonk: dinamico y letal], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Pa su club e tin 17 gol anota den 19 wega y ta halando bastante tension na Hulanda pa su habilidad pa pone e bala den net. E ta un Centro Delantero pero e por hunga tambe riba e dos bandanan. E tin forsa y ta hopi habil pa sconde e bala y tremendo vision di wega. Su edad por ta jong pero su curason ta grandi pa defende e colornan di nos isla. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kilsdonk, Connor van}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Kymani Nedd | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Kymani Nedd | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Excelsior U-21 | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 (Aruba-Cayman Islands) | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Kymani Nedd''' ta un futbolista hulandes-arubano y internacionalista den e seleccion nacional di Aruba. == Carera == === Carera den club === otro hoben talento cu lo representa Aruba den e weganan pa clasificacion pa Mundial 2026. E tin 19 aña di edad y ta milita den Excelsior Rotterdam U-21. E ta pia links y ta defende e banda robes di e tereno.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Kymani Nedd: siguridad riba e banda robes], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Su estatura ta 1.88M y ta pisa 75 KG. E por hunga tambe defensa central pero su posicion preferi ta e banda robes. Su carera futbolistico ta apenas cuminsando. E la cuminsa su carera den e team hubenil di Spartaan’20 pa despues move pa NAC Breda unda e la hunga di 2016 pa 2018 y despues e la pasa pa su club actual cu ta Excelsoir Rotterdam. E campeonato aki e la hunga un total di 20 wega pa su team. Pa Aruba e la hunga e ultimo 5 weganan y tin un total di 379 minuut cu e tawata riba veld. E ta hopi sigur ora di duelonan den halto y e kopmento di bala ta un di su fortalezanan. Kymani su motivacion grandi pa defende nos colornan nacional ta door di su tata cu ta Edrick Nedd. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Nedd, Kymani}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------------------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista | nomber = Rachid Trenidad | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Rachid Rafelito Martir Trenidad | alias = | fecha nacemento = [[6 di yüli]] [[1994]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | debut seleccion = 2013 | participa = 8 | goal = 2 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2006- | club = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[SV Real Rincon|Real Rincon]] }} '''Rachid Trenidad''' (☆ [[6 di yüli]] [[1994]] na [[Boneiru]]) ta un [[futbol]]ista di [[Boneiru]] ku ta hunga komo ...?o. E ta internashonalista ku e [[selekshon boneriano di futbòl|selekshon di Boneiru]].[2] 2] == Karera == === Karera den klup === Trenidad a kuminsá hunga pa SV Vespo di Bonaire League na por lo ménos 2014.[1] E tabata kapitan di un ekipo den e Après-Ski Tournament ku a keda organisá pa USV Elinkwijk na Hulanda na 2018. E ekipo internashonal di Bonaire, Guillermo Montero, tabata den e ekipo senior di e club na e momentu ei. 3] === Karera internashonal === Trenidad a hasi su debut internashonal senior riba 1 di yüni 2014 den un viktoria di 2 pa 1 kontra Merka. Islanan Virgen. 1] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Trenidad, Rachid}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Boneiru]] ----------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Dechi Bislip'''| |Nomber = Mario Girigorio Bislip |potret = |Fecha di nasementu = [[9 di mei]] [[1950]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central?? |club = SV Estrella }} '''Mario Girigorio (Dechi) Bislip ('''n. [[9 di mei]] [[1950]] na [[Aruba]]) ta un ex-futbolista internacionalista di [[Aruba]] y ex-hungado di [[SV Estrella|Estrella]]. Dechi Bislip ta di e bario Santa Cruz y su profesion ta piscado. NOTES <ref>[https://arubanative.com/2022/08/29/premio-excelencia-den-deporte-a-reconoce-sr-mario-girigorio-dechi-bislip-como-baluarte-deportivo-2021/ PREMIO EXCELENCIA DEN DEPORTE A RECONOCE SR. MARIO GIRIGORIO ‘DECHI’ BISLIP COMO BALUARTE DEPORTIVO 2021], Arubanative.com (29 di augustus 2022)</ref> Un di e mihor futbolistanan den historia di futbol di Aruba y Antiyas, pero tambe un di e gran hungadornan di e Narahadanan di Santa Cruz: ESTRELLA. MARIO GIRIGORIO "DECHI" BISLIP Mario Bislip mihor conoci como Dechi a nace dia 09 mei 1950 na Aruba. Dechi ta di e bario [[Santa Cruz]] y su profesion ta piscado. Dechi a practica e deporte futbol y tambe boxeo. Futbol e a hunga den Estrella. E nomber Estrella ta sinonimo di futbol na Sta Cruz. Ora na Aruba un persona menciona e bario Santa Cruz, e ta mira e team di futbol Estrella su dilanti. Den Boxeo Dechi bringa 3 pelea so komo hoben, di cua a gana 2 y a perde 1. Dechi no a sigui cu futbol. Dechi e futbolista Dechi a cuminsa practica futbol for di chikito cu 12 aña. Na 1964 cu 14 aña Dechi a bai den junior di e Naranjadanan di Santa Cruz "Estrella". Cu 15 aña Dechi a cuminsa prepara pa bai hunga den hoofdklasse. Despues cu 16 aña di edad Dechi tabata hunga junior atardi y anochi den hoofdklasse cu Estrella. Dechi a hunga den Estrella huntu cu hopi leyenda di Aruba y Antiyas , e.o. Candy Wernet, Fenchi Dubero, Mai Ras, Ange Perez, Janchi Croes, Ale Vrolijk, Yonko Albertsz, Foyito Albertsz, Edwin Dirksz, Betico Dubero, Essy Croes, Roman Kock, Henry Stelt, Dodo Franken, Mirto Croes, Mario Aiky Croes, Chinto Werleman, Maiky Rasmijn, Jendi Croes, Emmy Croes, Chito Croes. Dechi tabata e golgetter di Estrella. Dechi bira hopi aña campeon i Sub campeon di Aruba cu Estrella. Tambe Dechi hunga hopi [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] cu Estrella, di cua nan a bira 2 biaha Sub Campeon di [[Antias Hulandes|Antiyas]] y 1 biaha Campeon di Antiyas na aña 1970. Na aña 1971 Dechi a hunga e Torneo "Gouden Jubileum" di NAVU cu Estrella y tambe den e Final Tournament di [[Concacaf]] cu Estrella na Guatemala. Durante Copa Antiyano 1972 Dechi tabata e mihor hungado pa e club di Estrella. Dechi a hunga te cu 34 aña den hoofdklasse. Despues di caba den hoofdklasse Dechi a bai hunga den Division Dos cu Jong Aruba. Cu Jong Aruba Dechi a bira Campion di Division Dos. Despues Dechi bai laganan y bai hunga den e team cu su swa a lanta, consisti di e muchanan bandi cas cu tabata yama Vitesse. Dechi a hunga 2 aña cu Vitesse y nan a hera bai hoofdklasse y despues e team a kibra. Despues Dechi a bai hunga den Ayo. Dia nan a lanta Liprof Dechi a stop di hunga bala. Despues Dechi a bai hunga den veterano di Estrella, FC Paradera, Caravel e team di Roy Helder. Tambe Dechi a yega di reforsa e gran equipo [[SV Dakota|Dakota]] na Curacao. Hungando den veterano Dechi a manca un rudia y a stop. Tempo Dechi tabata tin 60 aña a stop di hunga. International: Internacionalmente tambe Dechi ta hopi conoci y a hunga den masha hopi Seleccion di Aruba y Seleccion di Antiyas, e.o.: - 1968 cu Seleccion Hubenil di Aruba cu a gana Curacao y Bonaire y a haya e derecho pa forma seleccion di Antiyas pa Weganan di Reino na Hulanda. - 1968 cu Seleccion Hubenil di Antiyas cu a gana Medaya di PLATA na Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 cu seleccion Hubenil Antiyas cu a gana Medaya di ORO den [[Weganan di Reino]] na Surinam. - 1970 cu seleccion Antiyas senior cu a gana Medaya di PLATA den [[Weganan Centro Americano y del Caribe]] na [[Panama]]. - 1971 cu seleccion Antiyas contra Jamaica pa eliminatorio pa weganan Olympiada. - 1971 cu Estrella, a hunga den group stage di Concacaf Final Tournament na Guatemala. - 1973 cu Seleccion Antiyas senior cu a gana di Haiti 1-0 na Curacao. - 1976 cu seleccion di Antiyas eliminatorio pa Mundial 1978. - 1978 cu seleccion Antiyas Weganan CAC na Medellin Colombia. - 1982 cu seleccion Aruba contra Alajuelense di Costa Rica. Logronan personal: - 1974 golgetter (cu 13 gol) di campeonato di Aruba. Logronan cu equipo - 1968/69 campeon di Aruba cu Estrella. - 1969 Sub Campeon di Antias cu Estrella. - 1969/70 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - 1970 campeon di Antias cu Estrella. - 1970/71 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1971/72 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1973 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1974 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1976 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1977 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1978 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1980 Campeon di Torneo di Copa Radio Kelkboom ku Estrella. - 1981 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - Campeon di Segundo Division cu Jong Aruba. Logronan cu seleccion Antiyas: - 1968 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu Seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 Campeon y Medaya di ORO cu seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Surinam. - 1970 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu seleccion di Antiyas senior den Centro Americano y del Caribe na Panama. Reconocimento ricibi - 1974 di AVB come e maximo goliador di campeonato. - 2022 Premio Excellencia den Deporte {{Appendix}} --------------------------- '''Kiomy Luperon Herasme''' ta un futbolista femenino cu ta hunga delantero pa [[Fairleigh Dickinson Knights]], un college team Mericano y pa e ekipo nacional Arubano pa damas. is an Aruban [[Women's association football|footballer]] who plays as a [[forward (association football)|forward]] for American college team [[Fairleigh Dickinson Knights]] and the [[Aruba women's national football team|Aruba women's national team]]. ==Early life and education== Luperon was raised in [[North Bergen, New Jersey|North Bergen]], [[New Jersey]], United States. She has attended the [[North Bergen High School]] in her hometown.<ref name=FDK/> ==College career== Luperon has attended the [[Fairleigh Dickinson University]] in the United States.<ref name=FDK/> ==International career== Luperon capped at senior level during the [[2022 CONCACAF W Championship qualification]].<ref name=GSA/> {{Appendix}} ==Link externo== *{{Instagram|id=iam_kiii}} {{DEFAULTSORT:Luperon, Kiomy}} --------------- {{Futbolista |nomberdihungado = |Nomber = Giovanni Franken |potret = |Fecha di nasementu = 28 di augustus 1967 |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central |club = [[SV Estrella]] }} '''Giovanni Francesco Zacharias Franken'''[1] (n. 14 di november [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un ex-futbolista internacionalista di Antias Hulandes y e actual director tecnico di ADO Den Haag. Franken tabata hunga como mediocampista y a representa Antias Hulandes na nivel internacional. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. fr.wiki:International van de Nederlandse Antillen van 2004 tot 2008 speelde Franken in de voorrondes van het WK 2006 en 2010 (7 wedstrijden gespeeld) Benoemd tot coach van Aruba tijdens het ABCS-toernooi 2 van 2013 , behaalde Franken goede resultaten tijdens de kwalificaties voor de Caribbean Cup of Nations 2014 , waardoor de Arubanen hun beste positie op de FIFA-ranglijst vanjuni 2014( 120e rang) . Tijdens de kwalificaties voor het WK 2018 slaagde hij erin om Aruba te kwalificeren in de 3e voorronde , nadat hij echter op de grond zijn twee wedstrijden tegen het Barbados-team had verloren . Inderdaad, Barbados zegevierde met 2-0 in de heenwedstrijd en een ongeschikte speler in de terugwedstrijd en ondanks hun 1-0 overwinning verklaarde de FIFA Aruba tot winnaar op de groene loper (3-0) 3 . Echter, inaugustus 2015, wordt Franken vervangen door Rini Coolen die tijdens de genoemde 3e voorronde 4 de interim-manager van Aruba overneemt tegen Saint-Vincent-et-les-Grenadines. In 2010 zette Franken een punt achter zijn actieve spelersloopbaan en werd voetbaltrainer van diverse clubs .................... Entre oktober 2013 y augustus 2015 e tabata bondscoach di e seleccion nacional di Aruba. Franken werd vanaf 2013 tevens bondscoach van Aruba. Door onder andere overwinningen op Guam, Britse Maagdeneilanden (7-0 grootste overwinning ooit voor Aruba), Turks- en Caicoseilanden steeg Aruba van de 198e plaats naar de 120e plaats op de wereldranglijst. Franken stopte als bondscoach nadat Aruba in juni 2015 in de WK-kwalificatie 2018 uitgeschakeld werd door Barbados. Aruba ging echter toch door omdat Barbados een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld en Franken werd ad-interim opgevolgd door Rini Coolen.[2] {{Appendix}} pl.wiki:Clubcarrière Een leerling van Feyenoord . Hij begon zijn voetbalcarrière bij DOTO . In 1998 stapte hij over naar FC Dordrecht . Daarna trad hij op in VVM en RKC Waalwijk . In 2002 keerde hij terug naar DOTO waar hij werd verkozen tot aanvoerder van het team. In mei 2006 verhuisde hij naar BVV Barendrecht [1] . In februari 2007 tekende hij bij RVVH [2] , waarin hij tot 2010 speelde. nl.wiki:Giovanni Francesco Zacharias Franken (Rotterdam, 14 november 1979) is een Nederlands voormalig profvoetballer en huidig voetbaltrainer. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. es.wiki:Giovanni Franken (Róterdam, Países Bajos; 14 de noviembre de 1977) es un exfutbolista profesional de Curazao, aunque cuenta también con la nacionalidad neerlandesa. Se desempeñaba en el terreno de juego como mediocampista y actualmente se dedica a la profesión de director técnico. en.wiki: Giovanni Francesco Zacharias Franken[1] (born 14 November 1977) is a retired footballer who played as a midfielder and head coach of the under-21 team of ADO Den Haag. Born in the Netherlands, Franken represented the Netherlands Antilles at international level. He was also head coach of the Aruba national football team between October 2013 and August 2015. --------------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Puppy Diaz'''| |Nomber = Johan Paul Diaz |potret = |Fecha di nasementu = [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = portero |club = SV La Fama }} '''Paul Johan (Puppy) Diaz''' (n. [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] na [[Aruba]] f. [[30 di september]] [[2007]]) tabata un futbolista internacionalista di [[Aruba]] cu tabata keeper ? hunga pa [[SV La Fama|La Fama]], e seleccion nacional Arubano y e seleccion Antiyano. == Biografia == E club di futbol La Fama a produci masha hopi bon futbolista cu a representa nos isla den exterior, manera Pupy Diaz, un di e miho keepernan cu nos isla y Antiyas a conoce. Sr. Debaristo Kock tabata un tempo presidente di e ekipo La Fama. Ora mi menciona keeper, mi ta corda e dicho cu tabata bisa: "E keeper a coy e bala den su gobi of e keeper a gobi e bala", kiermen cu el a coy e bala den su brasa. El a cera e bala. Indudablemente Paul Johan (Pupy) Diaz tabata un di e figuranan mas importante den e paginanan di historia di futbol di Savaneta, Aruba y Antiyas. Pupy a nace na Aruba dia 19 di december 1936. E ta yiu di Anton Oomen y Maria de Jesus Diaz. Dia 12 di december 1958 Pupy a contrae matrimonio cu Lidia Bisslik y nan tin tres yiu: Carina, Paul y John. Nan tin tambe tres nieto: Ridley, Johana y Marc. Durante su hubentud Pupy tabata un di e futbolistanan mas talentoso cu Aruba a conoce, specialmente como keeper. Den su epoca como deportista, el a participa na diferente campeonato na nivel nacional y tambe internacional, hungando pa e seleccionnan di Aruba y di Antiyas. Pupy su trayectorio como deportista, pero mas importante como futbolista, a causa furor durante hopi aña, pero na cierto momento e mester a retira gradualmente for di deporte debi na un malesa cu a bin ta deteriorando su curpa pa hopi tempo y cu practicamente a oblig'e retira casi completamente. A pesar di esaki, su amor y pasion pa e deporte futbol a keda intacto y e pasion aki e tabata desea semper pa sirbi como legendario pa e futuro generacionnan. Pupy, na varios ocasion, a keda honra durante diferente evento deportivo. Un di su ultimo reconocimento publico y honor cu el a ricibi, tabata den un torneo di futbol di Lifida cu La Fama a organisa. Ki bunita regalo esaki tabata pa duna Pupy e honor cu e merece. Alabes e chikitinnan por a duna Pupy un regalo cu e por a hiba den su curason pa eternidad. E ocasion aki sigur a lanta Pupy su animo, pasobra tabata un momento hopi dificil door cu e tabata sinti su mes hopi kibra di salud. Sinembargo, el a conta cu e cooperacion valioso di su asistentenan y dokternan pa asina e por a lanta e dia ey hopi bon pa gradici e ekiponan y e publico presente pa e homenahe aki. Un alegria grandi tabata reina den e publico pa mira Pupy canando poco poco y cu e sonrisa di semper riba su cara ora e tabata hisa su man di saludo y gradicimento na tur esnan presente. Esaki siguramente a trece e recuerdonan di antes ora cu Pupy den su ekipo tabata saluda e publico despues di cada wega cu nan tabata gana. Dia 30 di september 2007, den oranan di mainta tempran di diasabra, e noticia a plama rond den tur skina di nos isla cu nos legendario den futbol Pupy Diaz a bay laga nos. Esaki indudablemente a laga atras hopi lagrima y dolor pa su famia pero tambe pa henter Aruba y naturalmente recuerdo di su epoca mas gl<ref>[https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n9/mode/1up?q=patin+pret&view=theater Historia di Savaneta], Adolf (Dufi) Kock, 2009</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Botta, Angel}} [[Category:Hende]] [[Category:Futbol na Aruba]] Na Augustus 1955 Botta a dirihi e seleccion Arubano den e Campeonato Centro Americano y Del Caribe na Honduras. Aruba a perde 3 - 2 cu Costa Rica, 2 — 1 cu Corsou gana Cuba 5 - 1, tabla 1 — 1 cu Honduras y perde {{Appendix}} Despues di su carera profesional den futbol, Angel Botta a dicidi di bin Aruba na 1952, unda el a cuminsa traha como entrenador di muchanan di Socotoro, Aruba Jrs. Den Aruba Jrs. Angel Botta tabata hungador, pero tambe tabata e DT di e muchanan di Socotoro. Na 1955 Angel Botta a forma parti di e hungadornan cu a hinca un record di 93 goal den un campeonato. Fuera di Botta, tin esnan ya den paz decanse, cu ta Leo Rodriguez. Gochi Brion, Juan Briezen y Ruben Arrango. Fuera di Aruba Jrs. Angel Botta tabata Director Tecnico di seleccion di Aruba,y tambe di Antiyas, ora cu Aruba a gana e derecho di forma seleccion di Antiyas. Banda di esaki, e tabata entrenador di e.o. Tropical, cu a bira subkampeon di Aruba. tabata entrenador tambe di RCA, hibando e team tri-color n'e prome team Arubano cu a logra e titulo campeonil di Copa Antiyano. Mescos el a haci tambe ora e tabata DT di Estrella na 1970.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-AWEMAINTA-2011-08-17/page/n27/mode/1up?q=angel+botta&view=theater|Mundo deportivo ta yora Angel Botta|AweMainta|datum=2011-08-17|bezochtdatum=2023-04-25}}</ref> Asina por mira cu Angel Botta tabata entrenador di varios equipo di Aruba, haciendo futbol grandi cu ta keda solamente na historia, si compara e futbol di awendia, unda nos a bay atras. Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e tempo ey tabata Puppy Diaz den goal, den defensa nos ta haya Mario Mateo y Tuyo Werleman. Den medio campo tabata Watty Vos, Edwin Dirksz y Jose Boye. Como delantero, nos tabatin Antero Giel, Evenio Gonzalez, Gochi Brion, Doc Williamsy Juchi Jansen. Esaki tabata e unico seleccion cu a gana Saprissa, cu tabata gana tur su compromisonan internacional. Awe sigur mundo di deporte y sigur futbol ta yora fayecimento di Angel Botta, kende su entiero lo tuma lugar sigur na Aruba. E unico reconocimento cu Angel Botta a haya, ta cu e Centro Tec- nico na Stadion Frans Figaroa a ser yama na su nomber. Cu Angel sosega na paz. NOTES wikiwand Era un antiguo argentina de fútbol jugador y entrenador . La mayor parte de su carrera la ha desarrollado en Aruba, donde el centro técnico de fútbol nacional lleva su nombre. futboli- sta profesional di fama internacional. I mi no ta ke- re cu na Aruba lo tin algun hende cu no a tende nunca di Angel Botta. otta ha hecho un nombre para Aruba, haciendo que el club de Aruba Juniors con el que ganó el campeonato en 1953. Ese mismo año, dirigió el equipo de Antillas Holandesas en el 4 º lugar de la Copa CCCF . Dos años más tarde, compitió en la misma competición, pero esta vez al frente de la selección de Aruba que le lleva a la 5 º lugar. En 1974, dirigió a República Dominicana en los Juegos Centroamericanos y del Caribe . En 1996, volvió al timón de la selección de Aruba y se convirtió en el primer técnico en liderarla en un torneo clasificatorio para el Mundial , en este caso las eliminatorias para el Mundial de 1998 , sin mucho éxito ya que perdió dos veces ante la dominicana. República (2-3 y 1-3). Establecido durante mucho tiempo en Aruba, Ángel Botta entrenó a la mayoría de los clubes de la isla (Aruba Juniors, SV La Fama , SV Dakota , SV Estrella , Tropical, Racing Club Aruba , Brasil Juniors, SV Caiquetio , SV Juventud Tanki Leendert , entre otros) . El murió dentroagosto 2011 en el Hospital Dr. Horacio E. Oduber en Oranjestad . Tenía la enfermedad de Alzheimer . Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e Den decada sesenta el a 1952 el a fungi tambe como director tecnico di e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion di Aruba]] y na 1960, 1961 y 1966 di e seleccion Antiano, cu e tempo ey tabata forma den mayoria pa hungadornan Arubano. Den e [[Weganan Centroamericano y di Caribe]] e seleccion a titula subcampeon na [[Cuba]] (1960); na di tres luga na e campeonato na [[Costa Rica]] y a obtene e medaya di plata na [[Puerto Rico]] (1966). Den [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] el a yuda RCA pa gana na 1965, sigui pa Estrella na 1970, siendo e unico dos clubnan di Aruba pa logra esaki.<ref name="SdP"/> ------------- {{Databox}} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Aruba]]??) ta un futbolista Arubano cu ta hunga ..... pa Jong Volendam y e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional di Aruba]]. en.wiki: Rovien Ostiana (born 14 February 2002) is an Aruban footballer who most recently played for Jong Volendam and the Aruba national team. Club career As a youth, Ostiana played for SV SVV beginning in at least 2013.[1] For the 2020/2021 season, he joined English club Enfield Town of the Isthmian League Premier Division, suiting up for the under-19 team.[2] He returned to the Netherlands in 2021, signing for Kozakken Boys.[3] In July 2022, he moved to Jong Volendam of the Tweede Divisie. Team manager Kizito Musampa stated that Ostiana was his ideal image of a true number six.[4] Shortly after joining the club, he appeared in a 8–0 friendly victory over SV De Rijp.[5] He was joined on the Volendam roster by fellow Dutch Caribbean player Quincy Hoeve, a Bonaire international. In August 2023 the two players linked up in a league match against Koninklijke HFC.[6] International career Ostiana made his senior international debut for Aruba on 11 September 2023 in a 2023–24 CONCACAF Nations League C match against the Cayman Islands.[7] He scored his first goal for the national team in the second minute of the eventual 2–1 victory.[8][9] On the next matchday, Ostiana scored his second goal in two matches as Aruba defeated the United States Virgin Islands to remain undefeated and top its group.[10][11] ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jean-Marc Antersijn''' (☆ [[5 di yanüari|5 di januari]] [[1996]] na [[Aruba]]) ta un portero profesional di Aruba, ku ta hunga pa e seleccion nacional di [[Kòrsou]]. E ta agente liber y ta actualmente sin club. Jean-Marc Antersijn a nase na Aruba den bario di [[Noord]]. E tabata hunga futbol pa [[SV Nacional]] y a yega di forma parti di e seleccion U-13 di Aruba. Cu 17 aña el a bai [[Chile]], unda e tabata train cu e club Union La Calera.<ref>[https://m.voetbalzone.nl/nieuws/dat-ik-ziyech-daar-zag-was-een-onbewuste-motivatie-om-door-te-gaan/395526 Jean-Marc Antersijn], Voetbalzone.nl (27 di oktober 2021) </ref> Un aña despues e ta muda pa Hulanda pa bira futbolista profesional. Despues di core stage na PEC Zwolle, e ta move pa Haaglandia y otro clubnan Hulandes. Entre 2020 i 2021 e ta milita cu FC Eskilstuna y Arlanda na [[Suesia|Suecia]]. Na 2021 e ta firma cu Atlantic City. == Seleccion Arubano == Antersijn ta gana e premio "Golden Glove Award" pa su actuacion excelente durante e torneo CFU U-20 na 2014. Aruba tambe a ricibi e premio "Fair Play Award".<ref>{{citeer web|url=http://www.sportsmax.tv/?q=articles/2015/01/08/concacaf-u20-aruba%E2%80%99s-u-20-keeper-aims-impress-jamaica |titel=CONCACAF U20: Aruba's U-20 'keeper aims to impress in Jamaica &#124; Digicel SportsMax |werk=Sportsmax.tv |datum=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref><ref>{{citeer web |url=http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |titel=Trinidad and Tobago Win CFU Under 20 Championship &#124; CFU Men's U20 |werk=Cfufootball.org |date=2014-09-20 |bezochtdatum=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922130648/http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |archive-date=2014-09-22 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citeer web|url=http://www.digicelsportsmax.com/?q=articles/2015/01/11/players-watch-arubas-jean-marc-antersijn |titel=Players to Watch: Aruba's Jean Marc Antersijn |werk=Digicel SportsMax |date=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> Den seleccion Arubano bou di coach Giovanni Franken el a hunga un wega amistoso contra [[Guam]] (2-0) na 2014.<ref>{{citeer web|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/03/31/world/friendlies/aruba/guam/1650833/ |title=Aruba vs. Guam - 31 di maart 2014 - Soccerway |werk=Int.soccerway.com |date=2014-03-31 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antersijn, Jean-Marc}} [[Category:Futbolista]] [[Category:Hende]] [[Category:Futbòl na Aruba]] __NOINDEX__ b2whwy7eiqz4lbrf6noweqm264snnkj 198494 198493 2026-07-26T21:59:25Z Caribiana 8320 198494 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * {{ABW|bandera}}: [[Lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba]] - [[Jeffrey Werleman]] - [[Michel Lopez]] - [[Yahmani Eisden]] - [[Stiven Rua]] - * {{CUW|bandera}}: [[Brandley Kuwas]] - [[Jetro Willems]] - [[Patrick Kluivert]] - [[Remco Bicentini]] - [[Quinten Martinus]] - [[Kemy Augustin]] - [[Charlison Benschop]] ----------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = Jort van der Sande | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[25 di yanüari]] [[1996]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Indonesia.svg|20px|border]] Bali United | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Delantero | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{BONf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jort van der Sande''' ('s-Hertogenbosch, [[25 di yanüari]] [[1996]]) ta un futbolista boneriano-hulandes ku normalmente ta hunga komo delantero. El a bandoná e klup eskoses Dundee United na ougùstùs 2025 pa SC Cambuur. Van der Sande a hasi su debut den e selekshon nashonal di futbòl di Boneiru na 2023. ==Karera internashonal== Riba 5 di òktober 2023, Van der Sande a wòrdu inkluí den e selekshon di selekshon nashonal di futbòl di Boneiru pa e coach nashonal Rilove Janga pa e partido internashonal kontra Anguilla dia 12 di òktober den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2023-24. Van der Sande tabata eligibel pasobra el a biba riba e isla di Caribe pa cinco aña durante su hubentud. Mesora el a hasi su debut internashonal komo titular i a hunga henter e partido, kual Boneiru a gana 2-0 kontra di Anguilla.[2] Siguientemente, el a wòrdu yamá mas frekuentemente pa e selekshon nashonal, i dia 8 di sèptèmber 2024, el a skor su promé gol pa Boneiru ora el a haña e nèt den e derota di 2-1 for di kas kontra El Salvador den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2024/25. --------------- Segun gerente general Yabes Tanuri, e yegada di e delantero ta un eskoho deliberá di e staf tékniko. “Nos ta anunsiá ofisialmente ku Jort van der Sande ta nos hungadó stranhero nobo pa e temporada benidero. Su yegada ta kuadra ku e nesesidatnan di e personal tékniko. A base di su eksperensia i estadístikanan komo delantero, nos ta spera ku e por duna un kontribushon signifikante na Bali United. Nos ta spera ku e adaptá lihé na e liga indones. Bon Bini na Bali, i nos ta spera di logra un éksito huntu den Tanuri,” Tanuri a bisa. deklarashon di e klup.<ref name="Jort">Hans Hofstra, [https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united], bonaire.nu (26 di yüli 2026)</ref> ==Karera di klup== Van der Sande ta djòin for di SC Cambuur, kaminda el a hunga un ròl klave den e promoshon pa Eredivisie temporada pasá. Den e Keuken Kampioen Divisie, el a skor nuebe gol i a proveé ​​dos asistensia.ref name="Jort"/> Aunke Van der Sande a nase na Den Bosch dia 25 di yanüari 1996, e ta hunga internashonalmente pa e selekshon nashonal di Boneiru. E delantero ta forma parti di e selekshon boneriano pa vários aña kaba i ta representá e isla durante partidonan internashonal. E atacante a cuminsa su educacion di futbol na SV Audacia y VV Heeswijk, despues di cual el a progresa door di e academia hubenil di FC Den Bosch. Tabata einan ku el a hasi su avance tambe den futbòl profeshonal. Siguientemente, el a hunga pa FC Eindhoven, NAC Breda, i ADO Den Haag.ref name="Jort"/> Durante su tempu na FC Eindhoven, e tabata un kompañero di e aktual kapitan indones, Jay Idzes, kende e tempu ei a hasi e transishon di e tim hubenil pa e promé tim.ref name="Jort"/> Na 2024, Van der Sande a opta pa un aventura den eksterior ku e klup eskoses Dundee United. Un temporada despues, el a regresa Hulanda pa bisti e camiseta di SC Cambuur. Awor, un otro reto den eksterior ta sper’é, e biaha aki na Indonesia.ref name="Jort"/> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sande, Jort van der}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Boneiru]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jarzinho Saul Emmanuel Pieter | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 6 di òktober 2016 | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jarzinho Saul Emmanuel Pieter''' (☆ [[11 di novèmber]] [[1987]] na [[Willemstad]] – † [[9 di sèptèmber]] [[2019]] na [[Port au Prince]]) tabata un futbolista di Kòrsou ku tabata hunga komo kiper. Karera di klup Pieter a kuminsá su karera ku RKSV Centro Dominguito, kaminda el a bira un di e portero mas importante den futbòl lokal. Ku e klup aki, el a gana varios kampionato di Kòrsou, inkluyendo titulonan na 2012, 2013, 2015 i 2016. Durante e periodo aki, Centro Dominguito tabata un di e ekiponan dominante riba e isla. Despues di mas ku dies aña ku e klup, Pieter a transferí na 2018 pa SV VESTA. Ku e equipo aki, el a logra un logro historiko ora ku VESTA a bira kampion di Kòrsou pa promé biaha den su historia. Internashonal Pieter a hasi su debut pa e selekshon nashonal di Kòrsou na 2013, poco tempu despues di su promé titulo ku Centro Dominguito. El a forma parti di e selekshon durante varios aña, mayoria di biaha komo di dos portero despues di Eloy Room. El a partisipá den torneo manera e Kampionato Karibe 2014, kaminda Kòrsou a debuta na e ronda final, i tambe den e Kopa Oro di CONCACAF 2017. Den e ultimo torneo aki, Kòrsou a logra un exito historiko ora ku nan a gana e kampionato karibeño i kualifiká pa e Kopa Oro. Morto Na sèptèmber 2019, Pieter tabata ku e selekshon nashonal na Haití pa un partido di CONCACAF Nations League. Poco despues di yega, el a kuminsá sinti malu. Dia 9 di sèptèmber 2019, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotel na Port-au-Prince, probablemente debí na un paro kardiako. Su morto a kousa gran tristesa den Kòrsou i den mundu di futbòl. Durante e siguiente partido di e selekshon, a wòrdu tene un momento di silensio na su memoria. Despues di su morto, a wòrdu establesé e “Jarzinho Pieter Kids Fund Project” na su honor. == Karera == ===Klup=== Pieter a hunga pa [[RKSV Centro Dominguito]] y SV VESTA na [[Kòrsou]] i a titulá seis biaha kampeon di Kòrsou. Den zomer di 2018, el a hunga pa [[SV Juventus]] na [[Boneiru]] pa vários luna. === Internashonal === Un rato despues di a gana su di dos titulo nacional cu RKSV Centro Dominguito na 2013, Pieter a wordo yama pa e seleccion nacional di futbol di Curaçao pa entrenador nacional Ludwig Alberto. Tres dia despues di su di 26 cumpleaños, el a debuta den e prome partido di e torneo ABCS 2013 contra Aruba, un partido cu Curaçao a gana 2-0. Den e final contra Surinam dos dia despues, cual Curaçao a perde 3-1, Pieter un biaha mas a hunga full e 90 minuut den gol pa su pais natal. Ta te na sèptèmber 2014 Pieter a keda selektá pa e selekshon di Kòrsou atrobe. Pa e eliminatorio di Kampionato di Karibe 2014, el a wòrdu yamá pa e selekshon di Kòrsou dor di Ingemar Pieternella i a hunga den tur tres partido di grupo den e promé buèlta. Curaçao a termina prome y a avansa pa e di dos buelta di clasificacion, unda nan a bolbe termina na di dos luga tras di Martinique. Pieter a hunga den tur tres partido di grupo di Pieternella. Despues di a klasifiká ku éksito, e selekshon nashonal a partisipá den e finalnan na Jamaica na novèmber 2014 pa promé biaha den historia. Danki na su actuacionnan consistente durante e eliminatorionan, Pieter tabata tambe e portero regular di su pais den e finalnan y a hunga e 90 minuut completo den tur tres partido di grupo di su team. Sinembargo, Curaçao a perde den Grupo A contra Trinidad y Tobago, Cuba, y Guyana Frances, y finalmente a termina ultimo den e grupo cu 0 punto y un diferencia di gol di 5:10, loke a conduci na un eliminacion trempan di e torneo. E siguiente aña, Pieter a wòrdu remplasá komo portero di promé eskoho pa Eloy Room; Zeus de la Paz i Marcello Pisas tambe a hunga pa e selekshon nashonal e aña ei, promé ku Eloy Room a bira e úniko promé eskoho for di 2016. Pieter tabata e portero di reserva di De la Paz den por lo ménos dos partido internashonal na 2015 i despues mester a warda un aña promé ku e wòrdu yamá atrobe. For di e promé buèlta di e eliminatorionan pa Kopa Karibe 2017, Pieter tabata e portero di reserva di Eloy Room i seguidamente a keda riba banki pa e selekshon di Kòrsou—ku eksepshon di algun partido. Dia 22 di maart 2017, Pieter a hunga den un partido amistoso no oficial contra El Salvador cu no a wordo reconoci pa FIFA. Despues ku Curaçao a klasifiká ku éksito pa e Kampionato di Karibe, nan a gana e buèlta final di Martinique, asina klasifiká pa e Kopa di Oro di CONCACAF 2017. Asina mes e team a termina ultimo den Grupo C sin anota ni un punto of gol y a keda elimina trempan. Durante e periodo aki, Pieter tabata konsistentemente e reserva di Room. Despues di esei, Pieter a keda e di dos eskoho tras di Room den un seri di partidonan amistoso, e klasifikashonnan di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21, i e Kopa di Oro di CONCACAF 2019. Kamber a keda pa Merka despues di partisipashon den e Kopa di Oro. === Morto === Na kuminsamentu di sèptèmber 2019, el a kuminsá e kampaña di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21 ku e selekshon nashonal di Kòrsou i tabata un biaha mas riba banki tras di Eloy Room den un viktoria di 1-0 riba Haiti dia 7 di sèptèmber. Un dia despues, el a bula ku e selekshon nashonal pa e kapital haitiano, Port-au-Porce, pa nan di dos partido di regreso, grupo Haiti. E mesun dia ei, Pieter a keha di ta sinti malu. E siguiente mainta, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotèl na Marriott na Port-au-Prince; el a muri di paro kardiako.<ref>[https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/jairzinho-pieter-dead-curacao-goalkeeper-19934472 Jairzinho Pieter dead: Curacao goalkeeper suffers cardiac arrest on eve of qualifier] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> E partido kontra Haiti a wòrdu hunga apesar di morto di Pieter i a terminá den un empate di 1-1; un minüt di silensio a wordu observa promé ku kickoff den su memoria. <ref>[https://www.washingtonpost.com/sports/2019/09/10/day-before-an-international-match-goalie-curacao-died-heart-attack/ The day before an international match, a goalie from Curacao died of a heart attack] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di a skor e gol di empate, [[Elson Hooi]] di Kòrsou a hisa un T-shirt ku e number di Pieter i e palabra “LEGENDA” riba dje pa e kámaranan.<ref>{{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=uAUpujswL_c Curacao and Haiti played an exciting 1-1 draw], abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di su morto, e Proyekto di Fondo di Mucha Jarzinho Pieter a wòrdu establesé na su honor.<ref>[https://kikotapasando.com/2019/10/03/grupo-amigunan-di-pieter-ku-un-inisiativa-bunita-t-shirt-speshal-pa-duna-honor-i-alabes-fundraising-pa-yunan-di-jarzinho-pieter/ Grupo ‘amigunan di Pieter’ ku un inisiativa bunita T-shirt speshal pa duna honor i alabes fundraising pa yunan di Jarzinho Pieter] (Papiamentu), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Na 2013, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou, kaminda e tabata prinsipalmente portero di reserva. Pieter a forma parti di e selekshon di Kòrsou na [[Kopa Oro di CONCACAF]] 2017 i 2019 i [[Kopa Karibe]] 2014 i 2017. Ku Kòrsou, Pieter a gana e Kopa Karibe na 2017. Pieter a fayesé dia 9 di sèptèmber 2019, na e edat di 31 aña den e hotèl di hungadónan na Port-au-Prince, Haiti, kaminda e tabata ku e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa un partido den [[CONCACAF Nations League]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191018084407/https://www.concacaf.com/en/article/concacaf-statement-09092019 Concacaf Statement], concacaf.com, 9 di sèptèmber 2019.</ref> ==Lista di honor== ; RKSV Centro Dominguito :[[Promé Divishon|Sekshon Pagá / Promé Divishon]]: 2012, 2013, 2015, 2016, 2017 ; SV Vesta : Promé Divishon: 2019 ; {{CUW}} : [[Kopa Karibe]]: 2017 : King's Cup: 2019 ==Link eksterno== *[https://www.national-football-teams.com/player/54167/Jarzinho_Pieter.html Profiel op national-football-teams.com] * {{Transfermarkt|300410}} * {{NFTPlayer|54167}} * [https://caribbeanfootballdatabase.com/curacao/players/jairzinhopieter.html Jarzinho Pieter] in der Caribbean Football Database (englisch) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Pieter, Jarzinho}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-15 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 36 | goal = 4 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2= | number seleccion2= | participa2 = 6 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 5 di sèptèmber 2025 | number seleccion3= | participa3 = 3 | goal3 = 0 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} === Internashonal === For di 2012 pa 2017, Bazoer a hasi un total di 33 aparishon pa diferente selekshon hubenil di Hulanda, anotando tres gol. Ku e selekshon U-17, el a gana e kampeonato oropeo di UEFA U-17 na [[Slovenia]] na 2012. Dia 13 di novèmber 2015, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal senior den un wega amistoso kontra Wales (3-2). Na 2016, e mediokampista a hasi sinku aparishon mas den partidonan amistoso. ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Ya for di 2013, Kòrsou a aserká Bazoer pa firma kuné komo un internashonal hubenil.<ref>{{cite web |language=en |url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|title=U-20 finals set for Mexico, U-17s to Panama|publisher=CONCACAF.com|date=2012-11-04 |access-date= |url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413211011/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|archive-date=2012-04-13}}</ref> Dia 29 di ougùstùs 2025, FIFA a aprobá e petishon di Bazoer pa kambia su afiliashon nashonal di Hulanda pa Kòrsou.<ref>{{cite web|url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |language=en |title=FIFA Change of Association Platform|work=knowledge.fifa.com|date=2025-08-29 |accessdate=2026-06-10}}</ref> El a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou dia 5 di sèptèmber 2025 den un wega di eliminashon pa Kopa di Mundu kontra Trinidad i Tobago, ku a terminá 0-0.<ref>{{cite web |language=en |url= https://www.sofascore.com/football/match/curacao-trinidad-and-tobago/mdcsCqx |title=Trinidad and Tobago v Curaçao|date=2025-09-05 |work=sofascore.com |access-date=2026-06-10}}</ref> Na mei 2026, el a wòrdu nombrá den e selekshon final di Kòrsou pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, e promé aparishon di e pais na e torneo.<ref>{{cite web|title=Smallest nation Curacao name debut World Cup squad|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o|date=2026-05-18|access-date=2026-06-10}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{DEFAULTSORT:Bazoer, Riechedly}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Fonville a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial]] 2026 di [[FIFA]] kontra Bermuda i Jamaica dia 13 i 18 di novèmber 2025.<ref>{{cite web|url= https://www.gelderlander.nl/nec/deveron-fonville-heeft-een-unieke-route-afgelegd-richting-nec-ik-moest-opeens-verder-kijken-dan-voetbal~ae1d1e4d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Gelderlander.nl|accessdate=|title= Deveron Fonville took a unique path to NEC: "I suddenly had to look beyond football."|date=2025-11-12}}</ref> Na mart 2026, el a konfirmá su desishon pa hunga pa Kòrsou<ref>{{citeer web |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/2069306/nec-verdediger-fonville-over-keuze-tussen-nederland-en-cura-ao.html |titel=NEC-verdediger gelinkt aan Oranje: 'Ik heb met mijn hart voor Curaçao gekozen' |datum=2026-03-21 |taal=nl}}</ref> i dia 18 di mei 2026 a wòrdu nominá pa e tim final pa Kopa Mundial 2026, apesar di no a hunga promé.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o |titel=2026 World Cup: Curacao name debut 26-man squad |datum=2026-05-18 |language=en |work=BBC}}</ref> El a hasi su debut pa Kòrsou dia 30 di mei 2026 den e partido preparatorio pa Mundial kontra Eskosia.<ref>[https://www.vi.nl/nieuws/advocaat-laat-fonville-debuteren-namens-cura-ao-tegen-schotland Advocaat laat Fonville debuteren namens Curaçao tegen Schotland], vi.nl (30 di mei 2026)</ref> -------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Godfried Roemeratoe | nomber completo = | imagen = Godfried Roemeratoe.JPG | descripcion = Godfried Roemeratoe na 2025. | fecha nacemento = [[19 di ougùstùs]] [[1999]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 178 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FKC Waalwijk | liga = | number = 24 | posicion = Mediokampista <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-17, U-20 | debut seleccion= 2015 | number seleccion= | participa = 6 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = {{CUWf}} | debut seleccion2 = 2023 | number seleccion2= | participa2 = 16 | goal2 = 1 | temporada = 2017–2018<br />2018–2022<br />2021–2022<br />2022–2023<br />2023– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Willem II<br />[[File:Flag of Israel.svg|20px|border]] Hapoel Tel Aviv<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk }} '''Godfried Roemeratoe''' (☆ [[19 di ougùstùs]] [[1999]] na Oost-Souburg, [[Hulanda]]) ta un futbolista profeshonal ku ta hunga komo mediokampista pa RKC Waalwijk i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== El a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2026 kontra Bermuda i Jamaica riba 13 i 18 di novèmber 2025.[7] ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Stub}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Roemeratoe, Godfried}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Joshua Brenet | nomber completo = Joshua Benjamin Brenet | imagen = PSV Eindhoven, Teamcamp Bad Erlach, July 2014 (076).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[20 di mart]] [[1994]] | luga nacemento = Kerkrade | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 181 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor | liga = Superliga | number = 30 | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-18, U-19, U-21 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 17 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2 = 9 di novèmber 2016 | number seleccion2= | participa2 = 2 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 6 di yüni 2024 | number seleccion3= | participa3 = 11 | goal3 = 1 | temporada = 2012–2018<br />2013–2015<br />2018–2022<br />2020<br />2021<br />2022–2024<br />2024–2025<br />2025–2026<br />2026– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] PSV<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong PSV<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br />→ [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of Qatar.svg|20px|border]] Al-Rayyan SC<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Eskosia]] Livingston FC<br />[[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor }} '''Joshua Benjamin Brenet''' (☆ [[20 di mart]] [[1994]] na Kerkrade, [[Hulanda]]) ta un futbolista [[Hulanda|hulandes]] ku raisnan di [[Kòrsou]] ku ta hunga komo delantero. Aktualmente, e ta hunga pa Kayserispor i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Brenet, Joshua }} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ------------ (☆ na ) ta un futbolista ku raisnan di Kòrsou ku ta hunga komo . Aktualmente, el ta hunga pa i pa e selekshon nashonal di Kòrsou. == Karera == === Hoben === <Optional: youth clubs in 1–2 sentences> El a kuminsá su karera na i despues a pasa pa <academy/club>. === Klup === Dia , el a hasi su debut profeshonal pa den un partido kontra .[#] <Season/period>: <short summary – appearances/goals if known> Na , el a transferí pa .<optional fee/contract>[#] Na , el a firma ku .[#] <Keep each club to 1–2 sentences max> === Internashonal === <Optional: youth national teams> El a representá na nivel hubenil (si aplicabel). El a hasi su debut pa Kòrsou dia den un kontra . <Optional highlight (ONLY if notable)> Dia , el a <goal/assist/event> den un partido kontra . <Optional: tournament/qualification> El tabata parti di e selekshon ku a <achievement, e.g. klasifiká pa Mundial 2026>. ----------- {{Variante|c}} E '''lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta duna un bista di tur futbolista cu tin por lo menos cinco wega internacional pa [[Aruba]] riba nan nomber. E lista no ta incluí partidonan pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|selekshon nashonal di futbol di Antias Hulandes]], solamente e partidonan internacional di pais Aruba despues di su status aparte na 1986. == Lista di hungado == {| class="wikitable sortable" width=90% style="text-align:center;" |- align=left ! width=5% | № ! width=15% | Hungadó ! width=5% | № di partido hungá ! width=5% | № di gol ! width=15% | Debut ! width=15% | Ultimo wega |- | 1 || align="left" | [[Fernando Lewis]] || 11 || 0 || 5 juni 2015 || 14 juni 2017 |- | 2 || align="left" | [[Noah Harms]] || 11 || 0 || 10 oktober 2017 || 4 juni 2022 |- | 3 || align=left | [[Walter Bennett (Aruba)|Walter Bennett]] || 17 || 0 || 21 augustus 2011 || 18 oktober 2023 |- | 4 || align=left | [[Gregor Breinburg]] || 13 || 0 || 2019 || 21 november 2023 |- | 5 || align="left" | [[Terence Groothusen]] || 27 || 1 || 2016 || 9 oktober 2021 |- | 6 || align="left" | [[Josh Gross]] || 25 || 3 || 2021 || |- | 7 || align="left" | [[Annuar Kock]] || 48 || 13 || 2019 || |- | 8 || align="left" | '''[[Matthew Lentink]]'''|| 70 || 16 || 2016 || |- | 9 || align="left" | [[Nickenson Paul]] || 10 || 3 || 10 oktober 2017 || 16 juni 2021 |- | 10 || align="left" | [[Bradley Martis]] || 12 || 0 || 2011 || 17 juli 2017 |- | 11 || align=left | [[Diederick Luidens]] || 17 || 1 || 5 juni 2019 || 21 november 2023 |- | 12 || align="left" | '''[[Rovien Ostiana]]''' || 11 || 1 || 2024 || |- | 13 || align="left" | [[Darryl Baly]] || 38 || 2 || 2011 || 13 juni 2023 |- | 14 || align="left" | [[Jaybrien Romano]] || 10 || 1 || 23 maart 2018 || 1 juli 2019 |- | 15 || align=left | [[Javier Jimenez]] || 16 || 5 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 16 || align="left" | [[Jayden Kruydenhof]] || 14 || 0 || 2021 || |- | 17 || align="left" | '''''[[Jonathan Richard]]''''' || 19 || 1 || 2021 || |- | 18 || align="left" | [[Isaï Marselia]] || 23 || 0 || 2023 || |- | 19 || align="left" | [[Tyron Perret Gentil]] || 39 || 1 || 2016 || |- | 20 || align=left | [[Leroy Oehlers]] || 37 || 5 || 2019 || |- | 21 || align=left | [[Theric Ruiz]] || 17 || 0 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 22 || align=left | [[Jean-Luc Bergen]] || 34 || 10 || 2015 || 18 oktober 2023 |- | 23 || align="left" | [[Raymond Baten]]|| 39 || 21 || 2016 || 9 juni 2024 |- | 24 || align=left | [[Gillian Justiana]] || 16 || 0 || 2011 || 10 oktober 2017 |- | 25 || align="left" | '''''[[Gervane Kastaneer]]''''' || 27 || 9 || 12 oktober 2018 || |- | 26 || align="left" | [[Gino van Kessel]] || 25 || 8 || 2015 || 27 september 2022 |- | 27 || align="left" | '''''[[Brandley Kuwas]]''''' || 35 || 2 || 22 mart 2017 || |- | 28 || align="left" | [[Darryl Lachman]] || 33 || 1 || 2015 || 16 juni 2021 |- | 29 || align="left" | '''''[[Jürgen Locadia]]''''' || 12 || 1 || 13 yuni 2023 || |- | 30 || align=left | '''''[[Jearl Margaritha]]''''' || 21 || 5 || 7 september 2023 || |- | 31 || align=left | [[Michaël Maria]] || 29 || 2 || 2015 || 24 september 2022 |- | 32 || align="left" | '''[[Nathan Markelo]]''' || 11 || 0 || 2022 || 6 juni 2024 |- | 33 || align=left | '''[[Cuco Martina]]''' || 63 || 1 || 2011 || 9 juni 2024 |- | 34 || align="left" | [[Shermaine Martina]] || 10 || 0 || 27 maart 2018 || 17 juni 2023 |- | 35 || align="left" | [[Shelton Martis]] || 11 || 1 || 2014 || 11 juni 2015 |- | 36 || align="left" | [[Papito Merencia]] || 18 || 4 || 14 november 2013 || 27 maart 2016 |- | 37 || align=left | [[Dustley Mulder]] || 17 || 0 || 2015 || 17 juli 2017 |- | 38 || align=left | [[Gevaro Nepomuceno]] || 50 || 8 || 2014 || 13 juni 2023 |- | 39 || align="left" | [[Jeremy de Nooijer]] || 15 || 0 || 2015 || 25 maart 2021 |- | 40 || align="left" | [[Jarzinho Pieter]] || 11 || 0 || 14 november 2013 || 15 november 2014 |- |} ----------------- {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antonisse, Jeremy}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Selekshon nashonal di Kòrsou=== For di 2011, Martina ta representá Kòrsou na nivel internashonal, meskos ku su ruman [[Javier Martina]]. Tur dos a partisipá den e eliminatorionan pa kualifikashon di [[Kopa Mundial di Futbòl]] 2014 di [[FIFA]].<ref> {{citeer web|titel=''Martina verlies weer met Curaçao'' |url=https://www.bd.nl/rkc-waalwijk/martina-verliest-weer-met-curacao~a988f976/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|werk= bn.nl }}</ref> Martina a bira un lider importante den e selekshon i a fungi komo kapitan. Bou di su liderato, Kòrsou a logra klasifikashon pa e CONCACAF Gold Cup 2017 i CONCACAF Gold Cup 2019. Despues di un eliminashon den fase di grupo na 2017, e tim a logra yega kuarto final na 2019, kaminda nan a pèrdè 1–0 kontra [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Un di e mihó logro di Martina ku Kòrsou tabata e viktoria den e [[Kopa Karibe]] 2017 dia 25 di yüni 2017, despues di a derotá Jamaica 2–1 den final. El a keda selektá pa e Tim di Aña di [[CONCACAF]] 2018, un rekonosementu pa su prestashon na nivel regional. Martina tambe a representá Kòrsou den varios edishon di [[Kopa Oro di CONCACAF]], inkluyendo 2017, 2019 i 2025. == Link eksterno == * [https://www.soccerway.com/player/martina-cuco/IiT86r0s/ Profil Cuco Martina], soccerway.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Martina, Cuco}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] -------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Michel Lopez | fecha nacemento = [[3 di novèmber|]3 di november]] [[1972]] | luga nacemento = {{ABW}} | pais nacemento = | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 169 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = [[Division di Honor (Aruba)|Division di Honor]] | number = | posicion = Mediocampo <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 4 (0) | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2000-2002<br>2003–2005<br /> 2005–2011<br /> 2011–2013<br /> 2016–2017<br /> 2017-2018<br /> 2021-2022 | club = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Estrella]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV La Fama]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Dakota]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Juventud Tanki Leendert|SV Tanki Leendert]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]] }} '''Michel Lopez''' (☆ [[3 di novèmber|3 di november]] [[1972]] na [[Santa Cruz]]) ta un ex-futbolista [[Aruba]]no cu a hunga primordialmente como mediocampista defensivo. El a forma parti di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional masculino di Aruba]]. == Bida y carera == Michel Lopez a nace y lanta na Santa Cruz, Aruba. === Carera den club === Michel López a kuminsá su karera di klup den e Divishon di Honor di nivel haltu di Aruba, kaminda e tabata afiliá ku SV Dakota durante e temporada 1999/2000 komo mediokampista defensivo.[6] Estadisticanan detaya di e periodo aki, incluyendo aparicionnan y golnan, ta limita den registronan disponibel, reflehando e documentacion modesto di futbol domestico di Aruba e tempo ey. López ta wòrdu notá komo retirá di wega profeshonal, sin mas transferensia òf periodo di klup dokumentá den basenan di dato grandi.[1] Den su karera despues di wega, López a keda enbolbí den futbòl di Aruba komo miembro di direktiva i mènedjer di e sekshon hubenil na SV Estrella, kontribuyendo na e programanan di desaroyo di e klup segun e registronan di e organisashon.[7] === Carera internacional === Lopez a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 18 di mart 2000 den un partido contra [[Puerto Rico]], kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] E partido, cu a termina den un empate 2-2. Lopez a gana dos kap pa e selekshon nashonal di futbòl di Aruba durante e kampaña di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2002 na CONCACAF, tur dos aparishon ta bini komo suplente.[2][1] Representando su nashon na nivel internashonal, el a aparesé den eliminatorio pa Kopa Mundial pa e selekshon maskulino di Aruba durante kuminsamentu di añanan 2000, aparesé komo defensa den partidonan limitá.[1][2] Su debut a tuma lugá dia 18 di mart 2000, den un empate di 2-2 kontra Puerto Rico den e di dos wega di e promé buèlta, kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] Aruba a gana e wega di ida 4-2 na kas dia 12 di mart 2000, i a avansá riba agregashon 6-4, markando un di e promé éksitonan di e nashon den kompetensianan sanshoná pa FIFA despues di nan miembresia na 1988.[8] López a kontribuí defensivamente den su tempu limitá riba tereno, yudando pa sigurá e resultado sin pèrdè mas gol.[8] López su di dos i último aparishon a tuma lugá dia 16 di aprel 2000, remplasando pa Richard Jacobs den un derota di 0-4 kontra Barbados den e di dos buelta di e di dos buèlta na Stadion Nashonal di Barbados.[9] Aruba a pèrdè e wega di ida 1-3 na kas dia 2 di aprel 2000, i a keda eliminá riba agregashon 1-7, kabando nan kareda di klasifikashon.[9] Den e wega aki, López a bolbe duna sosten na mediokampo pero no por a influensiá e resultado ya ku Barbados a dominá.[9] Werleman a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 26 di mart 2008 den un partido contra [[Antigua i Barbuda|Antigua & Barbuda]]. Entre 2008 y 2010 el a representa Aruba den cuater partido internacional, incluyendo weganan clasificatorio pa [[Kopa Oro di CONCACAF|Copa Oro di CONCACAF]] y [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial di FIFA]].<ref name=:"1"/> Tambe el a participa den partidonan amistoso. Aunke Aruba no a logra avansa den e torneonan aki, Werleman su contribucion a forma parti di e desaroyo di futbol internacional Arubano den e periodo ey.<ref name=:"1"/> == Link externo == * [https://ca.soccerway.com/player/werleman-jeffrey/Qwr0P4tO/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.besoccer.com/player/jeffrey-werleman-398765 Jeffrey Werleman], besoccer.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Werleman, Jeffrey}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:kategoria:Futbòl na Aruba]] Su promé timnan a inkluí SV Independiente Caravel (2000–2002) i SV Estrella Santa Cruz (2003–2005), kaminda el a mehorá su abilidatnan den liganan doméstiko. Despues el a hunga pa SV La Fama Savaneta di 2005 pa 2011, SV Dakota di 2011 pa 2013, SV Independiente Caravel na 2016–2017, SV Juventud Tanki Leendert na 2017–2018, un '''Jeffrey Werleman''' ta un kiper di futbòl i eks miembro di e selekshon nashonal di futbòl di Aruba.[1][2] Su promé klup tabata Caravel.[3] -------------------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Yahmani Eisden | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 187 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Den Bosch | liga = | number = | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = Brasil Jrs, [[SV La Fama|La Fama]], Santa Fe y [[SV Dakota|Dakota]] }} '''Jahmani Yahvon Yahmal Eisden''' (☆ [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] na [[Aruba]]) ta un keeper arubiano cu desde temporada 2024/25 ta hunga como bolante pa FC Den Bosch. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde == Carera == === Carera den club === Jahmani Eisden''' ta Eisen ta un keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 18 aña di edad, ta pisa 75KG y ta midi 1.87M di haltura. E campeonato aki e la hunga cu Ijsselmeervogels su categoria O21. E la hunga tambe cu e team grandi di Ijsselmeervogels, y t’e portero mas jong cu a debuta den e team grandi. E siguiente campeonato e lo ta formando parti di un club profesional. E tin 2 oferta riba mesa y lo mester dicidi cual e ta acepta. Na Aruba e la milita den varios club, entre otro Brasil Jrs, La Fama, Santa Fe y ultimo Dakota caminda el a titula campeon di Aruba. E la forma parti den varios categoria hubenil di seleccion di Aruba incluyendo e seleccion U-20 cu a participa na Guatemala. Den tur e seleccionnan e tawata capitan. Esaki sigur ta mustra su madurez y su habilidad di ta lider. E ta compronde e wega bon, tin hopi bon refleho, bon reaccion y ta bon cu e bala na su pia tambe. E ta coach su team bon y ta mantene su liñanan organisa. E ta yiu di e conocedo artista [[Ataniro]]. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} For di madre patria Hulanda nos a ricibi e grato noticia cu e hoben portero Jahmani Eisden a firma cu FC Den Bosch p’e temporada 2024/2025. Cu su 18 aña, Eisden ya a wordo convoca pa defende porteria di e seleccion nacional di Aruba.<ref>https://24ora.com/jahmani-eisden-ta-uni-oficialmente-na-fc-den-bosch/ Jahmani Eisden ta uni oficialmente na FC Den Bosch], 24ora.com (22 di juni 2024)</ref> Den e temporada anterior el a hunga den e categoria sub-21 di Ijsselmeervogels y tambe a debuta cu e prome ekipo, convirtiendo den e portero mas hoben pa haci esaki. P’e proximo temporada Eisden lo forma parti di un club profesional despues di a ricibi dos oferta, unda cu e mester a dicidi cua pa acepta. Na Aruba, Eisden a milita den varios club, incluyendo Brazil Jrs., La Fama, Santa Fe y mas recientemente Dakota, unda cu el a consagra como campeon di Aruba. Fuera di esey, el a forma parti di diferente categoria hubenil di e seleccion di Aruba, incluyendo sub-20 cu a participa na Guatemala, siendo capitan den tur di nan. E experiencia aki ta demostra su madurez y capacidad di liderazgo. Eisden ta destaca pa su comprension di wega, su reflehonan, reaccion rapido y habilidad cu e bala de su pianan. Tambe e ta conoci pa su capacidad pa dirigi su ekipo y mantene e defensa organisa. Jahmani Eisden ta yiu homber di e conocido cantante Janiro “Atanio” Eisden y su firma cu FC Den Bosch ta marca un importante paso den su prometedor carera deportivo. ------------------------------ {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Stiven Melchor Rua | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[1990]] | luga nacemento = [[Medellin]] | pais nacemento = [[Colombia]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Britannia]] | liga = | number = 1 | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Stiven Melchor Rua''' (☆ [[1990]] na [[Medellin]]) ta un futbolista [[Aruba]]no cu ta hunga como portero den [[Division di Honor (Aruba)|division honor]] pa [[SV Britannia]]. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === Stiven Rua ta STIVEN Melchor Rua ta un di a 6 hungadonan local cu lo ta parti di e seleccion di Aruba. E tin 34 Aña di edad y ta pisa 71KG. Su Haltura ta 1.77M y su posicion ta Bolante. E ta naci na Medellin Colombia y a hunga futbol infantil pa cu e team Itagui Detaires.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1qFLCkC_Rhg701h5wBl-UVq5rj0Hx_c6z/view Stiven Melchor Rua: Hecho en Aruba], AweMainta (6 di juni 2024)</ref> 34 ana Na 2002 e la bin Aruba y a hunga mayoria di su hubentud den e team di RCA. Cu su 17 aña e la debuta cu e team di Division di Honor y a logra conkista u total di 6 titulo di campeon cu e team tricolor. Actualmente e ta den su di dos aña cu e Pumanan di Piedra Plat [[SV Britannia]]. E tin tambe 4 titulo di [[Copa Betico Croes]] di cual 3 ta cu [[Racing Club Aruba|RCA]] y uno cu Britannia. Na 2008 e la sali “Rookie of the year.” E tin 3 titulo di “best midfielder” y tambe un titulo di “Goal getter” y un titulo di MVP, ambos e la gana na 2016. E ta un hungado hopi bon tecnica, bon tino di wega y experiencia den weganan grandi. E ta naci na Colombia pero e ta sintie mas Rubiano cu Juan Bembe. “Hecho en Aruba” y cla pa bay guera pa representa nos bunita isla. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Melchor Rua, Stiven}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- '''JOSTHAN Maduro''' ta un otro keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 17 aña di edad, ta pisa 80KG y ta midi 1.88M di haltura. E ta hunga den e campeonato local p’e muchanan di Madiki SV Riverplate den Division di Honor. E la cuminsa su carera futbolistico den Bubali y e ultimo dos añanan aki e la milita den e team di Madiki.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1P0kFQSalZd2S820aowZLuE5eCh7BeUJ9/view Josthan Maduro: Factor X], AweMainta (5 di juni 2024)</ref> Sigur un di e motibo grandi cu Riverplate ta logra drenta den e Copa Oro t’e bon actuacion di Josthan Maduro. E la ser scogi como e miho keeper di Division di Honor campeonato 2022/ 2023. E tin hopi bon refleho y ta destaca hopi cu e bala den su pia. Cu su pia robes e por pone e bala te dilanti e area grandi di e team contrario. E tin hopi bon tecnica, bon vision di wega, bon reaccion y ta un di e poco porteronan cu tin e factor X. E por dicidi un wega cu su glovenan pero tambe cu su pia. Seleccion Aruba sigur ta conta cu 3 tremendo keeper p’e compromisonan nos dilanti y Josthan Maduro sigur ta cla p’e reto. {{Appendix}} --------------------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Rovien Ostiana | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] | luga nacemento = [[Rotterdam]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 186 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2022-2023<br /> | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam<br /> }} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Rotterdam]]) ta un futbolista hulandes cu ta hunga como bolante. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde 2023. == Carera == === Carera den club === ROVIEN Ostiana ta otro hungado cu lo ta formando parti di nos seleccion Nacional p’e apertura di e clasificacion pa Mundial 2026. E tin 22 aña di edad, ta pisa75KG y ta midi 1.86M di haltura. Actualmente e ta hungando pa Jong F.C. Volendam den division dos di e futbol Hulandes. Su posicion ta bolante y e la bin ta hunga un rol importante den nos team Nacional. E tin 5 gol anota y 3 asistencia den e Concacaf Nations League y un di su gol nan a sali den e top 3 miho golnan di e torneo aki y hasta a sali riba ESPN. Esey t’e gol cu e la score di midden veld contra US Virgin Island. E ta e tipo di bolante cu bo ta yama “Box to Box.” E ta core e veld ariba abou semper buscando e espacio y semper n’e luga indica n’e momento indica. E tin bon vision di wega y tambe un bon disciplina tactico pa yuda e team mantene organisacion. Su motivacion grandi, ta su mama cu ta biba na Aruba di Famia Robles. Aruba sigur ta conta cu su asistencia nan y tambe su olfato goleador den e wega nan nos dilanti. === Carera internacional === Ostiana a haci su debut internacional pa Aruba riba 11 di sèptèmber 2023 den un partido di Liga C di Nashonnan di CONCACAF 2023 ⁇ 24 contra e Islanan Cayman.[1] 7] El a score su promé gol pa e ekipo nacional den e di dos minuut di e eventual victoria di 2:1.[ Na e siguiente partido, Ostiana a score su di dos gol den dos wega ora Aruba a derotá e Islanan Virgen Merikano pa keda inkapas i lider di nan grupo. Despues di e wega, el a keda nombra den e League C Best XI pa su rendimiento. 12] == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Ostiana, Rovien}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Jonathan Richard | imagen = | imagen hanchura = 220 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 180 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] ADO20 | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 1998–1999 <br /> 1999 <br /> 1999–2002 <br /> 2002–2006 <br /> 2006–2007 <br /> 2007–2010 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Dordrecht<br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Moordrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] DOTO Pernis <br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] BVV Barendrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RVVH }} '''Jonathan Richard''' (☆ [[14 di novèmber|14 di november]] [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un [[futbol]]ista [[Hulanda|Hulandes]] cu ta hunga ...... E tabata internacionalista pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|seleccion di Antia Hulandes]] di 2004 te 2008. Entre 2013 y 2015 e tabata coach di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JONATHAN Richard tambe ta riba lista di e 23 hungadonan yama pa Bonds coach Marvic Bermudez. E tin 32 aña di edad, ta pisa 78KG y ta midi 1.80M di haltura. Su posicion ta bolante central y su pia dominante ta su pia robes. E campeonato pasa e la hunga den Odin 59 Heemskerk cu ta un team cu ta den 3er division di futbol Hulandes, pero e siguiente campeonato e lo ta formando parti di ADO20 den segunda division. Ya den pasado e la hunga caba den e division aki pa AFC Amsterdam y GVVV Veenendaal. E ta un hungado cu ta anticipa bon e hugadanan, tin bon orientacion di e wega y e sa con pa pone respet memey di tereno. Su disciplina tactico ta haci cu e ta e guy cu ta tene e team organisa. E ta un hungado di basta forsa y ta cla pa guera. E ta un hungado importante den e transicion den atake. E tin bon vision di wega y ta bon cu e bala yudando e team den salida tanto cu paso cortico como pase largo nan den buraco.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Jonathan Richard: Disciplina Tactico], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E ta un hungado cu semper ta trece calma specialmente ora cos nan no ta bayendo bon. E la nace na Hulanda pero su tata ta di Aruba, y esey ta un di su motivacion pa hunga pa nos dushi isla. === Carera internacional === El a representá == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Richard, Jonathan}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Mark Jacobs | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 182 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Mark Jacobs''' (☆ [[10 di novèmber|10 di november]] [[1969]] na Nieuwkoop, [[Hulanda]]) ta un ex[[futbol]]ista profesional [[Aruba]]no. == Carera == === Carera den club === MARK Jacobs tambe a ser yama pa forma parti di nos seleccion Nacional. Actualmente e ta hungando na Hulanda pa S.V. Orion den e 4to Division den futbol Hulandes. Mark Jacobs tin 23 aña di edad, e ta pisa 73KG y ta midi 1.82M di haltura. E la hunga mayor parti di si carera futbolistico den [[SV Bubali|Bubali]] y na 2019 e la pasa forma parti di e tricolornan di Solito, RCA caminda e la gana 2 Copa Betico y e titulo di campeon na 2023. Su posicion unda e ta mas comodo ta Lateral drechi, pero e por hunga tambe den bolante y hasta como defensa central. E ta un hungado cu bon tecnica, bon vision di wega y un vocacion ofensivo.<ref>https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Mark Jacobs: Di Noord E Ta], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E la nace den e bario di Bubali y aunke su mayor exito a bin cu e team tricolor, full e bario di Noord, en special Bubali lo ta para su tras pa ora e subi e tereno di wega pa defende nos color nan nacional. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jacobs, Mark}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Jayden Kruydenhof | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jayden Anthony Kruydenhof | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Den Haag]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 171 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 | liga = amateur | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2023-? | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 }} '''Jayden Anthony Kruydenhof''' (☆ [[2007]]) ta un futbolista [[Hulanda|Hulandes]]-[[Aruba]]no cu ta hunga den e liga [[Hulana|Hulandes]] y desde 2024 den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. .<ref name="AweMainta">[https://drive.google.com/file/d/1_ng-RNDmcFnExtKSO1kfW-ccrrCohUcL/view Jayden Fruydenhof], AweMainta (1 di juni 2024)</ref> E ta internacionalista y desde 2024 e ta hunga den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JAYDEN Kruydenhof ta otro hungado cu lo ta yegando di Hulanda. El a hunga caba pa Aruba den e torneo di Concaf U-20 y ta nieto di e conocedo entrenador Herbert Bijlsnijder. E tin 17 aña di edad y ta midi 1.71cm di haltura y ta pisa 59kg. Te ultimo e tawata forma parti di e team amateur AFC34, pero e siguiente campeonato e lo forma parti di SC Cambuur Leeuwarden. E lo ta parti di e U-18 y of U-19. E ta hopi habil cu su pia robes y su forsa ta den e wega di uno contra uno, caminda su bon control di e bala y tambe su tecnica ta sobresali. Un bon dribbler y tambe hopi explosivo den su velocidad ta haci’e un hungado hopi peligroso. E tin un bon tiro di pafo di e area y tambe por pone centronan casi perfecto den e area. Un hungado bastante completo y bastante interesante. A pesar di su edad jong e ta cla pa asumi e reto di representa nos Isla Aruba. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kruydenhof, Jayden}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Tyron Perret Gentil | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Tyron Perret Gentil | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 179 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse U-21 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Tyron Perret Gentil''' ta un futbolista == Carera == === Carera den club === di e hobennan cu ta haciendo su debut den e seleccion Nacional. E tin 20 aña di edad y ta jungando pa e Club Hulandes Vitesse Onder 21. Prome cu esey el a hunga den e categoria hubenil pa F.C. Amsterdam di 2014 pa 2017, despues el a bay Vitesse di 2017 pa 2019, despues el a bay PSV di 2019 pa 2022 y aña pasa el a bolbe bek Vitesse. E ta midi 1.79M di haltura y ta pia links. Su posishon ta atacante na liña y por hunga tanto na banda robes comoo na banda drechi. E tin bon dribbling, hopi speed, bon tecnica y e por pone bon centro den e area. Y e semper ta busca espacio pa ricibi e bala. E ta mas efectivo ora e ta hunga riba su banda robes. Si bo ta hunga Football Manager online bo por cumpra Tyron pa e hunga pa bo team. Su valor riba mercado ta di $608,440.00 pero segun nos por a compronde cu lo bo mester saca cerca di $3,000,000.00 pa bo por hay'e den bo team di Futbol Manager. Tyron Perret Gentil ta un di e hobennan talento cu lo representa Aruba den e compromiso importante aki.<ref>https://drive.google.com/file/d/1chRNodyptaTclQiovMBbtWCE2KCmvrTu/view Tyron Perret Gentil: rapido y versatil], AweMainta (30 di mei 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Connor van Kilsdonk | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Connor van Kilsdonk | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] NEC U-18 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Connor van Kilsdonk''' (2007) ta == Carera == === Carera den club === otro hungado cu ta biniendo di Hulanda pa representa Aruba. E tin 17 aña di edad y a representa Aruba den e campeonato di U-20 di Concacaf caminda e la score 3 gol den 4 wega. E t’un centro delantero y ta milita actualmente den e club NEC U-18 na Hulanda. Su estatura ta 1.88M y ta pisa 70 KG. E t’un hungado hopi dinamico cu un pia links bastante saludabel.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Connor van Kilsdonk: dinamico y letal], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Pa su club e tin 17 gol anota den 19 wega y ta halando bastante tension na Hulanda pa su habilidad pa pone e bala den net. E ta un Centro Delantero pero e por hunga tambe riba e dos bandanan. E tin forsa y ta hopi habil pa sconde e bala y tremendo vision di wega. Su edad por ta jong pero su curason ta grandi pa defende e colornan di nos isla. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kilsdonk, Connor van}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Kymani Nedd | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Kymani Nedd | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Excelsior U-21 | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 (Aruba-Cayman Islands) | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Kymani Nedd''' ta un futbolista hulandes-arubano y internacionalista den e seleccion nacional di Aruba. == Carera == === Carera den club === otro hoben talento cu lo representa Aruba den e weganan pa clasificacion pa Mundial 2026. E tin 19 aña di edad y ta milita den Excelsior Rotterdam U-21. E ta pia links y ta defende e banda robes di e tereno.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Kymani Nedd: siguridad riba e banda robes], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Su estatura ta 1.88M y ta pisa 75 KG. E por hunga tambe defensa central pero su posicion preferi ta e banda robes. Su carera futbolistico ta apenas cuminsando. E la cuminsa su carera den e team hubenil di Spartaan’20 pa despues move pa NAC Breda unda e la hunga di 2016 pa 2018 y despues e la pasa pa su club actual cu ta Excelsoir Rotterdam. E campeonato aki e la hunga un total di 20 wega pa su team. Pa Aruba e la hunga e ultimo 5 weganan y tin un total di 379 minuut cu e tawata riba veld. E ta hopi sigur ora di duelonan den halto y e kopmento di bala ta un di su fortalezanan. Kymani su motivacion grandi pa defende nos colornan nacional ta door di su tata cu ta Edrick Nedd. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Nedd, Kymani}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------------------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista | nomber = Rachid Trenidad | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Rachid Rafelito Martir Trenidad | alias = | fecha nacemento = [[6 di yüli]] [[1994]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | debut seleccion = 2013 | participa = 8 | goal = 2 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2006- | club = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[SV Real Rincon|Real Rincon]] }} '''Rachid Trenidad''' (☆ [[6 di yüli]] [[1994]] na [[Boneiru]]) ta un [[futbol]]ista di [[Boneiru]] ku ta hunga komo ...?o. E ta internashonalista ku e [[selekshon boneriano di futbòl|selekshon di Boneiru]].[2] 2] == Karera == === Karera den klup === Trenidad a kuminsá hunga pa SV Vespo di Bonaire League na por lo ménos 2014.[1] E tabata kapitan di un ekipo den e Après-Ski Tournament ku a keda organisá pa USV Elinkwijk na Hulanda na 2018. E ekipo internashonal di Bonaire, Guillermo Montero, tabata den e ekipo senior di e club na e momentu ei. 3] === Karera internashonal === Trenidad a hasi su debut internashonal senior riba 1 di yüni 2014 den un viktoria di 2 pa 1 kontra Merka. Islanan Virgen. 1] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Trenidad, Rachid}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Boneiru]] ----------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Dechi Bislip'''| |Nomber = Mario Girigorio Bislip |potret = |Fecha di nasementu = [[9 di mei]] [[1950]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central?? |club = SV Estrella }} '''Mario Girigorio (Dechi) Bislip ('''n. [[9 di mei]] [[1950]] na [[Aruba]]) ta un ex-futbolista internacionalista di [[Aruba]] y ex-hungado di [[SV Estrella|Estrella]]. Dechi Bislip ta di e bario Santa Cruz y su profesion ta piscado. NOTES <ref>[https://arubanative.com/2022/08/29/premio-excelencia-den-deporte-a-reconoce-sr-mario-girigorio-dechi-bislip-como-baluarte-deportivo-2021/ PREMIO EXCELENCIA DEN DEPORTE A RECONOCE SR. MARIO GIRIGORIO ‘DECHI’ BISLIP COMO BALUARTE DEPORTIVO 2021], Arubanative.com (29 di augustus 2022)</ref> Un di e mihor futbolistanan den historia di futbol di Aruba y Antiyas, pero tambe un di e gran hungadornan di e Narahadanan di Santa Cruz: ESTRELLA. MARIO GIRIGORIO "DECHI" BISLIP Mario Bislip mihor conoci como Dechi a nace dia 09 mei 1950 na Aruba. Dechi ta di e bario [[Santa Cruz]] y su profesion ta piscado. Dechi a practica e deporte futbol y tambe boxeo. Futbol e a hunga den Estrella. E nomber Estrella ta sinonimo di futbol na Sta Cruz. Ora na Aruba un persona menciona e bario Santa Cruz, e ta mira e team di futbol Estrella su dilanti. Den Boxeo Dechi bringa 3 pelea so komo hoben, di cua a gana 2 y a perde 1. Dechi no a sigui cu futbol. Dechi e futbolista Dechi a cuminsa practica futbol for di chikito cu 12 aña. Na 1964 cu 14 aña Dechi a bai den junior di e Naranjadanan di Santa Cruz "Estrella". Cu 15 aña Dechi a cuminsa prepara pa bai hunga den hoofdklasse. Despues cu 16 aña di edad Dechi tabata hunga junior atardi y anochi den hoofdklasse cu Estrella. Dechi a hunga den Estrella huntu cu hopi leyenda di Aruba y Antiyas , e.o. Candy Wernet, Fenchi Dubero, Mai Ras, Ange Perez, Janchi Croes, Ale Vrolijk, Yonko Albertsz, Foyito Albertsz, Edwin Dirksz, Betico Dubero, Essy Croes, Roman Kock, Henry Stelt, Dodo Franken, Mirto Croes, Mario Aiky Croes, Chinto Werleman, Maiky Rasmijn, Jendi Croes, Emmy Croes, Chito Croes. Dechi tabata e golgetter di Estrella. Dechi bira hopi aña campeon i Sub campeon di Aruba cu Estrella. Tambe Dechi hunga hopi [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] cu Estrella, di cua nan a bira 2 biaha Sub Campeon di [[Antias Hulandes|Antiyas]] y 1 biaha Campeon di Antiyas na aña 1970. Na aña 1971 Dechi a hunga e Torneo "Gouden Jubileum" di NAVU cu Estrella y tambe den e Final Tournament di [[Concacaf]] cu Estrella na Guatemala. Durante Copa Antiyano 1972 Dechi tabata e mihor hungado pa e club di Estrella. Dechi a hunga te cu 34 aña den hoofdklasse. Despues di caba den hoofdklasse Dechi a bai hunga den Division Dos cu Jong Aruba. Cu Jong Aruba Dechi a bira Campion di Division Dos. Despues Dechi bai laganan y bai hunga den e team cu su swa a lanta, consisti di e muchanan bandi cas cu tabata yama Vitesse. Dechi a hunga 2 aña cu Vitesse y nan a hera bai hoofdklasse y despues e team a kibra. Despues Dechi a bai hunga den Ayo. Dia nan a lanta Liprof Dechi a stop di hunga bala. Despues Dechi a bai hunga den veterano di Estrella, FC Paradera, Caravel e team di Roy Helder. Tambe Dechi a yega di reforsa e gran equipo [[SV Dakota|Dakota]] na Curacao. Hungando den veterano Dechi a manca un rudia y a stop. Tempo Dechi tabata tin 60 aña a stop di hunga. International: Internacionalmente tambe Dechi ta hopi conoci y a hunga den masha hopi Seleccion di Aruba y Seleccion di Antiyas, e.o.: - 1968 cu Seleccion Hubenil di Aruba cu a gana Curacao y Bonaire y a haya e derecho pa forma seleccion di Antiyas pa Weganan di Reino na Hulanda. - 1968 cu Seleccion Hubenil di Antiyas cu a gana Medaya di PLATA na Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 cu seleccion Hubenil Antiyas cu a gana Medaya di ORO den [[Weganan di Reino]] na Surinam. - 1970 cu seleccion Antiyas senior cu a gana Medaya di PLATA den [[Weganan Centro Americano y del Caribe]] na [[Panama]]. - 1971 cu seleccion Antiyas contra Jamaica pa eliminatorio pa weganan Olympiada. - 1971 cu Estrella, a hunga den group stage di Concacaf Final Tournament na Guatemala. - 1973 cu Seleccion Antiyas senior cu a gana di Haiti 1-0 na Curacao. - 1976 cu seleccion di Antiyas eliminatorio pa Mundial 1978. - 1978 cu seleccion Antiyas Weganan CAC na Medellin Colombia. - 1982 cu seleccion Aruba contra Alajuelense di Costa Rica. Logronan personal: - 1974 golgetter (cu 13 gol) di campeonato di Aruba. Logronan cu equipo - 1968/69 campeon di Aruba cu Estrella. - 1969 Sub Campeon di Antias cu Estrella. - 1969/70 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - 1970 campeon di Antias cu Estrella. - 1970/71 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1971/72 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1973 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1974 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1976 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1977 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1978 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1980 Campeon di Torneo di Copa Radio Kelkboom ku Estrella. - 1981 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - Campeon di Segundo Division cu Jong Aruba. Logronan cu seleccion Antiyas: - 1968 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu Seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 Campeon y Medaya di ORO cu seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Surinam. - 1970 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu seleccion di Antiyas senior den Centro Americano y del Caribe na Panama. Reconocimento ricibi - 1974 di AVB come e maximo goliador di campeonato. - 2022 Premio Excellencia den Deporte {{Appendix}} --------------------------- '''Kiomy Luperon Herasme''' ta un futbolista femenino cu ta hunga delantero pa [[Fairleigh Dickinson Knights]], un college team Mericano y pa e ekipo nacional Arubano pa damas. is an Aruban [[Women's association football|footballer]] who plays as a [[forward (association football)|forward]] for American college team [[Fairleigh Dickinson Knights]] and the [[Aruba women's national football team|Aruba women's national team]]. ==Early life and education== Luperon was raised in [[North Bergen, New Jersey|North Bergen]], [[New Jersey]], United States. She has attended the [[North Bergen High School]] in her hometown.<ref name=FDK/> ==College career== Luperon has attended the [[Fairleigh Dickinson University]] in the United States.<ref name=FDK/> ==International career== Luperon capped at senior level during the [[2022 CONCACAF W Championship qualification]].<ref name=GSA/> {{Appendix}} ==Link externo== *{{Instagram|id=iam_kiii}} {{DEFAULTSORT:Luperon, Kiomy}} --------------- {{Futbolista |nomberdihungado = |Nomber = Giovanni Franken |potret = |Fecha di nasementu = 28 di augustus 1967 |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central |club = [[SV Estrella]] }} '''Giovanni Francesco Zacharias Franken'''[1] (n. 14 di november [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un ex-futbolista internacionalista di Antias Hulandes y e actual director tecnico di ADO Den Haag. Franken tabata hunga como mediocampista y a representa Antias Hulandes na nivel internacional. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. fr.wiki:International van de Nederlandse Antillen van 2004 tot 2008 speelde Franken in de voorrondes van het WK 2006 en 2010 (7 wedstrijden gespeeld) Benoemd tot coach van Aruba tijdens het ABCS-toernooi 2 van 2013 , behaalde Franken goede resultaten tijdens de kwalificaties voor de Caribbean Cup of Nations 2014 , waardoor de Arubanen hun beste positie op de FIFA-ranglijst vanjuni 2014( 120e rang) . Tijdens de kwalificaties voor het WK 2018 slaagde hij erin om Aruba te kwalificeren in de 3e voorronde , nadat hij echter op de grond zijn twee wedstrijden tegen het Barbados-team had verloren . Inderdaad, Barbados zegevierde met 2-0 in de heenwedstrijd en een ongeschikte speler in de terugwedstrijd en ondanks hun 1-0 overwinning verklaarde de FIFA Aruba tot winnaar op de groene loper (3-0) 3 . Echter, inaugustus 2015, wordt Franken vervangen door Rini Coolen die tijdens de genoemde 3e voorronde 4 de interim-manager van Aruba overneemt tegen Saint-Vincent-et-les-Grenadines. In 2010 zette Franken een punt achter zijn actieve spelersloopbaan en werd voetbaltrainer van diverse clubs .................... Entre oktober 2013 y augustus 2015 e tabata bondscoach di e seleccion nacional di Aruba. Franken werd vanaf 2013 tevens bondscoach van Aruba. Door onder andere overwinningen op Guam, Britse Maagdeneilanden (7-0 grootste overwinning ooit voor Aruba), Turks- en Caicoseilanden steeg Aruba van de 198e plaats naar de 120e plaats op de wereldranglijst. Franken stopte als bondscoach nadat Aruba in juni 2015 in de WK-kwalificatie 2018 uitgeschakeld werd door Barbados. Aruba ging echter toch door omdat Barbados een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld en Franken werd ad-interim opgevolgd door Rini Coolen.[2] {{Appendix}} pl.wiki:Clubcarrière Een leerling van Feyenoord . Hij begon zijn voetbalcarrière bij DOTO . In 1998 stapte hij over naar FC Dordrecht . Daarna trad hij op in VVM en RKC Waalwijk . In 2002 keerde hij terug naar DOTO waar hij werd verkozen tot aanvoerder van het team. In mei 2006 verhuisde hij naar BVV Barendrecht [1] . In februari 2007 tekende hij bij RVVH [2] , waarin hij tot 2010 speelde. nl.wiki:Giovanni Francesco Zacharias Franken (Rotterdam, 14 november 1979) is een Nederlands voormalig profvoetballer en huidig voetbaltrainer. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. es.wiki:Giovanni Franken (Róterdam, Países Bajos; 14 de noviembre de 1977) es un exfutbolista profesional de Curazao, aunque cuenta también con la nacionalidad neerlandesa. Se desempeñaba en el terreno de juego como mediocampista y actualmente se dedica a la profesión de director técnico. en.wiki: Giovanni Francesco Zacharias Franken[1] (born 14 November 1977) is a retired footballer who played as a midfielder and head coach of the under-21 team of ADO Den Haag. Born in the Netherlands, Franken represented the Netherlands Antilles at international level. He was also head coach of the Aruba national football team between October 2013 and August 2015. --------------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Puppy Diaz'''| |Nomber = Johan Paul Diaz |potret = |Fecha di nasementu = [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = portero |club = SV La Fama }} '''Paul Johan (Puppy) Diaz''' (n. [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] na [[Aruba]] f. [[30 di september]] [[2007]]) tabata un futbolista internacionalista di [[Aruba]] cu tabata keeper ? hunga pa [[SV La Fama|La Fama]], e seleccion nacional Arubano y e seleccion Antiyano. == Biografia == E club di futbol La Fama a produci masha hopi bon futbolista cu a representa nos isla den exterior, manera Pupy Diaz, un di e miho keepernan cu nos isla y Antiyas a conoce. Sr. Debaristo Kock tabata un tempo presidente di e ekipo La Fama. Ora mi menciona keeper, mi ta corda e dicho cu tabata bisa: "E keeper a coy e bala den su gobi of e keeper a gobi e bala", kiermen cu el a coy e bala den su brasa. El a cera e bala. Indudablemente Paul Johan (Pupy) Diaz tabata un di e figuranan mas importante den e paginanan di historia di futbol di Savaneta, Aruba y Antiyas. Pupy a nace na Aruba dia 19 di december 1936. E ta yiu di Anton Oomen y Maria de Jesus Diaz. Dia 12 di december 1958 Pupy a contrae matrimonio cu Lidia Bisslik y nan tin tres yiu: Carina, Paul y John. Nan tin tambe tres nieto: Ridley, Johana y Marc. Durante su hubentud Pupy tabata un di e futbolistanan mas talentoso cu Aruba a conoce, specialmente como keeper. Den su epoca como deportista, el a participa na diferente campeonato na nivel nacional y tambe internacional, hungando pa e seleccionnan di Aruba y di Antiyas. Pupy su trayectorio como deportista, pero mas importante como futbolista, a causa furor durante hopi aña, pero na cierto momento e mester a retira gradualmente for di deporte debi na un malesa cu a bin ta deteriorando su curpa pa hopi tempo y cu practicamente a oblig'e retira casi completamente. A pesar di esaki, su amor y pasion pa e deporte futbol a keda intacto y e pasion aki e tabata desea semper pa sirbi como legendario pa e futuro generacionnan. Pupy, na varios ocasion, a keda honra durante diferente evento deportivo. Un di su ultimo reconocimento publico y honor cu el a ricibi, tabata den un torneo di futbol di Lifida cu La Fama a organisa. Ki bunita regalo esaki tabata pa duna Pupy e honor cu e merece. Alabes e chikitinnan por a duna Pupy un regalo cu e por a hiba den su curason pa eternidad. E ocasion aki sigur a lanta Pupy su animo, pasobra tabata un momento hopi dificil door cu e tabata sinti su mes hopi kibra di salud. Sinembargo, el a conta cu e cooperacion valioso di su asistentenan y dokternan pa asina e por a lanta e dia ey hopi bon pa gradici e ekiponan y e publico presente pa e homenahe aki. Un alegria grandi tabata reina den e publico pa mira Pupy canando poco poco y cu e sonrisa di semper riba su cara ora e tabata hisa su man di saludo y gradicimento na tur esnan presente. Esaki siguramente a trece e recuerdonan di antes ora cu Pupy den su ekipo tabata saluda e publico despues di cada wega cu nan tabata gana. Dia 30 di september 2007, den oranan di mainta tempran di diasabra, e noticia a plama rond den tur skina di nos isla cu nos legendario den futbol Pupy Diaz a bay laga nos. Esaki indudablemente a laga atras hopi lagrima y dolor pa su famia pero tambe pa henter Aruba y naturalmente recuerdo di su epoca mas gl<ref>[https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n9/mode/1up?q=patin+pret&view=theater Historia di Savaneta], Adolf (Dufi) Kock, 2009</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Botta, Angel}} [[Category:Hende]] [[Category:Futbol na Aruba]] Na Augustus 1955 Botta a dirihi e seleccion Arubano den e Campeonato Centro Americano y Del Caribe na Honduras. Aruba a perde 3 - 2 cu Costa Rica, 2 — 1 cu Corsou gana Cuba 5 - 1, tabla 1 — 1 cu Honduras y perde {{Appendix}} Despues di su carera profesional den futbol, Angel Botta a dicidi di bin Aruba na 1952, unda el a cuminsa traha como entrenador di muchanan di Socotoro, Aruba Jrs. Den Aruba Jrs. Angel Botta tabata hungador, pero tambe tabata e DT di e muchanan di Socotoro. Na 1955 Angel Botta a forma parti di e hungadornan cu a hinca un record di 93 goal den un campeonato. Fuera di Botta, tin esnan ya den paz decanse, cu ta Leo Rodriguez. Gochi Brion, Juan Briezen y Ruben Arrango. Fuera di Aruba Jrs. Angel Botta tabata Director Tecnico di seleccion di Aruba,y tambe di Antiyas, ora cu Aruba a gana e derecho di forma seleccion di Antiyas. Banda di esaki, e tabata entrenador di e.o. Tropical, cu a bira subkampeon di Aruba. tabata entrenador tambe di RCA, hibando e team tri-color n'e prome team Arubano cu a logra e titulo campeonil di Copa Antiyano. Mescos el a haci tambe ora e tabata DT di Estrella na 1970.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-AWEMAINTA-2011-08-17/page/n27/mode/1up?q=angel+botta&view=theater|Mundo deportivo ta yora Angel Botta|AweMainta|datum=2011-08-17|bezochtdatum=2023-04-25}}</ref> Asina por mira cu Angel Botta tabata entrenador di varios equipo di Aruba, haciendo futbol grandi cu ta keda solamente na historia, si compara e futbol di awendia, unda nos a bay atras. Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e tempo ey tabata Puppy Diaz den goal, den defensa nos ta haya Mario Mateo y Tuyo Werleman. Den medio campo tabata Watty Vos, Edwin Dirksz y Jose Boye. Como delantero, nos tabatin Antero Giel, Evenio Gonzalez, Gochi Brion, Doc Williamsy Juchi Jansen. Esaki tabata e unico seleccion cu a gana Saprissa, cu tabata gana tur su compromisonan internacional. Awe sigur mundo di deporte y sigur futbol ta yora fayecimento di Angel Botta, kende su entiero lo tuma lugar sigur na Aruba. E unico reconocimento cu Angel Botta a haya, ta cu e Centro Tec- nico na Stadion Frans Figaroa a ser yama na su nomber. Cu Angel sosega na paz. NOTES wikiwand Era un antiguo argentina de fútbol jugador y entrenador . La mayor parte de su carrera la ha desarrollado en Aruba, donde el centro técnico de fútbol nacional lleva su nombre. futboli- sta profesional di fama internacional. I mi no ta ke- re cu na Aruba lo tin algun hende cu no a tende nunca di Angel Botta. otta ha hecho un nombre para Aruba, haciendo que el club de Aruba Juniors con el que ganó el campeonato en 1953. Ese mismo año, dirigió el equipo de Antillas Holandesas en el 4 º lugar de la Copa CCCF . Dos años más tarde, compitió en la misma competición, pero esta vez al frente de la selección de Aruba que le lleva a la 5 º lugar. En 1974, dirigió a República Dominicana en los Juegos Centroamericanos y del Caribe . En 1996, volvió al timón de la selección de Aruba y se convirtió en el primer técnico en liderarla en un torneo clasificatorio para el Mundial , en este caso las eliminatorias para el Mundial de 1998 , sin mucho éxito ya que perdió dos veces ante la dominicana. República (2-3 y 1-3). Establecido durante mucho tiempo en Aruba, Ángel Botta entrenó a la mayoría de los clubes de la isla (Aruba Juniors, SV La Fama , SV Dakota , SV Estrella , Tropical, Racing Club Aruba , Brasil Juniors, SV Caiquetio , SV Juventud Tanki Leendert , entre otros) . El murió dentroagosto 2011 en el Hospital Dr. Horacio E. Oduber en Oranjestad . Tenía la enfermedad de Alzheimer . Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e Den decada sesenta el a 1952 el a fungi tambe como director tecnico di e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion di Aruba]] y na 1960, 1961 y 1966 di e seleccion Antiano, cu e tempo ey tabata forma den mayoria pa hungadornan Arubano. Den e [[Weganan Centroamericano y di Caribe]] e seleccion a titula subcampeon na [[Cuba]] (1960); na di tres luga na e campeonato na [[Costa Rica]] y a obtene e medaya di plata na [[Puerto Rico]] (1966). Den [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] el a yuda RCA pa gana na 1965, sigui pa Estrella na 1970, siendo e unico dos clubnan di Aruba pa logra esaki.<ref name="SdP"/> ------------- {{Databox}} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Aruba]]??) ta un futbolista Arubano cu ta hunga ..... pa Jong Volendam y e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional di Aruba]]. en.wiki: Rovien Ostiana (born 14 February 2002) is an Aruban footballer who most recently played for Jong Volendam and the Aruba national team. Club career As a youth, Ostiana played for SV SVV beginning in at least 2013.[1] For the 2020/2021 season, he joined English club Enfield Town of the Isthmian League Premier Division, suiting up for the under-19 team.[2] He returned to the Netherlands in 2021, signing for Kozakken Boys.[3] In July 2022, he moved to Jong Volendam of the Tweede Divisie. Team manager Kizito Musampa stated that Ostiana was his ideal image of a true number six.[4] Shortly after joining the club, he appeared in a 8–0 friendly victory over SV De Rijp.[5] He was joined on the Volendam roster by fellow Dutch Caribbean player Quincy Hoeve, a Bonaire international. In August 2023 the two players linked up in a league match against Koninklijke HFC.[6] International career Ostiana made his senior international debut for Aruba on 11 September 2023 in a 2023–24 CONCACAF Nations League C match against the Cayman Islands.[7] He scored his first goal for the national team in the second minute of the eventual 2–1 victory.[8][9] On the next matchday, Ostiana scored his second goal in two matches as Aruba defeated the United States Virgin Islands to remain undefeated and top its group.[10][11] ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jean-Marc Antersijn''' (☆ [[5 di yanüari|5 di januari]] [[1996]] na [[Aruba]]) ta un portero profesional di Aruba, ku ta hunga pa e seleccion nacional di [[Kòrsou]]. E ta agente liber y ta actualmente sin club. Jean-Marc Antersijn a nase na Aruba den bario di [[Noord]]. E tabata hunga futbol pa [[SV Nacional]] y a yega di forma parti di e seleccion U-13 di Aruba. Cu 17 aña el a bai [[Chile]], unda e tabata train cu e club Union La Calera.<ref>[https://m.voetbalzone.nl/nieuws/dat-ik-ziyech-daar-zag-was-een-onbewuste-motivatie-om-door-te-gaan/395526 Jean-Marc Antersijn], Voetbalzone.nl (27 di oktober 2021) </ref> Un aña despues e ta muda pa Hulanda pa bira futbolista profesional. Despues di core stage na PEC Zwolle, e ta move pa Haaglandia y otro clubnan Hulandes. Entre 2020 i 2021 e ta milita cu FC Eskilstuna y Arlanda na [[Suesia|Suecia]]. Na 2021 e ta firma cu Atlantic City. == Seleccion Arubano == Antersijn ta gana e premio "Golden Glove Award" pa su actuacion excelente durante e torneo CFU U-20 na 2014. Aruba tambe a ricibi e premio "Fair Play Award".<ref>{{citeer web|url=http://www.sportsmax.tv/?q=articles/2015/01/08/concacaf-u20-aruba%E2%80%99s-u-20-keeper-aims-impress-jamaica |titel=CONCACAF U20: Aruba's U-20 'keeper aims to impress in Jamaica &#124; Digicel SportsMax |werk=Sportsmax.tv |datum=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref><ref>{{citeer web |url=http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |titel=Trinidad and Tobago Win CFU Under 20 Championship &#124; CFU Men's U20 |werk=Cfufootball.org |date=2014-09-20 |bezochtdatum=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922130648/http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |archive-date=2014-09-22 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citeer web|url=http://www.digicelsportsmax.com/?q=articles/2015/01/11/players-watch-arubas-jean-marc-antersijn |titel=Players to Watch: Aruba's Jean Marc Antersijn |werk=Digicel SportsMax |date=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> Den seleccion Arubano bou di coach Giovanni Franken el a hunga un wega amistoso contra [[Guam]] (2-0) na 2014.<ref>{{citeer web|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/03/31/world/friendlies/aruba/guam/1650833/ |title=Aruba vs. Guam - 31 di maart 2014 - Soccerway |werk=Int.soccerway.com |date=2014-03-31 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antersijn, Jean-Marc}} [[Category:Futbolista]] [[Category:Hende]] [[Category:Futbòl na Aruba]] __NOINDEX__ bql3btyg24m022o0gmsxos3vu8dog8o 198495 198494 2026-07-26T22:02:15Z Caribiana 8320 198495 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * {{ABW|bandera}}: [[Lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba]] - [[Jeffrey Werleman]] - [[Michel Lopez]] - [[Yahmani Eisden]] - [[Stiven Rua]] - * {{CUW|bandera}}: [[Brandley Kuwas]] - [[Jetro Willems]] - [[Patrick Kluivert]] - [[Remco Bicentini]] - [[Quinten Martinus]] - [[Kemy Augustin]] - [[Charlison Benschop]] ----------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = Jort van der Sande | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[25 di yanüari]] [[1996]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Indonesia.svg|20px|border]] Bali United | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Delantero | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{BONf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jort van der Sande''' ('s-Hertogenbosch, [[25 di yanüari]] [[1996]]) ta un futbolista boneriano-hulandes ku normalmente ta hunga komo delantero. El a bandoná e klup eskoses Dundee United na ougùstùs 2025 pa SC Cambuur. Van der Sande a hasi su debut den e selekshon nashonal di futbòl di Boneiru na 2023. ==Karera di klup== Van der Sande ta djòin for di SC Cambuur, kaminda el a hunga un ròl klave den e promoshon pa Eredivisie temporada pasá. Den e Keuken Kampioen Divisie, el a skor nuebe gol i a proveé ​​dos asistensia.<ref name="Jort"/> Aunke Van der Sande a nase na Den Bosch dia 25 di yanüari 1996, e ta hunga internashonalmente pa e selekshon nashonal di Boneiru. E delantero ta forma parti di e selekshon boneriano pa vários aña kaba i ta representá e isla durante partidonan internashonal. E atacante a cuminsa su educacion di futbol na SV Audacia y VV Heeswijk, despues di cual el a progresa door di e academia hubenil di FC Den Bosch. Tabata einan ku el a hasi su avance tambe den futbòl profeshonal. Siguientemente, el a hunga pa FC Eindhoven, NAC Breda, i ADO Den Haag.<ref name="Jort"/> Durante su tempu na FC Eindhoven, e tabata un kompañero di e aktual kapitan indones, Jay Idzes, kende e tempu ei a hasi e transishon di e tim hubenil pa e promé tim.<ref name="Jort"/> Na 2024, Van der Sande a opta pa un aventura den eksterior ku e klup eskoses Dundee United. Un temporada despues, el a regresa Hulanda pa bisti e camiseta di SC Cambuur. Awor, un otro reto den eksterior ta sper’é, e biaha aki na Indonesia.<ref name="Jort"/> ==Karera internashonal== Riba 5 di òktober 2023, Van der Sande a wòrdu inkluí den e selekshon di selekshon nashonal di futbòl di Boneiru pa e coach nashonal Rilove Janga pa e partido internashonal kontra Anguilla dia 12 di òktober den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2023-24. Van der Sande tabata eligibel pasobra el a biba riba e isla di Caribe pa cinco aña durante su hubentud. Mesora el a hasi su debut internashonal komo titular i a hunga henter e partido, kual Boneiru a gana 2-0 kontra di Anguilla.[2] Siguientemente, el a wòrdu yamá mas frekuentemente pa e selekshon nashonal, i dia 8 di sèptèmber 2024, el a skor su promé gol pa Boneiru ora el a haña e nèt den e derota di 2-1 for di kas kontra El Salvador den e Liga di Nashonnan di CONCACAF 2024/25. --------------- Segun gerente general Yabes Tanuri, e yegada di e delantero ta un eskoho deliberá di e staf tékniko. “Nos ta anunsiá ofisialmente ku Jort van der Sande ta nos hungadó stranhero nobo pa e temporada benidero. Su yegada ta kuadra ku e nesesidatnan di e personal tékniko. A base di su eksperensia i estadístikanan komo delantero, nos ta spera ku e por duna un kontribushon signifikante na Bali United. Nos ta spera ku e adaptá lihé na e liga indones. Bon Bini na Bali, i nos ta spera di logra un éksito huntu den Tanuri,” Tanuri a bisa. deklarashon di e klup.<ref name="Jort">Hans Hofstra, [https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united https://www.bonaire.nu/nieuws/sport/92813/bonairiaans-international-jort-van-der-sande-tekent-bij-bali-united], bonaire.nu (26 di yüli 2026)</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sande, Jort van der}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Boneiru]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jarzinho Saul Emmanuel Pieter | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 6 di òktober 2016 | number seleccion = | participa = 28 | goal = 1 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} '''Jarzinho Saul Emmanuel Pieter''' (☆ [[11 di novèmber]] [[1987]] na [[Willemstad]] – † [[9 di sèptèmber]] [[2019]] na [[Port au Prince]]) tabata un futbolista di Kòrsou ku tabata hunga komo kiper. Karera di klup Pieter a kuminsá su karera ku RKSV Centro Dominguito, kaminda el a bira un di e portero mas importante den futbòl lokal. Ku e klup aki, el a gana varios kampionato di Kòrsou, inkluyendo titulonan na 2012, 2013, 2015 i 2016. Durante e periodo aki, Centro Dominguito tabata un di e ekiponan dominante riba e isla. Despues di mas ku dies aña ku e klup, Pieter a transferí na 2018 pa SV VESTA. Ku e equipo aki, el a logra un logro historiko ora ku VESTA a bira kampion di Kòrsou pa promé biaha den su historia. Internashonal Pieter a hasi su debut pa e selekshon nashonal di Kòrsou na 2013, poco tempu despues di su promé titulo ku Centro Dominguito. El a forma parti di e selekshon durante varios aña, mayoria di biaha komo di dos portero despues di Eloy Room. El a partisipá den torneo manera e Kampionato Karibe 2014, kaminda Kòrsou a debuta na e ronda final, i tambe den e Kopa Oro di CONCACAF 2017. Den e ultimo torneo aki, Kòrsou a logra un exito historiko ora ku nan a gana e kampionato karibeño i kualifiká pa e Kopa Oro. Morto Na sèptèmber 2019, Pieter tabata ku e selekshon nashonal na Haití pa un partido di CONCACAF Nations League. Poco despues di yega, el a kuminsá sinti malu. Dia 9 di sèptèmber 2019, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotel na Port-au-Prince, probablemente debí na un paro kardiako. Su morto a kousa gran tristesa den Kòrsou i den mundu di futbòl. Durante e siguiente partido di e selekshon, a wòrdu tene un momento di silensio na su memoria. Despues di su morto, a wòrdu establesé e “Jarzinho Pieter Kids Fund Project” na su honor. == Karera == ===Klup=== Pieter a hunga pa [[RKSV Centro Dominguito]] y SV VESTA na [[Kòrsou]] i a titulá seis biaha kampeon di Kòrsou. Den zomer di 2018, el a hunga pa [[SV Juventus]] na [[Boneiru]] pa vários luna. === Internashonal === Un rato despues di a gana su di dos titulo nacional cu RKSV Centro Dominguito na 2013, Pieter a wordo yama pa e seleccion nacional di futbol di Curaçao pa entrenador nacional Ludwig Alberto. Tres dia despues di su di 26 cumpleaños, el a debuta den e prome partido di e torneo ABCS 2013 contra Aruba, un partido cu Curaçao a gana 2-0. Den e final contra Surinam dos dia despues, cual Curaçao a perde 3-1, Pieter un biaha mas a hunga full e 90 minuut den gol pa su pais natal. Ta te na sèptèmber 2014 Pieter a keda selektá pa e selekshon di Kòrsou atrobe. Pa e eliminatorio di Kampionato di Karibe 2014, el a wòrdu yamá pa e selekshon di Kòrsou dor di Ingemar Pieternella i a hunga den tur tres partido di grupo den e promé buèlta. Curaçao a termina prome y a avansa pa e di dos buelta di clasificacion, unda nan a bolbe termina na di dos luga tras di Martinique. Pieter a hunga den tur tres partido di grupo di Pieternella. Despues di a klasifiká ku éksito, e selekshon nashonal a partisipá den e finalnan na Jamaica na novèmber 2014 pa promé biaha den historia. Danki na su actuacionnan consistente durante e eliminatorionan, Pieter tabata tambe e portero regular di su pais den e finalnan y a hunga e 90 minuut completo den tur tres partido di grupo di su team. Sinembargo, Curaçao a perde den Grupo A contra Trinidad y Tobago, Cuba, y Guyana Frances, y finalmente a termina ultimo den e grupo cu 0 punto y un diferencia di gol di 5:10, loke a conduci na un eliminacion trempan di e torneo. E siguiente aña, Pieter a wòrdu remplasá komo portero di promé eskoho pa Eloy Room; Zeus de la Paz i Marcello Pisas tambe a hunga pa e selekshon nashonal e aña ei, promé ku Eloy Room a bira e úniko promé eskoho for di 2016. Pieter tabata e portero di reserva di De la Paz den por lo ménos dos partido internashonal na 2015 i despues mester a warda un aña promé ku e wòrdu yamá atrobe. For di e promé buèlta di e eliminatorionan pa Kopa Karibe 2017, Pieter tabata e portero di reserva di Eloy Room i seguidamente a keda riba banki pa e selekshon di Kòrsou—ku eksepshon di algun partido. Dia 22 di maart 2017, Pieter a hunga den un partido amistoso no oficial contra El Salvador cu no a wordo reconoci pa FIFA. Despues ku Curaçao a klasifiká ku éksito pa e Kampionato di Karibe, nan a gana e buèlta final di Martinique, asina klasifiká pa e Kopa di Oro di CONCACAF 2017. Asina mes e team a termina ultimo den Grupo C sin anota ni un punto of gol y a keda elimina trempan. Durante e periodo aki, Pieter tabata konsistentemente e reserva di Room. Despues di esei, Pieter a keda e di dos eskoho tras di Room den un seri di partidonan amistoso, e klasifikashonnan di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21, i e Kopa di Oro di CONCACAF 2019. Kamber a keda pa Merka despues di partisipashon den e Kopa di Oro. === Morto === Na kuminsamentu di sèptèmber 2019, el a kuminsá e kampaña di Liga di Nashonnan di CONCACAF 2019-21 ku e selekshon nashonal di Kòrsou i tabata un biaha mas riba banki tras di Eloy Room den un viktoria di 1-0 riba Haiti dia 7 di sèptèmber. Un dia despues, el a bula ku e selekshon nashonal pa e kapital haitiano, Port-au-Porce, pa nan di dos partido di regreso, grupo Haiti. E mesun dia ei, Pieter a keha di ta sinti malu. E siguiente mainta, el a wòrdu hañá morto den su kamber di hotèl na Marriott na Port-au-Prince; el a muri di paro kardiako.<ref>[https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/jairzinho-pieter-dead-curacao-goalkeeper-19934472 Jairzinho Pieter dead: Curacao goalkeeper suffers cardiac arrest on eve of qualifier] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> E partido kontra Haiti a wòrdu hunga apesar di morto di Pieter i a terminá den un empate di 1-1; un minüt di silensio a wordu observa promé ku kickoff den su memoria. <ref>[https://www.washingtonpost.com/sports/2019/09/10/day-before-an-international-match-goalie-curacao-died-heart-attack/ The day before an international match, a goalie from Curacao died of a heart attack] (englisch), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di a skor e gol di empate, [[Elson Hooi]] di Kòrsou a hisa un T-shirt ku e number di Pieter i e palabra “LEGENDA” riba dje pa e kámaranan.<ref>{{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=uAUpujswL_c Curacao and Haiti played an exciting 1-1 draw], abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> Despues di su morto, e Proyekto di Fondo di Mucha Jarzinho Pieter a wòrdu establesé na su honor.<ref>[https://kikotapasando.com/2019/10/03/grupo-amigunan-di-pieter-ku-un-inisiativa-bunita-t-shirt-speshal-pa-duna-honor-i-alabes-fundraising-pa-yunan-di-jarzinho-pieter/ Grupo ‘amigunan di Pieter’ ku un inisiativa bunita T-shirt speshal pa duna honor i alabes fundraising pa yunan di Jarzinho Pieter] (Papiamentu), abgerufen am 18. Oktober 2019</ref> ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Na 2013, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou, kaminda e tabata prinsipalmente portero di reserva. Pieter a forma parti di e selekshon di Kòrsou na [[Kopa Oro di CONCACAF]] 2017 i 2019 i [[Kopa Karibe]] 2014 i 2017. Ku Kòrsou, Pieter a gana e Kopa Karibe na 2017. Pieter a fayesé dia 9 di sèptèmber 2019, na e edat di 31 aña den e hotèl di hungadónan na Port-au-Prince, Haiti, kaminda e tabata ku e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa un partido den [[CONCACAF Nations League]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191018084407/https://www.concacaf.com/en/article/concacaf-statement-09092019 Concacaf Statement], concacaf.com, 9 di sèptèmber 2019.</ref> ==Lista di honor== ; RKSV Centro Dominguito :[[Promé Divishon|Sekshon Pagá / Promé Divishon]]: 2012, 2013, 2015, 2016, 2017 ; SV Vesta : Promé Divishon: 2019 ; {{CUW}} : [[Kopa Karibe]]: 2017 : King's Cup: 2019 ==Link eksterno== *[https://www.national-football-teams.com/player/54167/Jarzinho_Pieter.html Profiel op national-football-teams.com] * {{Transfermarkt|300410}} * {{NFTPlayer|54167}} * [https://caribbeanfootballdatabase.com/curacao/players/jairzinhopieter.html Jarzinho Pieter] in der Caribbean Football Database (englisch) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Pieter, Jarzinho}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista|variante=c | nomber = | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Willemstad]] | pais nacemento = {{CUW}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = | pia = <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] | liga = Promé Divishon | number = 3 | posicion = Defensa | contract = <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-15 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 36 | goal = 4 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2= | number seleccion2= | participa2 = 6 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 5 di sèptèmber 2025 | number seleccion3= | participa3 = 3 | goal3 = 0 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2012–2014<br>2014–2018<br>2018–2024<br>2024-2025<br>2025- | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Smitshoek<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Kozakken Boys<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] El-Hazem<br>[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|border]] Abha <!-- Seccion di Prestacion --> | campeonato = | medaya = | competencia = | compeonato2 = | medaya2 = | competencia2 = | actualisa = 10 di yüni 2026 }} === Internashonal === For di 2012 pa 2017, Bazoer a hasi un total di 33 aparishon pa diferente selekshon hubenil di Hulanda, anotando tres gol. Ku e selekshon U-17, el a gana e kampeonato oropeo di UEFA U-17 na [[Slovenia]] na 2012. Dia 13 di novèmber 2015, el a hasi su debut pa e selekshon nashonal senior den un wega amistoso kontra Wales (3-2). Na 2016, e mediokampista a hasi sinku aparishon mas den partidonan amistoso. ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Ya for di 2013, Kòrsou a aserká Bazoer pa firma kuné komo un internashonal hubenil.<ref>{{cite web |language=en |url=http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|title=U-20 finals set for Mexico, U-17s to Panama|publisher=CONCACAF.com|date=2012-11-04 |access-date= |url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413211011/http://www.concacaf.com/page/ConfederationDetail/0,,12813~2730083,00.html|archive-date=2012-04-13}}</ref> Dia 29 di ougùstùs 2025, FIFA a aprobá e petishon di Bazoer pa kambia su afiliashon nashonal di Hulanda pa Kòrsou.<ref>{{cite web|url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |language=en |title=FIFA Change of Association Platform|work=knowledge.fifa.com|date=2025-08-29 |accessdate=2026-06-10}}</ref> El a hasi su debut pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou dia 5 di sèptèmber 2025 den un wega di eliminashon pa Kopa di Mundu kontra Trinidad i Tobago, ku a terminá 0-0.<ref>{{cite web |language=en |url= https://www.sofascore.com/football/match/curacao-trinidad-and-tobago/mdcsCqx |title=Trinidad and Tobago v Curaçao|date=2025-09-05 |work=sofascore.com |access-date=2026-06-10}}</ref> Na mei 2026, el a wòrdu nombrá den e selekshon final di Kòrsou pa e [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial di FIFA]] 2026, e promé aparishon di e pais na e torneo.<ref>{{cite web|title=Smallest nation Curacao name debut World Cup squad|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o|date=2026-05-18|access-date=2026-06-10}}</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{DEFAULTSORT:Bazoer, Riechedly}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== Fonville a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa [[Kopa Mundial di Futbòl|Kopa Mundial]] 2026 di [[FIFA]] kontra Bermuda i Jamaica dia 13 i 18 di novèmber 2025.<ref>{{cite web|url= https://www.gelderlander.nl/nec/deveron-fonville-heeft-een-unieke-route-afgelegd-richting-nec-ik-moest-opeens-verder-kijken-dan-voetbal~ae1d1e4d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Gelderlander.nl|accessdate=|title= Deveron Fonville took a unique path to NEC: "I suddenly had to look beyond football."|date=2025-11-12}}</ref> Na mart 2026, el a konfirmá su desishon pa hunga pa Kòrsou<ref>{{citeer web |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/2069306/nec-verdediger-fonville-over-keuze-tussen-nederland-en-cura-ao.html |titel=NEC-verdediger gelinkt aan Oranje: 'Ik heb met mijn hart voor Curaçao gekozen' |datum=2026-03-21 |taal=nl}}</ref> i dia 18 di mei 2026 a wòrdu nominá pa e tim final pa Kopa Mundial 2026, apesar di no a hunga promé.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c70798249j0o |titel=2026 World Cup: Curacao name debut 26-man squad |datum=2026-05-18 |language=en |work=BBC}}</ref> El a hasi su debut pa Kòrsou dia 30 di mei 2026 den e partido preparatorio pa Mundial kontra Eskosia.<ref>[https://www.vi.nl/nieuws/advocaat-laat-fonville-debuteren-namens-cura-ao-tegen-schotland Advocaat laat Fonville debuteren namens Curaçao tegen Schotland], vi.nl (30 di mei 2026)</ref> -------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Godfried Roemeratoe | nomber completo = | imagen = Godfried Roemeratoe.JPG | descripcion = Godfried Roemeratoe na 2025. | fecha nacemento = [[19 di ougùstùs]] [[1999]] | luga nacemento = | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 178 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FKC Waalwijk | liga = | number = 24 | posicion = Mediokampista <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-17, U-20 | debut seleccion= 2015 | number seleccion= | participa = 6 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = {{CUWf}} | debut seleccion2 = 2023 | number seleccion2= | participa2 = 16 | goal2 = 1 | temporada = 2017–2018<br />2018–2022<br />2021–2022<br />2022–2023<br />2023– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Willem II<br />[[File:Flag of Israel.svg|20px|border]] Hapoel Tel Aviv<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk }} '''Godfried Roemeratoe''' (☆ [[19 di ougùstùs]] [[1999]] na Oost-Souburg, [[Hulanda]]) ta un futbolista profeshonal ku ta hunga komo mediokampista pa RKC Waalwijk i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== El a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou pa e partidonan di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2026 kontra Bermuda i Jamaica riba 13 i 18 di novèmber 2025.[7] ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Stub}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Roemeratoe, Godfried}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ---------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Joshua Brenet | nomber completo = Joshua Benjamin Brenet | imagen = PSV Eindhoven, Teamcamp Bad Erlach, July 2014 (076).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[20 di mart]] [[1994]] | luga nacemento = Kerkrade | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento= | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | nacionalidad_dep = {{CUW}} | deporte = futbol | haltura = 181 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor | liga = Superliga | number = 30 | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] U-18, U-19, U-21 | debut seleccion = 2011 | number seleccion= | participa = 17 | goal = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 2--> | seleccion2 = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda]] | debut seleccion2 = 9 di novèmber 2016 | number seleccion2= | participa2 = 2 | goal2 = 0 <!-- Seccion di seleccion nacional 3--> | seleccion3 = {{CUWf}} | debut seleccion3 = 6 di yüni 2024 | number seleccion3= | participa3 = 11 | goal3 = 1 | temporada = 2012–2018<br />2013–2015<br />2018–2022<br />2020<br />2021<br />2022–2024<br />2024–2025<br />2025–2026<br />2026– | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] PSV<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong PSV<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br />→ [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse<br />[[File:Flag of Germany.svg|20px|border]] Hoffenheim<br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Twente<br />[[File:Flag of Qatar.svg|20px|border]] Al-Rayyan SC<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Eskosia]] Livingston FC<br />[[File:Flag of Turkey.svg|20px|border]] Kayserispor }} '''Joshua Benjamin Brenet''' (☆ [[20 di mart]] [[1994]] na Kerkrade, [[Hulanda]]) ta un futbolista [[Hulanda|hulandes]] ku raisnan di [[Kòrsou]] ku ta hunga komo delantero. Aktualmente, e ta hunga pa Kayserispor i pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)| selekshon nashonal di Kòrsou]]. ==Karera== ===Klup=== ===Internashonal=== ====Selekshon nashonal di Kòrsou==== {{Malchi:Navegashon Selekshon Nashonal di Futbòl di Kòrsou KM 2026}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Brenet, Joshua }} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ------------ (☆ na ) ta un futbolista ku raisnan di Kòrsou ku ta hunga komo . Aktualmente, el ta hunga pa i pa e selekshon nashonal di Kòrsou. == Karera == === Hoben === <Optional: youth clubs in 1–2 sentences> El a kuminsá su karera na i despues a pasa pa <academy/club>. === Klup === Dia , el a hasi su debut profeshonal pa den un partido kontra .[#] <Season/period>: <short summary – appearances/goals if known> Na , el a transferí pa .<optional fee/contract>[#] Na , el a firma ku .[#] <Keep each club to 1–2 sentences max> === Internashonal === <Optional: youth national teams> El a representá na nivel hubenil (si aplicabel). El a hasi su debut pa Kòrsou dia den un kontra . <Optional highlight (ONLY if notable)> Dia , el a <goal/assist/event> den un partido kontra . <Optional: tournament/qualification> El tabata parti di e selekshon ku a <achievement, e.g. klasifiká pa Mundial 2026>. ----------- {{Variante|c}} E '''lista di hungado di e seleccion nacional di futbol di Aruba''' ta duna un bista di tur futbolista cu tin por lo menos cinco wega internacional pa [[Aruba]] riba nan nomber. E lista no ta incluí partidonan pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|selekshon nashonal di futbol di Antias Hulandes]], solamente e partidonan internacional di pais Aruba despues di su status aparte na 1986. == Lista di hungado == {| class="wikitable sortable" width=90% style="text-align:center;" |- align=left ! width=5% | № ! width=15% | Hungadó ! width=5% | № di partido hungá ! width=5% | № di gol ! width=15% | Debut ! width=15% | Ultimo wega |- | 1 || align="left" | [[Fernando Lewis]] || 11 || 0 || 5 juni 2015 || 14 juni 2017 |- | 2 || align="left" | [[Noah Harms]] || 11 || 0 || 10 oktober 2017 || 4 juni 2022 |- | 3 || align=left | [[Walter Bennett (Aruba)|Walter Bennett]] || 17 || 0 || 21 augustus 2011 || 18 oktober 2023 |- | 4 || align=left | [[Gregor Breinburg]] || 13 || 0 || 2019 || 21 november 2023 |- | 5 || align="left" | [[Terence Groothusen]] || 27 || 1 || 2016 || 9 oktober 2021 |- | 6 || align="left" | [[Josh Gross]] || 25 || 3 || 2021 || |- | 7 || align="left" | [[Annuar Kock]] || 48 || 13 || 2019 || |- | 8 || align="left" | '''[[Matthew Lentink]]'''|| 70 || 16 || 2016 || |- | 9 || align="left" | [[Nickenson Paul]] || 10 || 3 || 10 oktober 2017 || 16 juni 2021 |- | 10 || align="left" | [[Bradley Martis]] || 12 || 0 || 2011 || 17 juli 2017 |- | 11 || align=left | [[Diederick Luidens]] || 17 || 1 || 5 juni 2019 || 21 november 2023 |- | 12 || align="left" | '''[[Rovien Ostiana]]''' || 11 || 1 || 2024 || |- | 13 || align="left" | [[Darryl Baly]] || 38 || 2 || 2011 || 13 juni 2023 |- | 14 || align="left" | [[Jaybrien Romano]] || 10 || 1 || 23 maart 2018 || 1 juli 2019 |- | 15 || align=left | [[Javier Jimenez]] || 16 || 5 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 16 || align="left" | [[Jayden Kruydenhof]] || 14 || 0 || 2021 || |- | 17 || align="left" | '''''[[Jonathan Richard]]''''' || 19 || 1 || 2021 || |- | 18 || align="left" | [[Isaï Marselia]] || 23 || 0 || 2023 || |- | 19 || align="left" | [[Tyron Perret Gentil]] || 39 || 1 || 2016 || |- | 20 || align=left | [[Leroy Oehlers]] || 37 || 5 || 2019 || |- | 21 || align=left | [[Theric Ruiz]] || 17 || 0 || 2011 || 3 oktober 2021 |- | 22 || align=left | [[Jean-Luc Bergen]] || 34 || 10 || 2015 || 18 oktober 2023 |- | 23 || align="left" | [[Raymond Baten]]|| 39 || 21 || 2016 || 9 juni 2024 |- | 24 || align=left | [[Gillian Justiana]] || 16 || 0 || 2011 || 10 oktober 2017 |- | 25 || align="left" | '''''[[Gervane Kastaneer]]''''' || 27 || 9 || 12 oktober 2018 || |- | 26 || align="left" | [[Gino van Kessel]] || 25 || 8 || 2015 || 27 september 2022 |- | 27 || align="left" | '''''[[Brandley Kuwas]]''''' || 35 || 2 || 22 mart 2017 || |- | 28 || align="left" | [[Darryl Lachman]] || 33 || 1 || 2015 || 16 juni 2021 |- | 29 || align="left" | '''''[[Jürgen Locadia]]''''' || 12 || 1 || 13 yuni 2023 || |- | 30 || align=left | '''''[[Jearl Margaritha]]''''' || 21 || 5 || 7 september 2023 || |- | 31 || align=left | [[Michaël Maria]] || 29 || 2 || 2015 || 24 september 2022 |- | 32 || align="left" | '''[[Nathan Markelo]]''' || 11 || 0 || 2022 || 6 juni 2024 |- | 33 || align=left | '''[[Cuco Martina]]''' || 63 || 1 || 2011 || 9 juni 2024 |- | 34 || align="left" | [[Shermaine Martina]] || 10 || 0 || 27 maart 2018 || 17 juni 2023 |- | 35 || align="left" | [[Shelton Martis]] || 11 || 1 || 2014 || 11 juni 2015 |- | 36 || align="left" | [[Papito Merencia]] || 18 || 4 || 14 november 2013 || 27 maart 2016 |- | 37 || align=left | [[Dustley Mulder]] || 17 || 0 || 2015 || 17 juli 2017 |- | 38 || align=left | [[Gevaro Nepomuceno]] || 50 || 8 || 2014 || 13 juni 2023 |- | 39 || align="left" | [[Jeremy de Nooijer]] || 15 || 0 || 2015 || 25 maart 2021 |- | 40 || align="left" | [[Jarzinho Pieter]] || 11 || 0 || 14 november 2013 || 15 november 2014 |- |} ----------------- {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antonisse, Jeremy}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] ===Selekshon nashonal di Kòrsou=== For di 2011, Martina ta representá Kòrsou na nivel internashonal, meskos ku su ruman [[Javier Martina]]. Tur dos a partisipá den e eliminatorionan pa kualifikashon di [[Kopa Mundial di Futbòl]] 2014 di [[FIFA]].<ref> {{citeer web|titel=''Martina verlies weer met Curaçao'' |url=https://www.bd.nl/rkc-waalwijk/martina-verliest-weer-met-curacao~a988f976/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|werk= bn.nl }}</ref> Martina a bira un lider importante den e selekshon i a fungi komo kapitan. Bou di su liderato, Kòrsou a logra klasifikashon pa e CONCACAF Gold Cup 2017 i CONCACAF Gold Cup 2019. Despues di un eliminashon den fase di grupo na 2017, e tim a logra yega kuarto final na 2019, kaminda nan a pèrdè 1–0 kontra [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Un di e mihó logro di Martina ku Kòrsou tabata e viktoria den e [[Kopa Karibe]] 2017 dia 25 di yüni 2017, despues di a derotá Jamaica 2–1 den final. El a keda selektá pa e Tim di Aña di [[CONCACAF]] 2018, un rekonosementu pa su prestashon na nivel regional. Martina tambe a representá Kòrsou den varios edishon di [[Kopa Oro di CONCACAF]], inkluyendo 2017, 2019 i 2025. == Link eksterno == * [https://www.soccerway.com/player/martina-cuco/IiT86r0s/ Profil Cuco Martina], soccerway.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Martina, Cuco}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] -------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Michel Lopez | fecha nacemento = [[3 di novèmber|]3 di november]] [[1972]] | luga nacemento = {{ABW}} | pais nacemento = | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 169 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = [[Division di Honor (Aruba)|Division di Honor]] | number = | posicion = Mediocampo <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = 4 (0) | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2000-2002<br>2003–2005<br /> 2005–2011<br /> 2011–2013<br /> 2016–2017<br /> 2017-2018<br /> 2021-2022 | club = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Estrella]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV La Fama]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Dakota]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Juventud Tanki Leendert|SV Tanki Leendert]]<br />[[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Independiente Caravel|SV Caravel]] }} '''Michel Lopez''' (☆ [[3 di novèmber|3 di november]] [[1972]] na [[Santa Cruz]]) ta un ex-futbolista [[Aruba]]no cu a hunga primordialmente como mediocampista defensivo. El a forma parti di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional masculino di Aruba]]. == Bida y carera == Michel Lopez a nace y lanta na Santa Cruz, Aruba. === Carera den club === Michel López a kuminsá su karera di klup den e Divishon di Honor di nivel haltu di Aruba, kaminda e tabata afiliá ku SV Dakota durante e temporada 1999/2000 komo mediokampista defensivo.[6] Estadisticanan detaya di e periodo aki, incluyendo aparicionnan y golnan, ta limita den registronan disponibel, reflehando e documentacion modesto di futbol domestico di Aruba e tempo ey. López ta wòrdu notá komo retirá di wega profeshonal, sin mas transferensia òf periodo di klup dokumentá den basenan di dato grandi.[1] Den su karera despues di wega, López a keda enbolbí den futbòl di Aruba komo miembro di direktiva i mènedjer di e sekshon hubenil na SV Estrella, kontribuyendo na e programanan di desaroyo di e klup segun e registronan di e organisashon.[7] === Carera internacional === Lopez a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 18 di mart 2000 den un partido contra [[Puerto Rico]], kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] E partido, cu a termina den un empate 2-2. Lopez a gana dos kap pa e selekshon nashonal di futbòl di Aruba durante e kampaña di klasifikashon pa Kopa Mundial di FIFA 2002 na CONCACAF, tur dos aparishon ta bini komo suplente.[2][1] Representando su nashon na nivel internashonal, el a aparesé den eliminatorio pa Kopa Mundial pa e selekshon maskulino di Aruba durante kuminsamentu di añanan 2000, aparesé komo defensa den partidonan limitá.[1][2] Su debut a tuma lugá dia 18 di mart 2000, den un empate di 2-2 kontra Puerto Rico den e di dos wega di e promé buèlta, kaminda el a remplasá pa Kenrick Bradshaw durante e partido ku a tuma lugá na Estadio Sixto Escobar.[8] Aruba a gana e wega di ida 4-2 na kas dia 12 di mart 2000, i a avansá riba agregashon 6-4, markando un di e promé éksitonan di e nashon den kompetensianan sanshoná pa FIFA despues di nan miembresia na 1988.[8] López a kontribuí defensivamente den su tempu limitá riba tereno, yudando pa sigurá e resultado sin pèrdè mas gol.[8] López su di dos i último aparishon a tuma lugá dia 16 di aprel 2000, remplasando pa Richard Jacobs den un derota di 0-4 kontra Barbados den e di dos buelta di e di dos buèlta na Stadion Nashonal di Barbados.[9] Aruba a pèrdè e wega di ida 1-3 na kas dia 2 di aprel 2000, i a keda eliminá riba agregashon 1-7, kabando nan kareda di klasifikashon.[9] Den e wega aki, López a bolbe duna sosten na mediokampo pero no por a influensiá e resultado ya ku Barbados a dominá.[9] Werleman a debuta pa e seleccion nacional di Aruba dia 26 di mart 2008 den un partido contra [[Antigua i Barbuda|Antigua & Barbuda]]. Entre 2008 y 2010 el a representa Aruba den cuater partido internacional, incluyendo weganan clasificatorio pa [[Kopa Oro di CONCACAF|Copa Oro di CONCACAF]] y [[Kopa Mundial di Futbòl|Copa Mundial di FIFA]].<ref name=:"1"/> Tambe el a participa den partidonan amistoso. Aunke Aruba no a logra avansa den e torneonan aki, Werleman su contribucion a forma parti di e desaroyo di futbol internacional Arubano den e periodo ey.<ref name=:"1"/> == Link externo == * [https://ca.soccerway.com/player/werleman-jeffrey/Qwr0P4tO/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.besoccer.com/player/jeffrey-werleman-398765 Jeffrey Werleman], besoccer.com {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Werleman, Jeffrey}} [[:Kategoria:Futbolista]] [[:kategoria:Futbòl na Aruba]] Su promé timnan a inkluí SV Independiente Caravel (2000–2002) i SV Estrella Santa Cruz (2003–2005), kaminda el a mehorá su abilidatnan den liganan doméstiko. Despues el a hunga pa SV La Fama Savaneta di 2005 pa 2011, SV Dakota di 2011 pa 2013, SV Independiente Caravel na 2016–2017, SV Juventud Tanki Leendert na 2017–2018, un '''Jeffrey Werleman''' ta un kiper di futbòl i eks miembro di e selekshon nashonal di futbòl di Aruba.[1][2] Su promé klup tabata Caravel.[3] -------------------------- {{Infobox futbolista| variante = a | nomber = Yahmani Eisden | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 187 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Den Bosch | liga = | number = | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = Brasil Jrs, [[SV La Fama|La Fama]], Santa Fe y [[SV Dakota|Dakota]] }} '''Jahmani Yahvon Yahmal Eisden''' (☆ [[19 di yüli|19 di juli]] [[2005]] na [[Aruba]]) ta un keeper arubiano cu desde temporada 2024/25 ta hunga como bolante pa FC Den Bosch. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde == Carera == === Carera den club === Jahmani Eisden''' ta Eisen ta un keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 18 aña di edad, ta pisa 75KG y ta midi 1.87M di haltura. E campeonato aki e la hunga cu Ijsselmeervogels su categoria O21. E la hunga tambe cu e team grandi di Ijsselmeervogels, y t’e portero mas jong cu a debuta den e team grandi. E siguiente campeonato e lo ta formando parti di un club profesional. E tin 2 oferta riba mesa y lo mester dicidi cual e ta acepta. Na Aruba e la milita den varios club, entre otro Brasil Jrs, La Fama, Santa Fe y ultimo Dakota caminda el a titula campeon di Aruba. E la forma parti den varios categoria hubenil di seleccion di Aruba incluyendo e seleccion U-20 cu a participa na Guatemala. Den tur e seleccionnan e tawata capitan. Esaki sigur ta mustra su madurez y su habilidad di ta lider. E ta compronde e wega bon, tin hopi bon refleho, bon reaccion y ta bon cu e bala na su pia tambe. E ta coach su team bon y ta mantene su liñanan organisa. E ta yiu di e conocedo artista [[Ataniro]]. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} For di madre patria Hulanda nos a ricibi e grato noticia cu e hoben portero Jahmani Eisden a firma cu FC Den Bosch p’e temporada 2024/2025. Cu su 18 aña, Eisden ya a wordo convoca pa defende porteria di e seleccion nacional di Aruba.<ref>https://24ora.com/jahmani-eisden-ta-uni-oficialmente-na-fc-den-bosch/ Jahmani Eisden ta uni oficialmente na FC Den Bosch], 24ora.com (22 di juni 2024)</ref> Den e temporada anterior el a hunga den e categoria sub-21 di Ijsselmeervogels y tambe a debuta cu e prome ekipo, convirtiendo den e portero mas hoben pa haci esaki. P’e proximo temporada Eisden lo forma parti di un club profesional despues di a ricibi dos oferta, unda cu e mester a dicidi cua pa acepta. Na Aruba, Eisden a milita den varios club, incluyendo Brazil Jrs., La Fama, Santa Fe y mas recientemente Dakota, unda cu el a consagra como campeon di Aruba. Fuera di esey, el a forma parti di diferente categoria hubenil di e seleccion di Aruba, incluyendo sub-20 cu a participa na Guatemala, siendo capitan den tur di nan. E experiencia aki ta demostra su madurez y capacidad di liderazgo. Eisden ta destaca pa su comprension di wega, su reflehonan, reaccion rapido y habilidad cu e bala de su pianan. Tambe e ta conoci pa su capacidad pa dirigi su ekipo y mantene e defensa organisa. Jahmani Eisden ta yiu homber di e conocido cantante Janiro “Atanio” Eisden y su firma cu FC Den Bosch ta marca un importante paso den su prometedor carera deportivo. ------------------------------ {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Stiven Melchor Rua | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[1990]] | luga nacemento = [[Medellin]] | pais nacemento = [[Colombia]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of Aruba.svg|20px|border]] [[SV Britannia]] | liga = | number = 1 | posicion = Portero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Stiven Melchor Rua''' (☆ [[1990]] na [[Medellin]]) ta un futbolista [[Aruba]]no cu ta hunga como portero den [[Division di Honor (Aruba)|division honor]] pa [[SV Britannia]]. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === Stiven Rua ta STIVEN Melchor Rua ta un di a 6 hungadonan local cu lo ta parti di e seleccion di Aruba. E tin 34 Aña di edad y ta pisa 71KG. Su Haltura ta 1.77M y su posicion ta Bolante. E ta naci na Medellin Colombia y a hunga futbol infantil pa cu e team Itagui Detaires.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1qFLCkC_Rhg701h5wBl-UVq5rj0Hx_c6z/view Stiven Melchor Rua: Hecho en Aruba], AweMainta (6 di juni 2024)</ref> 34 ana Na 2002 e la bin Aruba y a hunga mayoria di su hubentud den e team di RCA. Cu su 17 aña e la debuta cu e team di Division di Honor y a logra conkista u total di 6 titulo di campeon cu e team tricolor. Actualmente e ta den su di dos aña cu e Pumanan di Piedra Plat [[SV Britannia]]. E tin tambe 4 titulo di [[Copa Betico Croes]] di cual 3 ta cu [[Racing Club Aruba|RCA]] y uno cu Britannia. Na 2008 e la sali “Rookie of the year.” E tin 3 titulo di “best midfielder” y tambe un titulo di “Goal getter” y un titulo di MVP, ambos e la gana na 2016. E ta un hungado hopi bon tecnica, bon tino di wega y experiencia den weganan grandi. E ta naci na Colombia pero e ta sintie mas Rubiano cu Juan Bembe. “Hecho en Aruba” y cla pa bay guera pa representa nos bunita isla. == Link externo == * [https://int.soccerway.com/players/matthew-lentink/142467/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.com/matthew-lentink/profil/spieler/159034 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Melchor Rua, Stiven}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- '''JOSTHAN Maduro''' ta un otro keeper hoben cu a ser yama pa defende e gol di nos seleccion nacional. E tin 17 aña di edad, ta pisa 80KG y ta midi 1.88M di haltura. E ta hunga den e campeonato local p’e muchanan di Madiki SV Riverplate den Division di Honor. E la cuminsa su carera futbolistico den Bubali y e ultimo dos añanan aki e la milita den e team di Madiki.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1P0kFQSalZd2S820aowZLuE5eCh7BeUJ9/view Josthan Maduro: Factor X], AweMainta (5 di juni 2024)</ref> Sigur un di e motibo grandi cu Riverplate ta logra drenta den e Copa Oro t’e bon actuacion di Josthan Maduro. E la ser scogi como e miho keeper di Division di Honor campeonato 2022/ 2023. E tin hopi bon refleho y ta destaca hopi cu e bala den su pia. Cu su pia robes e por pone e bala te dilanti e area grandi di e team contrario. E tin hopi bon tecnica, bon vision di wega, bon reaccion y ta un di e poco porteronan cu tin e factor X. E por dicidi un wega cu su glovenan pero tambe cu su pia. Seleccion Aruba sigur ta conta cu 3 tremendo keeper p’e compromisonan nos dilanti y Josthan Maduro sigur ta cla p’e reto. {{Appendix}} --------------------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Rovien Ostiana | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] | luga nacemento = [[Rotterdam]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 186 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2022-2023<br /> | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Volendam<br /> }} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Rotterdam]]) ta un futbolista hulandes cu ta hunga como bolante. E ta internacionalista pa e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]] desde 2023. == Carera == === Carera den club === ROVIEN Ostiana ta otro hungado cu lo ta formando parti di nos seleccion Nacional p’e apertura di e clasificacion pa Mundial 2026. E tin 22 aña di edad, ta pisa75KG y ta midi 1.86M di haltura. Actualmente e ta hungando pa Jong F.C. Volendam den division dos di e futbol Hulandes. Su posicion ta bolante y e la bin ta hunga un rol importante den nos team Nacional. E tin 5 gol anota y 3 asistencia den e Concacaf Nations League y un di su gol nan a sali den e top 3 miho golnan di e torneo aki y hasta a sali riba ESPN. Esey t’e gol cu e la score di midden veld contra US Virgin Island. E ta e tipo di bolante cu bo ta yama “Box to Box.” E ta core e veld ariba abou semper buscando e espacio y semper n’e luga indica n’e momento indica. E tin bon vision di wega y tambe un bon disciplina tactico pa yuda e team mantene organisacion. Su motivacion grandi, ta su mama cu ta biba na Aruba di Famia Robles. Aruba sigur ta conta cu su asistencia nan y tambe su olfato goleador den e wega nan nos dilanti. === Carera internacional === Ostiana a haci su debut internacional pa Aruba riba 11 di sèptèmber 2023 den un partido di Liga C di Nashonnan di CONCACAF 2023 ⁇ 24 contra e Islanan Cayman.[1] 7] El a score su promé gol pa e ekipo nacional den e di dos minuut di e eventual victoria di 2:1.[ Na e siguiente partido, Ostiana a score su di dos gol den dos wega ora Aruba a derotá e Islanan Virgen Merikano pa keda inkapas i lider di nan grupo. Despues di e wega, el a keda nombra den e League C Best XI pa su rendimiento. 12] == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Ostiana, Rovien}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Jonathan Richard | imagen = | imagen hanchura = 220 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 180 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] ADO20 | liga = | number = | posicion = Bolante <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 1998–1999 <br /> 1999 <br /> 1999–2002 <br /> 2002–2006 <br /> 2006–2007 <br /> 2007–2010 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] FC Dordrecht<br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VV Moordrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RKC Waalwijk<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] DOTO Pernis <br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] BVV Barendrecht<br />[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] RVVH }} '''Jonathan Richard''' (☆ [[14 di novèmber|14 di november]] [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un [[futbol]]ista [[Hulanda|Hulandes]] cu ta hunga ...... E tabata internacionalista pa e [[Selekshon Antiano di Futbòl|seleccion di Antia Hulandes]] di 2004 te 2008. Entre 2013 y 2015 e tabata coach di e [[seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|ekipo nacional masculino di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JONATHAN Richard tambe ta riba lista di e 23 hungadonan yama pa Bonds coach Marvic Bermudez. E tin 32 aña di edad, ta pisa 78KG y ta midi 1.80M di haltura. Su posicion ta bolante central y su pia dominante ta su pia robes. E campeonato pasa e la hunga den Odin 59 Heemskerk cu ta un team cu ta den 3er division di futbol Hulandes, pero e siguiente campeonato e lo ta formando parti di ADO20 den segunda division. Ya den pasado e la hunga caba den e division aki pa AFC Amsterdam y GVVV Veenendaal. E ta un hungado cu ta anticipa bon e hugadanan, tin bon orientacion di e wega y e sa con pa pone respet memey di tereno. Su disciplina tactico ta haci cu e ta e guy cu ta tene e team organisa. E ta un hungado di basta forsa y ta cla pa guera. E ta un hungado importante den e transicion den atake. E tin bon vision di wega y ta bon cu e bala yudando e team den salida tanto cu paso cortico como pase largo nan den buraco.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Jonathan Richard: Disciplina Tactico], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E ta un hungado cu semper ta trece calma specialmente ora cos nan no ta bayendo bon. E la nace na Hulanda pero su tata ta di Aruba, y esey ta un di su motivacion pa hunga pa nos dushi isla. === Carera internacional === El a representá == Link externo == * [https://int.soccerway.com/coaches/marvic-bermudez/590927/ Profiel riba soccerway.com] * [https://www.transfermarkt.nl/marvic-bermudez/profil/trainer/64628 Profiel di entrenado riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Richard, Jonathan}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------- {{Infobox futbolista | variante = a | nomber = Mark Jacobs | imagen = | imagen hanchura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Aruba]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = Hulandes | haltura = 182 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = | number seleccion = | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Mark Jacobs''' (☆ [[10 di novèmber|10 di november]] [[1969]] na Nieuwkoop, [[Hulanda]]) ta un ex[[futbol]]ista profesional [[Aruba]]no. == Carera == === Carera den club === MARK Jacobs tambe a ser yama pa forma parti di nos seleccion Nacional. Actualmente e ta hungando na Hulanda pa S.V. Orion den e 4to Division den futbol Hulandes. Mark Jacobs tin 23 aña di edad, e ta pisa 73KG y ta midi 1.82M di haltura. E la hunga mayor parti di si carera futbolistico den [[SV Bubali|Bubali]] y na 2019 e la pasa forma parti di e tricolornan di Solito, RCA caminda e la gana 2 Copa Betico y e titulo di campeon na 2023. Su posicion unda e ta mas comodo ta Lateral drechi, pero e por hunga tambe den bolante y hasta como defensa central. E ta un hungado cu bon tecnica, bon vision di wega y un vocacion ofensivo.<ref>https://drive.google.com/file/d/1c2qLHWJUhQ1PG7VPgHCF3eJlZiASkGwo/view Mark Jacobs: Di Noord E Ta], AweMainta (4 di juni 2024)</ref> E la nace den e bario di Bubali y aunke su mayor exito a bin cu e team tricolor, full e bario di Noord, en special Bubali lo ta para su tras pa ora e subi e tereno di wega pa defende nos color nan nacional. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jacobs, Mark}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ---------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Jayden Kruydenhof | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Jayden Anthony Kruydenhof | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = [[Den Haag]] | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 171 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 | liga = amateur | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2023-? | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] AFC34 }} '''Jayden Anthony Kruydenhof''' (☆ [[2007]]) ta un futbolista [[Hulanda|Hulandes]]-[[Aruba]]no cu ta hunga den e liga [[Hulana|Hulandes]] y desde 2024 den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. .<ref name="AweMainta">[https://drive.google.com/file/d/1_ng-RNDmcFnExtKSO1kfW-ccrrCohUcL/view Jayden Fruydenhof], AweMainta (1 di juni 2024)</ref> E ta internacionalista y desde 2024 e ta hunga den e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional U-20 di Aruba]]. == Carera == === Carera den club === JAYDEN Kruydenhof ta otro hungado cu lo ta yegando di Hulanda. El a hunga caba pa Aruba den e torneo di Concaf U-20 y ta nieto di e conocedo entrenador Herbert Bijlsnijder. E tin 17 aña di edad y ta midi 1.71cm di haltura y ta pisa 59kg. Te ultimo e tawata forma parti di e team amateur AFC34, pero e siguiente campeonato e lo forma parti di SC Cambuur Leeuwarden. E lo ta parti di e U-18 y of U-19. E ta hopi habil cu su pia robes y su forsa ta den e wega di uno contra uno, caminda su bon control di e bala y tambe su tecnica ta sobresali. Un bon dribbler y tambe hopi explosivo den su velocidad ta haci’e un hungado hopi peligroso. E tin un bon tiro di pafo di e area y tambe por pone centronan casi perfecto den e area. Un hungado bastante completo y bastante interesante. A pesar di su edad jong e ta cla pa asumi e reto di representa nos Isla Aruba. === Carera internacional === == Link externo == * [https://www.transfermarkt.nl/jayden-kruydenhof/nationalmannschaft/spieler/1197634 Profiel riba transfermarkt.nl] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kruydenhof, Jayden}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Tyron Perret Gentil | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Tyron Perret Gentil | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 179 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Vitesse U-21 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Tyron Perret Gentil''' ta un futbolista == Carera == === Carera den club === di e hobennan cu ta haciendo su debut den e seleccion Nacional. E tin 20 aña di edad y ta jungando pa e Club Hulandes Vitesse Onder 21. Prome cu esey el a hunga den e categoria hubenil pa F.C. Amsterdam di 2014 pa 2017, despues el a bay Vitesse di 2017 pa 2019, despues el a bay PSV di 2019 pa 2022 y aña pasa el a bolbe bek Vitesse. E ta midi 1.79M di haltura y ta pia links. Su posishon ta atacante na liña y por hunga tanto na banda robes comoo na banda drechi. E tin bon dribbling, hopi speed, bon tecnica y e por pone bon centro den e area. Y e semper ta busca espacio pa ricibi e bala. E ta mas efectivo ora e ta hunga riba su banda robes. Si bo ta hunga Football Manager online bo por cumpra Tyron pa e hunga pa bo team. Su valor riba mercado ta di $608,440.00 pero segun nos por a compronde cu lo bo mester saca cerca di $3,000,000.00 pa bo por hay'e den bo team di Futbol Manager. Tyron Perret Gentil ta un di e hobennan talento cu lo representa Aruba den e compromiso importante aki.<ref>https://drive.google.com/file/d/1chRNodyptaTclQiovMBbtWCE2KCmvrTu/view Tyron Perret Gentil: rapido y versatil], AweMainta (30 di mei 2024)</ref> {{Appendix}} ----------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Connor van Kilsdonk | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Connor van Kilsdonk | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] NEC U-18 | liga = | number = | posicion = Delantero <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2024 | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Connor van Kilsdonk''' (2007) ta == Carera == === Carera den club === otro hungado cu ta biniendo di Hulanda pa representa Aruba. E tin 17 aña di edad y a representa Aruba den e campeonato di U-20 di Concacaf caminda e la score 3 gol den 4 wega. E t’un centro delantero y ta milita actualmente den e club NEC U-18 na Hulanda. Su estatura ta 1.88M y ta pisa 70 KG. E t’un hungado hopi dinamico cu un pia links bastante saludabel.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Connor van Kilsdonk: dinamico y letal], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Pa su club e tin 17 gol anota den 19 wega y ta halando bastante tension na Hulanda pa su habilidad pa pone e bala den net. E ta un Centro Delantero pero e por hunga tambe riba e dos bandanan. E tin forsa y ta hopi habil pa sconde e bala y tremendo vision di wega. Su edad por ta jong pero su curason ta grandi pa defende e colornan di nos isla. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Kilsdonk, Connor van}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] --------------------------------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox futbolista | nomber = Kymani Nedd | imagen = | imagen hanchura = 200 | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Kymani Nedd | alias = | fecha nacemento = | luga nacemento = | pais nacemento = [[Hulanda]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 188 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = 2011 | debut ekipo = | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Excelsior U-21 | liga = | number = | posicion = Defensa <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = {{ABWf}} | debut seleccion = 2023 (Aruba-Cayman Islands) | participa = | goal = <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = | club = }} '''Kymani Nedd''' ta un futbolista hulandes-arubano y internacionalista den e seleccion nacional di Aruba. == Carera == === Carera den club === otro hoben talento cu lo representa Aruba den e weganan pa clasificacion pa Mundial 2026. E tin 19 aña di edad y ta milita den Excelsior Rotterdam U-21. E ta pia links y ta defende e banda robes di e tereno.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xkOnsNbEdPO07S4DF0Z17rxPRzcWHN07/view Kymani Nedd: siguridad riba e banda robes], Awemainta (31 di mei 2024)</ref> Su estatura ta 1.88M y ta pisa 75 KG. E por hunga tambe defensa central pero su posicion preferi ta e banda robes. Su carera futbolistico ta apenas cuminsando. E la cuminsa su carera den e team hubenil di Spartaan’20 pa despues move pa NAC Breda unda e la hunga di 2016 pa 2018 y despues e la pasa pa su club actual cu ta Excelsoir Rotterdam. E campeonato aki e la hunga un total di 20 wega pa su team. Pa Aruba e la hunga e ultimo 5 weganan y tin un total di 379 minuut cu e tawata riba veld. E ta hopi sigur ora di duelonan den halto y e kopmento di bala ta un di su fortalezanan. Kymani su motivacion grandi pa defende nos colornan nacional ta door di su tata cu ta Edrick Nedd. {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Nedd, Kymani}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Aruba]] ----------------------------------------------- {{Variante|c}} {{Infobox futbolista | nomber = Rachid Trenidad | imagen = | imagen hachura = | descripcion = <!-- Seccion di informacion personal --> | nomber completo = Rachid Rafelito Martir Trenidad | alias = | fecha nacemento = [[6 di yüli]] [[1994]] | luga nacemento = | pais nacemento = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | facha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] [[Hulanda|Hulandes]] | haltura = 177 <!-- Seccion di club profecional --> | debut = | debut ekipo = | club actual = | liga = | number = | posicion = <!-- Seccion di seleccion nacional --> | seleccion = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[Boneiru]] | debut seleccion = 2013 | participa = 8 | goal = 2 <!-- Seccion di trayectoria --> | temporada = 2006- | club = [[File:Flag of Bonaire.svg|20px|border]] [[SV Real Rincon|Real Rincon]] }} '''Rachid Trenidad''' (☆ [[6 di yüli]] [[1994]] na [[Boneiru]]) ta un [[futbol]]ista di [[Boneiru]] ku ta hunga komo ...?o. E ta internashonalista ku e [[selekshon boneriano di futbòl|selekshon di Boneiru]].[2] 2] == Karera == === Karera den klup === Trenidad a kuminsá hunga pa SV Vespo di Bonaire League na por lo ménos 2014.[1] E tabata kapitan di un ekipo den e Après-Ski Tournament ku a keda organisá pa USV Elinkwijk na Hulanda na 2018. E ekipo internashonal di Bonaire, Guillermo Montero, tabata den e ekipo senior di e club na e momentu ei. 3] === Karera internashonal === Trenidad a hasi su debut internashonal senior riba 1 di yüni 2014 den un viktoria di 2 pa 1 kontra Merka. Islanan Virgen. 1] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Trenidad, Rachid}} [[:Category:Futbolista]] [[:Category:Futbòl na Boneiru]] ----------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Dechi Bislip'''| |Nomber = Mario Girigorio Bislip |potret = |Fecha di nasementu = [[9 di mei]] [[1950]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central?? |club = SV Estrella }} '''Mario Girigorio (Dechi) Bislip ('''n. [[9 di mei]] [[1950]] na [[Aruba]]) ta un ex-futbolista internacionalista di [[Aruba]] y ex-hungado di [[SV Estrella|Estrella]]. Dechi Bislip ta di e bario Santa Cruz y su profesion ta piscado. NOTES <ref>[https://arubanative.com/2022/08/29/premio-excelencia-den-deporte-a-reconoce-sr-mario-girigorio-dechi-bislip-como-baluarte-deportivo-2021/ PREMIO EXCELENCIA DEN DEPORTE A RECONOCE SR. MARIO GIRIGORIO ‘DECHI’ BISLIP COMO BALUARTE DEPORTIVO 2021], Arubanative.com (29 di augustus 2022)</ref> Un di e mihor futbolistanan den historia di futbol di Aruba y Antiyas, pero tambe un di e gran hungadornan di e Narahadanan di Santa Cruz: ESTRELLA. MARIO GIRIGORIO "DECHI" BISLIP Mario Bislip mihor conoci como Dechi a nace dia 09 mei 1950 na Aruba. Dechi ta di e bario [[Santa Cruz]] y su profesion ta piscado. Dechi a practica e deporte futbol y tambe boxeo. Futbol e a hunga den Estrella. E nomber Estrella ta sinonimo di futbol na Sta Cruz. Ora na Aruba un persona menciona e bario Santa Cruz, e ta mira e team di futbol Estrella su dilanti. Den Boxeo Dechi bringa 3 pelea so komo hoben, di cua a gana 2 y a perde 1. Dechi no a sigui cu futbol. Dechi e futbolista Dechi a cuminsa practica futbol for di chikito cu 12 aña. Na 1964 cu 14 aña Dechi a bai den junior di e Naranjadanan di Santa Cruz "Estrella". Cu 15 aña Dechi a cuminsa prepara pa bai hunga den hoofdklasse. Despues cu 16 aña di edad Dechi tabata hunga junior atardi y anochi den hoofdklasse cu Estrella. Dechi a hunga den Estrella huntu cu hopi leyenda di Aruba y Antiyas , e.o. Candy Wernet, Fenchi Dubero, Mai Ras, Ange Perez, Janchi Croes, Ale Vrolijk, Yonko Albertsz, Foyito Albertsz, Edwin Dirksz, Betico Dubero, Essy Croes, Roman Kock, Henry Stelt, Dodo Franken, Mirto Croes, Mario Aiky Croes, Chinto Werleman, Maiky Rasmijn, Jendi Croes, Emmy Croes, Chito Croes. Dechi tabata e golgetter di Estrella. Dechi bira hopi aña campeon i Sub campeon di Aruba cu Estrella. Tambe Dechi hunga hopi [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] cu Estrella, di cua nan a bira 2 biaha Sub Campeon di [[Antias Hulandes|Antiyas]] y 1 biaha Campeon di Antiyas na aña 1970. Na aña 1971 Dechi a hunga e Torneo "Gouden Jubileum" di NAVU cu Estrella y tambe den e Final Tournament di [[Concacaf]] cu Estrella na Guatemala. Durante Copa Antiyano 1972 Dechi tabata e mihor hungado pa e club di Estrella. Dechi a hunga te cu 34 aña den hoofdklasse. Despues di caba den hoofdklasse Dechi a bai hunga den Division Dos cu Jong Aruba. Cu Jong Aruba Dechi a bira Campion di Division Dos. Despues Dechi bai laganan y bai hunga den e team cu su swa a lanta, consisti di e muchanan bandi cas cu tabata yama Vitesse. Dechi a hunga 2 aña cu Vitesse y nan a hera bai hoofdklasse y despues e team a kibra. Despues Dechi a bai hunga den Ayo. Dia nan a lanta Liprof Dechi a stop di hunga bala. Despues Dechi a bai hunga den veterano di Estrella, FC Paradera, Caravel e team di Roy Helder. Tambe Dechi a yega di reforsa e gran equipo [[SV Dakota|Dakota]] na Curacao. Hungando den veterano Dechi a manca un rudia y a stop. Tempo Dechi tabata tin 60 aña a stop di hunga. International: Internacionalmente tambe Dechi ta hopi conoci y a hunga den masha hopi Seleccion di Aruba y Seleccion di Antiyas, e.o.: - 1968 cu Seleccion Hubenil di Aruba cu a gana Curacao y Bonaire y a haya e derecho pa forma seleccion di Antiyas pa Weganan di Reino na Hulanda. - 1968 cu Seleccion Hubenil di Antiyas cu a gana Medaya di PLATA na Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 cu seleccion Hubenil Antiyas cu a gana Medaya di ORO den [[Weganan di Reino]] na Surinam. - 1970 cu seleccion Antiyas senior cu a gana Medaya di PLATA den [[Weganan Centro Americano y del Caribe]] na [[Panama]]. - 1971 cu seleccion Antiyas contra Jamaica pa eliminatorio pa weganan Olympiada. - 1971 cu Estrella, a hunga den group stage di Concacaf Final Tournament na Guatemala. - 1973 cu Seleccion Antiyas senior cu a gana di Haiti 1-0 na Curacao. - 1976 cu seleccion di Antiyas eliminatorio pa Mundial 1978. - 1978 cu seleccion Antiyas Weganan CAC na Medellin Colombia. - 1982 cu seleccion Aruba contra Alajuelense di Costa Rica. Logronan personal: - 1974 golgetter (cu 13 gol) di campeonato di Aruba. Logronan cu equipo - 1968/69 campeon di Aruba cu Estrella. - 1969 Sub Campeon di Antias cu Estrella. - 1969/70 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - 1970 campeon di Antias cu Estrella. - 1970/71 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1971/72 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1973 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1974 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1976 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1977 Campeon di Aruba cu Estrella. - 1978 Sub Campeon di Aruba cu Estrella. - 1980 Campeon di Torneo di Copa Radio Kelkboom ku Estrella. - 1981 Sub campeon di Aruba cu Estrella. - Campeon di Segundo Division cu Jong Aruba. Logronan cu seleccion Antiyas: - 1968 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu Seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Hulanda. - 1969 Campeon y Medaya di ORO cu seleccion Antiyas Hubenil den Weganan di Reino na Surinam. - 1970 Sub Campeon y Medaya di PLATA cu seleccion di Antiyas senior den Centro Americano y del Caribe na Panama. Reconocimento ricibi - 1974 di AVB come e maximo goliador di campeonato. - 2022 Premio Excellencia den Deporte {{Appendix}} --------------------------- '''Kiomy Luperon Herasme''' ta un futbolista femenino cu ta hunga delantero pa [[Fairleigh Dickinson Knights]], un college team Mericano y pa e ekipo nacional Arubano pa damas. is an Aruban [[Women's association football|footballer]] who plays as a [[forward (association football)|forward]] for American college team [[Fairleigh Dickinson Knights]] and the [[Aruba women's national football team|Aruba women's national team]]. ==Early life and education== Luperon was raised in [[North Bergen, New Jersey|North Bergen]], [[New Jersey]], United States. She has attended the [[North Bergen High School]] in her hometown.<ref name=FDK/> ==College career== Luperon has attended the [[Fairleigh Dickinson University]] in the United States.<ref name=FDK/> ==International career== Luperon capped at senior level during the [[2022 CONCACAF W Championship qualification]].<ref name=GSA/> {{Appendix}} ==Link externo== *{{Instagram|id=iam_kiii}} {{DEFAULTSORT:Luperon, Kiomy}} --------------- {{Futbolista |nomberdihungado = |Nomber = Giovanni Franken |potret = |Fecha di nasementu = 28 di augustus 1967 |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = defensa central |club = [[SV Estrella]] }} '''Giovanni Francesco Zacharias Franken'''[1] (n. 14 di november [[1977]] na [[Rotterdam]]) ta un ex-futbolista internacionalista di Antias Hulandes y e actual director tecnico di ADO Den Haag. Franken tabata hunga como mediocampista y a representa Antias Hulandes na nivel internacional. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. fr.wiki:International van de Nederlandse Antillen van 2004 tot 2008 speelde Franken in de voorrondes van het WK 2006 en 2010 (7 wedstrijden gespeeld) Benoemd tot coach van Aruba tijdens het ABCS-toernooi 2 van 2013 , behaalde Franken goede resultaten tijdens de kwalificaties voor de Caribbean Cup of Nations 2014 , waardoor de Arubanen hun beste positie op de FIFA-ranglijst vanjuni 2014( 120e rang) . Tijdens de kwalificaties voor het WK 2018 slaagde hij erin om Aruba te kwalificeren in de 3e voorronde , nadat hij echter op de grond zijn twee wedstrijden tegen het Barbados-team had verloren . Inderdaad, Barbados zegevierde met 2-0 in de heenwedstrijd en een ongeschikte speler in de terugwedstrijd en ondanks hun 1-0 overwinning verklaarde de FIFA Aruba tot winnaar op de groene loper (3-0) 3 . Echter, inaugustus 2015, wordt Franken vervangen door Rini Coolen die tijdens de genoemde 3e voorronde 4 de interim-manager van Aruba overneemt tegen Saint-Vincent-et-les-Grenadines. In 2010 zette Franken een punt achter zijn actieve spelersloopbaan en werd voetbaltrainer van diverse clubs .................... Entre oktober 2013 y augustus 2015 e tabata bondscoach di e seleccion nacional di Aruba. Franken werd vanaf 2013 tevens bondscoach van Aruba. Door onder andere overwinningen op Guam, Britse Maagdeneilanden (7-0 grootste overwinning ooit voor Aruba), Turks- en Caicoseilanden steeg Aruba van de 198e plaats naar de 120e plaats op de wereldranglijst. Franken stopte als bondscoach nadat Aruba in juni 2015 in de WK-kwalificatie 2018 uitgeschakeld werd door Barbados. Aruba ging echter toch door omdat Barbados een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld en Franken werd ad-interim opgevolgd door Rini Coolen.[2] {{Appendix}} pl.wiki:Clubcarrière Een leerling van Feyenoord . Hij begon zijn voetbalcarrière bij DOTO . In 1998 stapte hij over naar FC Dordrecht . Daarna trad hij op in VVM en RKC Waalwijk . In 2002 keerde hij terug naar DOTO waar hij werd verkozen tot aanvoerder van het team. In mei 2006 verhuisde hij naar BVV Barendrecht [1] . In februari 2007 tekende hij bij RVVH [2] , waarin hij tot 2010 speelde. nl.wiki:Giovanni Francesco Zacharias Franken (Rotterdam, 14 november 1979) is een Nederlands voormalig profvoetballer en huidig voetbaltrainer. Franken deed mee op 6 februari 2008 met de Nederlandse Antillen in de met 0-1 gewonnen wedstrijd in en tegen Nicaragua. In de finale voor kwalificatie voor de voorronde van het WK verloren de Nederlandse Antillen van Haïti met 1-0. Hierna bedankte Franken definitief als international voor de Nederlandse Antillen. In totaal speelde hij 7 interlands. es.wiki:Giovanni Franken (Róterdam, Países Bajos; 14 de noviembre de 1977) es un exfutbolista profesional de Curazao, aunque cuenta también con la nacionalidad neerlandesa. Se desempeñaba en el terreno de juego como mediocampista y actualmente se dedica a la profesión de director técnico. en.wiki: Giovanni Francesco Zacharias Franken[1] (born 14 November 1977) is a retired footballer who played as a midfielder and head coach of the under-21 team of ADO Den Haag. Born in the Netherlands, Franken represented the Netherlands Antilles at international level. He was also head coach of the Aruba national football team between October 2013 and August 2015. --------------------- {{Variante|a}} {{Futbolista |nomberdihungado = '''Puppy Diaz'''| |Nomber = Johan Paul Diaz |potret = |Fecha di nasementu = [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] |Siudat di nasementu = |Pais di nasementu = {{ABW}} |Nashonalidat = hulandes |Posishon = portero |club = SV La Fama }} '''Paul Johan (Puppy) Diaz''' (n. [[19 di desèmber|19 di december]] [[1936]] na [[Aruba]] f. [[30 di september]] [[2007]]) tabata un futbolista internacionalista di [[Aruba]] cu tabata keeper ? hunga pa [[SV La Fama|La Fama]], e seleccion nacional Arubano y e seleccion Antiyano. == Biografia == E club di futbol La Fama a produci masha hopi bon futbolista cu a representa nos isla den exterior, manera Pupy Diaz, un di e miho keepernan cu nos isla y Antiyas a conoce. Sr. Debaristo Kock tabata un tempo presidente di e ekipo La Fama. Ora mi menciona keeper, mi ta corda e dicho cu tabata bisa: "E keeper a coy e bala den su gobi of e keeper a gobi e bala", kiermen cu el a coy e bala den su brasa. El a cera e bala. Indudablemente Paul Johan (Pupy) Diaz tabata un di e figuranan mas importante den e paginanan di historia di futbol di Savaneta, Aruba y Antiyas. Pupy a nace na Aruba dia 19 di december 1936. E ta yiu di Anton Oomen y Maria de Jesus Diaz. Dia 12 di december 1958 Pupy a contrae matrimonio cu Lidia Bisslik y nan tin tres yiu: Carina, Paul y John. Nan tin tambe tres nieto: Ridley, Johana y Marc. Durante su hubentud Pupy tabata un di e futbolistanan mas talentoso cu Aruba a conoce, specialmente como keeper. Den su epoca como deportista, el a participa na diferente campeonato na nivel nacional y tambe internacional, hungando pa e seleccionnan di Aruba y di Antiyas. Pupy su trayectorio como deportista, pero mas importante como futbolista, a causa furor durante hopi aña, pero na cierto momento e mester a retira gradualmente for di deporte debi na un malesa cu a bin ta deteriorando su curpa pa hopi tempo y cu practicamente a oblig'e retira casi completamente. A pesar di esaki, su amor y pasion pa e deporte futbol a keda intacto y e pasion aki e tabata desea semper pa sirbi como legendario pa e futuro generacionnan. Pupy, na varios ocasion, a keda honra durante diferente evento deportivo. Un di su ultimo reconocimento publico y honor cu el a ricibi, tabata den un torneo di futbol di Lifida cu La Fama a organisa. Ki bunita regalo esaki tabata pa duna Pupy e honor cu e merece. Alabes e chikitinnan por a duna Pupy un regalo cu e por a hiba den su curason pa eternidad. E ocasion aki sigur a lanta Pupy su animo, pasobra tabata un momento hopi dificil door cu e tabata sinti su mes hopi kibra di salud. Sinembargo, el a conta cu e cooperacion valioso di su asistentenan y dokternan pa asina e por a lanta e dia ey hopi bon pa gradici e ekiponan y e publico presente pa e homenahe aki. Un alegria grandi tabata reina den e publico pa mira Pupy canando poco poco y cu e sonrisa di semper riba su cara ora e tabata hisa su man di saludo y gradicimento na tur esnan presente. Esaki siguramente a trece e recuerdonan di antes ora cu Pupy den su ekipo tabata saluda e publico despues di cada wega cu nan tabata gana. Dia 30 di september 2007, den oranan di mainta tempran di diasabra, e noticia a plama rond den tur skina di nos isla cu nos legendario den futbol Pupy Diaz a bay laga nos. Esaki indudablemente a laga atras hopi lagrima y dolor pa su famia pero tambe pa henter Aruba y naturalmente recuerdo di su epoca mas gl<ref>[https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n9/mode/1up?q=patin+pret&view=theater Historia di Savaneta], Adolf (Dufi) Kock, 2009</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Botta, Angel}} [[Category:Hende]] [[Category:Futbol na Aruba]] Na Augustus 1955 Botta a dirihi e seleccion Arubano den e Campeonato Centro Americano y Del Caribe na Honduras. Aruba a perde 3 - 2 cu Costa Rica, 2 — 1 cu Corsou gana Cuba 5 - 1, tabla 1 — 1 cu Honduras y perde {{Appendix}} Despues di su carera profesional den futbol, Angel Botta a dicidi di bin Aruba na 1952, unda el a cuminsa traha como entrenador di muchanan di Socotoro, Aruba Jrs. Den Aruba Jrs. Angel Botta tabata hungador, pero tambe tabata e DT di e muchanan di Socotoro. Na 1955 Angel Botta a forma parti di e hungadornan cu a hinca un record di 93 goal den un campeonato. Fuera di Botta, tin esnan ya den paz decanse, cu ta Leo Rodriguez. Gochi Brion, Juan Briezen y Ruben Arrango. Fuera di Aruba Jrs. Angel Botta tabata Director Tecnico di seleccion di Aruba,y tambe di Antiyas, ora cu Aruba a gana e derecho di forma seleccion di Antiyas. Banda di esaki, e tabata entrenador di e.o. Tropical, cu a bira subkampeon di Aruba. tabata entrenador tambe di RCA, hibando e team tri-color n'e prome team Arubano cu a logra e titulo campeonil di Copa Antiyano. Mescos el a haci tambe ora e tabata DT di Estrella na 1970.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-AWEMAINTA-2011-08-17/page/n27/mode/1up?q=angel+botta&view=theater|Mundo deportivo ta yora Angel Botta|AweMainta|datum=2011-08-17|bezochtdatum=2023-04-25}}</ref> Asina por mira cu Angel Botta tabata entrenador di varios equipo di Aruba, haciendo futbol grandi cu ta keda solamente na historia, si compara e futbol di awendia, unda nos a bay atras. Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e tempo ey tabata Puppy Diaz den goal, den defensa nos ta haya Mario Mateo y Tuyo Werleman. Den medio campo tabata Watty Vos, Edwin Dirksz y Jose Boye. Como delantero, nos tabatin Antero Giel, Evenio Gonzalez, Gochi Brion, Doc Williamsy Juchi Jansen. Esaki tabata e unico seleccion cu a gana Saprissa, cu tabata gana tur su compromisonan internacional. Awe sigur mundo di deporte y sigur futbol ta yora fayecimento di Angel Botta, kende su entiero lo tuma lugar sigur na Aruba. E unico reconocimento cu Angel Botta a haya, ta cu e Centro Tec- nico na Stadion Frans Figaroa a ser yama na su nomber. Cu Angel sosega na paz. NOTES wikiwand Era un antiguo argentina de fútbol jugador y entrenador . La mayor parte de su carrera la ha desarrollado en Aruba, donde el centro técnico de fútbol nacional lleva su nombre. futboli- sta profesional di fama internacional. I mi no ta ke- re cu na Aruba lo tin algun hende cu no a tende nunca di Angel Botta. otta ha hecho un nombre para Aruba, haciendo que el club de Aruba Juniors con el que ganó el campeonato en 1953. Ese mismo año, dirigió el equipo de Antillas Holandesas en el 4 º lugar de la Copa CCCF . Dos años más tarde, compitió en la misma competición, pero esta vez al frente de la selección de Aruba que le lleva a la 5 º lugar. En 1974, dirigió a República Dominicana en los Juegos Centroamericanos y del Caribe . En 1996, volvió al timón de la selección de Aruba y se convirtió en el primer técnico en liderarla en un torneo clasificatorio para el Mundial , en este caso las eliminatorias para el Mundial de 1998 , sin mucho éxito ya que perdió dos veces ante la dominicana. República (2-3 y 1-3). Establecido durante mucho tiempo en Aruba, Ángel Botta entrenó a la mayoría de los clubes de la isla (Aruba Juniors, SV La Fama , SV Dakota , SV Estrella , Tropical, Racing Club Aruba , Brasil Juniors, SV Caiquetio , SV Juventud Tanki Leendert , entre otros) . El murió dentroagosto 2011 en el Hospital Dr. Horacio E. Oduber en Oranjestad . Tenía la enfermedad de Alzheimer . Un di e gran logronan sigur cu ta keda den historia, ta ora cu selec- cion di Aruba, a gana Saprissa di Costa Rica cu e score minimo, 1 -0. E goal aki a wordo anota pa Doc Williams, pero mester bisa cu e logro aki ta tambe danki na defensa solido di Aruba, y cu un Puppy Diaz, kende tabata grandi entre e 3 latanan. Miembronan di team di Aruba e Den decada sesenta el a 1952 el a fungi tambe como director tecnico di e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion di Aruba]] y na 1960, 1961 y 1966 di e seleccion Antiano, cu e tempo ey tabata forma den mayoria pa hungadornan Arubano. Den e [[Weganan Centroamericano y di Caribe]] e seleccion a titula subcampeon na [[Cuba]] (1960); na di tres luga na e campeonato na [[Costa Rica]] y a obtene e medaya di plata na [[Puerto Rico]] (1966). Den [[Kopa antiano|Copa Antiyano]] el a yuda RCA pa gana na 1965, sigui pa Estrella na 1970, siendo e unico dos clubnan di Aruba pa logra esaki.<ref name="SdP"/> ------------- {{Databox}} '''Rovien Ostiana''' (☆ [[14 di febrüari|14 di februari]] [[2002]] na [[Aruba]]??) ta un futbolista Arubano cu ta hunga ..... pa Jong Volendam y e [[Seleccion nacional di futbol di Aruba (masculino)|seleccion nacional di Aruba]]. en.wiki: Rovien Ostiana (born 14 February 2002) is an Aruban footballer who most recently played for Jong Volendam and the Aruba national team. Club career As a youth, Ostiana played for SV SVV beginning in at least 2013.[1] For the 2020/2021 season, he joined English club Enfield Town of the Isthmian League Premier Division, suiting up for the under-19 team.[2] He returned to the Netherlands in 2021, signing for Kozakken Boys.[3] In July 2022, he moved to Jong Volendam of the Tweede Divisie. Team manager Kizito Musampa stated that Ostiana was his ideal image of a true number six.[4] Shortly after joining the club, he appeared in a 8–0 friendly victory over SV De Rijp.[5] He was joined on the Volendam roster by fellow Dutch Caribbean player Quincy Hoeve, a Bonaire international. In August 2023 the two players linked up in a league match against Koninklijke HFC.[6] International career Ostiana made his senior international debut for Aruba on 11 September 2023 in a 2023–24 CONCACAF Nations League C match against the Cayman Islands.[7] He scored his first goal for the national team in the second minute of the eventual 2–1 victory.[8][9] On the next matchday, Ostiana scored his second goal in two matches as Aruba defeated the United States Virgin Islands to remain undefeated and top its group.[10][11] ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jean-Marc Antersijn''' (☆ [[5 di yanüari|5 di januari]] [[1996]] na [[Aruba]]) ta un portero profesional di Aruba, ku ta hunga pa e seleccion nacional di [[Kòrsou]]. E ta agente liber y ta actualmente sin club. Jean-Marc Antersijn a nase na Aruba den bario di [[Noord]]. E tabata hunga futbol pa [[SV Nacional]] y a yega di forma parti di e seleccion U-13 di Aruba. Cu 17 aña el a bai [[Chile]], unda e tabata train cu e club Union La Calera.<ref>[https://m.voetbalzone.nl/nieuws/dat-ik-ziyech-daar-zag-was-een-onbewuste-motivatie-om-door-te-gaan/395526 Jean-Marc Antersijn], Voetbalzone.nl (27 di oktober 2021) </ref> Un aña despues e ta muda pa Hulanda pa bira futbolista profesional. Despues di core stage na PEC Zwolle, e ta move pa Haaglandia y otro clubnan Hulandes. Entre 2020 i 2021 e ta milita cu FC Eskilstuna y Arlanda na [[Suesia|Suecia]]. Na 2021 e ta firma cu Atlantic City. == Seleccion Arubano == Antersijn ta gana e premio "Golden Glove Award" pa su actuacion excelente durante e torneo CFU U-20 na 2014. Aruba tambe a ricibi e premio "Fair Play Award".<ref>{{citeer web|url=http://www.sportsmax.tv/?q=articles/2015/01/08/concacaf-u20-aruba%E2%80%99s-u-20-keeper-aims-impress-jamaica |titel=CONCACAF U20: Aruba's U-20 'keeper aims to impress in Jamaica &#124; Digicel SportsMax |werk=Sportsmax.tv |datum=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref><ref>{{citeer web |url=http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |titel=Trinidad and Tobago Win CFU Under 20 Championship &#124; CFU Men's U20 |werk=Cfufootball.org |date=2014-09-20 |bezochtdatum=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922130648/http://www.cfufootball.org/index.php/men-s-u20/9518-trinidad-and-tobago-win-cfu-under-20-championship |archive-date=2014-09-22 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citeer web|url=http://www.digicelsportsmax.com/?q=articles/2015/01/11/players-watch-arubas-jean-marc-antersijn |titel=Players to Watch: Aruba's Jean Marc Antersijn |werk=Digicel SportsMax |date=2017-04-20 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> Den seleccion Arubano bou di coach Giovanni Franken el a hunga un wega amistoso contra [[Guam]] (2-0) na 2014.<ref>{{citeer web|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/03/31/world/friendlies/aruba/guam/1650833/ |title=Aruba vs. Guam - 31 di maart 2014 - Soccerway |werk=Int.soccerway.com |date=2014-03-31 |bezochtdatum=2023-08-04}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Antersijn, Jean-Marc}} [[Category:Futbolista]] [[Category:Hende]] [[Category:Futbòl na Aruba]] __NOINDEX__ thioel0q40r1qgetrgrrs8qfq4gk2cr 0 13313 198454 193674 2026-07-26T18:48:51Z Caribiana 8320 198454 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Porto Marie''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[San Willibròrdu]].<ref>[https://www.reefball.org/album/curacao/portimariproject/news/index.pdf Porto Mari], reefball.org</ref> E playa ta lokalisá na bahia di Porto Marie i ta konosí pa su awa kla i santu blanku. Riba e playa tin un bar i fasilidat pa turista. Aktividatnan popular ta inkluí landamentu, snòrkel i buseo. Na Playa Porto Marie ta wòrdu realisá un eksperimento ku [[ref artifisial]] den un intento pa mehorá e estado di e ref. Algun shen blòki di koral artifisial a wòrdu koloká na fondo di e bahia, ku ta sirbi komo lugá di kría pa piská i otro bida marino. {{Multiple image | border = infobox | align = center | image1 = Playa Porto Mari Strand (34933052135).jpg | image2 = Playa Porto Mari Curacao.jpg | image3 = Playa Porto Marie 2.jpg | image4 = Playa Porto Marie 3.jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di e bahia i playa | footer_align = center }} {{Appendix}} [[Kategoria:Kòrsou]] rttvr7iq5mwwajq53clksc05xadhmud 0 13314 198452 168680 2026-07-26T18:47:01Z Caribiana 8320 typo 198452 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | imagen = Playa Lagun panorama - panoramio.jpg | descripcion = Bista panoramiko di Playa Lagun | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Lagun''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá den region nortwèst di e isla, serka di pueblo di [[Lagun]]. E playa ta lokalisá na un bahia chikitu, rondoná pa apartamento i kas di fakansi. Riba e playa tin un snèk bar ku ta habri prinsipalmente den fin di siman. Un hotèl ku restorant i un skol di buseo ta establesé na e mesun bahia. Aktividatnan popular ta inkluí landamentu, snòrkel i buseo, i e lugá ta konosí pa su awa trankil i refnan di koral ku ta atraé hopi piská tropikal. {{Multiple image | border = infobox | align = center | image1 = Playa Lagun welkomsbord.jpg | image3 = Visitors Descend... (5203431481).jpg | image4 = Suikerdiefje in Playa Lagun, Curaçao.jpg | image2 = Playa Lagun beach Curacao (36561705961).jpg | total_width = 400 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan riba i bou awa | footer_align = center }} [[Kategoria:Kòrsou]] 44vws0jc14yxey0aq2lph5tq3fyrkm4 0 13333 198442 188926 2026-07-26T18:09:09Z Caribiana 8320 wikilink 198442 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{multiple image | total_width = 260 | border = | perrow = 1/2/1 | align = right | caption_align = center | image1 = Bucht am Golf von Neapel.jpg | caption1 = Bahia na Golfo di Napoli ([[Italia]]) | image4 = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | caption4 = [[Playa Guepi]] ([[Kòrsou]]) | image3 = BOKA KOKOLISHI - WASHINGTON SLAGBAI NATIONAL PARK, BONAIRE.jpg | caption3 = Boka Kokolishi ([[Boneiru]]) | image2 = Boca Prins cove Beach Bay Arikok National Park Santa Cruz Aruba.jpg | caption2 = Boka Prins ([[Aruba]]) }} Un '''boka''' ta un kurpa di awa, normalmente awa di laman, ku tin un òf mas di e siguiente propiedatnan: * konchi * bahia * [[saliña]] * [[laguna]] * fjord * kanal pa laman habri * estrecho Un boka ta forma ora laman òf ola ta subi tera na un forma natural, kreando un habri mas chikí ku ta parsialmente será na banda di e ref of playa. Den algun kaso, laman grandi mes por wòrdu deskribí komo un boka, por ehèmpel [[Laman Mediteráneo]], ku por wòrdu konsiderá komo un boka di [[Oséano Atlántiko]]. == Uso == Na e islanan ABC ([[Aruba]], [[Boneiru]] i [[Kòrsou]]) e palabra boka ta usa hopi den toponimia pa referí na aperturanan chikí den kosta kaminda laman ta drenta tera. Tur isla tin varios “boka”, ku hopi biaha ta un atrakshon natural i turístiko. Por ehempel: * {{ABW|bandera}} - [[Boca Catalina|Boka Katalina]], [[Boca Grandi|Boka Grandi]], [[Boca Prins|Boka Prins]]. * {{BON|bandera}} - Boka Slagbaai, Boka Bartol, Boka Kokolishi. * {{CUW|bandera}} - [[Boka Samí]], Boka Patrick, Boka Tabla (dentro di parke Shete Boka). Hopi di e lugánan aki ta parte di un parke nashonal òf un área protehá, pasobra bokanan ta atraé hopi bida marino i para. Tambe nan ta lugánan di buseo, snorkeling, i rekreo. {{Appendix}} [[Kategoria:Geografia]] 9c67koo12aqzuiu8roqyus1aezvh3bl 198447 198442 2026-07-26T18:40:33Z Kallmemel 14000 Kallmemel moved page [[Boka (kosta)]] to [[Boka (di laman)]] 198442 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{multiple image | total_width = 260 | border = | perrow = 1/2/1 | align = right | caption_align = center | image1 = Bucht am Golf von Neapel.jpg | caption1 = Bahia na Golfo di Napoli ([[Italia]]) | image4 = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | caption4 = [[Playa Guepi]] ([[Kòrsou]]) | image3 = BOKA KOKOLISHI - WASHINGTON SLAGBAI NATIONAL PARK, BONAIRE.jpg | caption3 = Boka Kokolishi ([[Boneiru]]) | image2 = Boca Prins cove Beach Bay Arikok National Park Santa Cruz Aruba.jpg | caption2 = Boka Prins ([[Aruba]]) }} Un '''boka''' ta un kurpa di awa, normalmente awa di laman, ku tin un òf mas di e siguiente propiedatnan: * konchi * bahia * [[saliña]] * [[laguna]] * fjord * kanal pa laman habri * estrecho Un boka ta forma ora laman òf ola ta subi tera na un forma natural, kreando un habri mas chikí ku ta parsialmente será na banda di e ref of playa. Den algun kaso, laman grandi mes por wòrdu deskribí komo un boka, por ehèmpel [[Laman Mediteráneo]], ku por wòrdu konsiderá komo un boka di [[Oséano Atlántiko]]. == Uso == Na e islanan ABC ([[Aruba]], [[Boneiru]] i [[Kòrsou]]) e palabra boka ta usa hopi den toponimia pa referí na aperturanan chikí den kosta kaminda laman ta drenta tera. Tur isla tin varios “boka”, ku hopi biaha ta un atrakshon natural i turístiko. Por ehempel: * {{ABW|bandera}} - [[Boca Catalina|Boka Katalina]], [[Boca Grandi|Boka Grandi]], [[Boca Prins|Boka Prins]]. * {{BON|bandera}} - Boka Slagbaai, Boka Bartol, Boka Kokolishi. * {{CUW|bandera}} - [[Boka Samí]], Boka Patrick, Boka Tabla (dentro di parke Shete Boka). Hopi di e lugánan aki ta parte di un parke nashonal òf un área protehá, pasobra bokanan ta atraé hopi bida marino i para. Tambe nan ta lugánan di buseo, snorkeling, i rekreo. {{Appendix}} [[Kategoria:Geografia]] 9c67koo12aqzuiu8roqyus1aezvh3bl 198449 198447 2026-07-26T18:42:58Z Kallmemel 14000 typo 198449 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{multiple image | total_width = 260 | border = | perrow = 1/2/1 | align = right | caption_align = center | image1 = Bucht am Golf von Neapel.jpg | caption1 = Bahia na Golfo di Napoli ([[Italia]]) | image4 = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | caption4 = [[Playa Guepi]] ([[Kòrsou]]) | image3 = BOKA KOKOLISHI - WASHINGTON SLAGBAI NATIONAL PARK, BONAIRE.jpg | caption3 = Boka Kokolishi ([[Boneiru]]) | image2 = Boca Prins cove Beach Bay Arikok National Park Santa Cruz Aruba.jpg | caption2 = Boka Prins ([[Aruba]]) }} Un '''boka''' ta un kurpa di awa, normalmente awa di laman, ku tin un òf mas di e siguiente propiedatnan: * konchi * bahia * [[saliña]] * [[laguna]] * fjòrt * kanal pa laman habri * estrecho Un boka ta forma ora laman òf ola ta subi tera na un forma natural, kreando un habri mas chikí ku ta parsialmente será na banda di e ref of playa. Den algun kaso, laman grandi mes por wòrdu deskribí komo un boka, por ehèmpel [[Laman Mediteráneo]], ku por wòrdu konsiderá komo un boka di [[Oséano Atlántiko]]. == Uso == Na e islanan ABC ([[Aruba]], [[Boneiru]] i [[Kòrsou]]) e palabra boka ta usa hopi den toponimia pa referí na aperturanan chikí den kosta kaminda laman ta drenta tera. Tur isla tin varios “boka”, ku hopi biaha ta un atrakshon natural i turístiko. Por ehempel: * {{ABW|bandera}} - [[Boca Catalina|Boka Katalina]], [[Boca Grandi|Boka Grandi]], [[Boca Prins|Boka Prins]]. * {{BON|bandera}} - Boka Slagbaai, Boka Bartol, Boka Kokolishi. * {{CUW|bandera}} - [[Boka Samí]], Boka Patrick, Boka Tabla (dentro di parke Shete Boka). Hopi di e lugánan aki ta parte di un parke nashonal òf un área protehá, pasobra bokanan ta atraé hopi bida marino i para. Tambe nan ta lugánan di buseo, snorkeling, i rekreo. {{Appendix}} [[Kategoria:Geografia]] in14igtyc88p10mrdohdbiidmgjuytp 198455 198449 2026-07-26T18:52:27Z Kallmemel 14000 +refimprove 198455 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Variante|c}} {{multiple image | total_width = 260 | border = | perrow = 1/2/1 | align = right | caption_align = center | image1 = Bucht am Golf von Neapel.jpg | caption1 = Bahia na Golfo di Napoli ([[Italia]]) | image4 = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | caption4 = [[Playa Guepi]] ([[Kòrsou]]) | image3 = BOKA KOKOLISHI - WASHINGTON SLAGBAI NATIONAL PARK, BONAIRE.jpg | caption3 = Boka Kokolishi ([[Boneiru]]) | image2 = Boca Prins cove Beach Bay Arikok National Park Santa Cruz Aruba.jpg | caption2 = Boka Prins ([[Aruba]]) }} Un '''boka''' ta un kurpa di awa, normalmente awa di laman, ku tin un òf mas di e siguiente propiedatnan: * konchi * bahia * [[saliña]] * [[laguna]] * fjòrt * kanal pa laman habri * estrecho Un boka ta forma ora laman òf ola ta subi tera na un forma natural, kreando un habri mas chikí ku ta parsialmente será na banda di e ref of playa. Den algun kaso, laman grandi mes por wòrdu deskribí komo un boka, por ehèmpel [[Laman Mediteráneo]], ku por wòrdu konsiderá komo un boka di [[Oséano Atlántiko]]. == Uso == Na e islanan ABC ([[Aruba]], [[Boneiru]] i [[Kòrsou]]) e palabra boka ta usa hopi den toponimia pa referí na aperturanan chikí den kosta kaminda laman ta drenta tera. Tur isla tin varios “boka”, ku hopi biaha ta un atrakshon natural i turístiko. Por ehempel: * {{ABW|bandera}} - [[Boca Catalina|Boka Katalina]], [[Boca Grandi|Boka Grandi]], [[Boca Prins|Boka Prins]]. * {{BON|bandera}} - Boka Slagbaai, Boka Bartol, Boka Kokolishi. * {{CUW|bandera}} - [[Boka Samí]], Boka Patrick, Boka Tabla (dentro di parke Shete Boka). Hopi di e lugánan aki ta parte di un parke nashonal òf un área protehá, pasobra bokanan ta atraé hopi bida marino i para. Tambe nan ta lugánan di buseo, snorkeling, i rekreo. {{Appendix}} [[Kategoria:Geografia]] 9j6bsttolmzgmsxl6vbpei00zf1dqa8 198459 198455 2026-07-26T19:14:03Z Caribiana 8320 referensia di tradukshon 198459 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Variante|c}} {{multiple image | total_width = 260 | border = | perrow = 1/2/1 | align = right | caption_align = center | image1 = Bucht am Golf von Neapel.jpg | caption1 = Bahia na Golfo di Napoli ([[Italia]]) | image4 = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | caption4 = [[Playa Guepi]] ([[Kòrsou]]) | image3 = BOKA KOKOLISHI - WASHINGTON SLAGBAI NATIONAL PARK, BONAIRE.jpg | caption3 = Boka Kokolishi ([[Boneiru]]) | image2 = Boca Prins cove Beach Bay Arikok National Park Santa Cruz Aruba.jpg | caption2 = Boka Prins ([[Aruba]]) }} Un '''boka''' ta un kurpa di awa, normalmente awa di laman, ku tin un òf mas di e siguiente propiedatnan: * konchi * bahia * [[saliña]] * [[laguna]] * fjòrt * kanal pa laman habri * estrecho Un boka ta forma ora laman òf ola ta subi tera na un forma natural, kreando un habri mas chikí ku ta parsialmente será na banda di e ref of playa. Den algun kaso, laman grandi mes por wòrdu deskribí komo un boka, por ehèmpel [[Laman Mediteráneo]], ku por wòrdu konsiderá komo un boka di [[Oséano Atlántiko]]. == Uso == Na e islanan ABC ([[Aruba]], [[Boneiru]] i [[Kòrsou]]) e palabra boka ta usa hopi den toponimia pa referí na aperturanan chikí den kosta kaminda laman ta drenta tera. Tur isla tin varios “boka”, ku hopi biaha ta un atrakshon natural i turístiko. Por ehempel: * {{ABW|bandera}} - [[Boca Catalina|Boka Katalina]], [[Boca Grandi|Boka Grandi]], [[Boca Prins|Boka Prins]]. * {{BON|bandera}} - Boka Slagbaai, Boka Bartol, Boka Kokolishi. * {{CUW|bandera}} - [[Boka Samí]], Boka Patrick, Boka Tabla (dentro di parke Shete Boka). Hopi di e lugánan aki ta parte di un parke nashonal òf un área protehá, pasobra bokanan ta atraé hopi bida marino i para. Tambe nan ta lugánan di buseo, snòrkel, i rekreo. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71537880|titulo=inham}} {{References}} }} [[Kategoria:Geografia]] rmjg2wrev5ndb97au0k464f7fxfc221 0 13684 198402 175639 2026-07-26T14:23:45Z Caribiana 8320 nabegashon agrega 198402 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox curpa di awa| variante = c | tipo = Bahia i playa | tipo_awa = Laman | nomber_awa = [[Laman Karibe|Karibe]] | nomber = Blauwbaai | imagen = Blue Bay - Curacao.jpg | pais = {{CUW}} | zoom = 14 }} '''Blauwbaai''' (literalmente Bahia di Blou) ta un bahia i playa na [[Kòrsou]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches], Tourism Curaçao</ref><ref>[http://travel.nytimes.com/frommers/travel/guides/caribbean-and-bermuda/curacao/frm_curacao_0178020389.html Curaçao Travel Guide — Beaches], New York Times</ref> situá serka di e pueblo di piskadó di [[Boka Sami]], na un distansia di 5 km nortwèst di [[Willemstad]], [[kapital]] di e isla. E playa a haya su nòmber for di e antiguo plantashi Blauw, ku tabata lokalisá den e mesun área. Blauwbaai ta konsiderá komo un di e playanan mas grandi na Kòrsou, i ta popular entre bisitante i residente meskos pa motibu di su awa klá i santu fini. Snòrkel i buseo ta dos aktividatnan popular ku hende por hasi na e bahia. Na serkania tin un kancha di [[gòlf]], un tereno di hockey, asina komo e ''Blue Bay Sculpture Park'', un parke di eskultura ku ta eksponé obra di artista lokal i internashonal. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}} {{References}} }} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 9k6n9jlxv2jz10ot4pp6b346ywctmcy 198403 198402 2026-07-26T14:25:09Z Caribiana 8320 wikilink 198403 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox curpa di awa| variante = c | tipo = Bahia i playa | tipo_awa = Laman | nomber_awa = [[Laman Karibe|Karibe]] | nomber = Blauwbaai | imagen = Blue Bay - Curacao.jpg | pais = {{CUW}} | zoom = 14 }} '''Blauwbaai''' (literalmente Bahia di Blou) ta un bahia i playa na [[Kòrsou]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches], Tourism Curaçao</ref><ref>[http://travel.nytimes.com/frommers/travel/guides/caribbean-and-bermuda/curacao/frm_curacao_0178020389.html Curaçao Travel Guide — Beaches], New York Times</ref> situá serka di e pueblo di piskadó di [[Boka Samí]], na un distansia di 5 km nortwèst di [[Willemstad]], [[kapital]] di e isla. E playa a haya su nòmber for di e antiguo plantashi Blauw, ku tabata lokalisá den e mesun área. Blauwbaai ta konsiderá komo un di e playanan mas grandi na Kòrsou, i ta popular entre bisitante i residente meskos pa motibu di su awa klá i santu fini. Snòrkel i buseo ta dos aktividatnan popular ku hende por hasi na e bahia. Na serkania tin un kancha di [[gòlf]], un tereno di hockey, asina komo e ''Blue Bay Sculpture Park'', un parke di eskultura ku ta eksponé obra di artista lokal i internashonal. {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}} {{References}} }} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] nxkom6ymoax0ozaggqyobmtdboojdte 0 13971 198487 181548 2026-07-26T21:23:45Z Caribiana 8320 198487 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox curpa di awa| variante = a | tipo= Bahia | name = Caracasbaaino | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image2 = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60028734 De baai van Caracas met Fort Beekenburg en quarantainegebouwen Curacao Robert Soublette (Fotostudio).jpg | image3 = Het schip de Mauretania in de Caracasbaai op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7327.jpg | caption2 = Edifisio di [[karantena]] i Fort Beekenburg (± 1890). | caption3 = RMS ''Mauretania'' (Cunard, 1947). | image1 = US Navy 070403-N-5459S-038 Guided missile destroyer USS Mahan (DDG 72) is moored pierside in Caracasbaai during her port visit to Curacao.jpg | image4 = Fort beekenburg.JPG | caption1 = USS ''Mahan'' na Caracasbaai (2007). | caption4 = [[Fort Beekenburg]] }} | pais = {{CUW}} | region = | poblacion = | censo = | censo_ref = | area = | densidad = | zona = | zoom = 14 }} '''Caracasbaai''' ta un bahia na kosta sùitost di [[Kòrsou]], situá entre [[Jan Thielbaai]] na wèst i [[Spaanse Water]] na ost. Pegá na e bahia, ta e bario di [[Jan Thiel]], ocho kilometer sùitost di [[Willemstad]]. E bahia ta konosí tantu pa su balor natural komo pa su importansia históriko i marítimo. Awendia, Caracasbaai ta un destinashon popular pa bishitantenan pa motibo di su playanan, herensia históriko i oportunidatnan pa snòrkel i buseo.<ref>[https://www.curacao.com/en/directory/do/beaches/caracasbaai/ «Caracasbaai»], Curaçao Tourist Board. Konsultá 30 di september 2017.</ref> E bahia ta parti di [[Parke Marino di Kòrsou]] i ta protehá debí na su importansia ekológiko.<ref>[https://www.thedailyherald.sx/supplements/weekender/new-national-marine-park-in-curacao-still-has-a-few-hurdles-to-overcome New national marine park in Curaçao still has a few hurdles to overcome], The Daily Herald (22 di òktober 2021) </ref> == Historia == Caracasbaai tin bon kondishonnan di haf debí na su profundidat, akseso fásil i lokalidat protehá,<ref name=:"0"/> loke a hasi e bahía aksesibel pa barkunan grandi. Su posishon protehá a hasi e bahía un lugá ideal pa sirbi komo refugio kontra e [[Passaat|bientunan di passaat]]. Durante [[siglo 19|siglo diesnuebe]], barkunan tabata ankra den Caracasbaai miéntras nan tabata warda permiso pa drenta [[Haf di Kòrsou|haf di Willemstad]]. Na 1874, Caracasbaai a wòrdu deklará un stashon di [[karantena]] pa nabegantenan, spesialmente pa isolá pashèntnan ku keintura hel, un malesa kontagioso e tempu ei. Ku esaki, Caracasbaai tabata sirbi komo haf di entrada unda barkunan mester a permanesé den karantena durante dieskuater dia.<ref>{{citeer web|titel=Kolonien. West Indië|werk=Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad|datum=1879-07-30|bezochtdatum=2026-01-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUTRA04:253126030:mpeg21:p00003}}</ref> Durante e periodo aki públiko no tabatin akseso na e área di e bahia.<ref>{{citeer web|titel=De kwestie Caracasbaai|werk=Nieuwe Rotterdamsche Courant|datum=1928-08-14|bezochtdatum=2026-01-26|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010029809:mpeg21:p013}}</ref> Finalmente na 1883 a konstruí un edifisio di karantena i un kas di dokter. Durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], e edifisio a alohá e militarnan di bateria di Caracasbaai. Na 1927, fasilidatnan pa mara barkunan a wòrdu instalá bou un [[Concesion|konseshon]] otorgá na Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij (C.P.I.M.)<ref>[https://naam.cw/aktividat/isla-den-nos-bida/exhibition/1969-1985-cot-caracasbaai/ Isla den Nos Bida], [[NAAM]]</ref> Durante e periodo di ekspanshon di e industria petrolero, zeta pisá tabata wòrdu transportá pa medio di tuberia for di e [[refineria Isla|refineria]] na [[Schottegat]] pa Caracasbaai.<ref name=:"0">[https://web.archive.org/web/20161120173503/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=370&lang= Havens: Caracasbaai], Encyclopedie van Curaçao </ref> Tambe a wòrdu konstruí fasilidatnan di tanki pa zeta di bunker i otro produktonan, ku a wòrdu desmantelá na 1996.<ref>[https://curports.com/our-ports/the-ports/caracas-bay/ Caracas Bay], Curaçao Ports Authority</ref> Ounke ainda tin dos pier den e bahia, e área no ta sirbi mas komo un haf aktivo di bunkering. E promé barkunan di turista grandi ku a bishitá Kòrsou tambe tabata mara den e bahia. == Deskripshon == === Playa === Caracasbaai tin un playa relativamente smal i largu, ku ta sigui pa gran parti e liña di costa nort i ost di e bahia. E playa ta konsistí prinsipalmente di santu grof mesklá ku pida pida di kaska chikí. Na e banda ost di e bahia, e liña di playa ta hopi biaha separá for di e awa dor di un strip di piedra chikitu. E playa ta ofresé fasilidatnan limitá, ounke desde 2024 un plan di redesaroyo di e área ta bou konstrukshon.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30069-rdk-ziet-af-van-nieuwe-erfpacht-caracasbaai RdK ziet af van nieuwe erfpacht Caracasbaai]], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di sèptèmber 2024)</ref> Tin un restorant chikitu den e skina entre e banda nort i ost, ku algun banki i parasòl serka. Na e parti ost, pal'i koko ta duna sombra natural. E awanan di Caracasbaai ta relativamente trankil, loke ta hasi e bahia un lugá popular pa deporte akuátiko. E [[ref di koral]] ta kuminsá direktamente banda di e playa, spesialmente na e parti ost, loke ta hasi e área atraktivo pa buseadornan rekreativo. === Fort Beekenburg i serkania === Riba un península banda di e parti ost di Caracasbaai ta pará [[Fort Beekenburg]], un di e ocho [[fòrti]] históriko di Kòrsou, ku a wòrdu konstruí na 1708 ku e meta di defende entrada di Spaanse Water. Serka di e fòrti tin un playa isolá konosí komo [[Baya Beach]], ku ta parti di e área di Caracasbaai i ta un destinashon popular pa rekreashon i [[turismo]]. {{Appendix}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 1ni8y54gll6t19n2zeumvsll4jg8ymd 0 13974 198401 181042 2026-07-26T14:22:05Z Caribiana 8320 nabegashon agrega 198401 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Baya Beach | pais = {{CUW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandariba]] | zoom = 14 }} '''Baya Beach''' ta un playa na kosta sùitost di [[Kòrsou]],<ref>{{Cite web|url=https://www.curacao-travelguide.com/discover/beaches/|title=Curacao's beaches, photos and descriptions|website=Curacao Travel and Vacation Guide|language=en|access-date=2019-02-05}}</ref> situá riba un [[península]] den [[Caracasbaai]] serka di [[Fort Beekenburg]]. Histórikamente, e área tabata parti di e haf di bunkering di [[refineria Isla|refineria Shell]]; restunan di e periodo industrial, manera piernan i un tanki di almasenamentu, ta ainda visibel den serkania. E playa ta chikitu i ta konsistí di santo fini mesklá ku koral fosilisá.<ref name=:"1">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/baya-beach.php Baya Beach], beautiful-curacao.nl</ref> Varios pal'i koko ta perkurá pa sombra natural. E laman ta klá i relativamente kalmo, loke ta hasi e lugá atraktivo pa bishitantenan. E playa ta orientá prinsipalmente riba deporte akuátiko i rekreashon marítimo. Na e playa tin fasilidatnan pa hür ekiponan di buseo, kanoa i jetski. Tambe ta posibel pa partisipá den paseo den boto, inkluyendo bishita na [[Klein Kòrsou]].<ref name=:"1"/> Baya Beach ta konosí ademas pa su bida nokturno, ku un restorant-bar ku ta atraé bishitantenan lokal i turista. Riba mesun península tin tambe Director’s Bay i Tugboat Beach, dos otro playa popular pa buseo i snorkel.<ref name=:"1"/> E península di Caracasbaai ta karakterisá pa su naturalesa bunita i ta parti di un área protehá, aunke e ta aksesibel libremente pa públiko. Djis panort di Baya Beach ta pará Fort Beekenburg, un di e ocho fòrti históriko di Kòrsou. E fòrti a wòrdu konstruí na [[siglo 18|siglo diesocho]] ku e meta di defende e isla kontra atakenan marítimo. Awendia, e fòrti no ta funshoná mas komo instalashon militar, pero ta un atrashon históriko i un habitat pa ratonnan di anochi.<ref name=:"1"/> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] kvcqw4ybnhy20xjej9b4blw0gjp1pa4 0 14533 198496 192129 2026-07-27T00:28:14Z InternetArchiveBot 12063 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 198496 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox futbolista| variante = c | nomber = Dylan Timber | imagen = Dylan Timber (2023).jpg | descripcion = | fecha nacemento = [[15 di aprel]] [[2000]] | luga nacemento = [[Utrecht]] | pais nacemento = {{NLD}} | fecha fayecimento = | luga fayecimento = | pais fayecimento = | nacionalidad= Hulandes | residencia = | haltura = 185 | pia = drechi | club actual = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VVV-Venlo | liga = | number = 4 | posicion = Defensa sentral <!-- Seccion di seleccion nacional 1--> | seleccion = {{CUWf}} | debut seleccion = 24 di sèptèmber 2022 | number seleccion= | participa = 1 | goal = 0 | temporada = 2021–2023<br />2023–2026 | club = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] Jong FC Utrecht <br /> [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px|border]] VVV-Venlo }} '''Dylan Timber''' (☆ [[15 di aprel]] [[2000]] na [[Utrecht]]) ta un futbolista profeshonal hulandes, ku ta hunga generalmente komo defensa sentral. For di 2023, e ta aktivo pa VVV-Venlo<ref>{{Citeer web |url=https://www.transfermarkt.nl/dylan-timber/profil/spieler/786426 |titel=Profiel Transfermarkt |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=Transfermarkt |taal=nl}}</ref> i for 2022 pa e [[Selekshon nashonal di futbòl di Kòrsou (maskulino)|selekshon nashonal di Kòrsou]]. == Bida i karera == === Personal === Timber a nase na Hulanda ku raisnan di Kòrsou. E ta e ruman hòmber mayó di e futbolistanan profeshonal [[Jurriën Timber]] i [[Quinten Timber]]. Su otro rumannan, Shamier i Christopher, ta hunga na nivel amatür,<ref>[https://eva.eo.nl/artikel/2021/05/marilyn-is-alleenstaande-moeder-van-profvoetballers-jurrien-dylan-en-quinten-timber Marilyn is alleenstaande moeder van profvoetballers Jurriën, Dylan en Quinten Timber] Eva, 31 di mei 2021. [https://web.archive.org/web/20220116211359/https://eva.eo.nl/artikel/2021/05/marilyn-is-alleenstaande-moeder-van-profvoetballers-jurrien-dylan-en-quinten-timber Archivá] 16 di yanüari 2022.</ref> mientras Christopher ta fungi komo representante pa e rumannan den futbòl profeshonal.<ref>[https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/984792/timber-broertjes-4-wekten-verbazing-op-eerste-training-wow-heel-bijzonder.html Timber-broertjes (4) wekten verbazing op eerste training: "Heel bijzonder"] Voetbalprimeur, 3 di oktober 2021. [https://web.archive.org/web/20230119162917/https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/984792/timber-broertjes-4-wekten-verbazing-op-eerste-training-wow-heel-bijzonder.html Archivá] 19 di yanüari 2023.</ref> Na mei 2018, Dylan, huntu ku Jurriën i Quinten, a kambia nan fam pa Timber, nòmber di nan mama. Antes, nan tabata usa e fam Maduro, di nan tata. E motibu pa e kambio no ta publikamente konosí.<ref>[https://web.archive.org/web/20180807094634/http://www.ajaxshowtime.com/article/bijzaken-en-geruchten/110328/gebroerders-maduro-zijn-nu-gebroeders-timber Gebroeders Maduro zijn nu gebroeders Timber] Ajax Showtime, 2 februari 2018</ref> === Klup === Timber a kuminsá su desaroyo den akademianan hubenil di DVSU Utrecht i [[Feyenoord]]. Diferente di su rumannan, el a regresá na nivel amatür, hungando pa klupnan manera SV Kampong i SV Houten. Na 2020, el a bai pa Sparta Nijkerk, promé paso den futbòl semi-profeshonal.<ref>[https://www.vvspartanijkerk.nl/nieuws/sparta-nijkerk-trekt-dylan-timber-aan/ Sparta Nijkerk trekt Dylan Timber aan] Sparta Nijkerk, 20 juni 2020. [https://web.archive.org/web/20230207115019/https://www.vvspartanijkerk.nl/nieuws/sparta-nijkerk-trekt-dylan-timber-aan/ Archivá] 7 di febrüari 2023.</ref> Na mei 2021, el a firma un kontrato di dos aña ku FC Utrecht.<ref>[https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2021/mei/verdediger-dylan-timber-versterkt-jong-fc-utrecht/ Verdediger Dylan Timber versterkt Jong FC Utrecht] FC Utrecht, 11 mei 2021</ref> Dia 4 di febrüari 2022, na edat di 21 aña, el a hasi su debut den liga i profeshonal pa Jong FC Utrecht den un derota di 2-0 for di kas di FC Volendam. El a remplasá Ruben Kluivert despues di 78 minüt.<ref>[https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2022/februari/nederlaag-voor-beloften-ondanks-sterke-tweede-helft/ Nederlaag voor beloften, ondanks sterke tweede helft] FC Utrecht, 4 februari 2022</ref> Dia 4 di febrüari 2022, na edat di 21 aña, el a hasi su debut profeshonal pa Jong FC Utrecht den un derota di 2–0 kontra FC Volendam. Na mei 2023, Timber a firma komo agente liber ku VVV-Venlo riba un kontrato di tres aña.<ref>[https://www.vvv-venlo.nl/nieuws/vvv-venlo-contracteert-dylan-timber-voor-drie-seizoenen VVV-Venlo contracteert Dylan Timber voor drie seizoenen] VVV-Venlo, 4 di mei 2023. [https://web.archive.org/web/20230514052904/https://www.vvv-venlo.nl/nieuws/vvv-venlo-contracteert-dylan-timber-voor-drie-seizoenen Archivá] 14 di mei 2023.</ref> Den e mesun aña, el a anotá su promé gol den futbòl profeshonal.<ref>[https://www.limburger.nl/cnt/dmf20231020_97854290 Dylan Timber heeft na zijn beauty geen seconde spijt dat hij eerder wegging bij het nationale elftal: ‘Dat was het dik en dubbel waard’] De Limburger, 21 oktober 2023</ref> Dia 26 di yanüari 2024, el a sufri un leshon serio den un partido kontra De Graafschap, ku a tene’é largamente for di kompetishon. El a regresá na e tim na 2026.<ref>[https://www.limburger.nl/sport/voetbal/sport-profvoetbal/na-een-revalidatie-van-dik-twee-jaar-is-deze-verdediger-eindelijk-weer-inzetbaar-voor-vvv-we-hebben-het-met-zijn-allen-even-gevierd/137441266.html Na een revalidatie van dik twee jaar is deze verdediger eindelijk weer inzetbaar voor VVV: ‘We hebben het met zijn allen even gevierd’] De Limburger, 26 februari 2026</ref> Na fin di temporada, e klup a disidí di no renobá su kontrato ku ta kaduká 1 di juli 2026.<ref>[https://www.espn.nl/voetbal/artikel/_/id/16614742/massale-exodus-in-venlo-vvv-neemt-afscheid-van-elftal-spelers Massale exodus in Venlo: VVV neemt afscheid van elftal spelers] ESPN, 23 april 2026</ref> === Internashonal === ==== Selekshon nashonal di Kòrsou ==== Na mei 2022, Timber a wòrdu yamá pa e selekshon nashonal di Kòrsou.<ref>{{Citeer web |url=https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2022/mei/dylan-timber-opgeroepen-voor-curacao/ |titel=Dylan Timber opgeroepen voor Curaçao |datum=2022-05-17 |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=FC Utrecht |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119162929/https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2022/mei/dylan-timber-opgeroepen-voor-curacao/|archiefdatum=2023-01-19}}</ref> E no a hasi su debut durante e break internashonal ei.<ref>{{Citeer web |url=https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2022/september/dylan-timber-naar-indonesie-met-nationale-team-curacao/ |titel=Dylan Timber naar Indonesië met nationale team Curaçao |datum=2022-09-17 |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=FC Utrecht |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119162925/https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2022/september/dylan-timber-naar-indonesie-met-nationale-team-curacao/|archiefdatum=2023-01-19}}</ref> El a hasi su debut ofisial dia 24 di sèptèmber 2022 den un partido amistoso kontra [[Indonesia]], kaminda el a kuminsá komo titular i a hunga 55 minüt.<ref>{{Citeer web |url=https://www.transfermarkt.nl/dylan-timber/nationalmannschaft/spieler/786426 |titel=Wedstrijdstatistieken Curaçao |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=Transfermarkt |taal=nl}}</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Timber, Dylan}} [[Kategoria:Hende]] [[Kategoria:Futbolista]] [[Kategoria:Hulanda]] [[Kategoria:Futbòl na Kòrsou]] m5zu02b6dd0c7d0na5xbbnpnfv4c5ti 0 14650 198456 194600 2026-07-26T18:58:45Z Caribiana 8320 referensia agrega 198456 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Kalki | imagen = Playa Kalki, Curaçao.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kalki''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na punta nortwèst di e isla.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://books.google.co.ve/books?id=N9hI9lguybQC&pg=PA82&dq=Playa+Kalki&hl=es&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIz_zjxoaXxwIVBiweCh3pcQK8#v=onepage&q=Playa%20Kalki&f=false |auteur=George Lewbel|titel= Playing at Playa Kalki|werk=Sport Diver|datum=september/oktober 1996}}</ref> E playa chikí su formashonnan di [[piedra di kalki|kalki]] i [[koral]] a duna e lugá su nòmber. E playa tambe ta konosí komo ''Alice in Wonderland'', un nòmber mas konosí entre buseadónan, probabelmente inspirá pa formashonnan di koral ku tin formanan no komun. E origen eksakto di e nòmber aki no ta kompletamente dokumentá.<ref name=:"2">{{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches], tourism-curacao.com</ref> == Naturalesa i rekreashon == Playa Kalki i su entorno ta konosí pa kondishonnan adekuá pa snorkel i buseo.<ref name=:"1"/><ref>{{Cite book|title = Diving and Snorkeling Guide to Curaçao|url = https://books.google.co.ve/books?id=1GgQAQAAIAAJ&q=Playa+Kalki&dq=Playa+Kalki&hl=es&sa=X&ved=0CDEQ6AEwA2oVChMIz_zjxoaXxwIVBiweCh3pcQK8|editorial = Pisces Books|date =1996-12-01|isbn = 9781559920957|language = en|author = George S. Lewbel}}</ref> E [[ref]]nan serka di kosta ta hasi e sitio aksesibel pa tantu prinsipiante komo buseadónan eksperensiá. Un sentro di buseo ta operá riba e playa. Tambe tin un snèkbar.<ref name=:"2"/> Na 2023, un mapa tridimensional (3D) di e ref di Playa Kalki a wòrdu publiká den un guia di buseo i snorkel di "Reef Smart Guides Curaçao".<ref>[https://www.divecuracao.info/curacao-diving-news/reef-smart-guide-curacao/ Reef Smart Guides Curaçao: Detailing Curacao's Diving Sites], DiveCuraçao</ref><!-- E publicacion di e guia aki ta relevante pa cu e playa mes? E enfoke ta mucho riba e guia y no riba e playa. --> E mapa ta mustra e struktura general di e ref i lokalidat di varios eskultura supmarino den e área.<ref>[https://www.divecuracao.info/curacao-diving-news/underwater-sculptures-curacao/ Curaçao's Underwater Sculptures], divecuracao.info (19 di desember 2022)</ref> == Desaroyo turístiko == Debí na su aksesibilidat i kalidat di ref, Playa Kalki ta konsiderá un di e destinashonnan mas konosí pa buseo na Kòrsou. E playa ta karakterisá pa baranka di kalki, awa kla i un variashon di espesie marino. Desde añanan 1980, Playa Kalki a desaroyá den un área di kasnan di wikent i otro akomodashon, inkluso strukturanan riba barankanan altu ku bista riba laman.<ref>{{citeer web|titel=George Curiel ”trekt” project op Westpunt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-23|bezochtdatum=2026-06-20|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642765:mpeg21:p015}}</ref> {{Multiple image | border = | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} [[Kategoria:Kòrsou]] nhpzey6ecju2z0f2xfewn1toxrrxxv8 198457 198456 2026-07-26T19:00:21Z Caribiana 8320 nabegashon agrega 198457 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante = c | tipo = Playa | nomber = Playa Kalki | imagen = Playa Kalki, Curaçao.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Kalki''' ta un playa na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], situá serka di [[Westpunt]] na punta nortwèst di e isla.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://books.google.co.ve/books?id=N9hI9lguybQC&pg=PA82&dq=Playa+Kalki&hl=es&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIz_zjxoaXxwIVBiweCh3pcQK8#v=onepage&q=Playa%20Kalki&f=false |auteur=George Lewbel|titel= Playing at Playa Kalki|werk=Sport Diver|datum=september/oktober 1996}}</ref> E playa chikí su formashonnan di [[piedra di kalki|kalki]] i [[koral]] a duna e lugá su nòmber. E playa tambe ta konosí komo ''Alice in Wonderland'', un nòmber mas konosí entre buseadónan, probabelmente inspirá pa formashonnan di koral ku tin formanan no komun. E origen eksakto di e nòmber aki no ta kompletamente dokumentá.<ref name=:"2">{{en}}[https://web.archive.org/web/20110618162644/http://www.tourism-curacao.com/curacao%20info/beaches.htm Curaçao Beaches], tourism-curacao.com</ref> == Naturalesa i rekreashon == Playa Kalki i su entorno ta konosí pa kondishonnan adekuá pa snorkel i buseo.<ref name=:"1"/><ref>{{Cite book|title = Diving and Snorkeling Guide to Curaçao|url = https://books.google.co.ve/books?id=1GgQAQAAIAAJ&q=Playa+Kalki&dq=Playa+Kalki&hl=es&sa=X&ved=0CDEQ6AEwA2oVChMIz_zjxoaXxwIVBiweCh3pcQK8|editorial = Pisces Books|date =1996-12-01|isbn = 9781559920957|language = en|author = George S. Lewbel}}</ref> E [[ref]]nan serka di kosta ta hasi e sitio aksesibel pa tantu prinsipiante komo buseadónan eksperensiá. Un sentro di buseo ta operá riba e playa. Tambe tin un snèkbar.<ref name=:"2"/> Na 2023, un mapa tridimensional (3D) di e ref di Playa Kalki a wòrdu publiká den un guia di buseo i snorkel di "Reef Smart Guides Curaçao".<ref>[https://www.divecuracao.info/curacao-diving-news/reef-smart-guide-curacao/ Reef Smart Guides Curaçao: Detailing Curacao's Diving Sites], DiveCuraçao</ref><!-- E publicacion di e guia aki ta relevante pa cu e playa mes? E enfoke ta mucho riba e guia y no riba e playa. --> E mapa ta mustra e struktura general di e ref i lokalidat di varios eskultura supmarino den e área.<ref>[https://www.divecuracao.info/curacao-diving-news/underwater-sculptures-curacao/ Curaçao's Underwater Sculptures], divecuracao.info (19 di desember 2022)</ref> == Desaroyo turístiko == Debí na su aksesibilidat i kalidat di ref, Playa Kalki ta konsiderá un di e destinashonnan mas konosí pa buseo na Kòrsou. E playa ta karakterisá pa baranka di kalki, awa kla i un variashon di espesie marino. Desde añanan 1980, Playa Kalki a desaroyá den un área di kasnan di wikent i otro akomodashon, inkluso strukturanan riba barankanan altu ku bista riba laman.<ref>{{citeer web|titel=George Curiel ”trekt” project op Westpunt|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-09-23|bezochtdatum=2026-06-20|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642765:mpeg21:p015}}</ref> {{Multiple image | border = | align = center | image2 = Laika ac Playa Kalki (11879680565).jpg | image1 = Playa Kalki beach Westpunt Curacao (36304705360).jpg | image3 = Laika ac Playa Kalki (11880031564).jpg | image4 = Laika ac Playa Kalki (11880476046).jpg | total_width = 420 | perrow = 2/2 | footer = Bistanan di kosta i bida supmarino | footer_align = center }} {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Kòrsou]] suitjsc6bt3q6ar1su57rhkyhxk3ke3 0 14826 198363 198354 2026-07-26T12:08:32Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198363 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira repi di spenra ofer na e prensa, i pa dirigí tiramentu ta usa par di pia IV (delastu par).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] te4pzabzmksksvwnmkdjapsyy9a01nk 198364 198363 2026-07-26T12:09:25Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198364 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira repi di spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] sgmgdzsu4suvy4590risp41mwvxzfqv 198366 198364 2026-07-26T12:20:38Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198366 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá e presa dor di lor'é na luga di kapturamentu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] qkvao71yhfrjl1eeqypzmwfftro5swy 198367 198366 2026-07-26T12:21:55Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198367 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá e presa dor di lor'é na luga di kaptura.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 10wh3w7bkgvpe7c50b8pwkimbwqyabd 198368 198367 2026-07-26T12:23:14Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198368 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta mordé i inmobilisá presa dor di lor'é na luga di kaptura.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] gu0370fn2bz32kes8zggfd4mt30cz4q 198369 198368 2026-07-26T12:26:51Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198369 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] jo0rz1qk098d0ydh7xz7iwo51a3p9ip 198370 198369 2026-07-26T12:35:48Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ ampliacion 198370 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si prensa ta pega den kas di araña.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] bmc742s82yq8pydrgdbuhvveg4vjek5 198371 198370 2026-07-26T12:42:39Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198371 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si prensa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] jry3jqiauft5k61ivl2i5kawvdabye0 198372 198371 2026-07-26T12:46:26Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198372 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante, manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":2" /><ref name=":3" /> E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si prensa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] fw6bc8bbcj6qcfstuxg7drxt5m8q0nt 198373 198372 2026-07-26T12:47:07Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198373 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer na e prensa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si prensa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 0ots0zrhthfegq40zsgtw8ae4ity9wt 198374 198373 2026-07-26T12:50:01Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198374 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto polinisante, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si presa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 9mwvsrukkb3tyst9hhq3pmzs2lc8ggx 198377 198374 2026-07-26T12:56:47Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198377 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si presa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 8u9w2mawei1gp5altrm4uv6tw7cdt9h 198378 198377 2026-07-26T12:57:21Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198378 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. <ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si presa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 1ba7eqibh9guogyoogz537z5potl8sl 198379 198378 2026-07-26T12:59:03Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198379 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. <ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si presa ta pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 3wqmaf9xtg4z65pvgn75k90c1by88dq 198390 198379 2026-07-26T13:39:28Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198390 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou. <ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si akaso presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] lucp70odi3vn3n0qvyk30z3oetu2w2q 198396 198390 2026-07-26T14:12:17Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198396 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto ku ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si akaso presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] jrdzt8x35l5ay5npwdx59pvh6yiu1o2 198412 198396 2026-07-26T15:41:11Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ ampliacion 198412 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera) ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si akaso presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] jhyxq3oqzja2k0dlbw54ef26k1tc6qo 198413 198412 2026-07-26T15:42:20Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198413 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona'').<ref name=":3" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si akaso presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] jhntjxpje7n8nhqcanqh3s1tkmfscjl 198414 198413 2026-07-26T15:47:53Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198414 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, si akaso presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 9coxpdhl7eai87ydlg4915jtiiy9ntz 198416 198414 2026-07-26T15:54:49Z Kallmemel 14000 /* Komportashon */ 198416 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] oavz54ej91b32dfn0arnhwe5z1k0exj 198421 198416 2026-07-26T16:14:41Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198421 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm. === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 9hoy6943quptphdecp0oyn9gbck8ryj 198422 198421 2026-07-26T16:17:47Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ +ref 198422 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] c14oq3g5gm622aiedg505vc0zj3truj 198423 198422 2026-07-26T16:18:18Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198423 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] hh9ag6ya8ylcupycrv5c6p2rbfhn3x4 198424 198423 2026-07-26T16:19:47Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198424 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 2xqljj0znma6bsszn6yuh0743yj6q67 198425 198424 2026-07-26T16:20:13Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198425 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina's=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 335g70tld2r2pxmuq6d52k8pxpptl3h 198426 198425 2026-07-26T16:27:37Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ ampliacion 198426 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm. E embra su kapa dorsal (''carapax'') i parti dilanti di apdómen ta kubrí ku kabei plata-blanku.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina's=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 9skjyqj19ckgutl8ec56xkrnzbyjpos 198428 198426 2026-07-26T16:33:44Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198428 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm. E embra su kapa dorsal (''carapax'') i parti anterior di apdómen ta kubrí ku kabei plata-blanku, miéntras e posterior ta oro-hel pa oraño òf kòrá-brùin.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina's=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] hacasxmlt9yn6fjvzyrdaic5k8qid2c 198429 198428 2026-07-26T16:36:02Z Kallmemel 14000 /* Diskripshon */ 198429 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm. E embra su kapa dorsal (''carapax'') i parti anterior di apdómen ta kubrí ku kabei plata-blanku, miéntras e posterior ta ku patronchi di spik òf strepiá di koló oro-hel pa oraño òf kòrá-brùin.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina's=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 59qme1mxtviift31z8jkcbe8oi7ymo7 198432 198429 2026-07-26T16:50:26Z Kallmemel 14000 /* Diet i yagmentu */ 198432 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |exhibi titulo=cursivo |nomber=''Argiope argentata'' |imagen=Silver Garden Orbweaver (Argiope argentata).jpg |descripcion=''A. argentata'' ([[Aruba]]) |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Arachnida]] |orden=[[Araña|Araneae]] |famia=[[Araneidae]] |genero=''[[Argiope]]'' |autor=[[Fabricius]] |fecha=1775 |parentesis=si |original=''Aranea argentata'' }} '''''Argiope argentata''''' ta un [[espesie]] di [[araña]] for di [[famia (biologia)|famia]] Araneidae. ''A. argentata'' a wòrdu deskribí originalmente komo ''Aranea argentata'' dor di Johann Christian Fabricius na 1775.<ref>{{Citeer boek |titel=Systema entomologiae : sistens insectorvm classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibvs, observationibvs / Io. Christ. Fabricii. |achternaam=Fabricius |voornaam=Johann Christian |url=http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/36510 |doi=10.5962/bhl.title.36510 |pagina's=431-441 |uitgever=In Officina Libraria Kortii, |plaats=Flensbvrgi et Lipsiae : |datum=1775}}</ref> == Distribushon == ''A. argentata'' ta distribuí for di Estadonan Uní pa islanan Karibense, i tan sur komo Argentina.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Agnarsson |voornaam=Ingi |titel=Phylogeography of a good Caribbean disperser: Argiope argentata (Araneae, Araneidae) and a new ‘cryptic’ species from Cuba |url=http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=8729 |jaargang=625 |tijdschrift=ZooKeys |datum=2016-10-19 |doi=10.3897/zookeys.625.8729 |issn=1313-2970 |pmid=27833425 |pmc=5096361 |pagina's=25–44 |last2=LeQuier |first2=Stephanie M. |last3=Kuntner |first3=Matjaž |last4=Cheng |first4=Ren-Chung |last5=Coddington |first5=Jonathan A.}}</ref> == Diskripshon == E largura korporal di embra ta 12–16 mm, i di machu ta 5–8 mm. E embra su kapa dorsal (''carapax'') i parti anterior di apdómen ta kubrí ku kabei plata-blanku, miéntras e posterior ta ku patronchi di spik òf strepiá di koló oro-hel pa oraño òf kòrá-brùin.<ref>{{Citeer boek|hoofdstuk=Orb-Weavers (Araneidae)|titel=House Spiders - Worldwide|achternaam=Nentwig|voornaam=Wolfgang|url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2 |hoofdstukurl=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-70448-2_7|taal=en|uitgever=Springer Nature Switzerland|plaats=Cham|datum=2024|pagina's=59–85|isbn=978-3-031-70447-5}}</ref> === Spenra === E presensha di dekorashon di spenra (''stabilimentum'') den kas di araña ta oumenta frekuensha pa kapturá presa,<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=Catherine L. |titel=Insect Attraction to Ultraviolet‐Reflecting Spider Webs and Web Decorations |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/1940315 |tijdschrift=Ecology |datum=1990-04 |pagina's=616–623 |doi=10.2307/1940315 |issn=0012-9658 |taal=en |last2=Bernard |first2=Gary D. |jaargang=71 |nummer=2}}</ref> partikularmente spenra eksponé na solo ta reflehá ultravioleta (UV).<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Walter |voornaam=André |titel=The function of web decorations in orb web spiders |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frchs.2024.1384128/full |tijdschrift=Frontiers in Arachnid Science |datum=2024-04-03 |doi=10.3389/frchs.2024.1384128 |issn=2813-5083 |jaargang=3}}</ref> ''A. argentata'' ta hila mas dekorashon ora ku abundansia di presa ta altu.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Signal Polymorphism in the Web-Decorating Spider Argiope argentata is Correlated with Reduced Surevivorship and the Presence of Stingless Bees, it's Primary prey |url=https://academic.oup.com/evolut/article/55/5/986/6757863 |tijdschrift=Evolution |datum=2007-05-09 |pagina's=986–993 |doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00615.x |taal=en |last2=Wolf |last3=Davis |last4=Hauber |first2=S. G. |first3=J. L. D. |first4=M. E. |last5=Maas |first5=J. L. |jaargang=55 |nummer=5}}</ref> E stabilimentum karakterístiko ta den forma di un krus diagonal ("X") ku patronchi zigzag. E krus diagonal ta funshoná komo defensa kontra fiera di ''Anolis'' ([[Género (biologia)|genero]] di lagadishi) dor di laga ''A. argentata'' aparesé mas grandi.<ref name=":0" /> ''A. argentata'' hubenil ta traha un stabilimentum denso den forma di disko (diameter di 3–33 mm)<ref name=":0">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Schoener |voornaam=ThomasW. |titel=Stabilimenta characteristics of the spider Argiope argentata on small islands: support of the predator-defense hypothesis |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00177771 |tijdschrift=Behavioral Ecology and Sociobiology |datum=1992-11 |doi=10.1007/BF00177771 |issn=0340-5443 |taal=en |last2=Spiller |first2=DavidA. |jaargang=31 |nummer=5}}</ref> ku ta kompletamente kubri e sentro.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=THE STABILIMENTUM OF THE ORB WEB SPIDER, ARGIOPE ARGENTATA : AN IMPROBABLE DEFENCE AGAINST PREDATORS |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0008347X00049907/type/journal_article |tijdschrift=The Canadian Entomologist |datum=1970-06 |pagina's=641–655 |doi=10.4039/Ent102641-6 |issn=0008-347X |taal=en |last2=Robinson |first2=Barbara |jaargang=102 |nummer=6}}</ref> {{Multiple image |image1=Stabilimentum.jpg |caption1=Dekorashon di spenra (''stabilimentum'') formá komo un krus diagonal. |image2=Argiope argentée.jpg |caption2=Stabilimentum den forma di un disko. |align=center |total_width=400 }} === Diet i yagmentu === [[Fail:Araña - Argiope argentata.JPG|thumb|Kriki òf tirakochi inmobilisá]] Mas presa ta wòrdu interseptá na kas di araña ku e presensha di ''A. argentata'', ku sin.<ref name=":2" /> Por ehèmpel, tin espesie di insekto (manera Heteroptera, [[Kalander|Coleoptera]], Brachycera, Orthoptera)<ref name=":4">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Nentwig |voornaam=Wolfgang |titel=Prey analysis of four species of tropical orb-weaving spiders (Araneae: Araneidae) and a comparison with araneids of the temperate zone |url=http://link.springer.com/10.1007/BF00379353 |tijdschrift=Oecologia |datum=1985-07 |volume=66 |issue=4 |pagina's=580–594 |doi=10.1007/BF00379353 |issn=0029-8549 |taal=en}}</ref> ta apto den mira i desviá for di sierto kas di araña.<ref name=":1" /> Ambos e superfisie ''dorsal'' (lomba) i ''ventral'' (barika) di ''A. argentata'' ta atraé insekto polinisante,<ref name=":2" /> manera bèi (espesie di ''Trigona''),<ref name=":3" /> Odonata, Lepidoptera).<ref name=":4" /> Mayoria insekto polinisante ta karga pólen kual ta un fuente denso di nutriente nesesario pa kresementu i desaroyo di araña. E superfisie dorsal ku ta reflehá UV ta ekslusivamente atraé mas insekto, partikularmente ora ku abundansia di presa ta abou.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Craig |voornaam=C. L. |titel=Colour and Pattern in Predator-Prey Interactions: The Bright Body Colours and Patterns of a Tropical Orb-Spinning Spider Attract Flower-Seeking Prey |url=https://www.jstor.org/stable/2389923?origin=crossref |volume=8 |tijdschrift=Functional Ecology |datum=1994-10 |issue=5 |doi=10.2307/2389923 |pagina's=616 |last2=Ebert |first2=K.}}</ref> === Komportashon === ''A. argentata'' ta tira spenra ofer pa e presa pa ataké, i ta usa par di pia IV (delastu par) pa dirigí tiramentu di spenra. Alafin, ta inmobilisá presa dor di mordé òf lor'é den pòp na luga di kaptura, i transportá pa sentro di kas di araña den kákumbèin òf kargá ku ilu di spenra, den kaso ku presa pega den kas di araña òf ta ariba di un sierto peso.<ref name=":3">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Michael H. |titel=Predatory Behavior of Argiope argentata (Fabricius) |url=https://academic.oup.com/icb/article-lookup/doi/10.1093/icb/9.1.161 |volume=9 |tijdschrift=American Zoologist |datum=1969-02 |taal=en |issue=1 |doi=10.1093/icb/9.1.161 |issn=0003-1569 |pagina's=161–173}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña]] 7eq3sk3fu431radjud4b511vj0h2u6o 0 14827 198391 2026-07-26T13:41:29Z Caribiana 8320 Created page with "{{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un dist..." 198391 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki ora e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] eg64vnvg1gx1lju21c7xfiaxew7lmc2 198392 198391 2026-07-26T13:47:18Z Caribiana 8320 /* Historia */ 198392 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den e relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E fòrti a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki tempu e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 9sqvs76rie6tm9u5ke2rg1pgmx7vlbi 198393 198392 2026-07-26T13:48:39Z Caribiana 8320 wikilink 198393 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den e relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E [[fòrti]] a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki tempu e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] nnkiemffseaxl0see1ty7v8pmpeegh6 198399 198393 2026-07-26T14:20:37Z Caribiana 8320 navegacion agrega 198399 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta e nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i na un distansia di mas o ménos 30 kilometer di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den e relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E [[fòrti]] a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un sitio importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki tempu e fòrti a keda fuera di uso.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa tin akseso grátis i espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atraktivo mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante riba e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] c0h1i42wbektzq83b4khe6safhvg71k 198497 198399 2026-07-27T09:20:48Z Caribiana 8320 198497 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Fòrti | imagen = Playa Forti jump (30393478833).jpg | imagen2 = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | descripcion = Salto for di baranka na Playa Forti | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Fòrti''', tambe konosí komo '''Playa Westpunt''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na punta nortwèst di e isla serka di [[Westpunt]] i mas o ménos 30 kilometer for di [[Willemstad]]. == Historia == E promé menshon di Playa Fòrti den dokumentonan históriko ta data for di 1774, den e relatonan di Gobernador Jean Rodier de la Bruguière. Den esakinan, e ta deskribí e fundashon di un [[fòrti]] na e mesun lugá.<ref name="Forti">[https://www.playafortirestaurant.com/about-us.html Playa Forti Restaurant], </ref> E [[fòrti]] a wòrdu konstruí durante e periodo [[Napoleon Bonaparte|napoleóniko]] komo parti di e sistema di defensa di e isla, ku e meta di protehá barkunan komersial ku tabata ankra den e bahia.<ref name="Forti"/> Den añanan ku a sigui, Playa Fòrti a bira un lugá importante pa komèrsio. Barkunan por a ankra serka di kosta, fasilitando e transporte di produkto, kabai i buriku pa e parti mas wèst di Kòrsou, kaminda akseso tabata limitá. No ta eksaktamente konosí ki tempu a laga di uza e fòrti.<ref name="Forti"/> == Deskripshon == Playa Fòrti ta un playa públiko ku ta konsistí prinsipalmente di santu ku piedra chikí. E playa ta grátis i tin espasio amplio pa parker den serkania. Un trapi ta duna akseso direktamente na e playa.<ref name=:"2">[https://www.naarcuracao.com/springen-playa-forti-klifspringen-curacao/ Springen bij Playa Forti: mooi om te zien, niet zonder risico], naar curacao.com</ref> Riba e baranka ku ta dominá e playa, tin varios snèkbar i restorant ku ta ofresé kuminda i bebida, hunto ku un bista amplio riba laman.<ref name=:"2"/> Un di e atrakshonnan mas konosí di Playa Fòrti ta e punto di salto for di baranka, ku un haltura di mas o ménos 12 meter.<ref name=:"2"/><ref>{{citeer web|titel=Cliff diving op Playa Forti|werk=[[Amigoe]]|datum=1991-12-03|bezochtdatum=2026-07-26|via=Delpher.nl|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644373:mpeg21:p002}}</ref> E lugá aki a bira popular tambe den kultura popular; e frase “Bij Playa Forti gaan we springen” ta aparesé den e kantika ''Chillen op de Antillen'' di e grupo Diverse Sauzen.<ref>[https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/diverse-sauzen-chillen-op-de-antillen/ Diverse Sauzen – Chillen op de Antillen], Caraïbisch Uitzicht (24 di febrüari 2022)</ref><ref>{{Citeer web|url=http://plaatstaaldeband.nl/sample-page/bio-arjen-zang/|titel=Arjen - Zang|bezochtdatum=2019-07-25|werk=Plaatstaal - Neder rock-pop coverband|taal=en}}</ref> Pa siguridat, tin vários bòrchi di atvertensia ku ta alertá bishitante pa e peliger i riesgonan di saltamentu for di e baranka.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/31802-springen-playa-forti-gevaarlijk Springen Playa Fòrti gevaarlijk], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di òktober 2025)</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 8zqotzu1e5jwxbtazl1llfsfggmv8to 10 14828 198398 2026-07-26T14:17:35Z Caribiana 8320 Created page with " {{Nabegacion | naam = Nabegashon Playanan di Kòrsou | titel = [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Playanan di [[Kòrsou]] [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]]..." 198398 wikitext text/x-wiki {{Nabegacion | naam = Nabegashon Playanan di Kòrsou | titel = [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Playanan di [[Kòrsou]] [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Largu]] · [[Playa Manzaliña]] · [[Playa Marie Pampoen]] · [[Playa Piskadó]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa San Juan]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Playa Santa Martha]] · [[Playa Shon Mosa]] · [[Playa Wachi]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] · [[Tugboat Beach]] }}<noinclude>[[Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> jnwlkdymsgik7knitu9bvbgzjce0qrj 198406 198398 2026-07-26T14:56:55Z Caribiana 8320 198406 wikitext text/x-wiki {{Nabegacion | naam = Nabegashon Playanan di Kòrsou | titel = [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Playanan di [[Kòrsou]] [[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] | afb_links = | afb_rechts = | inhoud = [[Baya Beach]] · [[Blauwbaai]] · [[Boka Samí]] · [[Daaibooi]] · [[Director's Beach]] · [[Jan Thielbaai]] · [[Kenepa Chikí]] · [[Kenepa Grandi]] · [[Kokomo Beach]] · [[Seaquarium Beach|Mambo Beach]] · [[Piscaderabaai]] · [[Playa Cas Abao]] · [[Playa Fòrti]] · [[Playa Guepi]] · [[Playa Jeremi]] · [[Playa Kalki]] · [[Playa Kanoa]] · [[Playa Lagun]] · [[Playa Largu]] · [[Playa Manzaliña]] · [[Playa Marie Pampoen]] · [[Playa Piskadó]] · [[Playa Porto Marie]] · [[Playa San Juan]] · [[Playa Santa Cruz]] · [[Playa Santa Martha]] · [[Playa Shon Mosa]] · [[Playa Wachi]] · [[Santa Barbara Beach]] · [[Seaquarium Beach]] · [[Tugboat Beach]] }}<noinclude>[[Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]</noinclude> efgd9kvzunnc6o1x1q1pikrzifqpqk1 0 14829 198415 2026-07-26T15:49:49Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Kalander]] 198415 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kalander]] dostcrp2eya9ktge7v7e066ko78mm83 0 14830 198443 2026-07-26T18:14:39Z Caribiana 8320 Created page with "{{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área d..." 198443 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punto mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes chikí rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta''), diferente sorto di piska, tiburon i kref.<ref name="Gipy"/> E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas isolá di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] gw2y1ia46wuhgvotni2qe0uiy8ezmwn 198444 198443 2026-07-26T18:18:41Z Caribiana 8320 198444 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 12 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa chikí i apartá situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punta mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes chikí rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta''), diferente sorto di piska, tiburon i kref.<ref name="Gipy"/> E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas isolá di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 9pmjed77b6ynhucjp2gzo2dyoceykl6 198451 198444 2026-07-26T18:45:39Z Caribiana 8320 198451 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 12 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa públiko situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punta mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes chikí rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta''), diferente sorto di piska, tiburon i kref.<ref name="Gipy"/> E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snorkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas isolá di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] flp4f2cuisjlyfj3g6qg87ctky4xhfp 198453 198451 2026-07-26T18:47:57Z Caribiana 8320 198453 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 12 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa públiko situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punta mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes chikí rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa: turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta''), diferente sorto di piska, tiburon i kref.<ref name="Gipy"/> E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snòrkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta fuertemente rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas isolá di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] jqenxrb52rwcm9fgzz0o004mrmyyk94 198498 198453 2026-07-27T09:27:06Z Caribiana 8320 198498 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Guepi | imagen = Playa Guepi seen from atop the cliffs.jpeg | descripcion = Bista for di baranka riba e playa i e [[boka (kosta)|boka]]. | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 12 }} '''Playa Guepi''' (tambe skirbí komo '''Playa Gipy''') ta un playa públiko situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], serka di [[Westpunt]] i e área di [[Watamula]], na e punta mas nort di e isla.<ref name="Gipy">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-gipy.php Playa Gipy], beautiful-curacao.nl</ref> == Deskripshon == Playa Guepi ta un playa chikitu ku ta konsistí prinsipalmente di santu grof i piedra grandi.<ref name="Gipy"/> E entorno natural ta dominá pa barankanan altu i un kosta salbahe, ku ta forma un paisahe impreshonante i dramátiko.<ref name="Gipy"/> Esaki ta ofresé un eksperensia úniko, kaminda bishitantenan por sinti nan mes rondoná pa elementonan natural: baranka altu, laman habri i bista amplio riba e kosta.<ref name="Gipy"/> No tin ningun fasilidat na Playa Guepi.<ref name=:"3"/> E playa ta kompletamente natural i sin desaroyo turístiko. Playa Guepi ta un lugá interesante tambe pa opservá bida marino. Den e área aki por topa turtuga di laman, manera e kawama (''Caretta caretta''), diferente sorto di piska, tiburon i kref.<ref name="Gipy"/> E klaridat di e awa ta sobresaliente, loke ta hasi e lugá atraktivo pa snòrkel i buseo.<ref name=:"3"/> Sinembargo, buseo ta posibel solamente ora ku e laman ta sufisientemente trankil. Debí na e kondishonnan natural i e akseso difísil, ta rekomendá pa hasi buseo aki ku un guia di buseo lokal eksperensiá.<ref>[https://www.duikersgids.nl/playa-gipy Playa Gipy], duikersgids.nl</ref><ref name=:"3"/> ==Aksesibilidat== Playa Guepi ta konsiderá un di e playanan mas isolá di Kòrsou. Akseso ta limitá i desafiante. No tin un kaminda formal pa baha na e playa; bishitantenan mester baha via piedra i barankanan. Esaki ta hasi e playa ménos adekuá pa persona ku mobilidat limitá.<ref name=:"3">[https://eiland-meisje.nl/playa-guepi-curacao/ Playa Guepi], eiland-meisje.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] 0ji9y29re46sg5kzd1b9p1m9zr09c0q 0 14831 198448 2026-07-26T18:40:33Z Kallmemel 14000 Kallmemel moved page [[Boka (kosta)]] to [[Boka (di laman)]] 198448 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Boka (di laman)]] 34oypfgrjyazn3g4btpt839v6zmuic3 0 14832 198482 2026-07-26T21:02:35Z Caribiana 8320 Created page with "{{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i Playa Lag..." 198482 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo ''Boka Santa Cruz'', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera kasita di playa pa hür, restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famianan ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di residentenan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] dejc4yggf1k60ndy1yex7fgzcwba4aj 198499 198482 2026-07-27T09:32:20Z Caribiana 8320 198499 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Infobox luga den pais| variante= c | tipo = Playa | nomber = Playa Santa Cruz | imagen = | descripcion = | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Bandabou]] | pais = {{CUW}} | zoom = 13 }} '''Playa Santa Cruz''', tambe konosí komo '''Boka Santa Cruz''', ta un playa situá na [[Bandabou]], [[Kòrsou]], na kosta nortwèst, den serkania di e pueblonan di [[Lagun]] i [[Soto]]. Playanan den serkania ta Playa Santu Pretu (pasùit) i [[Playa Lagun]] (panort).<ref name="Beautiful"/> == Deskripshon == Playa Santa Cruz ta un playa di santu, hanchu, largu i rondoná pa mondi di mangel. E mangel ta influensiá e kalidat di e awa, kual por bira ménos klá, loke ta hasi e playa ménos apropiá pa snòrkel.<ref name="Beautiful"/> Sinembargo, e área ta riku na bida marino i spesialmente [[para]], loke ta ideal pa opservadónan di para. Riba e playa tin varios palu di palma i struktura di sombra (palapa) pa protehá kontra solo. Tambe tin fasilidatnan manera restorant, snèkbar, baño, ducha i mesanan di piknik.<ref>[https://www.curacao.com/en/activity/playa-santa-cruz Playa Santa Cruz], curacao.com</ref><ref name="Beautiful"/> E awa na Playa Santa Cruz ta generalmente trankil i poko hundu, loke ta hasi e playa partikularmente adekuá pa famia ku mucha.<ref>[https://www.curacaogids.nl/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], curacaogids.nl</ref> Playa Santa Cruz ta un playa públiko ku akseso grátis.<ref name="Beautiful"/> E ta popular bou di residentenan, spesialmente den fin di siman i dianan di fiesta, ora ku e playa tambe ta wòrdu usá pa kamper.<ref>[https://dolfijngo.com/curacao/stranden/playa-santa-cruz/ Playa Santa Cruz], dolfijngo.com</ref> Den bisindario di e playa ta situá varios atrakshon natural, manera e parke [[Hòfi Mango]] i e kueba di Boka Fluit ("Blue Room"), kual ta un sitio popular pa snòrkel i buseo.<ref name="Beautiful">[https://www.beautiful-curacao.nl/strand/playa-santa-cruz.php Playa Santa Cruz], beautiful-curacao.nl</ref> {{Appendix}} {{Malchi:Nabegashon Playanan di Kòrsou}} [[Kategoria:Lugá na Kòrsou]] cq1wxr8pkn525t57dfpalvj8oai34ke